0114-KDIP4-3.4012.501.2026.2.APR
Skutki podatkowe sprzedaży działki nr 2 oraz udziału 1/2 w działce nr 3 (nieuznanie za podatnika).
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
3 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 31 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych sprzedaży działki nr 2 oraz udziału 1/2 w działce nr 3. Uzupełnili go Państwo pismem z 14 września 2026 r. (wpływ 14 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
- A.A.
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
- B.B.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
1.1. Wnioskodawcy i ich działalność
A.A. i B.B. (dalej łącznie: Wnioskodawcy) pozostają w związku małżeńskimi od 29 grudnia 1984 r. Pomiędzy Wnioskodawcami obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa. Nie zawierali umów majątkowych małżeńskich i nie dokonywali podziału majątku wspólnego.
A.A. prowadzi od 15 czerwca 1994 r. działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Jest czynnym podatnikiem VAT. Jej działalność nie obejmuje obrotu nieruchomościami, działalności deweloperskiej, usług budowlanych ani pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
A.A. i B.B. prowadzą wspólnie gospodarstwo rolne o profilu sadowniczym. B.B. jest rolnikiem ryczałtowym i nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. W latach dziewięćdziesiątych prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu. Działalność ta nie obejmowała obrotu nieruchomościami ani działalności deweloperskiej. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej.
1.2. Nabycie i wykorzystywanie nieruchomości rolnej
W dniu 2 czerwca 2017 r. Wnioskodawcy nabyli na podstawie umowy sprzedaży, do majątku objętego ustawową wspólnością majątkową, niezabudowana działkę nr 1, obręb (...), o powierzchni 1,9800 ha. Cena nabycia wyniosła 350 000 zł. Nieruchomość była objęta księgą wieczystą nr (...).
Nabycie nastąpiło w celu powiększenia gospodarstwa rolnego. Przy nabyciu nie wystąpił podatek VAT. Wnioskodawcy nie otrzymali faktury VAT i nie odliczyli podatku naliczonego. Nieruchomość nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych ani ujęta w dokumentacji działalności transportowej A.A.
Grunt był wykorzystywany w gospodarstwie rolnym. W szczególności wysiewano na nim zboża, ziemniaki lub gorczyce jako poplon. Z gruntu pozyskiwano produkty rolne przeznaczone do sprzedaży. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia.
Z czasem Wnioskodawcy stwierdzili, że grunt jest mało przydatny do planowanej produkcji sadowniczej, w szczególności z uwagi na powtarzające się okresy suszy i warunki utrudniające prowadzenie upraw. Z tego względu zaczęli rozważać inne sposoby jego przyszłego wykorzystania.
1.3. Działka nr 2 oraz działka drogowa nr 3
W 2023 r., na prośbę właścicieli nieruchomości sąsiedniej (dalej: Sąsiedzi), którzy potrzebowali dostępu do swoich gruntów, przeprowadzono podział działki nr 1 związany z wyodrębnieniem drogi przylegającej do jej wschodniej granicy.
Na podstawie decyzji nr (...) z 29 sierpnia 2023 r., wydanej z upoważnienia Burmistrza (...), znak (...), działka nr 1 została podzielona na działkę nr 2 o powierzchni 1,7418 ha oraz działkę nr 4 o powierzchni 0,2382 ha.
W ramach tego samego procesu z należącej do Sąsiadów działki nr 5 wydzielono m.in. działkę nr 6 o powierzchni 0,2369 ha.
Na podstawie umowy zamiany z dnia 30 października 2023 r. Wnioskodawcy przenieśli na Sąsiadów udział wynoszący 1/2 w działce nr 4. W zamian nabyli do majątku wspólnego udział wynoszący 1/2 w działce nr 6. Zamiana nastąpiła bez spłat i dopłat. W akcie notarialnym wartość całej działki nr 4 określono na 23.820 zł, natomiast wartość całej działki nr 6 na 23.690 zł. Działki nr 4 i 6 stanowiły działki rozliczeniowe nowo wydzielonej działki nr 3 o powierzchni 0,4751 ha.
Działka nr 3 jest przeznaczona na drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do drogi publicznej ulicy (...). Wnioskodawcom przysługuje udział wynoszący 1/2 w tej działce. Działka nr 3 została już ujawniona w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana oznaczenia nieruchomości wynikająca z połączenia działek nr 4 i 6 nie została natomiast dotychczas ujawniona w księdze wieczystej. W dziale I-O księgi wieczystej nr (...) nadal figurują odrębnie działki nr 4 i 6.
Z punktu widzenia historii nabycia udział Wnioskodawców w działce nr 3 obejmuje część odpowiadającą udziałowi zachowanemu w dawnej działce nr 4, pochodzącej z nieruchomości nabytej w 2017 r., oraz część odpowiadającą udziałowi w dawnej działce nr 6, nabytemu na podstawie umowy zamiany.
Działka nr 3 stanowi obecnie nieutwardzoną drogę wewnętrzną. Na działce znajduje się przepust przez rów, wykonany w celu zapewnienia dojazdu do działek nr 4 i 6. Zgłoszenie wodnoprawne dotyczące wykonania przepustu zostało dokonane 21 maja 2024 r., a jego milczące załatwienie potwierdzono postanowieniem (...) Nadzoru Wodnego w (...) z 29 lipca 2024 r., znak (...). Przepust został oddany do użytkowania w 2024 r. i od tego czasu jest wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Stanowi część składową nieruchomości i będzie objęty planowaną sprzedażą udziału w działce nr 3. Planowana sprzedaż nastąpi po upływie dwóch lat od rozpoczęcia użytkowania przepustu.
1.4. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz sprawdzenie możliwości zabudowy działki nr 2
Działki nr 2 i 3 są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi (...), gmina (...) etap I, przyjętym uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w (...) z 21 czerwca 2018 r., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa (...) z 17 lipca 2018 r. (...) (dalej: Plan). Ustalenia Planu odnoszące się do terenów oznaczonych symbolami 25MN, 26MN i 12WM pozostają w mocy.
Zgodnie z Planem zarówno działka nr 2, jak i działka nr 3 obejmują tereny oznaczone symbolami 25MN i 26MN oraz część terenu oznaczona symbolem 12WM.
Dla terenów 25MN i 26MN Plan ustala jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Jako przeznaczenie dopuszczalne wskazano zabudowę usługową nieuciążliwą, urządzenia budowlane, budynki gospodarcze i garażowe, zieleń urządzoną, infrastrukturę techniczną oraz drogi wewnętrzne. Plan dopuszcza budynki wolnostojące i budynki w zabudowie bliźniaczej. Minimalna powierzchnia nowo wydzielanej działki budowlanej na tych terenach wynosi 800 m2 dla zabudowy wolnostojącej oraz 600 m2 dla zabudowy bliźniaczej.
Dla terenu 12WM Plan ustala jako przeznaczenie podstawowe teren urządzeń wodnych rowów odwadniających oraz zieleń urządzona i nieurządzona. Przeznaczeniem dopuszczalnym jest infrastruktura techniczna. Plan nakazuje zachowanie ciągłości i drożności systemu rowów odwadniających jako otwartych, dopuszczając realizacje przejazdów i przejść. Plan nie przewiduje na terenie 12WM zabudowy mieszkaniowej, usługowej, gospodarczej ani garażowej.
Po stwierdzeniu ograniczonej przydatności rolniczej gruntu Wnioskodawcy rozważali różne możliwości jego przyszłego wykorzystania, w tym możliwość realizacji budynku mieszkalnego służącego rodzinie, w szczególności dzieciom Wnioskodawców.
W celu sprawdzenia formalnej możliwości zabudowy i zabezpieczenia możliwości takiego wykorzystania nieruchomości w przyszłości Wnioskodawcy uzyskali decyzję nr (...) Starosty (...) z dnia 5 czerwca 2025 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wraz z urządzeniami budowlanymi i wewnętrzną instalacją gazu. Inwestorami wskazanymi w decyzji są oboje Wnioskodawcy. Wnioskodawcy nie rozpoczęli robót. Nie zgłosili rozpoczęcia budowy, nie ustanowili kierownika budowy, nie wykonali geodezyjnego wytyczenia budynku, wykopów, fundamentów ani innych prac ziemnych lub budowlanych. Nieruchomość pozostaje niezabudowana.
Wnioskodawcy zawarli z (...) S.A. umowę z dnia 20 stycznia 2025 r. dotyczącą przyłączenia do sieci jednego budynku objętego pozwoleniem. Termin realizacji przyłączenia określono na czerwiec 2026 r. Do chwili złożenia wniosku nie wykonano przyłącza ani żadnych prac po stronie Wnioskodawców. Prawa i obowiązki z umowy zostaną przeniesione na nabywcę bez odrębnego wynagrodzenia.
W 2025 r. Wnioskodawcy wyrazili zgodę na przeprowadzenie przez działkę gminnej sieci wodociągowej łączącej miejscowości (...) i (...). Była to inwestycja gminna, niezwiązana z planowaną sprzedażą. Wnioskodawcy nie ponieśli jej kosztów i nie uzyskali w ten sposób indywidualnego przyłącza do budynku.
Wnioskodawcy rozważali przeprowadzenie podziału działki nr 2 na mniejsze działki i podjęli w tym zakresie czynności wstępne polegające na zleceniu geodecie opracowania koncepcji możliwego podziału nieruchomości. Ostatecznie Wnioskodawcy zrezygnowali z przeprowadzenia podziału. Nie złożyli wniosku o jego zatwierdzenie i nie zostało wszczęte postepowanie administracyjne w tym zakresie. Przed planowaną sprzedażą Wnioskodawcy nie będą podejmowali dalszych czynności zmierzających do podziału nieruchomości. Działka nr 2 zostanie sprzedana w całości jednemu nabywcy.
1.5. Planowana sprzedaż
Wnioskodawcy zamierzają sprzedać jednemu nabywcy całą działkę nr 2 wraz z udziałem wynoszącym 1/2 w działce nr 3 przeznaczonej na drogę. Na moment składania wniosku osoba nabywcy nie jest jeszcze znana. Nie prowadzono żadnych negocjacji dotyczących ceny ani pozostałych warunków sprzedaży. Nie zawarto również umowy przedwstępnej, rezerwacyjnej ani innej umowy zobowiązującej do sprzedaży.
Wnioskodawcy nie zamieszczali do tej pory ogłoszeń, nie korzystali z pośrednika, nie ustawiali banerów ani nie prowadzili innych profesjonalnych działań marketingowych. Nie udzielili i nie udzielą przyszłemu nabywcy pełnomocnictwa do podejmowania przed sprzedażą czynności administracyjnych lub inwestycyjnych. Sprzedaż nie będzie uzależniona od dokonania podziału, uzbrojenia nieruchomości, rozpoczęcia budowy ani uzyskania dalszych decyzji lub pozwoleń.
Działka nr 2 i udział 1/2 w działce nr 3 będą wycenione odrębnie i sprzedane za odrębnie określone ceny. Wraz z działką nr 2 na nabywcę zostaną przeniesione bez odrębnego wynagrodzenia decyzja o pozwoleniu na budowę, prawa do dokumentacji projektowej w zakresie przysługującym Wnioskodawcom oraz prawa i obowiązki z umowy przyłączeniowej (...). Składniki te nie będą przedmiotem samodzielnej sprzedaży i nie zostanie dla nich określona osobna cena.
Sprzedaż udziału w działce nr 3 nastąpi przed dniem 1 stycznia 2029 r.
1.6. Wcześniejsza sprzedaż gruntu
Wnioskodawcy dokonali wcześniej jednej sprzedaży nieruchomości rolnej. W 2008 r. sprzedali działkę rolną o powierzchni 3,06 ha, nabytą w 1987 r. Działka była wykorzystywana rolniczo, lecz okazała się nieprzydatna z uwagi na uciążliwy dojazd. Przed sprzedażą nie była dzielona, odrolnienia, uzbrajana ani przygotowywana do zabudowy.
Sprzedaż nie była objęta VAT. Poza tą transakcją Wnioskodawcy nie prowadzili regularnej sprzedaży nieruchomości i nie posiadają innych nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży.
Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1. Po podziale działka nr 2 była nadal wykorzystywana w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez Wnioskodawców. Na gruncie uprawiano m.in. zboża, ziemniaki oraz gorczycę jako poplon, a uzyskiwane produkty rolne były przeznaczane do sprzedaży. W poprzednim roku na działce wysiano trawę, która została w tym roku ścięta i wykorzystana jako siano w gospodarstwie rolnym. Działka nie była wykorzystywana w działalności transportowej prowadzonej przez A.A.
Działka nr 3 służyła i służy jako nieutwardzona droga wewnętrzna zapewniająca dostęp do nieruchomości Wnioskodawców oraz Sąsiadów, w tym w celu wykonywania prac rolnych. Wnioskodawcy nie uzyskiwali wynagrodzenia z tytułu korzystania z tej działki przez inne osoby.
Udziały w działkach 2 były wykorzystywane przez cały okres do wykonywania czynności zwolnionych od opodatkowania związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Udział w działce 3 był wykorzystywany na cele prywatne w celu dojazdu do innych nieruchomości Wnioskodawców w tym odległych od drogi publicznej części działki 2.
2. Wnioskodawcy nie planują prowadzenia profesjonalnych działań marketingowych związanych ze sprzedażą nieruchomości. Nie planują zamieszczania ogłoszeń w prasie, radiu lub telewizji, ustawiania banerów reklamowych ani korzystania z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami. Nie będą również podejmowali innych działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
Wnioskodawcy nie wykluczają, że będą zamieszczali ogłoszenia na portalach internetowych takich jak (...) lub (...). Ogłoszenia te nie będą stanowiły reklamy i nie będą miały charakteru działań marketingowych. Będzie to jedynie informacja o ofercie sprzedaży nieruchomości.
3. Pojawiły się już osoby, które wstępnie wyraziły zainteresowanie nabyciem nieruchomości. Wnioskodawcy zamierzają dokonać sprzedaży bezpośrednio jednemu nabywcy całej działki nr 2 wraz z udziałem 1/2 w działce nr 3. Na dzień udzielenia odpowiedzi nabywca nie został jeszcze ustalony. Wnioskodawcy nie prowadzili negocjacji dotyczących ceny ani pozostałych warunków sprzedaży oraz nie zawarli umowy przedwstępnej, rezerwacyjnej ani innej umowy zobowiązującej do sprzedaży.
Nabywca zostanie pozyskany w ramach bezpośrednich kontaktów Wnioskodawców z osobami zainteresowanymi nieruchomością, bez angażowania pośrednika i bez prowadzenia zorganizowanych działań marketingowych.
Jeżeli te działania nie przyniosą rezultatu, Wnioskodawcy planują pozyskać nabywcę poprzez ogłoszenia na portalach internetowych. Wnioskodawcy poinformują również o zamiarze sprzedaży rodzinę, sąsiadów i znajomych.
4. Działka 2 (po podziale) i udziały w nowopowstałej działce nr 3 nie były nigdy udostępniane przez Wnioskodawców osobom trzecim na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.
5. Przepust przez rów znajdujący się obecnie na działce nr 3 został wykonany przez Wnioskodawców wspólnie z Sąsiadami. Wnioskodawcy i Sąsiedzi ponosili wydatki na przepust przez rów i wybudowali go wraz z Sąsiadami własnymi siłami.
6. Przepust znajdujący się na działce nr 3 stanowi budowlę w rozumieniu przepisów ustawy –Prawo budowlane.
7. Wnioskodawcom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przepust nie został wykonany na potrzeby działalności transportowej A.A. ani innej działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez Wnioskodawców. Wnioskodawcy nie odliczyli podatku naliczonego związanego z jego wykonaniem.
Po wybudowaniu przepustu Wnioskodawcy nie ponosili wydatków na jego ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Przepust po jego wybudowaniu nie był ulepszany.
8. Sąsiedzi, którzy uczestniczyli w budowie przepustu przez rów nie ponosili nakładów na ulepszenie przepustu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym
Pytania
1. Czy w związku z planowaną sprzedażą działki nr 2 Wnioskodawcy będą działali w charakterze podatnika albo podatników VAT prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?
2. Czy w związku z planowaną sprzedażą udziału 1/2 w działce nr 3 Wnioskodawcy będą działali w charakterze podatnika albo podatników VAT, a sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu VAT?
3. Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 będzie twierdząca, czy dostawa części działki nr 2 oznaczonych w Planie symbolami 25MN i 26MN nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, natomiast dostawa części oznaczonej symbolem 12WM będzie korzystała z tego zwolnienia, a do części nieobjętych zwolnieniem nie znajdzie zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT?
4. Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 będzie twierdząca, czy dostawa udziału 1/2 w działce nr 3 wraz ze znajdującym się na niej przepustem będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a udział w gruncie będzie objęty tym samym sposobem opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT?
5. Jeżeli którakolwiek ze sprzedaży będzie podlegała VAT, czy każde z małżonków powinno rozliczyć po 1/2 podstawy opodatkowania, czy całość transakcji może zostać rozliczona przez jednego z małżonków jako reprezentującego wspólność majątkową?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawców
1. Sprzedaż działki nr 2 będzie stanowiła zwykłe wykonywanie prawa własności. Wnioskodawcy nie będą w tym zakresie podatnikami VAT, a sprzedaż nie będzie podlegała ustawie o VAT.
2. Sprzedaż udziału 1/2 w działce nr 3 również nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Działka drogowa została wydzielona na potrzeby dostępu do gruntów Sąsiadów, a udział zostanie sprzedany wyłącznie jako składnik związany z działką nr 2.
3. Jeżeli organ uzna sprzedaż działki nr 2 za podlegającą VAT, dostawa części oznaczonych symbolami 25MN i 26MN nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, natomiast dostawa części oznaczonej symbolem 12WM będzie korzystała z tego zwolnienia. Do części nieobjętych zwolnieniem nie znajdzie zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
4. Jeżeli organ uzna sprzedaż udziału w działce nr 3 za podlegającą VAT, dostawa udziału w przepuście wraz z odpowiadającym mu udziałem w gruncie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ planowana sprzedaż nastąpi po upływie dwóch lat od rozpoczęcia użytkowania przepustu.
5. Jeżeli sprzedaż będzie podlegała VAT, każde z małżonków powinno zostać potraktowane jako odrębny podatnik w odniesieniu do połowy podstawy opodatkowania. Wspólność majątkowa małżeńska nie jest odrębnym podmiotem prawa krajowego i nie posiada własnego numeru identyfikacji podatkowej.
Uzasadnienie stanowiska
1. Zakres opodatkowania i pojęcie podatnika
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 7 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy towarami są rzeczy oraz ich części, a zatem również grunty i udziały w prawie własności nieruchomości.
Objęcie określonej czynności zakresem przedmiotowym ustawy nie oznacza jeszcze jej opodatkowania. Dostawa podlega VAT wyłącznie wówczas, gdy dokonuje jej podmiot działający przy tej czynności w charakterze podatnika.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje w szczególności
wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym rolników, a także wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Status podatnika należy ustalać odrębnie w odniesieniu do konkretnej czynności. Rejestracja A.A. jako podatnika VAT z tytułu działalności transportowej nie powoduje, że każda czynność dotycząca jej majątku wspólnego podlega VAT. Dla opodatkowania sprzedaży gruntu konieczne jest ustalenie, że w odniesieniu do tej nieruchomości Wnioskodawcy podejmują aktywność właściwą producentom, handlowcom lub usługodawcom, a nie jedynie wykonują prawo własności.
W wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie zostać uznane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji, okres ich dokonywania, wysokość osiągniętych przychodów ani podział gruntu przed sprzedażą nie stanowią samodzielnie kryteriów rozróżnienia pomiędzy zarządem majątkiem prywatnym a działalnością gospodarczą. Za podatnika może zostać uznany właściciel, który podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.
O kwalifikacji sprzedaży rozstrzyga zatem całokształt działań, a nie pojedyncza czynność dotycząca nieruchomości. Konieczne jest wystąpienie aktywności, która pod względem organizacyjnym i gospodarczym jest porównywalna z działalnością profesjonalnego uczestnika rynku.
2. Zastosowanie powyższych kryteriów do sprzedaży działki nr 2
Działka nr 1 została nabyta w 2017 r. w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, a nie w celu odsprzedaży. Grunt był następnie wykorzystywany w gospodarstwie rolnym; wysiewano na nim zboża, ziemniaki lub gorczycę jako poplon, a pozyskiwane produkty rolne były przeznaczane do sprzedaży. Nieruchomość nie została włączona do działalności transportowej A.A., nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani innego odpłatnego udostępnienia. Przy nabyciu nie wystąpił podatek VAT i nie dokonano odliczenia podatku naliczonego. Okoliczność wykorzystywania gruntu do produkcji rolnej oraz sprzedaży pochodzących z niego produktów nie przesądza, że planowane zbycie nieruchomości nastąpi w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Dla kwalifikacji dostawy gruntu istotny jest charakter działań podejmowanych w związku z jego sprzedażą, w szczególności to, czy sprzedający angażują środki właściwe profesjonalnym podmiotom prowadzącym obrót nieruchomościami. Kryterium to znajduje zastosowanie również do sprzedaży gruntu uprzednio wykorzystywanego w działalności rolniczej, co wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10.
Planowana transakcja będzie miała charakter jednorazowego rozporządzenia majątkiem. Cała działka nr 2 wraz z udziałem 1/2 w działce nr 3 zostanie sprzedana jednemu nabywcy. Na moment złożenia wniosku osoba nabywcy nie jest znana. Nie prowadzono negocjacji dotyczących ceny ani pozostałych warunków sprzedaży i nie zawarto umowy przedwstępnej, rezerwacyjnej ani innej umowy zobowiązującej do sprzedaży. Wnioskodawcy nie zamieszczali dotychczas ogłoszeń, nie korzystali z pośrednika, nie ustawiali banerów ani nie prowadzili innych profesjonalnych działań marketingowych. Nie udzielili i nie udzielą przyszłemu nabywcy pełnomocnictwa do podejmowania przed sprzedażą czynności administracyjnych lub inwestycyjnych.
Zakres działań Wnioskodawców nie odpowiada zatem aktywności handlowca lub dewelopera. Sprzedaż działki nr 2 nastąpi w ramach wykonywania prawa własności, a Wnioskodawcy nie będą przy tej czynności podatnikami w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
3. Znaczenie pozwolenia na budowę, umowy przyłączeniowej i wstępnych prac geodezyjnych
Decyzja o pozwoleniu na budowę stanowi administracyjne potwierdzenie dopuszczalności realizacji określonego zamierzenia budowlanego. Samo uzyskanie takiej decyzji nie jest rozpoczęciem robót budowlanych ani prowadzeniem działalności w zakresie budowy lub sprzedaży budynków. Znaczenie tej okoliczności należy oceniać łącznie z dalszym sposobem postępowania właściciela.
Wnioskodawcy uzyskali pozwolenie dotyczące jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Nie zgłosili rozpoczęcia robót, nie ustanowili kierownika budowy, nie wykonali prac ziemnych, fundamentów ani innych robót. Nie zawarli umów z wykonawcami i nie prowadzili sprzedaży przyszłych budynków lub lokali. Umowa z (...) S.A. z 20 stycznia 2025 r. nie została wykonana, a po stronie Wnioskodawców nie powstało przyłącze ani inna infrastruktura. Prawa i obowiązki z tej umowy zostaną przeniesione na nabywcę bez odrębnego wynagrodzenia. Przeprowadzenie sieci wodociągowej przez gminę stanowi natomiast odrębną inwestycję publiczną, na którą Wnioskodawcy jedynie wyrazili zgodę.
Również zlecenie geodecie opracowania koncepcji możliwego podziału nie doprowadziło do prawnej lub ewidencyjnej zmiany nieruchomości. Nie złożono wniosku o zatwierdzenie podziału, nie wszczęto postępowania administracyjnego i nie wydano decyzji podziałowej. Wnioskodawcy zrezygnowali z dalszych czynności, a działka nr 2 zostanie sprzedana w całości. Skoro zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 nawet dokonany podział gruntu nie przesądza samodzielnie o prowadzeniu działalności gospodarczej, tym bardziej skutku takiego nie wywołuje samo opracowanie niezrealizowanej koncepcji podziału.
W interpretacji indywidualnej z 29 czerwca 2026 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.389.2026.4.MM, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że sprzedaż czterech działek wraz z pozwoleniami obejmującymi budowę ośmiu budynków nie podlega VAT, jeżeli właściciel nie rozpoczął budowy, nie uzbroił działek, nie prowadził marketingu i nie podjął innych działań właściwych profesjonalnemu obrotowi nieruchomościami. W interpretacji z 4 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.486.2023.2.IO, brak statusu podatnika przyjęto również w odniesieniu do sprzedaży działek powstałych w wyniku formalnie przeprowadzonego podziału, przy braku dalszych aktywnych działań handlowych.
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym opisane czynności nie tworzą ciągu działań porównywalnego z aktywnością producenta, handlowca lub usługodawcy. Nie zmieniają zatem kwalifikacji planowanej sprzedaży jako rozporządzenia majątkiem prywatnym.
4. Sprzedaż udziału w działce drogowej nr 3
Udział w działce nr 3 nie został nabyty jako samodzielny składnik przeznaczony do obrotu. Działka drogowa powstała z części gruntu Wnioskodawców i części gruntu Sąsiadów w celu zapewnienia dostępu do nieruchomości obu małżeństw. Uregulowanie współwłasności drogi nastąpiło na prośbę właścicieli nieruchomości sąsiedniej i służyło również ich gruntom.
Wnioskodawcy nie zamierzają oferować udziału w drodze jako samodzielnego przedmiotu obrotu. Zostanie on sprzedany wyłącznie wraz z całą działką nr 2 temu samemu nabywcy. Odrębne określenie ceny udziału wynika z jego odrębności prawnej oraz potrzeby prawidłowego ustalenia skutków podatkowych i nie stanowi przejawu zorganizowanej działalności handlowej.
Sprzedaż udziału w działce nr 3 również będzie więc elementem zarządu majątkiem prywatnym. Wnioskodawcy nie będą w tym zakresie działali jako podatnicy VAT.
5. Sposób rozliczenia sprzedaży przez małżonków - stanowisko warunkowe
Powyższe stanowisko prowadzi do wniosku, że obowiązek rozliczenia VAT nie powstanie. Kwestia sposobu rozliczenia przez małżonków ma zatem charakter warunkowy i wymaga rozstrzygnięcia wyłącznie na wypadek uznania którejkolwiek sprzedaży za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej.
Nieruchomości należą do majątku objętego ustawową wspólnością majątkową. Wspólność ta ma charakter łączny, jednak nie posiada własnej podmiotowości prawnej ani odrębnego numeru identyfikacji podatkowej. Stronami umowy sprzedaży będą oboje małżonkowie.
W przypadku uznania sprzedaży za podlegającą VAT obowiązki wynikające z ustawy powinny zostać przypisane każdemu z małżonków w odniesieniu do połowy podstawy opodatkowania. Takie podejście odpowiada praktyce interpretacyjnej dotyczącej sprzedaży nieruchomości należących do majątku wspólnego, zgodnie z którą każde z małżonków rozlicza część transakcji przypadającą na jego udział ekonomiczny. Odmienny wniosek wymagałby uznania wspólności majątkowej za samodzielnego podatnika, mimo braku instrumentów pozwalających jej na odrębną rejestrację i rozliczenie podatku.
6. Zwolnienie dotyczące działki nr 2
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Stosownie do art. 2 pkt 33 ustawy przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przeznaczenie gruntu należy ustalać na podstawie obowiązujących ustaleń planu miejscowego, z uwzględnieniem linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu. Jeżeli jedna działka ewidencyjna obejmuje tereny o różnym przeznaczeniu planistycznym, ocena zastosowania zwolnienia może być dokonywana odrębnie w stosunku do poszczególnych części działki.
Działka nr 2 jest niezabudowana. Zgodnie z miejscowym planem jej zasadnicza część znajduje się na terenach oznaczonych symbolami 25MN i 26MN. Podstawowym przeznaczeniem tych terenów jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dopuszczono na nich również m.in. zabudowę usługową, budynki gospodarcze i garażowe, urządzenia budowlane, infrastrukturę techniczną oraz drogi wewnętrzne. Części działki objęte oznaczeniami 25MN i 26MN stanowią więc tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy. Ich dostawa nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Odrębnej oceny wymaga część działki oznaczona symbolem 12WM. Jej podstawowym przeznaczeniem są urządzenia wodne rowy odwadniające oraz zieleń urządzona i nieurządzona. Plan nakazuje zachowanie otwartego charakteru, ciągłości i drożności rowu. Nie dopuszcza na tym terenie budynków mieszkalnych, usługowych, gospodarczych ani garażowych. Dopuszczenie infrastruktury technicznej oraz przejazdów i przejść ma charakter uzupełniający i służy korzystaniu z terenu zgodnie z jego podstawową funkcją.
Zdaniem Wnioskodawców część oznaczona symbolem 12WM nie jest gruntem przeznaczonym pod zabudowę w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy. Podstawowe przeznaczenie tej części gruntu oraz ograniczenia wynikające z planu wykluczają jej samodzielne wykorzystanie na cele budowlane. W konsekwencji dostawa części działki odpowiadającej terenowi 12WM powinna korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Jeżeli Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uzna jednak, że dopuszczenie na terenie 12WM infrastruktury technicznej, przejazdów lub przejść jest wystarczające do uznania tej części gruntu za teren przeznaczony pod zabudowę, zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nie znajdzie zastosowania również do tej części działki.
W przypadku uznania części 12WM za teren inny niż budowlany cena sprzedaży działki powinna zostać przyporządkowana do części opodatkowanej i zwolnionej przy zastosowaniu obiektywnego i możliwego do zweryfikowania klucza, uwzględniającego w szczególności powierzchnię oraz wartość poszczególnych części nieruchomości.
Do dostawy części budowlanej nie znajdzie zastosowania również zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków: wykorzystywania towaru wyłącznie na cele działalności zwolnionej oraz braku prawa do odliczenia podatku naliczonego przy jego nabyciu, imporcie lub wytworzeniu. Działka była wykorzystywana w gospodarstwie rolnym, a z gruntu pozyskiwano produkty rolne przeznaczone do sprzedaży. Niezależnie jednak od oceny pierwszej z wymienionych przesłanek nie jest spełniona przesłanka dotycząca braku prawa do odliczenia przy nabyciu. Przy nabyciu nieruchomości w 2017 r. podatek VAT nie wystąpił. Brak podatku naliczonego z tego względu, że nabycie nie podlegało VAT, nie jest równoznaczny z brakiem prawa do odliczenia w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Jeżeli zatem organ nie podzieli stanowiska podstawowego i uzna Wnioskodawców za podatników VAT z tytułu sprzedaży, dostawa części działki nr 2 oznaczonej symbolami 25MN i 26MN będzie podlegała opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych. Część oznaczona symbolem 12WM będzie natomiast zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, o ile zostanie uznana za teren inny niż budowlany.
7. Zwolnienie dotyczące udziału w działce nr 3
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwolnienie dotyczące terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane odnosi się wyłącznie do dostawy gruntów niezabudowanych. Przepis ten nie znajduje zastosowania do dostawy gruntu, na którym znajduje się budynek, budowla lub ich część będąca przedmiotem dostawy.
Przepust jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który wprost zalicza przepusty do obiektów budowlanych niebędących budynkami ani obiektami małej architektury. Działka nr 3 jest zatem gruntem zabudowanym przepustem, niezależnie od tego, że droga wewnętrzna znajdująca się na tej działce nie została utwardzona. Przeznaczenie poszczególnych części działki w Planie pod tereny 25MN, 26MN i 12WM nie stanowi w tej sytuacji podstawy do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwolnieniu podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem dostawy dokonywanej w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz dostawy dokonywanej przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia. Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi albo rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynku, budowli lub ich części po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Przepust został oddany do użytkowania w 2024 r. i od tego czasu jest wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, tj. w celu zapewnienia przejazdu przez rów. Planowana sprzedaż nastąpi po upływie dwóch lat od rozpoczęcia jego użytkowania. Nie będzie zatem dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, ani przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia. Dostawa udziału w przepuście będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynku lub budowli trwale związanych z gruntem albo ich części z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W konsekwencji udział w działce nr 3 będzie objęty takim samym sposobem opodatkowania jak udział w znajdującym się na niej przepuście. Jeżeli organ uzna Wnioskodawców za podatników VAT z tytułu tej sprzedaży, dostawa udziału w działce nr 3 wraz z przepustem będzie zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów bądź świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem).
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości (gruntów, budynków czy budowli oraz udziałów w nich), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 195 wyżej powołanej ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
Zgodnie z art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Przepis art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zwana dalej „Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym”.
Na mocy art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
Na podstawie art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
Jak wynika z art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
W myśl art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
W akcie notarialnym dokumentującym nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Stwarza to dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokona czynności podlegającej opodatkowaniu.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy bądź świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zdefiniowane zostały w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jeżeli, przedmiotem dostawy jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik VAT.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy czym status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy:
W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.
Stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy:
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.
Z kolei w myśl art. 2 pkt 16 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o rolniku ryczałtowym – rozumie się przez to rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Stosownie do art. 2 pkt 20 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o produktach rolnych – rozumie się przez to towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz towary, o których mowa w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, 340, 368 i 620).
Ponadto, w myśl art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
Z treści art. 96 ust. 2 ustawy wynika, że:
W przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.
Stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy :
Naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym, rejestruje podatnika jako:
1) „podatnika VAT czynnego”,
2) „podatnika VAT zwolnionego” – w przypadku podatnika, o którym mowa w:
a) ust. 3 i 3c,
b) art. 113a ust. 1, jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE
– i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zawierają pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas za podatnika jest uważana osoba, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym stanowi art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Ponadto, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.
Jak stanowi art. 43 ust. 3 ustawy:
Rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2.
Zwolnienie rolnika ryczałtowego od podatku ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Od podatku zwolnieni są tylko rolnicy ryczałtowi i tylko w zakresie wyraźnie wskazanym w przepisie. Świadczenie usług rolniczych oraz dostawa produktów rolnych przez podmioty inne niż rolnicy ryczałtowi podlega opodatkowaniu. Innego rodzaju działalność prowadzona przez rolnika ryczałtowego, nieuprawniająca go do zwolnienia przedmiotowego (np. działalność handlowa, dostawa produktów rolnych innych niż własnej produkcji, dzierżawa, świadczenie usług innych niż rolnicze), co do zasady, podlegać będzie opodatkowaniu wg stawek właściwych dla tych czynności.
Zatem rolnik, w świetle przepisów ustawy, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Natomiast wykonywanie czynności polegających na świadczeniu usług rolniczych stanowi wykonywanie działalności rolniczej w rozumieniu ustawy. Co istotne, w sytuacji, gdy rolnik dokona rejestracji i uzyska miano podatnika podatku VAT czynnego, oznacza to, że prowadzi on działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT według właściwej stawki tego podatku.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego.
W myśl art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE:
Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje: odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze; (…).
Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Wobec tego, właściwe jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników podatku VAT w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu dostawy nieruchomości istotne jest, czy zbywca w celu dokonania sprzedaży podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92, które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt C‑25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny, to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy w związku z planowaną sprzedażą działki nr 2 będą Państwo działali w charakterze podatnika albo podatników VAT prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, a sprzedaż ta będzie podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy.
Zatem, aby wyjaśnić Państwa wątpliwości należy ustalić, czy w okolicznościach niniejszej sprawy każdy z Państwa będzie działać w charakterze podatnika podatku VAT zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
W kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr 2, istotne jest, czy w celu dokonania sprzedaży ww. działki, podjęli Państwo aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkowałoby koniecznością uznania Państwa za podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatników podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż ta nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Analiza przedstawionego opisu sprawy, obowiązujących przepisów oraz tez wynikających z powołanego orzecznictwa prowadzi do wniosku, że w stosunku do sprzedaży działki nr 2 brak jest przesłanek pozwalających uznać każdego z Państwa za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z przedstawionego opisu sprawy nie wynika taka Państwa aktywność, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Z okoliczności sprawy wynika, że w 2017 r. nabyli Państwo do majątku objętego ustawową wspólnością majątkową małżeńską niezabudowaną działkę nr 1 o powierzchni 1,9800 ha, w celu powiększenia prowadzonego gospodarstwa rolnego. Przy nabyciu nieruchomości nie wystąpił podatek od towarów i usług, nie otrzymali Państwo faktury VAT oraz nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nieruchomość nie została również wprowadzona do ewidencji środków trwałych ani ujęta w dokumentacji działalności transportowej prowadzonej przez A.A.. Nabyta w 2017 r. działka nr 1 była wykorzystywana w prowadzonym przez Państwa gospodarstwie rolnym. Na gruncie uprawiano m.in. zboża, ziemniaki oraz gorczycę jako poplon, a uzyskiwane produkty rolne były przeznaczane do sprzedaży. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia.
W 2023 r. działka nr 1 została podzielona, w wyniku czego powstała m.in. działka nr 2 o powierzchni 1,7418 ha. Po podziale działka nr 2 była nadal wykorzystywana w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez Państwa. Na gruncie uprawiano m.in. zboża, ziemniaki oraz gorczycę jako poplon, a uzyskiwane produkty rolne były przeznaczane do sprzedaży. W poprzednim roku na działce wysiano trawę, która została w tym roku ścięta i wykorzystana jako siano w gospodarstwie rolnym.
Nie planują państwo prowadzenia profesjonalnych działań marketingowych związanych ze sprzedażą nieruchomości. Nie planują Państwo zamieszczania ogłoszeń w prasie, radiu lub telewizji, ustawiania banerów reklamowych ani korzystania z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami. Nie będą również Państwo podejmowali innych działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Nie wykluczają Państwo, że będą zamieszczali ogłoszenia na portalach internetowych takich jak (...) lub (...). Ogłoszenia te nie będą stanowiły reklamy i nie będą miały charakteru działań marketingowych. Będzie to jedynie informacja o ofercie sprzedaży nieruchomości.
Pojawiły się już osoby, które wstępnie wyraziły zainteresowanie nabyciem nieruchomości. Na dzień udzielenia odpowiedzi nabywca nie został jeszcze ustalony. Nie prowadzili Państwo negocjacji dotyczących ceny ani pozostałych warunków sprzedaży oraz nie zawarli umowy przedwstępnej, rezerwacyjnej ani innej umowy zobowiązującej do sprzedaży. Nabywca zostanie pozyskany w ramach Państwa bezpośrednich kontaktów z osobami zainteresowanymi nieruchomością, bez angażowania pośrednika i bez prowadzenia zorganizowanych działań marketingowych. Jeżeli te działania nie przyniosą rezultatu, planują Państwo pozyskać nabywcę poprzez ogłoszenia na portalach internetowych. Poinformują Państwom również o zamiarze sprzedaży rodzinę, sąsiadów i znajomych.
Działka 2 nie była nigdy udostępniana przez Państwa osobom trzecim na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Ponadto działka nr 2 jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Planem działka nr 2 obejmuje tereny oznaczone symbolami 25MN i 26MN oraz część terenu oznaczona symbolem 12WM.
Po stwierdzeniu ograniczonej przydatności rolniczej gruntu rozważali Państwo różne możliwości jego przyszłego wykorzystania, w tym możliwość realizacji budynku mieszkalnego służącego rodzinie, w szczególności Państwa dzieciom.
W celu sprawdzenia formalnej możliwości zabudowy i zabezpieczenia możliwości takiego wykorzystania nieruchomości w przyszłości uzyskali Państwo decyzję zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wraz z urządzeniami budowlanymi i wewnętrzną instalacją gazu. Inwestorami wskazanymi w decyzji są oboje Państwo. Nie rozpoczęli Państwo robót. Nie zgłosili rozpoczęcia budowy, nie ustanowili kierownika budowy, nie wykonali geodezyjnego wytyczenia budynku, wykopów, fundamentów ani innych prac ziemnych lub budowlanych. Nieruchomość pozostaje niezabudowana.
Zawarli Państwo z (...) S.A. umowę z dnia 20 stycznia 2025 r. dotyczącą przyłączenia do sieci jednego budynku objętego pozwoleniem. Termin realizacji przyłączenia określono na czerwiec 2026 r. Do chwili złożenia wniosku nie wykonano przyłącza ani żadnych prac po Państwa stronie. Prawa i obowiązki z umowy zostaną przeniesione na nabywcę bez odrębnego wynagrodzenia.
Rozważali Państwo przeprowadzenie podziału działki nr 2 na mniejsze działki i podjęli w tym zakresie czynności wstępne polegające na zleceniu geodecie opracowania koncepcji możliwego podziału nieruchomości. Ostatecznie zrezygnowali Państwo z przeprowadzenia podziału. Nie złożyli Państwo wniosku o jego zatwierdzenie i nie zostało wszczęte postepowanie administracyjne w tym zakresie. Przed planowaną sprzedażą nie będą Państwo podejmowali dalszych czynności zmierzających do podziału nieruchomości. Działka nr 2 zostanie sprzedana w całości jednemu nabywcy.
Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności, w szczególności sposób nabycia i wieloletnie rolnicze wykorzystywanie nieruchomości, brak odpłatnego udostępniania nieruchomości osobom trzecim, brak realizacji inwestycji budowlanej, brak faktycznego podziału nieruchomości, brak profesjonalnego uzbrojenia i marketingu oraz zamiar jednorazowej sprzedaży całej działki jednemu nabywcy, należy uznać, w odniesieniu do sprzedaży działki nr 2 nie wystąpił ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż działki nr 2 wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęli Państwo takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
Dokonując sprzedaży działki nr 2 będą Państwo korzystać z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak tego statusu pozbawia każdego z Państwa cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, w zakresie sprzedaży działki nr 2, a dostawę tej działki - cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy w związku z planowaną sprzedażą udziału 1/2 w działce nr 3 będą Państwo działali w charakterze podatnika albo podatników VAT, a sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu VAT.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących opodatkowania podatkiem VAT planowanej sprzedaży udziału wynoszącego 1/2 w działce nr 3, należy stwierdzić, że również w tym przypadku brak jest podstaw do uznania każdego z Państwa za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług działających w ramach działalności gospodarczej.
Jak wynika z opisu sprawy, działka nr 3 powstała w związku z wydzieleniem terenu przeznaczonego na drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do drogi publicznej. Uzyskali Państwo udział w tej nieruchomości w związku z rozliczeniem działek nr 4 i 6. Działka nr 3 służyła i służy jako nieutwardzona droga wewnętrzna zapewniająca dostęp do Państwa nieruchomości oraz Sąsiadów.
Wykorzystywali Państwo udział w działce nr 3 na cele związane z dojazdem do własnych nieruchomości, w tym do wykonywania prac rolnych. Z tytułu korzystania z tej nieruchomości przez inne osoby nie uzyskiwali wynagrodzenia. Działka nr 3 nigdy nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani innej odpłatnej umowy o podobnym charakterze.
Na działce wykonano przepust przez rów. Z opisu sprawy wynika jednak, że przepust został wykonany przez Państwa wspólnie z Sąsiadami w celu zapewnienia dojazdu do nieruchomości. Nie został on wykonany na potrzeby działalności transportowej A.A. ani innej działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez Państwa. Nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z jego wykonaniem, a po jego wybudowaniu nie ponosili Państwo wydatków na jego ulepszenie. Wykonanie przepustu, przy uwzględnieniu jego funkcji oraz okoliczności jego powstania, nie stanowi zatem przejawu profesjonalnego przygotowania nieruchomości do sprzedaży. Było ono związane z bieżącym korzystaniem z drogi i zapewnieniem dostępu do nieruchomości.
Również w odniesieniu do działki nr 3 nie podejmowali Państwa działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Nie dokonywali jej komercyjnego uzbrojenia, nie wykorzystywali jej do działalności gospodarczej, nie oddawali jej w odpłatne korzystanie i nie prowadzili działań marketingowych zmierzających do jej samodzielnej sprzedaży.
Planowana sprzedaż udziału w działce nr 3 ma nastąpić wraz ze sprzedażą działki nr 2 jednemu nabywcy. Okoliczność ta nie zmienia charakteru dotychczasowego wykorzystania udziału w drodze. Sprzedaż udziału w nieruchomości wykorzystywanej przez właścicieli jako droga dojazdowa do własnych nieruchomości należy w przedstawionych okolicznościach uznać za rozporządzanie składnikiem majątku, a nie za przejaw prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami.
Wobec tego, dokonując sprzedaży udziału wynoszącego 1/2 w działce nr 3 będą Państwo korzystać z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji także w odniesieniu do planowanej sprzedaży udziału wynoszącego 1/2 w działce nr 3 nie będą Państwo działali w charakterze podatników VAT wykonujących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy. Tym samym sprzedaż udziału 1/2 w działce nr 3 nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Jednocześnie należy wskazać, że w związku uznaniem Państwa stanowiska w odniesieniu do pytania nr 1 za prawidłowe, rozpoznanie wniosku w zakresie pytania nr 3 stało się bezzasadne, gdyż oczekiwali Państwo odpowiedzi na pytanie nr 3 w przypadku uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania oznaczonego nr 1 za nieprawidłowe.
Ponadto, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe, zatem odstępuję od udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 4, ponieważ oczekiwali Państwo odpowiedzi na nie tylko w przypadku uznania za nieprawidłowe Państwa stanowiska w zakresie pytań nr 2, co nie nastąpiło.
Jednocześnie nie udzielam odpowiedzi na pytanie nr 5, gdyż zostało ono sformułowane jako pytanie warunkowe, na wypadek uznania Państwa stanowiska w zakresie pytań nr 1 i 2 za nieprawidłowe, co w analizowanej sprawie nie miało miejsca.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pani A.A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów