0114-KDIP4-3.4012.361.2026.2.AAR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych przeniesienia własności Pojazdu w wykonaniu Umowy przewłaszczenia. Uzupełnili go Państwo pismem z 16 lipca 2026 r. (wpływ 16 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest oddziałem zagranicznej instytucji kredytowej prowadzącym działalność bankową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.

Wnioskodawca jest oddziałem X Bank, podmiotu należącego do grupy X., działającego jako niezależny uczestnik rynku finansowania pojazdów oraz sektora mobilności. Wnioskodawca oferuje kompletną gamę rozwiązań kredytowych oraz usług ubezpieczeniowych. Produkty kredytowe oraz finansowania mobilności oferowane przez Bank są specjalnie dostosowane do sieci sprzedaży, klientów indywidualnych i flot korporacyjnych.

Wnioskodawca jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w Polsce, posiada NIP nadany w Polsce, jest również podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług.

22 czerwca 2025 r. pomiędzy Wnioskodawcą a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce (dalej: „Kredytobiorca”) została zawarta umowa o kredyt (obowiązująca do 22 czerwca 2027 r., dalej: „Umowa Kredytowa”).

Na podstawie zawartej Umowy Kredytowej Wnioskodawca udzielił Kredytobiorcy finansowania (kredytu) na zakup pojazdu o określonej wartości (dalej: „Pojazd”). Umowa Kredytu przewidywała spłatę kredytu (zobowiązania) w dwudziestu czterech równych, miesięcznych ratach kapitałowo‑odsetkowych. W tym miejscu Wnioskodawca wskazuje, że Kredytobiorca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług a przedmiotem prowadzonej przez Kredytobiorcę działalności gospodarczej jest wynajem samochodów osobowych, jak również szeroki wachlarz pojazdów dostawczych oraz marek premium.

W celu zabezpieczenia tego kredytu, tj. wierzytelności Banku (kapitału, odsetek i kosztów) z tytułu Umowy Kredytowej na zakup Pojazdu zawartej przez Bank oraz Kredytobiorcę 22 czerwca 2025 r., lub z tytułu innej umowy o kredyt, która zostanie zawarta pomiędzy Bankiem a Kredytobiorcą w celu refinansowania Umowy Kredytowej pomiędzy Wnioskodawcą i Bankiem 22 czerwca 2025 r. została zawarta Umowa przewłaszczenia ułamkowego na zabezpieczenie (dalej: „Umowa przewłaszczenia”).

W celu zabezpieczenia kredytu, tj. wierzytelności Banku (kapitału, odsetek i kosztów) z tytułu Umowy Kredytowej na zakup Pojazdu zawartej przez Bank oraz Kredytobiorcę lub z tytułu innej umowy o kredyt, która ewentualnie zostanie zawarta pomiędzy Bankiem a Kredytobiorcą w celu refinansowania Umowy Kredytowej pomiędzy Wnioskodawcą i Bankiem, została zawarta Umowa przewłaszczenia ułamkowego na zabezpieczenie (dalej: „Umowa przewłaszczenia”).

Zgodnie z postanowieniami Umowy przewłaszczenia (§1) Kredytobiorca przeniósł na Bank:

·       (ust. 1): ułamek we własności Pojazdu – 49% pod warunkiem rozwiązującym, co oznacza, że Bank stał się współwłaścicielem Pojazdu w dniu podpisania Umowy przewłaszczenia, oraz

·       (ust.2): pozostały ułamek we własności Pojazdu – 51% pod warunkiem zawieszającym, co oznacza, że Bank może stać się właścicielem pozostałego udziału w terminie późniejszym niż podpisanie niniejszej Umowy.

Warunek rozwiązujący, którego ziszczenie się powoduje przejście własności Pojazdu na Kredytobiorcę następuje w momencie spłaty w całości Kredytu wraz z odsetkami i kosztami (§ 2 ust. 1 Umowy przewłaszczenia).

Z kolei warunek zawieszający, którego ziszczenie się powoduje przejście własności pozostałego ułamka – 51% we własności Pojazdu na Bank, polega na wystąpieniu któregokolwiek z następujących zdarzeń, tj.: (a) opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie jakichkolwiek należności (Raty lub Odsetek lub kosztów) wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, (b) pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej zagrażającej terminowej spłacie zadłużenia wynikającego z niniejszej Umowy, (c) niedostarczenie przez Kredytobiorcę, pomimo monitu Banku, do Banku dowodu wpłaty kolejnej raty składki pełnego ubezpieczenia AC Pojazdu lub (d) dowiedzeniu się przez Bank o pogorszeniu się sytuacji finansowej Kredytobiorcy w porównaniu do stanu istniejącego w momencie zawarcia Umowy w stopniu powodującym utratę zdolności kredytowej (§ 2 ust. 2 Umowy przewłaszczenia).

Od chwili ziszczenia się warunku zawieszającego Umowy przewłaszczenia (§ 2 ust. 2) i po pisemnym zawiadomieniu przez Bank o przejęciu pozostałego ułamka – 51% we własności Pojazdu, Kredytobiorca w terminie 3 dni został obowiązany do wydania Bankowi Pojazdu oraz wszystkich przedmiotów niezbędnych do korzystania z niego (w tym dowód rejestracyjny Pojazdu, dokumenty potwierdzające zawarcie umów ubezpieczenia, komplet kluczyków).

Po przejściu (przejęciu) pozostałego ułamka 51% we własności Pojazdu na Bank, Wnioskodawca jest uprawniony do sprzedaży Pojazdu (wartość Pojazdu zostanie ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy) oraz zaspokojenia z ceny sprzedaży wszystkich swoich roszczeń wynikających z Umowy Kredytowej (lub innej umowy o kredyt), jak również roszczeń związanych z egzekucją należności, w tym kosztów windykacyjnych, kosztów związanych z wyceną Pojazdu, kosztów przechowywania Pojazdu do czasu jego sprzedaży, kosztów sprzedaży Pojazdu. Kredytobiorca – po sprzedaży przez Bank Pojazdu – zostanie oddłużony kwotą netto po uwzględnieniu wszystkich kosztów, opłat, podatków (w tym podatku VAT).

Jeżeli sprzedaż Pojazdu nie nastąpi (mimo dołożenia należytej staranności przez Bank) w ciągu miesiąca od dnia dokonania wyceny przez rzeczoznawcę, Bank – zgodnie z zapisami Umowy przewłaszczenia – jest uprawniony do obniżenia jego ceny o 5%. Jeżeli pomimo obniżenia ceny oraz zachowania należytej staranności Pojazd nie zostanie sprzedany w ciągu następnego miesiąca Bank będzie uprawniony do obniżenia jego ceny o dalsze 10%. W przypadku braku nabywcy Pojazdu po cenie ustalonej w zdaniu poprzedzającym, Bank będzie miał prawo ustalenia ceny według własnego uznania z uwzględnieniem możliwości rynkowych sprzedaży Pojazdu.

W sytuacji, w której kwota uzyskana ze sprzedaży Pojazdu będzie przewyższała należności Banku, nadwyżka jest zwracana Kredytobiorcy.

Kredytobiorca w Umowie przewłaszczenia oświadczył, że Pojazd (oddany do bezpłatnego używania przez Bank) stanowi jego wyłączną własność, pozostaje w jego posiadaniu oraz nie jest obciążony prawami osób trzecich.

Ponadto, zgodnie z postanowieniami Umowy przewłaszczenia oraz Umowy kredytowej, Kredytobiorca (do czasu całkowitej spłaty kredytu) nie może bez zgody Banku m.in. zbywać, zastawiać ani obciążać Pojazdu w inny sposób na rzecz osób trzecich, w tym oddać w najem lub dzierżawę lub zawierać innych podobnych umów. Powyższe nie dotyczy możliwości oddawania przez Kredytobiorcę w podnajem pojazdów swoim klientom w ramach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie pojazdów.

Kredytobiorca zobowiązał się również do:

·       eksploatowania Pojazdu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i normalnym zużyciem a także serwisować go, na zasadach określonych w instrukcji obsługi Pojazdu (analogiczny zapis został zawarty również w Umowie Kredytowej);

·       niezwłocznego informowania Banku o wszelkich roszczeniach osób trzecich dotyczących Pojazdu a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku Kredytobiorca jest (będzie) odpowiedzialny za szkody poniesione przez Bank z powodu braku stosownego powiadomienia;

·       ujawnienia Wnioskodawcy jako współwłaściciela Pojazdu w 49% w dowodzie rejestracyjnym oraz w karcie pojazdu.

Na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego określonego w § 2 pkt 2 Umowy przewłaszczenia z uwagi na opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie należności wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, Bank wypowiedział Umowę Kredytową i wezwał Kredytobiorcę do wydania przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu). Pojazd został Wnioskodawcy wydany a wraz z nim Bank przejął m.in. dowód rejestracyjny, dokumenty ubezpieczenia, komplet kluczyków.

Z uwagi na definitywne przeniesienie własności Pojazdu na rzecz Wnioskodawcy w celu zaspokojenia wierzytelności Banku, Kredytobiorca wystawił na rzecz Wnioskodawcy fakturę dokumentującą dostawę (sprzedaż) Pojazdu. Na podstawie przedmiotowej faktury Bank dokonał odliczenia podatku VAT naliczonego – nabyty Pojazd został (zostanie) wykorzystany przez Wnioskodawcę wyłącznie do wykonania czynności opodatkowanej, tj. dalszej odpłatnej dostawy (sprzedaży) na rzecz podmiotu trzeciego.

Analogiczne Umowy Kredytowe i Umowy Przewłaszczenia zostały zawarte pomiędzy Wnioskodawcą i Kredytobiorcą w odniesieniu również do innych pojazdów.

Pytania

1.    Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym na skutek uprzedniego ziszczenia się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia i wydania przez Kredytobiorcę na rzecz Wnioskodawcy przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu) doszło na rzecz Wnioskodawcy – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT – do odpłatnej dostawy towarów, przez którą rozumie się przeniesienia prawa do rozporządzania towarem (Pojazdem) jak właściciel?

2.    W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT –Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę, dokumentującej dostawę Pojazdu na rzecz Wnioskodawcy

 Państwa stanowisko w sprawie

1.    Tak, na skutek uprzedniego ziszczenia się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia i wydania przez Kredytobiorcę na rzecz Wnioskodawcy przedmiotu zabezpieczenia (tj. Pojazdu) doszło – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT – do odpłatnej dostawy towarów na rzecz Wnioskodawcy, przez którą rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem (Pojazdem) jak właściciel.

2.    Tak, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę, dokumentującej dostawę (sprzedaż) Pojazdu na rzecz Wnioskodawcy.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie zaś do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Dostawa towarów mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W analizowanym stanie faktycznym – po pierwsze – nie ulega wątpliwości, że na gruncie przepisów ustawy o VAT transakcja miała (ma) miejsce pomiędzy dwoma odrębnymi podatnikami podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzącymi odrębne działalności gospodarcze w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Po drugie, nie ulega wątpliwości, że z chwilą zawarcia Umowy przewłaszczenia nie doszło do dostawy towarów (Pojazdu) na rzecz Banku, mimo formalnego przeniesienia własności rzeczy z Kredytobiorcy na Bank (tymczasowo, w celu zabezpieczenia wierzytelności; Wnioskodawca został ujawniony jako współwłaściciel Pojazdu w 49% w dowodzie rejestracyjnym oraz w karcie pojazdu), bowiem w tym okresie Pojazd pozostawał bowiem cały czas w posiadaniu (władztwie ekonomicznym) Kredytobiorcy. Kredytobiorca mógł używać Pojazd sfinansowany kredytem do czasu ziszczenia się warunku zawieszającego i zaistnienia przesłanek formalnych, które determinowały przeniesienie własności rzeczy i jej fizyczne wydanie na rzecz Banku.

Odmienna sytuacja wystąpiła natomiast w momencie wydania Pojazdu Wnioskodawcy przez Kredytobiorcę, w związku z uprzednim ziszczeniem się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia. Z tą chwilą doszło bowiem do przeniesienia władztwa ekonomicznego nad rzeczą z Kredytobiorcy na Bank – od tego momentu Bank uzyskał możliwość swobodnego dysponowania Pojazdem. W konsekwencji, spełnione zostały ustawowe przesłanki odpłatnej dostawy towaru, określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

W tym kontekście, należy zauważyć, że ustawa o VAT w odniesieniu do dostawy towarów posługuje się sformułowaniem „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel” (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT), a towarami – w świetle tej ustawy – co do zasady – są rzeczy oraz ich części (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT), czyli w szczególności jest nimi Pojazd. Takie zdefiniowanie konstytutywnego aspektu dostawy towarów, odwołujące się do ekonomicznego władztwa nad rzeczą sprawia, że przedmiotem opodatkowania może być nie tylko np. sprzedaż (analizowany przypadek), ale również inne transakcje wywierające, z ekonomicznego punktu widzenia, podobne skutki.

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) m.in. w sprawie C-320/88 (Staatssecretaris van Financiën v. Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV). W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy chodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu odnosząc się do dostawy towarów, TSUE posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Nadto, należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy.

Jak zostało natomiast wskazane w wyroku TSUE z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie C-78/12:

„pojęcie „dostawy towarów” zdefiniowane w art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112 nie odnosi się do przeniesienia własności w formie przewidzianej we właściwych przepisach krajowych, lecz obejmuje każdą transakcję przekazania rzeczy przez stronę, która upoważnia drugą stronę do rozporządzania tą rzeczą, jakby była ona jej właścicielem (…) transakcję można uznać za „dostawę towarów” w rozumieniu art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112, jeżeli w drodze tej transakcji podatnik przekazuje rzecz, upoważniając w rzeczywistości drugą stronę do rozporządzania nią, jakby była jej właścicielem, a sposób nabycia prawa własności owej rzeczy nie ma przy tym znaczenia.”

Z kolei, w wyroku z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 465/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:

„pojęcie przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel nie jest tożsame z przeniesieniem własności w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż obejmuje również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą, skutkiem czego można nią dysponować jak właściciel mimo, że nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę (…) z dostawą towarów mamy do czynienia, gdy podatnik przeniesie faktyczne lub ekonomiczne władztwo nad rzeczą na inny podmiot, a nabywca towaru będzie miał swobodę w dysponowaniu (rozporządzaniu) rzeczą, tak jakby był jej właścicielem. Istotne tu jest zatem faktyczne dysponowanie towarem, a nie tytuł prawny do niego.”

W świetle powyższego, dostawa towarów powinna podlegać ocenie przede wszystkim z punktu widzenia swoich aspektów ekonomicznych, natomiast skutki o charakterze cywilnoprawnym, występujące na gruncie prawa cywilnego mają mniejsze znaczenie.

Zdaniem Wnioskodawcy, taka sytuacja (przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) wystąpiła w momencie wydania Pojazdu przez Kredytobiorcę na rzecz Banku, w związku z uprzednim ziszczeniem się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia. Skoro bowiem Pojazd był wykorzystywany przez Kredytobiorcę w jego działalności gospodarczej (a więc stanowił jego własność ekonomiczną), to w następstwie uprzedniego ziszczenia się warunku zawieszającego z Umowy przewłaszczania i – w kolejnym kroku – wydania Pojazdu Wnioskodawcy doszło do przeniesienia prawa do rozrządzania rzeczą (Pojazdem) jak właściciel (ekonomicznie) na rzecz Wnioskodawcy, który stał się właścicielem Pojazdu i zyskał prawo do rozporządza nim (ekonomicznie) jak właściciel a Kredytobiorca utracił taką możliwość. Skutkiem powyższego doszło do odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT na rzecz Wnioskodawcy.

Powyższych wniosków nie zmienia treść Umowy Kredytu oraz Umowy przewłaszczenia, w których zostało wskazane m.in. że Kredytobiorca (do czasu całkowitej spłaty kredytu) nie może bez zgody Banku zbywać, zastawiać ani obciążać Pojazdu w inny sposób na rzecz osób trzecich w tym oddać w najem lub dzierżawę lub zawierać innych podobnych umów - nie dotyczy możliwości oddawania przez Kredytobiorcę w podnajem pojazdów swoim klientom w ramach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie pojazdów. Wynika to z tego, że przedmiotowe postanowienia same w sobie nie pozbawiły Kredytobiorcy władztwa ekonomicznego nad pojazdami ani prawa do rozporządzania nimi jak właściciel w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Powyższe postanowienia mają bowiem charakter wyłącznie zabezpieczający, modyfikują zakres uprawnień o charakterze prawnym natomiast nie wpływają (i nie mogą wpływać) na ocenę, że Kredytobiorca w rozumieniu przepisów ustawy o VAT wykonywał (do czasu uprzedniego ziszczenia się warunku zawieszającego i wydania Pojazdu Wnioskodawcy) względem przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu) uprawnienia odpowiadające władztwu ekonomicznemu (posiadał Pojazd, dokumenty rejestracyjne, kluczyki) i korzystał z Pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. To z kolei oznacza – w kolejnym kroku – że wydanie Pojazdu Wnioskodawcy w związku z uprzednim ziszczeniem się warunku zawieszającego wskazuje, że doszło do przeniesienia na Bank prawa do rozporządzania Pojazdem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Powyższych wniosków nie zmienia również postanowienie w Umowie Kredytowej klauzuli o przewłaszczeniu na zabezpieczanie, gdyż Kredytobiorca – tak jak zostało wskazane – używał Pojazdu jak właściciel.

Stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowym zakresie znajduje potwierdzenie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych.

W tym miejscy należy zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 335/14, w którym Sąd stwierdził, że dostawa towarów następuje dopiero w razie definitywnego przejęcia przez wierzyciela przewłaszczonych rzeczy, przy czym w odniesieniu do wskazanych wyżej wątpliwości wskazał, iż:

„(…) w sytuacji, gdy na gruncie u.p.t.u. istotne jest rozporządzanie towarem w sensie ekonomicznym, co wiąże się z wydaniem rzeczy, to biorąc pod uwagę, że skarżący samochód ten ujął we własnych środkach trwałych, posiadał dokumenty rejestracyjne tego pojazdu i kluczyki, to mimo postanowienia w umowie kredytu klauzuli o przewłaszczeniu, to skarżący użytkował ten pojazd jak właściciel.”

NSA wskazał również, że samo przewłaszczenie na zabezpieczenie przenosi własność rzeczy na wierzyciela w sensie cywilistycznym a wierzyciel korzysta z nabytego na podstawie tej umowy prawa wyłącznie w zakresie, w jakim jest to potrzebne dla zabezpieczenia wierzytelności co miało miejsce w opisywanym stanie faktycznym.

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w innych wyrokach krajowych sądów administracyjnych, które wskazują, że samo ustanowienie zabezpieczenia w formie zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (tak m.in. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 760/07). Jednakże definitywne przeniesienie własności zabezpieczonych przedmiotów celem zaspokojenia wierzyciela stanowi dostawę towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W konsekwencji po stronie dłużnika powstaje obowiązek rozliczenia podatku należnego oraz udokumentowania tej czynności poprzez wystawienie faktury (tak m.in. wyrok w WSA w Lublinie z dnia 20 września 2019 r., sygn., akt I SA/Lu 193/19).

Podsumowując, na gruncie przepisów ustawy o VAT – biorąc pod uwagę stan faktyczny będący przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – doszło do odpłatnej dostawy towarów na rzecz Banku w związku z przejęciem przez Bank Pojazdu na skutek uprzedniego ziszczenia warunku zawieszającego z Umowy przewłaszczenia.

Ad 2.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy VAT.

Zgodnie tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z kolei, na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. (1) odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz (2) towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Drugim warunkiem niezbędnym dla możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest niezaistnienie przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na wyłączenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W celu zatem uznania, że Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury otrzymanej od Kredytobiorcy niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek:

a.    odliczenia dokonuje podatnik VAT;

b.    doszło do odpłatnej dostawy towaru (Pojazdu) w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, skutkującej przeniesieniem na rzecz Wnioskodawcy prawa do rozporządzania Pojazdem jak właściciel;

c.    Pojazd, z którego nabyciem związany jest podatek naliczony, jest (będzie) wykorzystywany przez Wnioskodawcę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT;

d.    otrzymana faktura zawiera właściwe kwoty podatku VAT, czyli transakcja podlega opodatkowaniu VAT a więc nie zaistnieją przesłanki negatywne prawa do odliczenia podatku naliczonego wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, wszystkie wskazane wyżej przesłanki prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę zostały przez Wnioskodawcę spełnione.

Ad a.

Przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy (przez Kredytobiorcę) prawa do rozporządzania Pojazdem jak właściciel dotyczy podatnika VAT czynnego jakim jest Wnioskodawca.

Ad b.

Przejęcie przez Bank przedmiotu przewłaszczenia (Pojazdu) na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego stanowi odpłatną dostawę towaru, w rozumieniu w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Kredytobiorca był zobowiązany do udokumentowania przedmiotowej czynności fakturą, natomiast po stronie Wnioskodawcy powstało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z tej faktury, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT (pkt c. poniżej).

Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje okoliczność, że Kredytobiorca nie uzyskał z tego tytułu zapłaty ceny w formie pieniężnej/„fizycznej”. W analizowanym przypadku przysporzeniem Kredytobiorcy jest zmniejszenie długu wobec Banku (Bank uprawniony jest do sprzedaży Pojazdu oraz zaspokojenia z ceny sprzedaży wszystkich swoich roszczeń wynikających z Umowy Kredytowej). Tym samym pomiędzy świadczeniem Kredytobiorcy a świadczeniem wzajemnym Banku istniał bezpośredni związek o charakterze ekwiwalentnym, właściwy dla odpłatnej dostawy towarów na gruncie ustawy o VAT.

Ad c.

Istnieje bezpośredni i jednoznaczny związek pomiędzy nabyciem Pojazdu a wykonaniem przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanej VAT, której następstwem jest (będzie) określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) - Pojazd jest (będzie) przez Wnioskodawcę wykorzystany wyłącznie do wykonania czynności opodatkowanej podatkiem VAT, tj. dalszej odpłatnej dostawy (sprzedaży) Pojazdu na rzecz podmiotu trzeciego.

Ad d.

W przedmiotowym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania ograniczenie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikające w szczególności z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak zostało wykazane, przejęcie przez Wnioskodawcę Pojazdu na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym transakcja udokumentowana fakturą wystawioną przez Kredytobiorcę nie stanowi czynności niepodlegającej opodatkowaniu ani zwolnionej z VAT, wobec czego ograniczenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania. Ponadto, w niniejszej sprawie zastosowania nie znajdą także pozostałe wyłączenia zawarte w art. 88 ustawy o VAT.

Wnioskodawca wskazuje jednocześnie, że w celu odliczenia podatku naliczonego dostawa Pojazdu na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego, musi zostać należycie udokumentowana. Dostawa Pojazdu została udokumentowana fakturą wystawioną przez Kredytobiorcą na rzecz Wnioskodawcy. Faktura została powiększona o kwotę podatku VAT według właściwej stawki VAT. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że również ta przesłanka prawa do odliczenia podatku naliczonego została spełniona.

W konsekwencji, w okolicznościach będących przedmiotem niniejszego wniosku – po pierwsze – spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne, uprawniające Wnioskodawcę do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę i (druga kwestia) nie występuje którakolwiek spośród negatywnych przesłanek odliczenia wymienionych w art. 88 ustawy o VAT, w szczególności w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. Tym samym, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT Wnioskodawcy będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę, dokumentującej dostawę (sprzedaż) Pojazdu na rzecz Wnioskodawcy.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego na wstępie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przy czym, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Należy zauważyć, że dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na mocy art. 198 Kodeksu cywilnego:

Wskazać należy, że w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, jako wyłącznego prawa współwłaściciela, zasadą jest, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika tego podatku.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Zatem, odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza więc czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług - oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Jak wynika z opisu sprawy, są Państwo oddziałem zagranicznej instytucji kredytowej X Bank, prowadzącym działalność bankową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe. Oferują Państwo kompletną gamę rozwiązań kredytowych oraz usług ubezpieczeniowych. Produkty kredytowe oraz finansowania mobilności oferowane przez Państwa są specjalnie dostosowane do sieci sprzedaży, klientów indywidualnych i flot korporacyjnych. Są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług.

22 czerwca 2025 r. pomiędzy Państwem a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce (Kredytobiorca) została zawarta umowa o kredyt (obowiązująca do 22 czerwca 2027 r.

Na podstawie zawartej Umowy Kredytowej udzielili Państwo Kredytobiorcy finansowania (kredytu) na zakup Pojazdu o określonej wartości. Umowa Kredytu przewidywała spłatę kredytu (zobowiązania) w dwudziestu czterech równych, miesięcznych ratach kapitałowo odsetkowych. Kredytobiorca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a przedmiotem prowadzonej przez Kredytobiorcę działalności gospodarczej jest wynajem samochodów osobowych, jak również szeroki wachlarz pojazdów dostawczych oraz marek premium.

W celu zabezpieczenia tego kredytu, tj. wierzytelności Banku (kapitału, odsetek i kosztów) z tytułu Umowy Kredytowej na zakup Pojazdu zawartej przez Państwa oraz Kredytobiorcę 22 czerwca 2025 r., lub z tytułu innej umowy o kredyt, która zostanie zawarta pomiędzy Bankiem a Kredytobiorcą w celu refinansowania Umowy Kredytowej pomiędzy Państwem i Bankiem 22 czerwca 2025 r. została zawarta Umowa przewłaszczenia ułamkowego na zabezpieczenie.

Zgodnie z postanowieniami Umowy przewłaszczenia (§1) Kredytobiorca przeniósł na Bank:

•      (ust. 1): ułamek we własności Pojazdu – 49% pod warunkiem rozwiązującym, co oznacza, że Bank stał się współwłaścicielem Pojazdu w dniu podpisania Umowy przewłaszczenia, oraz

•      (ust.2): pozostały ułamek we własności Pojazdu – 51% pod warunkiem zawieszającym, co oznacza, że Bank może stać się właścicielem pozostałego udziału w terminie późniejszym niż podpisanie niniejszej Umowy.

Warunek rozwiązujący, którego ziszczenie się powoduje przejście własności Pojazdu na Kredytobiorcę następuje w momencie spłaty w całości Kredytu wraz z odsetkami i kosztami (§ 2 ust. 1 Umowy przewłaszczenia). Z kolei warunek zawieszający, którego ziszczenie się powoduje przejście własności pozostałego ułamka – 51% we własności Pojazdu na Bank, polega na wystąpieniu któregokolwiek z następujących zdarzeń, tj.: (a) opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie jakichkolwiek należności (Raty lub Odsetek lub kosztów) wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, (b) pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej zagrażającej terminowej spłacie zadłużenia wynikającego z niniejszej Umowy, (c) niedostarczenie przez Kredytobiorcę, pomimo monitu Banku, do Banku dowodu wpłaty kolejnej raty składki pełnego ubezpieczenia AC Pojazdu lub (d) dowiedzeniu się przez Bank o pogorszeniu się sytuacji finansowej Kredytobiorcy w porównaniu do stanu istniejącego w momencie zawarcia Umowy w stopniu powodującym utratę zdolności kredytowej (§ 2 ust. 2 Umowy przewłaszczenia).

Od chwili ziszczenia się warunku zawieszającego Umowy przewłaszczenia (§ 2 ust. 2) i po pisemnym zawiadomieniu przez Bank o przejęciu pozostałego ułamka – 51% we własności Pojazdu, Kredytobiorca w terminie 3 dni został obowiązany do wydania Bankowi Pojazdu oraz wszystkich przedmiotów niezbędnych do korzystania z niego (w tym dowód rejestracyjny Pojazdu, dokumenty potwierdzające zawarcie umów ubezpieczenia, komplet kluczyków).

Po przejściu (przejęciu) pozostałego ułamka 51% we własności Pojazdu na Bank, są Państwo uprawnieni do sprzedaży Pojazdu (wartość Pojazdu zostanie ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy) oraz zaspokojenia z ceny sprzedaży wszystkich swoich roszczeń wynikających z Umowy Kredytowej (lub innej umowy o kredyt, jak również roszczeń związanych z egzekucją należności, w tym kosztów windykacyjnych, kosztów związanych z wyceną Pojazdu, kosztów przechowywania Pojazdu do czasu jego sprzedaży, kosztów sprzedaży Pojazdu. Kredytobiorca – po sprzedaży przez Bank Pojazdu – zostanie oddłużony kwotą netto po uwzględnieniu wszystkich kosztów, opłat, podatków (w tym podatku VAT).

Jeżeli sprzedaż Pojazdu nie nastąpi (mimo dołożenia należytej staranności przez Bank) w ciągu miesiąca od dnia dokonania wyceny przez rzeczoznawcę, Bank – zgodnie z zapisami Umowy przewłaszczenia – jest uprawniony do obniżenia jego ceny o 5%. Jeżeli pomimo obniżenia ceny oraz zachowania należytej staranności Pojazd nie zostanie sprzedany w ciągu następnego miesiąca Bank będzie uprawniony do obniżenia jego ceny o dalsze 10%. W przypadku braku nabywcy Pojazdu po cenie ustalonej w zdaniu poprzedzającym, Bank będzie miał prawo ustalenia ceny według własnego uznania z uwzględnieniem możliwości rynkowych sprzedaży Pojazdu.

W sytuacji, w której kwota uzyskana ze sprzedaży Pojazdu będzie przewyższała należności Banku, nadwyżka jest zwracana Kredytobiorcy.

Kredytobiorca w Umowie przewłaszczenia oświadczył, że Pojazd (oddany do bezpłatnego używania przez Bank) stanowi jego wyłączną własność, pozostaje w jego posiadaniu oraz nie jest obciążony prawami osób trzecich.

Ponadto, zgodnie z postanowieniami Umowy przewłaszczenia oraz Umowy kredytowej, Kredytobiorca (do czasu całkowitej spłaty kredytu) nie może bez zgody Banku m.in. zbywać, zastawiać ani obciążać Pojazdu w inny sposób na rzecz osób trzecich, w tym oddać w najem lub dzierżawę lub zawierać innych podobnych umów. Powyższe nie dotyczy możliwości oddawania przez Kredytobiorcę w podnajem pojazdów swoim klientom w ramach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie pojazdów.

Kredytobiorca zobowiązał się również do:

•      eksploatowania Pojazdu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i normalnym zużyciem a także serwisować go, na zasadach określonych w instrukcji obsługi Pojazdu (analogiczny zapis został zawarty również w Umowie Kredytowej);

•      niezwłocznego informowania Banku o wszelkich roszczeniach osób trzecich dotyczących Pojazdu a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku Kredytobiorca jest (będzie) odpowiedzialny za szkody poniesione przez Bank z powodu braku stosownego powiadomienia;

•      ujawnienia Państwa jako współwłaściciela Pojazdu w 49% w dowodzie rejestracyjnym oraz w karcie pojazdu.

Na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego określonego w § 2 pkt 2 Umowy przewłaszczenia z uwagi na opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie należności wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, Bank wypowiedział Umowę Kredytową i wezwał Kredytobiorcę do wydania przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu). Pojazd został Państwu wydany a wraz z nim Bank przejął m.in. dowód rejestracyjny, dokumenty ubezpieczenia, komplet kluczyków.

Z uwagi na definitywne przeniesienie własności Pojazdu na Państwa rzecz w celu zaspokojenia wierzytelności Banku, Kredytobiorca wystawił na Państwa rzecz fakturę dokumentującą dostawę (sprzedaż) Pojazdu. Na podstawie przedmiotowej faktury Bank dokonał odliczenia podatku VAT naliczonego – nabyty Pojazd został (zostanie) wykorzystany przez Państwa wyłącznie do wykonania czynności opodatkowanej, tj. dalszej odpłatnej dostawy (sprzedaży) na rzecz podmiotu trzeciego.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą tego, czy na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia i wydania przez Kredytobiorcą na Państwa rzecz Pojazdu doszło do odpłatnej dostawy towarów.

Odnosząc się do opisanego stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów należy wskazać, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do umów nienazwanych i jest zawierana na podstawie przepisów art. 155, art. 156 oraz art. 353¹ ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 156 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 353 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 353¹ Kodeksu cywilnego:

Natomiast w myśl art. 453 Kodeksu cywilnego:

Zatem dłużnik za zgodą wierzyciela może dla zwolnienia się z zobowiązania spełnić inne świadczenia. Świadczenie w miejsce wykonania może być dokonywane w ramach wszelkiego typu zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym (tj. wynikających z czynności prawnych). Zakres modyfikacji dotychczasowego zobowiązania uzależniony jest jedynie od ogólnie obowiązujących przepisów, ale to od uznania stron zależy, jakie świadczenie zgodzi się przyjąć wierzyciel w miejsce dotychczasowego i jakie dłużnik będzie mógł wykonać.

W związku z powyższym uznać należy, że samo zawarcie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności nie jest czynnością skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego w podatku VAT.

Jednakże w przypadku niewywiązania się z zawartej umowy, np. umowy kredytu (braku spłaty kredytu) kredytodawca może zadecydować o skorzystaniu z zapisów umowy i przejęciu przedmiotów zabezpieczenia oraz swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą, a dokonana dostawa nabiera odpłatnego charakteru.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt ustawy o podatku od towarów i usług, należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Jednocześnie należy podkreślić, że dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą jej faktycznego dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną pozostają bez znaczenia dla celów powstania obowiązku podatkowego, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości objętych pytaniem nr 1 wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z zapisami Umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie Pojazdu w przypadku wystąpieniu któregokolwiek z następujących zdarzeń, tj.: (a) opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie jakichkolwiek należności (Raty lub Odsetek lub kosztów) wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, (b) pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej zagrażającej terminowej spłacie zadłużenia wynikającego z niniejszej Umowy, (c) niedostarczenie przez Kredytobiorcę, pomimo monitu Banku, do Banku dowodu wpłaty kolejnej raty składki pełnego ubezpieczenia AC Pojazdu lub (d) dowiedzeniu się przez Bank o pogorszeniu się sytuacji finansowej Kredytobiorcy w porównaniu do stanu istniejącego w momencie zawarcia Umowy w stopniu powodującym utratę zdolności kredytowej, Bank uzyskuje uprawnienie do przejęcia pozostałego ułamka 51% we własności Pojazdu, a następnie jest uprawniony do sprzedaży Pojazdu oraz zaspokojenia z ceny sprzedaży wszystkich swoich roszczeń.

Wskazali Państwo, że na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego określonego w Umowie przewłaszczenia z uwagi na opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie należności wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, Bank wypowiedział Umowę Kredytową i wezwał Kredytobiorcę do wydania przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu). Zatem w przypadku niewywiązania się przez Kredytobiorcę z zawartej umowy kredytowej, doszło do ziszczenia się warunku zawieszającego, natomiast warunek rozwiązujący wygasł, wobec czego od tego momentu mogą Państwo swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą (Pojazdem).

W związku z powyższym, na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia i wydania przez Kredytobiorcę na Państwa rzecz przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu) doszło do odpłatnej dostawy towarów opodatkowanej podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również prawa do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez Kredytobiorcę dokumentującej dostawę Pojazdu na Państwa rzecz.

Podstawowa zasada dotycząca odliczania podatku naliczonego została sformułowana w art. 86 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu:

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy, warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zasada ta wyłącza tym samym możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Oznacza to, że podstawowym warunkiem, który uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.

Jak ustalono powyżej, na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego wynikającego z Umowy przewłaszczenia i wydania przez Kredytobiorcę na Państwa rzecz przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu) doszło do odpłatnej dostawy towarów opodatkowanej podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy. Z okoliczności sprawy wynika, że zarówno Państwo jak i Kredytobiorca są czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Wskazali Państwo, że Kredytobiorca wystawił na Państwa rzecz fakturę dokumentującą dostawę (sprzedaż) Pojazdu. Nabyty Pojazd został (zostanie) wykorzystany przez Państwa do dalszej odpłatnej dostawy (sprzedaży) na rzecz podmiotu trzeciego. Zatem w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że oba warunki wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy są spełnione.

W przedmiotowej sprawie należy jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT, dotyczących podatku naliczonego związanego z pojazdami samochodowymi.

Stosownie do art. 2 pkt 34 ustawy :

W myśl art. 86a ust. 1 pkt 1 ustawy:

Jak stanowi art. 86a ust. 2 pkt 1 ustawy :

Przy czym na podstawie art. 86a ust. 3 pkt 1 ustawy :

Zgodnie z ust. 4 powołanego artykułu:

Jednocześnie, w myśl art. 86a ust. 5 pkt 1 ustawy:

Z okoliczności sprawy wynika, że są Państwo oddziałem zagranicznej instytucji kredytowej prowadzącym działalność bankową. Oferują Państwo kompletną gamę rozwiązań kredytowych oraz usług ubezpieczeniowych. Na podstawie Umowy kredytowej udzielili Państwo Kredytobiorcy kredytu na zakup Pojazdu. Wskazali Panstwo jednocześnie, że przedmiotem prowadzonej przez Kredytobiorcę działalności gospodarczej jest wynajem samochodów osobowych, jak również szeroki wachlarz pojazdów dostawczych oraz marek premium. Na skutek ziszczenia się warunku zawieszającego określonego w Umowie przewłaszczenia z uwagi na opóźnienie przez Kredytobiorcę w zapłacie należności wobec Banku z tytułu Umowy Kredytowej, Bank wypowiedział Umowę Kredytową i wezwał Kredytobiorcę do wydania przedmiotu zabezpieczenia (Pojazdu). Pojazd został Państwu wydany a wraz z nim Bank przejął m.in. dowód rejestracyjny, dokumenty ubezpieczenia, komplet kluczyków. Kredytobiorca wystawił na Państwa rzecz fakturę dokumentującą dostawę Pojazdu. Pojazd został (zostanie) przez Państwa sprzedany na rzecz podmiotu trzeciego.

Analiza przedstawionego opisu sprawy w kontekście powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że – jak wykazano wyżej - w przedmiotowej sprawie są spełnione warunki określone w art. 86 ust. 1 ustawy i przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie Pojazdu od Kredytobiorcy. Prawo to przysługuje Państwu w pełnej wysokości, zauważyć bowiem trzeba, że choć są Państwo oddziałem instytucji kredytowej prowadzącym działalność bankową, to w sytuacji przedstawionej we wniosku odsprzedaż Pojazdów nabytych od Kredytobiorcy w okolicznościach sprawy, odbywa się właśnie w ramach przedmiotu Państwa działalności. Wskazali Państwo, że analogiczne Umowy Kredytowe i Umowy Przewłaszczenia zostały zawarte pomiędzy Wnioskodawcą i Kredytobiorcą w odniesieniu również do innych pojazdów – co oznacza, że w przypadku ziszczenia się warunków ww. Umów – przejmą Państwo również inne pojazdy, które następnie przeznaczą do sprzedaży – w celu zaspokojenia wierzytelności.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ponadto należy wskazać, że niniejsza interpretacja rozstrzyga kwestie objęte zakresem pytań wyłącznie dla Państwa, natomiast nie wywiera skutków prawnych dla Kredytobiorcy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.