0114-KDIP4-3.4012.406.2026.1.JZ

Interpretacja indywidualna2026-08-24Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturze, która nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy kwota wykazana na fakturze wystawionej przez kontrahenta stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług opodatkowanych VAT oraz czy przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wskazanego na ww. fakturze, która nie dokumentuje rzeczywiście wykonanej usługi. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca zawarł z kontrahentem umowę dotyczącą dzierżawy kopiarki/drukarki. W ramach wykonywania umowy kontrahent wystawiał faktury obejmujące czynsz za dzierżawę urządzenia oraz określony limit stron/wydruków. Następnie współpraca pomiędzy stronami została zakończona albo faktycznie zaprzestano wykonywania umowy. Urządzenia objęte umową zostały fizycznie zwrócone kontrahentowi. Od chwili zwrotu urządzeń Wnioskodawca nie dysponował kopiarką/drukarką, nie mógł korzystać z urządzenia ani wykonywać na nim wydruków.

Pomimo zwrotu urządzeń kontrahent wystawił fakturę, w której wskazał pozycję: „czynsz za dzierżawę kopiarki zawiera wykonanie 5000 stron”, ilość 11. Faktura nawet nie została wysłana do Wnioskodawcy o jej istnieniu Wnioskodawca dowiedział się dopiero od komornika (firma złożyła pozew i bez udziału wnioskodawcy (podając błędny adres) uzyskała nakaz zapłaty.

Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy tego, czy powyższa faktura dokumentuje rzeczywiście wykonaną usługę opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, skoro w okresie objętym fakturą Wnioskodawca nie posiadał już kopiarki/drukarki, nie miał możliwości korzystania z urządzenia, a tym samym nie miał również technicznej możliwości wykonania wskazanej na fakturze liczby stron/wydruków.

Wnioskodawca nie kwestionuje, że w okresie obowiązywania i faktycznego wykonywania umowy czynsz za dzierżawę urządzenia oraz należności za wydruki mogły stanowić wynagrodzenie za usługę. Wątpliwość dotyczy jednak sytuacji, w której po fizycznym zwrocie urządzenia wystawiono fakturę opisaną jako czynsz za dzierżawę kopiarki wraz z wykonaniem określonej liczby stron, mimo że Wnioskodawca nie miał już urządzenia i nie mógł z niego korzystać.

Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy sama nazwa pozycji na fakturze jako „czynsz za dzierżawę kopiarki” oraz wskazanie limitu stron przesądza o tym, że faktura dokumentuje usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, jeżeli z okoliczności faktycznych wynika, że w okresie objętym fakturą kontrahent nie udostępniał Wnioskodawcy urządzenia, a Wnioskodawca nie miał możliwości wykonania wydruków.

Pytania

Czy kwota wykazana na fakturze jako „czynsz za dzierżawę kopiarki zawiera wykonanie 5000 stron”, w sytuacji, gdy w okresie objętym fakturą nie doszło do faktycznego świadczenia usługi dzierżawy kopiarki ani do wykonania wskazanej liczby stron/wydruków, stanowi wynagrodzenie za usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na takiej fakturze, jeżeli faktura nie dokumentuje rzeczywiście wykonanej usługi ? Czy tak opisana faktura może obejmować należność naliczoną ryczałtowo, szacunkowo, statystycznie, odszkodowawczo albo sankcyjnie po zakończeniu lub zaprzestaniu faktycznego wykonywania umowy? Czy w przypadku uznania, że faktura nie dokumentuje rzeczywistej czynności opodatkowanej VAT, zastosowanie znajdzie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, wyłączający prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane? Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturze opisanej jako „czynsz za dzierżawę kopiarki zawiera wykonanie 5000 stron”, ilość 11, jeżeli faktura została wystawiona za okres, w którym kopiarka/drukarka została już fizycznie zwrócona kontrahentowi, Wnioskodawca nie dysponował urządzeniem, nie mógł z niego korzystać i nie miał technicznej możliwości wykonania wskazanej liczby stron/wydruków?

Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że jeżeli kontrahent w okresie objętym fakturą nie udostępniał mu urządzenia i nie świadczył usługi umożliwiającej korzystanie z kopiarki/drukarki, to brak jest podstaw do przyjęcia, że Wnioskodawca nabył usługę opodatkowaną podatkiem VAT. Nie można bowiem uznać za usługę dzierżawy sytuacji, w której przedmiot dzierżawy został już zwrócony, a Wnioskodawca nie miał faktycznej ani technicznej możliwości korzystania z tego przedmiotu. Podobnie wskazanie na fakturze określonego limitu stron/wydruków nie może przesądzać o wykonaniu usługi, jeżeli z okoliczności faktycznych wynika, że Wnioskodawca nie posiadał już urządzenia, na którym takie wydruki mogłyby zostać wykonane. Skoro brak było kopiarki/drukarki, to brak było również możliwości wykonania wskazanej na fakturze liczby stron. W konsekwencji faktura w tym zakresie nie dokumentuje rzeczywistego nabycia usługi przez Wnioskodawcę. Tym samym wykazany na niej podatek VAT nie stanowi podatku naliczonego podlegającego odliczeniu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W ocenie Wnioskodawcy zastosowanie może znaleźć również art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Jeżeli więc faktura dokumentuje czynsz za dzierżawę kopiarki oraz wykonanie określonej liczby stron za okres, w którym Wnioskodawca nie dysponował już urządzeniem i nie mógł z niego korzystać, to faktura stwierdza czynność, która w rzeczywistości nie została dokonana w zakresie wynikającym z jej treści.

Wnioskodawca podkreśla, że jego wątpliwość nie dotyczy sytuacji, w której usługa dzierżawy kopiarki/drukarki była faktycznie wykonywana, a urządzenie pozostawało do dyspozycji Wnioskodawcy. W takim okresie należności za dzierżawę urządzenia oraz wydruki mogłyby co do zasady stanowić wynagrodzenie za usługę. Wątpliwość dotyczy wyłącznie faktury wystawionej za okres po zwrocie urządzenia, gdy Wnioskodawca nie miał już możliwości korzystania z kopiarki/drukarki. W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury opisanej we wniosku, w zakresie, w jakim faktura ta odnosi się do czynności, które nie zostały faktycznie wykonane.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Co istotne, ustawodawca umożliwił podatnikom skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a ustawy:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:

a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący,

b) uchylona

2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;

3) uchylony;

4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:

a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,

b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,

c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności;

5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;

6) uchylony

7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy. Jednakże ww. prawo podatnika do odliczenia podatku VAT wynika z otrzymanej przez niego faktury.

Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 10 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Natomiast w myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Oznacza to, że z odliczenia podatku na podstawie art. 86 ust. 10 i 10b pkt 1 ustawy, można skorzystać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie trzy przesłanki:

  • powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług,
  • doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług,
  • podatnik jest w posiadaniu faktury dokumentującej tę transakcję.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Przy czym przepis art. 2 pkt 31 ustawy stanowi, że:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Na podstawie art. 2 pkt 32 ustawy:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.

Według art. 2 pkt 32a ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.

Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Wskazać należy, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. O prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatnika powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe między określonymi podmiotami.

Z opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo z kontrahentem umowę dotyczącą dzierżawy kopiarki/drukarki. W ramach wykonywania umowy kontrahent wystawiał faktury obejmujące czynsz za dzierżawę urządzenia oraz określony limit stron/wydruków. Następnie współpraca pomiędzy stronami została zakończona albo faktycznie zaprzestano wykonywania umowy. Urządzenia objęte umową zostały fizycznie zwrócone kontrahentowi. Od chwili zwrotu urządzeń nie dysponowali Państwo kopiarką/drukarką, nie mogli Państwo korzystać z urządzenia ani wykonywać na nim wydruków.

Pomimo zwrotu urządzeń kontrahent wystawił fakturę, w której wskazał pozycję: „czynsz za dzierżawę kopiarki zawiera wykonanie 5000 stron”, ilość 11. Faktura nawet nie została wysłana do Państwa, o jej istnieniu dowiedzieli się Państwo dopiero od komornika.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy kwota wykazana na fakturze, w sytuacji gdy w okresie objętym tą fakturą nie doszło do faktycznego świadczenia usługi stanowi wynagrodzenie za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT oraz czy przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia towarów, z faktury wystawionej za okres, w którym kopiarka/drukarka została już faktycznie zwrócona kontrahentowi.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, ze zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 2 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z treści powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Co istotne, na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W wyroku C-16/93 z 3 marca 1994 r. pomiędzy R. J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał zauważył, że czynność:

„podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

  • istnieje związek prawny między dostawcą towaru i jego odbiorcą / między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
  • wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę / usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz odbiorcy towaru / usługobiorcy,
  • istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
  • odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
  • istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W analizowanej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy wymaganą przez kontrahenta zapłatą udokumentowaną fakturą, a wykonanym przez tego kontrahenta świadczeniem. Skoro w okresie objętym fakturą nie posiadali już Państwo kopiarki/drukarki i nie mieli możliwości korzystania z urządzenia, trudno uznać, że dzierżawili Państwo urządzenie i wykonali wskazaną na fakturze liczbę stron/wydruków. Wskazana więc na wystawionej przez kontrahenta fakturze kwota nie może być uznana za wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT, gdyż faktura ta dokumentuje czynności, których kontrahent nie wykonał na Państwa rzecz.

W związku z powyższym, analiza kwestii czy faktura może obejmować należność naliczoną ryczałtowo, szacunkowo, statystycznie, odszkodowawczo albo sankcyjnie po zakończeniu lub zaprzestaniu faktycznego wykonywania umowy, jest niezasadne.

Podkreślić należy, że dla istnienia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego obok fundamentalnych przesłanek takich jak status odliczającego jako czynnego, zarejestrowanego podatnika VAT i związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (u odliczającego) istotne jest to, że faktura stanowi podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego, bowiem z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy wynika, że podatkiem naliczonym jest kwota podatku wynikająca z faktury, jak również faktycznie zrealizowana transakcja - rzeczywiste nabycie usługi bądź towaru. Istotną kwestią jest więc odpowiednie udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział.

Zgodnie z Państwa wskazaniem, otrzymali Państwo fakturę w której wskazano pozycję „czynsz za dzierżawę kopiarki zawiera wykonanie 5000 stron” ilość 11, która dokumentuje czynności, które nie miały miejsca, gdyż od chwili zwrotu urządzeń nie dysponowali Państwo kopiarką/drukarką i nie mogli Państwo korzystać z urządzenia ani wykonywać na nim wydruków. Zgodnie z opisem w okresie objętym fakturą kontrahent nie udostępniał Państwu urządzenia, a Państwo nie mieli możliwości wykonania wydruków, zatem otrzymana faktura nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego i - jak wykazano wyżej - kwota na niej wykazana nie stanowi wynagrodzenia za czynności opodatkowane VAT. Zatem w analizowanej sprawie nie powinno w ogóle dojść do wystawienia faktury za niewykonaną usługę.

W konsekwencji tego, nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku VAT z wystawionej przez kontrahenta faktury, ponieważ istnieje przesłanka wymieniona w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy, która wyłącza prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, a zgodnie z którą doszło do wskazania na fakturze czynności, które nie zostały dokonane.

Zatem w analizowanej sprawie, na podstawie przedstawionego opisu sprawy nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, gdyż wystawiona przez kontrahenta faktura nie dokumentuje rzeczywiście wyświadczonej usługi.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy podkreślić, że postanowienia zawartej przez Państwa umowy z Państwa kontrahentem oraz sposób jej rozwiązania nie były przedmiotem analizy, oparto się na przedstawionym opisie stanu faktycznego.

Zatem zaznaczyć trzeba, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Państwa, zaznaczam, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Państwa kontrahenta (wydzierżawiającego kopiarki/drukarki).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a ;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.