0114-KDIP4-3.4012.389.2026.2.JZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie uznania przeniesienia przez Panią lokalu na rzecz małżonka za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT oraz obowiązku udokumentowania tej czynności fakturą. Uzupełniła go Pani pismem z 28 lipca 2026 r. (wpływ 28 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni i jej mąż w związku z ustanowieniem rozdzielności majątkowej małżeńskiej w formie umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie notarialnej 26 marca 2026 r. dokonali podziału majątku wspólnego w dniu 26 marca 2026 r. zawierając umowę o podział majątku wspólnego w formie notarialnej.

Wnioskodawczyni w ramach podziału majątku wspólnego otrzymała 3 nieruchomości, udziały w kapitale zakładowym spółki z o.o. oraz samochód osobowy bez spłat i dopłat.

Małżonek Wnioskodawczyni nabył z kolei środki pieniężne w wysokości 150.000 zł zgromadzone na wspólnym rachunku bankowym, samochód osobowy, zabudowaną nieruchomość oraz lokal użytkowy za spłatą na rzecz Wnioskodawczyni w wysokości 800 tys. zł. Spłata ma nastąpić w 5 równych ratach, płatnych corocznie, ostatnia rata płatna 1 kwietnia 2031 r.

Wątpliwości Wnioskodawczyni dotyczą skutków podatkowych przekazania nieruchomości mężowi w wyniku podziału, od których nabycia Wnioskodawczyni przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego. W tym też zakresie dokonywany jest dalszy opis stanu faktycznego.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowa działalność gospodarczą, zarejestrowana jest jako czynny podatnik VAT.

15 kwietnia 2025 r. Wnioskodawczyni i jej mąż nabyli lokal niemieszkalny nr (...) o powierzchni 112,86 m² położony w budynku przy ul. (...), usytuowanym na nieruchomości gruntowej, dla której Sąd Rejonowy (...) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczysta o numerze KW (...) (dalej jako Lokal).

Zakup Lokalu nie był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Wnioskodawczynie. Wnioskodawczyni i jej mąż nabyli nieruchomość do majątku wspólnego, w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej. Sprzedaż lokalu została udokumentowana faktura VAT, a nabywca lokalu, zgodnie z faktura, była Wnioskodawczyni. Z uwagi na fakt, że Wnioskodawczyni była (i nadal jest) zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, a faktura opiewała na kwotę brutto (w tym 23% podatek VAT), Wnioskodawczyni odliczyła podatek VAT naliczony (100%).

Wnioskodawczyni wraz z mężem nie ponosiła nakładów na zakupiony lokal.

Lokal był wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, był przedmiotem umowy najmu, która dokumentowana była fakturami VAT.

Nie był wykorzystywany do czynności zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Mąż Wnioskodawczyni na moment podziału majątku wspólnego jest czynnym podatnikiem VAT.

Po podziale lokal jest wykorzystywany przez małżonka Wnioskodawczyni do czynności opodatkowanych, jest przedmiotem najmu w ramach jego działalności gospodarczej, co dokumentują wystawiane faktury VAT.

Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W umowie o podział majątku wspólnego zostały wymienione składniki majątku przekazanego małżonkowi Wnioskodawcy ze spłatą w kwocie 800 tys. zł. Spłata dotyczyła wymienionych składników majątku, przy czym nie zostało sprecyzowane jaka część kwoty dotyczy którego ze składników majątku, w rezultacie w oparciu o literalne brzmienie umowy o podział majątku w obecnym kształcie nie jest możliwe przypisanie kwoty spłaty do poszczególnych składników przekazanego majątku. Jednocześnie jeżeli w ocenie tut. organu podział tej kwoty i przypisanie poszczególnych jej części do poszczególnych składników majątku będzie mieć znaczenie w niniejszej sprawie to Wnioskodawca z małżonkiem gotowi są zawrzeć dodatkowe porozumienie/dokonać zmiany umowy w ten sposób by zostało to doprecyzowane i jasno wynikało jaka część tej kwoty dotyczy spłaty którego ze składników majątkowych przypisanych mężowi Wnioskodawcy.

Lokal niemieszkalny, o którym mowa we wniosku nie stanowił środka trwałego, ani wartości niematerialno-prawnej i nie był amortyzowany.

Lokal został nabyty w celach inwestycyjnych.

Od momentu nabycia Lokalu w ramach wspólności majątkowej lokal był wykorzystywany przez Wnioskodawczynie do czynności opodatkowanych, był przedmiotem najmu. Po podziale majątku Mąż Wnioskodawczyni, który nabył lokal w ramach podziału majątku wspólnego - wykorzystuje lokal w ramach działalności gospodarczej, lokal jest przedmiotem najmu.

Do momentu podziału majątku wspólnego czynsz z tytułu najmu lokalu niemieszkalnego pobierała Wnioskodawczyni oraz wystawiała z tego tytułu faktury VAT dla najemcy, po nabyciu Lokalu w ramach podziału majątku wspólnego czynsz najmu pobiera mąż Wnioskodawczyni i wystawia z tego tytułu faktury VAT.

Wedle najlepszej wiedzy Wnioskodawcy pierwsze zasiedlenie miało miejsce w 2021 roku przez osobę, która dokonała zbycia lokalu na rzecz Wnioskodawcy i małżonka. Wnioskodawca wraz z mężem nabyli ww. lokal 15 kwietnia 2025 r. za określoną w akcie notarialnym kwotę netto + VAT 23%. W akcie tym ówczesny sprzedający oświadczył, że wpisu własności na jego rzecz dokonano na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu niemieszkalnego i jego sprzedaży oraz umowy o podział do korzystania z nieruchomości wspólnej z dnia 24 września 2021 r., rep. (). Dodatkowo ówczesny sprzedający oświadczył w umowie sprzedaży, że Sprzedający ponadto zapewnia, że niniejsza sprzedaż przedmiotowego lokalu objęta jest podatkiem VAT i nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, a podana w tym akcie cena jest ceną brutto uwzgledniającą podatek VAT w obowiązującej stawce.

W ostatnich 2 latach przed dokonanym przekazaniem lokalu na wyłączną własność małżonkowi, nie były ponoszone wydatki na ulepszenie lokalu przez Wnioskodawczynie, ani inny podmiot, stanowiące co najmniej 30% jego wartości początkowej. Jednocześnie Wnioskodawczyni nie ma wiedzy w tym zakresie w odniesieniu do poprzedniego właściciela, od którego nabyty został ten lokal przez Wnioskodawcę i jej męża.

Wnioskodawczyni nie ponosiła wydatków na ulepszenie lokalu niemieszkalnego, w stosunku do których miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a które byłyby wyższe niż 30% wartości początkowej lokalu.

Pytanie

Czy przeniesienie przez Wnioskodawczynię na rzecz małżonka prawa własności Lokalu, wykorzystywanego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, dokonane w ramach umownego podziału majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, w zamian za spłatę ustaloną pomiędzy stronami, stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji czy czynność ta powinna zostać udokumentowana fakturą VAT wystawioną przez Wnioskodawczynie na rzecz małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT?

Pani stanowisko w sprawie

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przeniesienie własności lokalu użytkowego na rzecz małżonka stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a czynność powinna zostać udokumentowana faktura VAT wystawiona na małżonka.

Zdaniem Wnioskodawczyni przeniesienie prawa własności lokalu użytkowego nr (...) na rzecz małżonka w ramach umowy o podział majątku wspólnego stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.

Natomiast przez dostawę towarów rozumie się, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Wprawdzie lokal nie został nabyty w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej i od chwili nabycia stanowił składnik majątku wspólnego małżonków, jednak był on wykorzystywany do odpłatnego najmu dokumentowanego fakturami VAT. Wnioskodawczyni odliczyła przy jego nabyciu podatek naliczony w pełnej wysokości, uznając lokal za składnik służący działalności opodatkowanej.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz krajowych sadów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że najem nieruchomości wykonywany w sposób ciągły dla celów zarobkowych stanowi działalność gospodarczą dla celów VAT niezależnie od tego, czy jest kwalifikowany na gruncie podatku dochodowego jako najem prywatny czy działalność gospodarcza.

W konsekwencji, lokal nie stanowił majątku wykorzystywanego wyłącznie do celów osobistych Wnioskodawczyni, lecz był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Jego zbycie powinno zatem podlegać ocenie na gruncie ustawy o VAT, a dokonując jego zbycia Wnioskodawczyni działa w charakterze podatnika VAT.

Powyższe znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, zgodnie z którą składnik majątku wykorzystywany do najmu opodatkowanego VAT nie stanowi majątku prywatnego podatnika, lecz majątek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W ocenie Wnioskodawczyni czynność ta ma charakter odpłatny. W orzecznictwie TSUE konsekwentnie podkreśla się, że odpłatność występuje wszędzie tam, gdzie pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje bezpośredni związek ekonomiczny. Nie jest konieczne, aby wynagrodzenie zostało określone wyłącznie w formie pieniężnej ani aby zostało zapłacone jednorazowo. Wystarczające jest istnienie świadczenia wzajemnego posiadającego wymierną wartość ekonomiczna.

W analizowanym stanie faktycznym doszło do przyznania Lokalu na wyłączną własność małżonka Wnioskodawczyni. Jednocześnie Wnioskodawczyni uzyskała ekwiwalent majątkowy w postaci ustalonej pomiędzy stronami spłaty w wysokości 800.000 zł, płatnej w pięciu ratach.

W konsekwencji, przedmiotowa czynność powinna zostać uznana za odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wnioskodawczyni stoi również na stanowisku, że czynność powinna zostać udokumentowana fakturą VAT wystawioną na rzecz małżonka.

Małżonek Wnioskodawczyni jest czynnym podatnikiem VAT, a po dokonaniu podziału majątku wykorzystuje lokal wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. do odpłatnego najmu.

Faktura VAT powinna dokumentować dostawę Lokalu. Jednocześnie sposób rozliczenia pomiędzy stronami pozostaje bez wpływu na obowiązek dokumentacyjny.

Okoliczność, że wzajemne rozliczenia majątkowe zostały dokonane poprzez podział majątku wspólnego oraz ustalenie spłaty płatnej w ratach, nie wyłącza obowiązku wystawienia faktury VAT dokumentującej odpłatną dostawę Lokalu.

W rezultacie Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przeniesienie własności Lokalu na rzecz małżonka stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a czynność powinna zostać udokumentowana fakturą VAT wystawioną na małżonka.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Treść powołanego art. 7 ust. 1 ustawy wskazuje, że ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się w odniesieniu do dostawy towarów sformułowaniem „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel”. Takie zdefiniowanie konstytutywnego aspektu dostawy towarów, odwołując się do ekonomicznego władztwa nad rzeczą sprawia, że przedmiotem opodatkowania może być nie tylko sprzedaż, czy zamiana rzeczy, jako fizycznie wyodrębnionych dóbr materialnych, ale również inne transakcje wywierające z ekonomicznego punktu widzenia, podobne skutki. W konsekwencji, definicja dostawy towarów obejmuje zarówno przypadki (z pewnymi wyjątkami), gdy dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, jak i sytuacje, gdy bez przeniesienia prawa własności następuje przejęcie władztwa ekonomicznego nad rzeczą. Istotne tu jest faktyczne dysponowanie towarem, a nie tytuł prawny do niego.

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel”, określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdził, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Idąc dalej należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy.

Z kolei na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.

Co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Przy czym, z przytoczonych przepisów nie wynika, aby odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musiała mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową – zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną – zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Nie każda jednak czynność stanowiącą dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, można uznać za czynność opodatkowaną. Aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w ramach tej czynności jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Jak stanowi art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

W myśl art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:

W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela.

Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:

Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.

Ponadto, na podstawie art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:

Z powyższej normy wynika więc, że ustawodawca przyznaje każdemu ze współwłaścicieli roszczenie o zniesienie współwłasności. Jego zaspokojenie może nastąpić w trybie umownego zniesienia współwłasności lub na drodze orzeczenia sądowego. Żaden ze współwłaścicieli nie może zaś skutecznie sprzeciwiać się zniesieniu współwłasności.

Zgodnie z art. 211 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 212 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Zasadą jest, że zniesienie współwłasności powinno nastąpić przede wszystkim przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Podział rzeczy wspólnej prowadzi do zniesienia współwłasności. Jest bowiem oczywiste, że w wyniku podziału powstają nowe przedmioty własności – samoistne, odrębne rzeczy, wydzielone z większej rzeczy macierzystej (poprzednio wspólnej). Przypadają zaś one na wyłączną własność poszczególnym współwłaścicielom. Tym samym wygasa współwłasność macierzystej rzeczy wspólnej.

W wyniku umowy zniesienia współwłasności następuje podział rzeczy wspólnej, który prowadzi do likwidacji stosunku współwłasności poprzez unicestwienie bytu prawnego dotychczasowej rzeczy wspólnej (jako przedmiotu współwłasności), wyodrębnienie (powstanie) z rzeczy macierzystej nowych rzeczy oraz ich nabycie na wyłączną własność przez poszczególnych współwłaścicieli. Gdy czynność ta ma charakter umowny (wolicjonalny) pomiędzy współwłaścicielami, w ujęciu ustawy ma charakter rozporządzenia rzeczą wspólną (towarem) przez współwłaścicieli w taki sposób, który umożliwia jej podział prowadzący do uzyskania przez każdego z nich wyłącznego prawa własności do nowego towaru. Należy jednak przy tym uwzględnić, że jeżeli czynności tej nie towarzyszy dopłata pieniężna, mająca na celu wyrównanie wartości poszczególnych udziałów, nie ma ona charakteru odpłatnego, w tym też na gruncie ustawy.

Natomiast, ustrój majątkowy małżeński, definiowany jako sytuacja prawna małżonka wobec majątku drugiego małżonka, regulują przepisy ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

W świetle art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Stosownie do art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Jak stanowi art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Ponadto, w myśl art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Dokonując analizy powołanych wyżej regulacji prawnych w odniesieniu do przedstawionych przez Panią okoliczności sprawy należy podkreślić, że powołane wyżej przepisy art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy nie definiują małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Tym samym, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, małżonkowie nie są uznawani za jeden podmiot podatkowy, bowiem każdy z nich, wykonując samodzielnie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest odrębnym podatnikiem tego podatku. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Niezależnie więc od istniejących stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami, w transakcjach zawieranych pomiędzy nimi możemy mieć do czynienia z wykonywaniem czynności opodatkowanych pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że 26 marca 2026 r. wraz z mężem w związku z ustanowieniem rozdzielności majątkowej małżeńskiej w formie umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie notarialnej dokonała Pani podziału majątku wspólnego.

W ramach podziału majątku wspólnego otrzymała Pani 3 nieruchomości, udziały w kapitale zakładowym spółki z o.o. oraz samochód osobowy bez spłat i dopłat.

Pani małżonek nabył z kolei środki pieniężne w wysokości 150.000 zł zgromadzone na wspólnym rachunku bankowym, samochód osobowy, zabudowaną nieruchomość oraz lokal użytkowy za spłata na Pani rzecz w wysokości 800 tys. zł. Spłata ma nastąpić w 5 równych ratach, płatnych corocznie, ostatnia rata płatna 1 kwietnia 2031 r.

Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą i jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

15 kwietnia 2025 r. nabyła Pani wraz z mężem lokal niemieszkalny nr (...) o powierzchni 112,86 m² położony w budynku przy ul. (...) (Lokal).

Zakup Lokalu nie był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Panią. Nabyła Pani wraz z mężem nieruchomość do majątku wspólnego, w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej. Sprzedaż lokalu została udokumentowana fakturą VAT, a nabywcą lokalu, zgodnie z fakturą, była Pani. Z uwagi na fakt, że była (i nadal jest) Pani zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, a faktura opiewała na kwotę brutto (w tym 23% podatek VAT), odliczyła Pani podatek VAT naliczony (100%).

Lokal nie był wykorzystywany do czynności zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Pani mąż na moment podziału majątku wspólnego jest czynnym podatnikiem VAT.

Lokal niemieszkalny, o którym mowa we wniosku nie stanowił środka trwałego, ani wartości niematerialno-prawnej i nie był amortyzowany.

Od momentu nabycia Lokalu w ramach wspólności majątkowej lokal był wykorzystywany przez Panią do czynności opodatkowanych, był przedmiotem najmu. Po podziale majątku Pani mąż, który nabył lokal w ramach podziału majątku wspólnego - wykorzystuje lokal w ramach działalności gospodarczej, lokal jest przedmiotem najmu.

Do momentu podziału majątku wspólnego czynsz z tytułu najmu lokalu niemieszkalnego pobierała Pani oraz wystawiała z tego tytułu faktury VAT dla najemcy, po nabyciu Lokalu w ramach podziału majątku wspólnego czynsz najmu pobiera Pani mąż i wystawia z tego tytułu faktury VAT.

Pani wątpliwości dotyczą określenia, czy przeniesienie przez Panią na rzecz małżonka własności Lokalu, wykorzystywanego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, dokonane w ramach umownego podziału majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, w zamian za spłatę ustaloną pomiędzy stronami, stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji czy czynność ta powinna zostać udokumentowana fakturą VAT wystawioną przez Panią na rzecz małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Zauważenia wymaga, że umowne zniesienie współwłasności, polegające na podziale rzeczy wspólnej, ma charakter rozporządzenia tą rzeczą, prowadzącego do uzyskania przez każdego ze współwłaścicieli wyłącznego prawa własności do nowej rzeczy, co na gruncie podatku od towarów i usług stanowi dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy – jeżeli czynność ta ma charakter odpłatny, wyrażający się zastosowaniem dopłaty pieniężnej. Nieodpłatne zniesienie współwłasności rzeczy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ jeżeli czynności tej nie towarzyszy dopłata pieniężna, mająca na celu wyrównanie wartości poszczególnych udziałów, nie ma ona charakteru odpłatnego, w tym też na gruncie VAT.

Ponadto, umownego zniesienia współwłasności rzeczy przez fizyczny jej podział, z uwzględnieniem jedynie wartości udziałów współwłaścicieli, nie można utożsamiać z czynnościami zamiany udziałów w rzeczy, czy ich sprzedaży. Oznacza to, że tego rodzaju umowne zniesienie współwłasności rzeczy, które nie ma charakteru odpłatnego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jedynie w sytuacji, gdy w wyniku zniesienia współwłasności jeden ze współwłaścicieli uzyska własność nowej rzeczy o wartości niższej od wartości jego udziału we własności wspólnej rzeczy, a drugi ze współwłaścicieli zostanie zobowiązany do wyrównania tej wartości przez dopłatę pieniężną (z uwagi na to, że wartość jego nowej rzeczy jest wyższa od wartości przysługującego mu uprzednio udziału), na gruncie VAT ma miejsce odpłatna dostawa towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, której odpłatność wyznacza wielkość poczynionej dopłaty. W takiej bowiem sytuacji, skoro w wyniku zawartej umowy „część” pozyskanego przez współwłaściciela towaru w części przewyższającej wartość przysługującego mu udziału w rzeczy wspólnej, znalazła się w jego wyłącznym władaniu, oznacza to, że drugi współwłaściciel dokonał jej zbycia z przynależnej mu części towaru wspólnego, mającego charakter dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy za odpłatnością w wysokości ustalonej dopłaty pieniężnej.

Wskazać należy, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług w momencie zniesienia współwłasności, współwłaściciel będzie dokonywał odpłatnej dostawy towarów na rzecz drugiego współwłaściciela, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. W tym przypadku dojdzie do sytuacji analogicznej jak w przypadku zbycia udziału w nieruchomości, gdy jeden podmiot, (tj. współwłaściciel) zbywa na rzecz drugiego określony udział w nieruchomości otrzymując wynagrodzenie w postaci ceny sprzedaży. Zniesienie współwłasności nieruchomości, wywołuje w kontekście ekonomicznym skutki analogiczne, jak sprzedaż udziału w nieruchomości. W związku z czym na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług zniesienie współwłasności – gdy dokonywane są między współwłaścicielami dopłaty – należy traktować jako równoważne sprzedaży udziału. Wskazać należy, że zbycie udziału w nieruchomości prowadzi do przeniesienia na nabywcę takiego udziału prawa do rozporządzania towarem (nieruchomością, lokalem) jak właściciel, w związku z czym stanowi dostawę towarów.

Zatem mając na uwadze powyższe przepisy oraz przedstawiony przez Panią opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że skoro z tytułu umownego przeniesienia na rzecz Pani małżonka własności Lokalu, Pani małżonek został wyłącznym właścicielem Lokalu objętego uprzednio ustawową wspólności majątkową i w wyniku tej czynności ekwiwalentem było otrzymanie przez Panią innych składników majątku oraz dopłaty pieniężnej, tym samym w analizowanej sprawie występuje element odpłatności, a co za tym czynność ta stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W analizowanej sprawie, należy również ustalić, czy w związku z tą czynnością wystąpi Pani w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że opisany lokal był przez Panią wynajmowany.

Na mocy art. 659 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Tak więc najem stanowi umowę dwustronnie zobowiązującą i wzajemnie nakładającą na strony – zarówno wynajmującego jak i najemcę – określone przepisami obowiązki.

Istota umowy najmu wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz najemcy. Najemca za oddaną mu w najem rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.

W kontekście niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

W konsekwencji najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, świadczone w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym czynności te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ponadto istotne jest również to, że w związku z nabyciem Lokalu, to Pani jako podatnik podatku VAT dokonała odliczenia podatku naliczonego i tym samym, mimo że Lokal był składnikiem majątku małżeńskiego, został w całości przypisany do prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, polegającej na usłudze najmu. Zgodnie z Pani wskazaniem od momentu nabycia Lokalu w ramach wspólności majątkowej lokal był wykorzystywany przez Panią do czynności opodatkowanych, oraz do momentu podziału majątku wspólnego czynsz z tytułu najmu lokalu niemieszkalnego pobierała Pani oraz wystawiała z tego tytułu faktury VAT dla najemcy. Tym samym, dokonując przeniesienia własności Lokalu na rzecz męża, działa Pani jako podmiot gospodarczy.

W konsekwencji, analiza powołanych przepisów prawa w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że w wyniku przeniesienia na rzecz Pani małżonka, Lokalu objętego uprzednio ustawową wspólnością majątkową, doszło do odpłatnej dostawy towaru podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.

Odnosząc się do Pani wątpliwości dotyczących obowiązku wystawienia faktury dokumentującej przeniesienie na rzecz Pani małżonka Lokalu, należy zauważyć, że zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.

Należy zauważyć, że na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Przepis art. 106b ust. 2 ustawy stanowi, że:

Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Według art. 106b ust. 3 ustawy:

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT. Jednakże nie ma przeszkód, aby w powyższych sytuacjach podatnik wystawiał fakturę.

W rozpatrywanej sprawie transakcja przeniesienia na rzecz małżonka własności Lokalu, w związku z ustanowieniem rozdzielności majątkowej i podziałem majątku – jak wyżej wskazano – stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie z tytułu dostawy Lokalu jest Pani stroną dokonującą czynności opodatkowanej tym podatkiem, i występuje Pani w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym, jest Pani obowiązana udokumentować przeniesienie na rzecz małżonka własności Lokalu, wystawiając we własnym imieniu fakturę, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku, gdy nie zaistnieją przesłanki wynikające z art. 106b ust. 2 ustawy.

Natomiast w przypadku zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 106b ust. 2 ustawy, jest Pani obowiązana do wystawienia faktury na żądanie nabywcy, jeżeli żądanie jej wystawienia zostanie zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczony zostanie towar, bądź otrzymana zostanie całość lub część zapłaty.

Pani stanowisko w powyższym zakresie jest zatem prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Należy ponadto podkreślić, że zakres przedmiotowy wniosku wyznaczają zadane przez Panią pytania. Wskazuję tym samym, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pani wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności kwestii zwolnienia od podatku VAT przeniesienia na rzecz męża własności Lokalu.

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, w zakresie pytania nr 2 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawą prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.