0114-KDIP4-3.4012.350.2026.2.APR

Interpretacja indywidualna2026-09-10Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Sprzedaż udziału w części budynku gospodarczego posadowionego na działce, którego część pomieszczeń były przedmiotem najmu stanowiła czynność dokonaną przez podatnika VAT, jednak korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w związku z art. 29a ust. 8 ustawy.

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 28 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

  • braku uznania Pana za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu dokonanej sprzedaży udziału w nieruchomości składającej się z działek o nr 1, 2, 3 oraz 4,
  • zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT do sprzedaży udziału w działce zabudowanej nr 1.

Uzupełnił go Pan pismem z 15 lipca 2026 r. (wpływ 20 lipca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Pan A.A. (dalej jako Wnioskodawca) w dniu 13 października 2025 r., jako współwłaściciel nieruchomości w udziale wynoszącym 192/600, razem ze swoją siostrą B.B. (drugim współwłaścicielem nieruchomości w udziale wynoszącym 408/600), zawarł umowę sprzedaży nieruchomości położonej (...). Wnioskodawca był na moment sprzedaży czynnym podatnikiem VAT (data wykreślenia rejestracji jako podatnika VAT 22 kwietnia 2026 r.); działalność gospodarcza prowadzona przez Wnioskodawcę była zarejestrowana pod adresem (...), (...) (działka nr 1 opisana poniżej).

Sprzedana nieruchomość składa się z działek ewidencyjnych o numerach: 1, 2, 3 i 4 o łącznym obszarze wynoszącym 1,0004 ha, dla której Sąd Rejonowy (...) (...) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...).

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustanowionym Uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej (...) z 14 września 2006 r. działki 2 i 1 oznaczone są symbolem 3U - usługi, a działki numer 3 i 4 oznaczone są symbolem 2AG-U/3 - aktywność gospodarcza.

Działki mają określoną powierzchnię:

  • 1, o powierzchni 0,9107 ha,
  • 2, o powierzchni 0,0353 ha,
  • 3, o powierzchni 0,0109 ha i
  • 4, o powierzchni 0,0335 ha.

Prawo własności sprzedanej nieruchomości

Wnioskodawca nabył udziały w prawie własności działki numer 1 w drodze spadku na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (...) Fabryczna wydanego dnia 27 września 1991 r., sygn. akt (...) (spadek po matce) oraz na podstawie umowy darowizny (od siostry) zawartej dnia 8 listopada 2023 r.

Udział w prawie własności działek numer 2, 3 i 4 Wnioskodawca nabył od Gminy (...) na podstawie umowy zamiany (w zamian za udział w działce nr 8 nabyty przez Wnioskodawcę w części w drodze spadku i w części w drodze darowizny) zawartej w dniu 9 lipca 2024 r. w trybie art. 15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Czynność zbycia udziału w działce nr 8 w drodze zamiany działek (udziałów) stanowiła u Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (odpłatna dostawa); z tego tytułu Wnioskodawca otrzymał fakturę dokumentującą nabycie działek (udziałów) numer 2, 3 i 4, z której odliczył podatek naliczony.

Wnioskodawca w dniu 26 sierpnia 2024 r. dokonał darowizny części udziałów w działkach numer 1, 2, 3 i 4 na rzecz siostry B.B.

Działki o numerach ewidencyjnych 2, 3 i 4 są niezabudowane. W rejestrze gruntów działka numer 2 i 3 oznaczona jest jako grunty orne (RV), działka numer 4 jako grunty orne (RIVb i RV), działka numer 1 jako grunty rolne zabudowane (Br-RlVb, Br-RV) i grunty orne (RIVb i RV). Wnioskodawca wykorzystywał od momentu nabycia niezabudowane działki nr 2, 3 i 4 na cele osobiste/rekreacyjne, spędzanie wolnego czasu na łonie natury (trawnik).

Działka nr 1 była przed sprzedażą przedmiotem zawartej m.in. przez Wnioskodawcę:

  • umowy dzierżawy części nieruchomości (przekaźnik zamontowany na kominie budynku gospodarczego) zawartej z (...) S.A. obowiązującej w okresie 1 marca 2022 r. - 31 grudnia 2023 r. (usługa zwolniona z VAT na podstawie art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.). Od 1 stycznia 2024 r. została zawarta nowa umowa z (...) S.A. tylko przez drugiego współwłaściciela nieruchomości - siostrę Wnioskodawcy (usługa opodatkowana podatkiem VAT ze stawką 23%),
  • umowy najmu części pomieszczeń w budynku gospodarczym zawartej w dniu 2 stycznia 2024 r. z (...) C.C. (usługa opodatkowana podatkiem VAT ze stawką 23%); umowa wypowiedziana przed sprzedażą nieruchomości w dniu 1 października 2025 r.,
  • umowy dzierżawy z dnia 14 października 2024 r. zawartej z (...) S.A. na podstawie umowy przedwstępnej sprzedaży dotyczącej wszystkich zbywanych działek - o czym dalej.

Działka nr 1 jest zabudowana:

  • dwukondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym o powierzchni zabudowy 177 m2,
  • jednokondygnacyjnym budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy 230 m2,
  • jednokondygnacyjnym budynkiem transportu i łączności o powierzchni zabudowy 72 m2.

W budynku mieszkalnym (domu) wybudowanym przez ojca Wnioskodawcy, zaczął on mieszkać (wraz z ojcem i siostrą) w 2005 r. Budynek gospodarczy był użytkowany przez ojca Wnioskodawcy na działalność gospodarczą od roku 1989, natomiast Wnioskodawca zaczął z niego korzystać w roku 2005 (po przeprowadzce do domu zaczął przechowywać w nim swoje prywatne rzeczy). Budynek transportu i łączności (garaż) był faktycznie użytkowany od 2022 r. (pozwolenie na użytkowanie otrzymane w maju 2025 r. z uwagi na konieczność przygotowania budowlanego projektu zamiennego z powodu różnic pomiędzy wstępnym projektem a wybudowanym budynkiem).

Opisane budynki były wykorzystywane przez Wnioskodawcę głównie na cele osobiste, mieszkalne i magazynowe. Część pomieszczeń w budynku gospodarczym była wynajmowana na rzecz (...) C.C., a komin budynku gospodarczego był wydzierżawiony w celu zamontowania przekaźnika. Na opisane wyżej budynki Wnioskodawca nie ponosił od dnia nabycia nakładów na ulepszenie w wartości przekraczającej 30% wartości początkowej każdego z budynków.

Wnioskodawca wraz z drugim współwłaścicielem (również jako „Sprzedający”) sprzedali opisaną nieruchomość spółce (...) S.A. (dalej jako „Kupujący”). Kupujący sam zaproponował Sprzedającym zakup terenu, po czym przystąpiono do negocjacji cenowych. Kupująca spółka nabyła nieruchomość w celu realizacji inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z Infrastrukturą towarzyszącą.

Sprzedaż w dniu 13 października 2025 r. poprzedzona była zawarciem w dniu 14 października 2024 r. umowy przedwstępnej sprzedaży. W umowie przedwstępnej zawarte zostały warunki, po spełnieniu których Sprzedający zobowiązali się sprzedać Kupującemu nieruchomość po ustalonej cenie, a Kupujący ją nabyć. Warunki te to między innymi:

1)  uzyskanie kosztem i staraniem Kupującego prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, z której będzie wynikać możliwość zabudowania nabywanej nieruchomości obiektami, w tym jednokondygnacyjnym obiektem handlowo-usługowym o powierzchni użytkowej 527,40 m2 z miejscami parkingowymi w liczbie minimum 20 miejsc postojowych,

2)  uzyskanie przez Kupującego prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budowli i budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości,

3)  uzyskanie kosztem i staraniem Kupującego prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji wydanej przez właściwy organ lub zarządcę drogi zezwalającej na lokalizację zjazdu na przedmiotową nieruchomość lub pozwolenia na budowę przedmiotowego zjazdu według koncepcji Kupującego,

4)  uzyskanie kosztem i staraniem Kupującego pozwolenia na wycięcie drzew obejmującego zgodę na dokonanie odpowiednich nasadzeń zamiennych,

5)  potwierdzenia badaniami geotechnicznymi możliwości posadowienia na nieruchomości budynków przy zastosowaniu tradycyjnych technologii budowlanych, co nastąpi kosztem i staraniem Kupującego,

6)  uzyskania kosztem i staraniem Kupującego warunków technicznych przyłączy - kanalizacji sanitarnej, wodnej, kanalizacji deszczowej oraz przyłącza energetycznego,

7)  uzyskania kosztem i staraniem Kupującego warunków technicznych usunięcia kolizji infrastruktury technicznej z planowanym obiektem handlowo-usługowym,

8)  wymeldowania kosztem i staraniem Sprzedających z budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości wszystkich osób w nim zameldowanych na pobyt stały lub czasowy.

Wnioskodawca wraz z drugim współwłaścicielem udzielili Kupującemu w umowie przedwstępnej sprzedaży pełnomocnictwa z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw, do występowania przed wszelkimi organami administracji publicznej oraz do podejmowania wszelkich działań faktycznych i prawnych, niezbędnych dla uzyskania decyzji i pozwoleń opisanych wyżej, w szczególności składania wniosków oraz odbioru wymaganych decyzji i postanowień, dokonania wszelkich czynności związanych z uzyskaniem na terenie nieruchomości warunków technicznych dotyczących przyłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, kanalizacji deszczowej oraz sieci elektroenergetycznej, w szczególności do złożenia wniosków o wydanie przedmiotowych warunków oraz ich odbioru, uzyskania decyzji na lokalizację zjazdu publicznego, w szczególności do złożenia wniosków w celu jej uzyskania oraz odbioru. Sprzedawcy oświadczyli, że przez cały okres obowiązywania umowy przedwstępnej udzielone pełnomocnictwo jest nieodwołalne i nie wygasa wskutek śmierci któregokolwiek z mocodawców. Ponadto Sprzedający oświadczyli, że wyrażają zgodę na dysponowanie przez Kupującego sprzedawaną nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku art. 3 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane, w zakresie wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, uzyskanie zgód, opinii itp. oraz udostępnią Kupującemu nabywaną Nieruchomość, będącą przedmiotem umowy, celem przeprowadzenia badań gruntu.

Po zawarciu umowy przedwstępnej i zgodnie z jej treścią nieruchomość została wydzierżawiona spółce mającej dokonać jej zakupu pod działalność gospodarczą (umowa dzierżawy z dnia 14 października 2024 r. zawarta na czas nieoznaczony); wydzierżawiający wyrazili zgodę na dysponowanie przez dzierżawcę przedmiotem dzierżawy na cele budowlane w zakresie uzyskania niezbędnych zgód i pozwoleń.

Na zakończenie należy podkreślić, że w stosunku do sprzedanych nieruchomości Wnioskodawca nigdy samodzielnie nie podejmował żadnych działań marketingowych, nie ogłaszał sprzedaży w środkach masowego przekazu, w szczególności nie ogłaszał sprzedaży w internecie, prasie, radiu. Wnioskodawca korzystał z usług pośredników nieruchomości, jednak ich udział miał charakter ograniczony i nie doprowadził do zawarcia transakcji. Nabywca zgłosił się niezależnie od działań pośredników, a sprzedaż nie była efektem zorganizowanych działań marketingowych ani profesjonalnego procesu sprzedażowego.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

1. Jako czynny podatnik VAT Wnioskodawca zarejestrował się od listopada 2023 roku z tytułu prowadzenia wynajmu pomieszczeń gospodarczych.

2. Działki 2, 3 oraz 4 były wykorzystywane wyłącznie do celów osobistych. Działki te zostały nabyte w drodze zamiany z Gminą (...) z przeznaczeniem nie tylko na cele osobiste, ale również na cele prowadzonej działalności gospodarczej w związku z planami przebudowy wjazdu na posesję, gdzie była prowadzona działalność polegająca na wynajmie pomieszczeń gospodarczych. Wjazd na posesję z drogi gminnej położonej na działkach 5 i 6 w pasie ulicy (...) przebiega przez tereny będące w zajęciu samoistnym po wygaśnięciu dzierżawy (działka 7). W związku z planami zwrotu terenu do Zarządu Zieleni Miejskiej Miasta (...) i koniecznością przywrócenia terenu do stanu pierwotnego konieczne stało się pozyskanie działek sąsiednich zwłaszcza 3 i 4, co umożliwiłoby zaprojektowanie nowego wjazdu na posesję. Do realizacji przebudowy wjazdu finalnie nie doszło.

3. Wnioskodawca nie prowadził działalności rolniczej, taką działalność na działce 1 wykonywał ojciec Wnioskodawcy (...) w okresie od 1989 roku do 2005 roku.

4. Działka nr 1 była przed sprzedażą przedmiotem zawartej m.in. przez Wnioskodawcę:

  • umowy dzierżawy części nieruchomości (przekaźnik zamontowany na kominie budynku gospodarczego) zawartej z (...) S.A. obowiązującej w okresie 1 marca 2022 r. - 31 grudnia 2023 r. (usługa zwolniona z VAT na podstawie art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.). Od 1 stycznia 2024 r. została zawarta nowa umowa z (...) S.A. tylko przez drugiego współwłaściciela nieruchomości - siostrę Wnioskodawcy (usługa opodatkowana podatkiem VAT ze stawką 23%),
  • umowy najmu części pomieszczeń w budynku gospodarczym zawartej w dniu 2 stycznia 2024 r. z (...) C.C. (usługa opodatkowana podatkiem VAT ze stawką 23%); umowa wypowiedziana przed sprzedażą nieruchomości w dniu 1 października 2025 r.

Pozostałe działki nie były przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze z innymi podmiotami niż Kupujący.

5. Pełnomocnictwo posiadał jedynie Kupujący podmiot.

6. Wnioskodawca nie podejmował działań zmierzających do zwiększenia wartości/uatrakcyjnienia działek będących przedmiotem sprzedaży, w tym nie były prowadzone prace związane z rozbudową lub modernizacją infrastruktury. Działki nie były również przedmiotem postępowania związanego z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

7. Garaż został wybudowany przez ojca Wnioskodawcy przed jego śmiercią, która nastąpiła w 2020 r. Garaż znajduje się na działce 1, Wnioskodawca nabył udziały w prawie własności działki numer 1 w drodze spadku na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (...) Fabryczna wydanego dnia 27 września 1991 r., sygn. akt (...) (spadek po matce) oraz na podstawie umowy darowizny (od siostry) zawartej dnia 8 listopada 2023 r. Jednocześnie Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia/wybudowania tego budynku.

8. Budynek jednorodzinny dwukondygnacyjny i garaż wolno stojący nie podlegały umowie najmu, dzierżawy czy użyczenia. Dom jednorodzinny dwukondygnacyjny oraz garaż wolnostojący były wykorzystywane wyłącznie na cele prywatne.

Budynek gospodarczy był w części objęty umową najmu i umową dzierżawy. Zawarte umowy najmu jak i dzierżawy opisane w odpowiedzi na pytanie 4 miały charakter odpłatny a wynagrodzenie miało charakter okresowy. Przeznaczenie budynku gospodarczego posadowionego na działce 1 miało charakter mieszany, pomieszczenia socjalne i pomieszczenie magazynowe wykorzystywane były na cele osobiste, z przeznaczeniem jako miejsce składowania narzędzi i urządzeń ogrodniczych i konserwacji przydomowej zieleni oraz jako miejsce składowania rzeczy osobistych, których konieczność wykorzystania pojawiała się sporadycznie (np. walizki podróżne).

9. Wnioskodawca nie ponosił nakładów na ulepszenie budynków znajdujących się na działce 1, jak również Najemca nie ponosił nakładów związanych z ulepszeniem zajmowanych pomieszczeń, korzystał z pomieszczeń w stanie zastanym i nie zmienionym.

Nikt inny również nie ponosił takich nakładów.

10. Do dnia przeniesienia prawa własności nie były prowadzone prace rozbiórkowe na działce 1.

11. Na dzień sprzedaży na działce 1 znajdowały się dom jednorodzinny dwukondygnacyjny, garaż wolnostojący z dwoma miejscami parkingowymi oraz budynek gospodarczy.

12. Wcześniej Wnioskodawca sprzedał tylko jedno mieszkanie z komórką lokatorską oraz miejscem postojowym w bloku mieszkalnym przy ulicy (...) (...). Zakupił je od dewelopera, akt notarialny przeniesienia własności został podpisany 16 października 2018 r., natomiast mieszkanie zostało sprzedane w dniu 30 stycznia 2019 r. Wnioskodawca nie odprowadzał podatku VAT oraz nie dokonywał zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w związku ze sprzedażą tej nieruchomości.

Pytania

1.  Czy z tytułu dokonanej w dniu 13 października 2025 r. sprzedaży udziału w opisanej nieruchomości Wnioskodawca był podatnikiem podatku od towarów i usług?

2.  W przypadku uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT w zakresie sprzedaży udziału w działce nr 1, czy sprzedaż ta korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

W ocenie Wnioskodawcy dokonana w dniu 13 października 2025 r. sprzedaż udziału w opisanej nieruchomości stanowiła dla Wnioskodawcy czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w całości, bowiem Wnioskodawca w odniesieniu do tej transakcji nie działał w charakterze podatnika VAT.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.). Towarami w świetle art. 2 pkt 6 ustawy są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Towarem jest także udział w prawie własności.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Jak wynika z art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby taką czynność opodatkować tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług (musi być wykonana przez podatnika).

W rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatnikiem jest każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. Przepisy tej ustawy na swój własny użytek definiują również pojęcie działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika tego podatku. Artykuł 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. definiuje działalność gospodarczą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Szeroka definicja działalności gospodarczej powoduje, że podmioty wykonujące taką działalność są klasyfikowane jako podatnicy niezależnie od ich statusu. Za podatników należy zatem uznać te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym, niezależnie od formy, statusu i więzi prawnych.

W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej należy stwierdzić, że dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który działa w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności (transakcji). Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE: „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r., jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 tej ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego. Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych J. S. przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz E. K. i H. J.-K. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast - wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności. Zatem osoby fizyczne dokonujące sprzedaży, przekazania lub darowizny towarów stanowiących część ich majątku osobistego (takiego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej), nie są zaliczane do grona podatników podatku od towarów i usług. Konsekwentnie nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Podobne stanowisko zaprezentowała Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 13 grudnia 2023 r. znak 0112-KDlL1-3.4012.519.2023.1.AKS.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Sposób wykorzystania przez Wnioskodawcę sprzedanego w dniu 13 października 2025 r. udziału w opisanej nieruchomości wskazuje, że były to głównie cele osobiste, mieszkalne i magazynowe (zabudowana działka nr 1); niezabudowane działki nr 2, 3 i 4 Wnioskodawca wykorzystywał na cele osobiste/rekreacyjne, spędzanie wolnego czasu na łonie natury (trawnik).

W ocenie Wnioskodawcy dokonana w dniu 13 października 2025 r. sprzedaż udziału w opisanej nieruchomości stanowiła więc dla Wnioskodawcy czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w całości, bowiem Wnioskodawca w odniesieniu do tej transakcji nie działał w charakterze podatnika VAT. W stosunku do sprzedanych nieruchomości Wnioskodawca nigdy samodzielnie nie podejmował żadnych działań marketingowych, nie ogłaszał sprzedaży w środkach masowego przekazu, w szczególności nie ogłaszał sprzedaży w internecie, prasie, radiu. Była to zatem sprzedaż majątku prywatnego dokonana poza sferą prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.

Przedstawione stanowisko jest spójne z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 6 listopada 2024 r., sygn. akt I FSK 1014/21, z 24 października 2024 r., sygn. akt I FSK 265/21, z 11 października 2024 r., sygn. akt I FSK 364/21, z 21 października 2024 r., sygn. akt I ESK 347/21, z 23 lipca 2024 r., sygn. akt I FSK 1677/20, z 10 września 2024 r., sygn. akt I FSK 1675/20).

Ad 2.

W przypadku gdyby jednak organ uznał Wnioskodawcę za podatnika VAT w jakiejkolwiek części w zakresie sprzedaży udziału w działce nr 1, to wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków lub budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu (prawa użytkowania wieczystego gruntu), na którym obiekt jest posadowiony.

Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających określone w tych przepisach warunki.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Pierwszym zasiedleniem jest więc szeroko rozumiane pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Przykładowo, pierwsze zasiedlenie budynku lub jego części ma miejsce zarówno w sytuacji, gdy po wybudowaniu budynku oddany zostanie on w najem, jak też w przypadku, gdy będzie on wykorzystywany na potrzeby własne lub własnej działalności gospodarczej - w obu przypadkach dojdzie do korzystania z budynku.

Zatem w przypadku uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT w zakresie sprzedaży udziału w działce nr 1, należy uznać, że dostawa każdego z budynków posadowionych na tej działce korzystała ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ponieważ zostały spełnione warunki określone w tym przepisie. Jeśli dostawa tych budynków korzystała ze zwolnienia, to zwolnieniem tym - w związku z art. 29a ust. 8 ustawy - objęta była również dostawa gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek, czyli dostawa działki nr 1.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zatem, grunty ale i budynki czy ich części spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

1) określone udziały w nieruchomości,

2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,

3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Zatem, w świetle powołanych powyżej przepisów zbycie nieruchomości (gruntów, budynków oraz udziałów w nich) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zatem dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Dodatkowo wskazania wymaga, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast - wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Pana wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy z tytułu dokonanej w dniu 13 października 2025 r. sprzedaży udziału w nieruchomości składającej się z działek o nr 1, 2, 3 i 4 był Pan podatnikiem podatku od towarów i usług.

W kwestii podlegania opodatkowaniu dostawy przez Pana swoich udziałów w działkach nr 1, 2, 3, 4 istotne jest, czy w celu dokonania dostawy tych działek podjął Pan aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Pana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT - co do zasady - mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury - w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem, osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma analiza całokształtu działań jakie Pan podjął w odniesieniu do ww. działek przez cały okres ich posiadania.

W analizowanej sprawie 13 października 2025 r. dokonał Pan sprzedaży udziału wynoszącego 192/600 w nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr 1, 2, 3 i 4. W momencie sprzedaży był Pan czynnym podatnikiem VAT. Rejestracji jako podatnik VAT dokonał Pan w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą na wynajmie pomieszczeń gospodarczych. Pana działalność gospodarcza była prowadzona pod adresem odpowiadającym działce nr 1.

Udział w prawie własności działek nr 2, 3 i 4 nabył Pan w drodze umowy zamiany zawartej z Gminą (...). Czynność zbycia udziału w działce nr 8 w ramach tej zamiany stanowiła dla Pana odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT. Z tytułu nabycia udziałów w działkach nr 2, 3 i 4 otrzymał Pan fakturę VAT, a następnie odliczył Pan podatek naliczony. Wskazał Pan, że działki nr 2, 3 i 4 zostały wykorzystywane przez Pana wyłącznie do celów osobistych, w szczególności rekreacyjnych, jako teren zielony. Działki te nie były przedmiotem najmu, dzierżawy ani innych umów o podobnym charakterze, z wyjątkiem umowy dzierżawy zawartej po podpisaniu umowy przedwstępnej sprzedaży z przyszłym nabywcą. Nabycie tych działek miało również związek z planami przebudowy wjazdu na posesję znajdującą się na działce nr 1, gdzie prowadzona była działalność polegająca na wynajmie pomieszczeń gospodarczych. Ostatecznie planowana przebudowa wjazdu nie została zrealizowana.

Skoro skorzystał Pan z prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem udziałów w działkach nr 2, 3 i 4, należy uznać, że już na etapie ich nabycia traktował Pan te nieruchomości jako pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Odliczenie podatku naliczonego jest bowiem uprawnieniem przysługującym wyłącznie w sytuacji, gdy nabywane towary lub usługi są/będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Tym samym skorzystanie z tego prawa stanowi obiektywną okoliczność potwierdzającą gospodarczy charakter związku tych nieruchomości z prowadzoną działalnością.

Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że działki nr 2, 3 i 4 były w okresie ich posiadania faktycznie wykorzystywane również do celów osobistych, w szczególności rekreacyjnych. Sposób faktycznego korzystania z nieruchomości nie może bowiem prowadzić do pominięcia okoliczności wynikających z dokonanych przez Pana rozliczeń podatkowych. Skoro przy nabyciu udziałów w tych działkach uznał Pan ich związek z działalnością gospodarczą i odliczył podatek naliczony, to nieruchomości te zostały włączone do majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Późniejsze wykorzystywanie ich również do celów prywatnych nie powoduje automatycznie, że odzyskują one charakter wyłącznie majątku osobistego.

W konsekwencji sprzedaż udziału w działkach nr 2, 3 i 4 nastąpiła w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Pan działał w odniesieniu do tej czynności jako podatnik VAT.

W odniesieniu natomiast do sprzedaży udziału w działce nr 1 konieczne jest dokonanie odrębnej analizy sposobu jej wykorzystywania przez Pana.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, działka nr 1 była zabudowana:

  • dwukondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym,
  • jednokondygnacyjnym budynkiem gospodarczym,
  • jednokondygnacyjnym budynkiem transportu i łączności (garażem).

Budynek mieszkalny został wybudowany przez Pana ojca. Wraz z rodziną rozpoczął Pan korzystanie z tego budynku w 2005 r. Budynek ten był wykorzystywany wyłącznie w celu zaspokajania Pana prywatnych potrzeb mieszkaniowych. Również wolnostojący garaż znajdujący się na działce nr 1 był wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych. Nie oddawał ich Pan w najem, dzierżawę ani użyczenie, a także nie wykorzystywał w prowadzonej działalności gospodarczej. Podobnie część budynku gospodarczego, która służyła Panu do przechowywania rzeczy prywatnych, narzędzi i urządzeń ogrodniczych oraz innych przedmiotów osobistych, nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej.

W tej części działka nr 1 stanowiła Pana majątek osobisty. Nie podejmował Pan w odniesieniu do sprzedaży działek, a więc i w odniesieniu do tej części nieruchomości działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Nie dokonywał uzbrojenia terenu, nie prowadził działań marketingowych zmierzających do sprzedaży, nie występował o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani o wydanie decyzji administracyjnych mających zwiększyć atrakcyjność nieruchomości.

Samo zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży oraz udzielenie Kupującemu pełnomocnictwa do uzyskania określonych decyzji i pozwoleń nie przesądza automatycznie, że prowadził Pan działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Należy bowiem zauważyć, że działania podejmowane przez Kupującego na podstawie udzielonego pełnomocnictwa były związane przede wszystkim z realizacją jego własnego celu gospodarczego, tj. przygotowaniem nieruchomości do planowanej inwestycji budowlanej po jej nabyciu. Nie podejmował Pan tych czynności samodzielnie, nie ponosił kosztów ich realizacji oraz nie prowadził aktywnej działalności mającej na celu zwiększenie wartości nieruchomości przed sprzedażą.

Również zawarcie umowy dzierżawy z Kupującym 14 października 2024 r., zawartej w związku z umową przedwstępną sprzedaży, należy oceniać jako element przygotowania jednej konkretnej transakcji sprzedaży, a nie jako samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami.

W konsekwencji sprzedaż udziału w działce nr 1 w części obejmującej:

  • budynek mieszkalny,
  • wolnostojący garaż,
  • część budynku gospodarczego wykorzystywaną na cele prywatne,

nie nastąpiła w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W tej części korzystał Pan jedynie z prawa do rozporządzania własnym majątkiem prywatnym.

Tym samym sprzedaż tej części nieruchomości pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Odmiennie należy ocenić tę część działki nr 1, która była wykorzystywana przez Pana do działalności gospodarczej.

Jak wynika z opisu sprawy, część budynku gospodarczego była przedmiotem odpłatnego najmu. Umowa najmu została zawarta w dniu 2 stycznia 2024 r. z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a świadczona usługa była opodatkowana podatkiem VAT według stawki 23%.

W odniesieniu do tych części budynku gospodarczego wykorzystywał Pan składnik majątkowy w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 659 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Z powołanego przepisu wynika, że najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego jak i najemcę - określone przepisami obowiązki.

Istota umowy najmu wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz najemcy. Najemca za oddaną mu w najem rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Wobec tego, najem stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. A zatem wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.

Zatem wynajem części budynku gospodarczego stanowił odpłatne świadczenie usług. Taki sposób wykorzystania przez Pana przedmiotowej części budynku sprawia, że była ona wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Tym samym, dokonując dostawy udziału w działce nr 1 w części obejmującej budynek gospodarczy w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej (najem pomieszczeń), zbywał Pan majątek wykorzystywany przez Pana w działalności gospodarczej.

Tym samym, w przedmiotowej sprawie w zakresie sprzedaży udziału w działce nr 1 w części obejmującej budynek gospodarczy w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej (najem pomieszczeń) wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę uznania Pana za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, i czynność sprzedaży udziału w działce nr 1 w części obejmującej budynek gospodarczy w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej (najem pomieszczeń), podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1, oceniane jako całość, jest nieprawidłowe.

Pana wątpliwości dotyczą również ustalenia, w przypadku uznania Pana za podatnika VAT w zakresie sprzedaży udziału w działce nr 1, czy sprzedaż ta korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

Przechodząc do kwestii uznania czy sprzedaż udziału w działce nr 1 korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy wskazania wymaga, iż wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.

Zastosowanie zwolnienia od podatku jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków lub ich części - co do zasady – jest zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku oddano go do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku.

Należy również zauważyć, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1)  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;

2)  złożą:

a)  przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub

b)  w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów

- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Przy czym zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:

Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:

1)  imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;

2)  planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;

adres budynku, budowli lub ich części.

Tak więc ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia od podatku i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a lub pkt 2 tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a)  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

W tym miejscu należy nadmienić, że dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie natomiast do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 stanie się bezzasadne.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki, budowle lub ich części rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Przepis ten określa, że przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym ww. obiekty są posadowione.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna.

Dodatkowo, przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W celu ustalenia czy w analizowanej sprawie dla dostawy udziału w zabudowanej działce nr 1 w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej znajdzie zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy w odniesieniu do części budynku gospodarczego, którego część pomieszczeń były przedmiotem najmu, nastąpiło pierwsze zasiedlenie.

W analizowanej sprawie budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr 1 był użytkowany już od 1989 r. przez Pana ojca w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Następnie rozpoczął Pan korzystanie z tego budynku w 2005 r., a część pomieszczeń tego budynku była w późniejszym okresie wykorzystywana do odpłatnego najmu. Wskazał Pan jednocześnie, że od momentu nabycia udziału w nieruchomości nie ponosił Pan nakładów na ulepszenie budynku gospodarczego w wysokości przekraczającej 30% jego wartości początkowej. Nakładów takich nie ponosił również najemca korzystający z pomieszczeń, ani nikt inny.

Oznacza to, że w odniesieniu do części budynku gospodarczego, którego część pomieszczeń była przedmiotem najmu doszło już do pierwszego zasiedlenia, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a sprzedażą tej nieruchomości w dniu 13 października 2025 r. upłynął okres znacznie dłuższy niż dwa lata.

Tym samym dostawa tej części budynku gospodarczego spełnia warunki zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W konsekwencji badanie możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy jest bezprzedmiotowe, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dostawa nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Skoro zatem dostawa części budynku gospodarczego wykorzystywanej w działalności gospodarczej korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to zwolnieniem tym objęta - na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy - jest również odpowiednia część gruntu związanego z tym budynkiem.

Tym samym, sprzedaż udziału w części budynku gospodarczego posadowionego na działce nr 1, którego część pomieszczeń były przedmiotem najmu stanowiła czynność dokonaną przez podatnika VAT, jednak korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w związku z art. 29a ust. 8 ustawy.

Jednocześnie należy podkreślić, że sprzedaż udziału w działce nr 1 w części obejmującej budynek mieszkalny, garaż wolnostojący oraz część budynku gospodarczego wykorzystywaną wyłącznie prywatnie nie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ Wnioskodawca w tym zakresie nie działał Pan jako podatnik VAT.

W konsekwencji Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W kwestii skutków prawnych, jakie wywołuje interpretacja indywidualna wydana dla Pana, stwierdzam, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Pana zaznaczam, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Pana siostry jako współwłaściciela działek.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jest związany ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...), ul. (…), (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.