0114-KDIP4-3.4012.343.2026.2.APR
Możliwość zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT do refakturowania na rzecz spółki powiązanej kosztów ubezpieczenia medycznego jej pracowników.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy refakturowanie kosztów ubezpieczenie medycznego przez Państwa na rzecz spółki „B” będzie podlegało zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust 1 pkt 37 ustawy o VAT. Uzupełnili go Państwo pismem z 2 lipca 2026 r. (wpływ 2 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Przedmiotem działalności spółki A Sp. z o.o. (dalej A Sp. z o.o.) jest szycie produktów przemysłowych z tkanin tekstylnych (szwalnia). Spółka, jako wyraz dbałości o pracowników i ich motywację, zmniejszenie absencji chorobowych oraz poprawę efektywności pracy podpisała z Towarzystwem Ubezpieczeniowym C S.A. polisę grupowego ubezpieczenia na zdrowotnego „C Opieka Zdrowotna”.
Ubezpieczycielem jest firma C, ubezpieczającym A Sp. z o. o., a przedmiotem ubezpieczenia jest dostęp do świadczeń medycznych we współpracy z placówkami medycznymi lub zwrot kosztów świadczeń zdrowotnych.
Polisą objęci są pracownicy dwóch spółek A Sp. z o. o. i spółki powiązanej „B” Sp. z o. o. W obu spółkach Prezesem Zarządu jest ta sama osoba fizyczna. Zdecydowano o zawarciu polisy dotyczącej pracowników dwóch spółek ze względu na korzystniejsze warunki od ubezpieczyciela. W polisie w specjalnych warunkach wskazano, że pracownikiem (a więc osobą uprawnioną do korzystania ze świadczeń) jest osoba fizyczna zatrudniona przez Ubezpieczającego (A Sp. z o. o) lub firmę „B” Sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem jest świadczenie pracy na rzecz Ubezpieczającego (A Sp. z o.o.) lub firmy „B”. Pracownicy obu spółek będą mogli korzystać z usług lekarzy rodzinnych, lekarzy specjalistów i badań na warunkach wskazanych w polisie.
W maju 2026 spółka A otrzymała fakturę za okres 1 maja-31 maja 2026 r. od Towarzystwa C S.A. na wartość obejmującą pracowników obu spółek ze stawką „zw” na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Faktury będą wystawione co miesiąc do końca trwania umowy - w chwili obecnej jest to 1 rok. Umowa może zostać przedłużona na kolejne lata.
Spółka A chce refakturować koszt polisy dotyczącej firmy B (obecnie to ok. 850 zł - koszt składki na każdego pracownika jest znany spółce A). Spółka A nie będzie naliczała marży w związku z tymi usługami ani żadnych dodatkowych opłat. Wątpliwości pojawiły się przy zastosowaniu stawki podatku VAT do tego typu operacji.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
1. Stroną umowy jest wyłącznie spółka A Sp. z o.o. (dalej A Sp. z o.o.). Umowa zawiera jednak „Specjalne warunki”, w których określono zmianę jednego z punktów ogólnych warunków ubezpieczenia grupowego C Opieka Zdrowotna. Punkt ten otrzymał brzmienie: „Pracownik osoba fizyczna która jest :
- zatrudniona przez Ubezpieczającego lub firmę B Sp. z o.o. (NIP (...)) na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem jest świadczenie pracy na rzecz Ubezpieczającego lub firmy B Sp. z o.o. (NIP (...)), lub
- wspólnikiem Ubezpieczającego lub firmy B Sp. z o.o.(NIP (...)), lub
- członkiem Zarządu Ubezpieczającego lub firmy B Sp. z o.o.(NIP (...)), lub innych organów zarządzających Ubezpieczającego lub firmy B Sp. z o.o. (NIP (...)), określonych w umowie spółek lub statucie Ubezpieczającego lub firmy B Sp. z o.o.(NIP (...)), lub
- powiązana z Ubezpieczającym lub firmą B Sp. z o.o. (NIP (...)), w inny sposób, zdaniem C, uzasadniający możliwość objęcia ochroną na zasadach określonych w niniejszych o.w.u.”.
Zatem w umowie tylko w „specjalnych warunkach” jest informacja o objęciu pracowników firmy B ubezpieczeniem medycznym.
2. Przekazywanie składek odbywa się na podstawie faktury wystawionej przez C na rzecz A Sp. z o.o. obejmującą należne składki za obie firmy – obecnie jest to kwota 3300,00 zł miesięcznie. Na dzień dzisiejszy zostały wystawione dwie takie faktury za maj i czerwiec 2026 roku. Ubezpieczyciel nie wskazuje na fakturze wielkości składki dotyczącej A i B. Na fakturze podane jest jedna kwota – 3300 zł, którą w całości płaci firma A na rzecz C.
3. Umowa określa 3 pakiety i odpowiadające im składki. Integralną częścią tej umowy jest dodatkowy załącznik w postaci wykazu wszystkich pracowników obu spółek objętych ubezpieczeniem wraz z wyborem zakresu ubezpieczenia i wielkości składki. Wielkość składki dotycząca A i B ustalana jest na podstawie tego wykazu. Spółce A znana jest dokładna wielkość składki, spółka nie stosuje klucza.
4. Pomiędzy A a B nie została zawarta żadna odrębna umowa regulująca rozliczanie kosztów polisy. „Przerzucenie” kosztów następuje na podstawie liczby pracowników i wielkości składki. Dane te określa wspomniany wyżej dodatkowy załącznik do umowy. W spółce A ubezpieczeniem objętych jest 49 osób – składka 50 zł/ osoba – koszt 2450 zł. W spółce B ubezpieczeniem objętych jest 12 osób, przy czym za 9 osób odprowadzana jest składka 50 zł a za 3 osoby składki 120,00 zł, 155 zł, 125 zł - łącznie 850 zł. Spółka A do chwili obecnej wystawiła dwie faktury na firmę B na kwotę 850,00 zł ze stawką „zw”.
5. A pobiera składki i je przekazuje. Warunki ubezpieczenia, zasady korzystania z przedmiotu ubezpieczenia – telefony, logowanie, umawianie na wizyty lekarskie przedstawiała firma C. Pracownicy obu spółek dostali foldery informacyjne podczas spotkania z przedstawicielem firmy C, ewentualne problemy i reklamacje też są składane przez pracowników obu spółek bezpośrednio do Ubezpieczyciela – firmy C. Firma A nie prowadziła, żadnych negocjacji w imieniu spółki B.
Zarząd (ta sama osoba fizyczna) jako wyraz dbałości o zdrowie pracowników, poprawę efektywności i budowanie pozytywnego wizerunku firm podjął decyzję o wykupieniu takiego ubezpieczenia dla obu spółek. Umowa z Ubezpieczycielem została zawarta w sposób opisany powyżej, tzn. stroną umowy jest A a ubezpieczeniem objęci pracownicy obu spółek na podstawie specjalnych warunków określonych w umowie. O atrakcyjności umowy ubezpieczenia medycznego zdecydowała głównie liczba pracowników (w naszym przypadku łączna liczba pracowników obu firm). Firma B ze względu na małą liczbę pracowników zawierając odrębną umowę nie mogłaby skorzystać z ubezpieczenia medycznego lub warunki mogłyby być dużo gorsze (wyższa składka).
6. Firma A z tytułu zawartej umowy Ubezpieczenia medycznego nie uzyskuje żadnego wynagrodzenia ani innych korzyści ekonomicznych od firmy C.
Pytanie
Czy refakturowanie kosztów ubezpieczenie medycznego przez A na rzecz spółki „B” będzie podlegało zwolnieniu na podstawie art. 43 ust 1 pkt 37 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Ubezpieczający (A Sp. z o. o) przy refakturowaniu składki ubezpieczeniowej powinien zastosować stawkę zwolnioną z podatku na podstawie art. 43 ust 1 pkt 37 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Przepis ten tworzy fikcję prawną, w myśl której przyjmuje się, iż przedsiębiorca dokonujący refakturowania usług sam wyświadczył te usługi. Podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.
Refakturowanie polega na sytuacji, w której podatnik, działając we własnym imieniu, zawiera umowę, na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci. W takim przypadku, gdy podmiot nabywa usługę, a następnie odsprzedaje ją kontrahentowi w tzw. stanie nieprzetworzonym, uznawany za podatnika, który usługę taką świadczy.
Zgodnie z art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego (kc) przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Natomiast zgodnie z art. 808 § 1 i § 2 kc ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Roszczenie o zapłatę składki przysługuje ubezpieczycielowi wyłącznie przeciwko ubezpieczającemu. Zarzut mający wpływ na odpowiedzialność ubezpieczyciela może on podnieść również przeciwko ubezpieczonemu.
W takim przypadku ubezpieczający nie jest jednocześnie ubezpieczonym. Z drugiej strony ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Ponadto może żądać, by ubezpieczyciel udzielił mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotyczą jego praw i obowiązków.
Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek jest konstrukcją prawną, w której ubezpieczający zawiera z ubezpieczycielem umowę w celu ochrony interesu osoby trzeciej - ubezpieczonego, przy czym ubezpieczyciel świadczy ochronę ubezpieczeniową bezpośrednio na rzecz ww. osoby trzeciej, na której rachunek została zawarta umowa.
W związku z powyższym refakturowanie kosztów usług ubezpieczeniowych na rzecz pracowników spółki „B” będzie korzystać ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym zwolnione z VAT są usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne oraz pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych.
W przedmiotowym przypadku następuje przeniesienie kosztów usługi ubezpieczeniowej bez doliczania marży, przy zachowaniu charakteru usługi pierwotnej.
Jednak w związku z pojawiającymi się wątpliwościami i sugestią KIS o wystąpienie z wnioskiem o indywidualną interpretację Wnioskodawca prosi o zajęcie stanowiska ww. kwestii.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Powołany przepis wskazuje, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się podatnika – niebędące dostawą towarów – na rzecz innego podmiotu. Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług lub dostawy towarów, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jest spełnienie przesłanki odpłatności.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści związane z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.
Ponadto jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Z powyższego przepisu wynika, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. W świetle uregulowań art. 8 ust. 2a ustawy, należy przyjąć, że nawet jeśli podmiot faktycznie nie świadczy usługi (osobiście nie wykonuje czynności), jednakże pośrednio bierze udział w jej świadczeniu to dla potrzeb podatku od towarów i usług, takie zachowanie jest traktowane na równi ze świadczeniem konkretnej usługi. Podmiot ten staje się zatem podatnikiem ze wszystkimi, wynikającymi z tego, konsekwencjami, tj. w szczególności powinien opodatkować i udokumentować tę usługę według zasad dla niej przewidzianych.
Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług. W związku z tym należy stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.
Powyższy przepis jest odpowiednikiem art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, który stanowi, że:
W przypadku, kiedy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi.
Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.
Przepis ten reguluje zatem takie sytuacje, kiedy podatnik działając we własnym imieniu zawiera umowę, na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci. W takim przypadku, gdy podmiot nabywa usługę, a następnie odsprzedaje ją kontrahentowi w tzw. „stanie nieprzetworzonym”, uznawany za podatnika, który usługę taką świadczy. Świadczenie takich usług powinno zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług wg stawki właściwej dla danego rodzaju usług.
Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że podpisali Państwo z Towarzystwem Ubezpieczeniowym C S.A. polisę grupowego ubezpieczenia na zdrowotnego „C Opieka Zdrowotna”. Ubezpieczycielem jest firma C, ubezpieczającym są Państwo a przedmiotem ubezpieczenia jest dostęp do świadczeń medycznych we współpracy z placówkami medycznymi lub zwrot kosztów świadczeń zdrowotnych. Stroną umowy są wyłącznie Państwo. Umowa zawiera jednak „Specjalne warunki”, w których to „specjalnych warunkach” jest informacja o objęciu pracowników firmy B ubezpieczeniem medycznym
Polisą objęci są Państwa pracownicy i pracownicy spółki powiązanej „B” Sp. z o. o. Zdecydowano o zawarciu polisy dotyczącej pracowników dwóch spółek ze względu na korzystniejsze warunki od ubezpieczyciela. W polisie w specjalnych warunkach wskazano, że pracownikiem (a więc osobą uprawnioną do korzystania ze świadczeń) jest osoba fizyczna zatrudniona przez Ubezpieczającego (Państwa) lub firmę „B” Sp. z o .o. na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem jest świadczenie pracy na rzecz Ubezpieczającego (Państwa) lub firmy „B”. Pracownicy obu spółek będą mogli korzystać z usług lekarzy rodzinnych, lekarzy specjalistów i badań na warunkach wskazanych w polisie.
W maju 2026 r. otrzymali Państwo fakturę za okres 1 maja – 31 maja 2026 r. od Towarzystwa C S.A. na wartość obejmującą pracowników obu spółek ze stawką „zw” na podstawie art. 43 ust 1 pkt 37 ustawy o VAT. Faktury będą wystawione co miesiąc do końca trwania umowy – w chwili obecnej jest to 1 rok. Umowa może zostać przedłużona na kolejne lata.
Chcą Państwo refakturować koszt polisy dotyczącej firmy B. Nie będą Państwo naliczali marży w związku z tymi usługami ani żadnych dodatkowych opłat.
Przekazywanie składek odbywa się na podstawie faktury wystawionej przez C na rzecz Państwa obejmującej należne składki za obie firmy – obecnie jest to kwota 3300,00 zł miesięcznie. Ubezpieczyciel nie wskazuje na fakturze wielkości składki dotyczącej Państwa i B. Na fakturze podana jest jedna kwota – 3300 zł, którą w całości płacą Państwo na rzecz C.
Umowa określa 3 pakiety i odpowiadające im składki. Integralną częścią tej umowy jest dodatkowy załącznik w postaci wykazu wszystkich pracowników obu spółek objętych ubezpieczeniem wraz z wyborem zakresu ubezpieczenia i wielkości składki. Wielkość składki dotycząca Państwa i B ustalana jest na podstawie tego wykazu.
Pomiędzy Państwem a B nie została zawarta żadna odrębna umowa regulująca rozliczanie kosztów polisy. „Przerzucenie” kosztów następuje na podstawie liczby pracowników i wielkości składki. Dane te określa wspomniany wyżej dodatkowy załącznik do umowy.
Pobierają Państwo składki i je przekazują. Warunki ubezpieczenia, zasady korzystania z przedmiotu ubezpieczenia – telefony, logowanie, umawianie na wizyty lekarskie przedstawiała firma C. Pracownicy obu spółek dostali foldery informacyjne podczas spotkania z przedstawicielem firmy C, ewentualne problemy i reklamacje też są składane przez pracowników obu spółek bezpośrednio do Ubezpieczyciela – firmy C. Nie prowadzili Państwo żadnych negocjacji w imieniu spółki B.
Zarząd (ta sama osoba fizyczna) jako wyraz dbałości o zdrowie pracowników, poprawę efektywności i budowanie pozytywnego wizerunku firm podjął decyzję o wykupieniu takiego ubezpieczenia dla obu spółek. Umowa z Ubezpieczycielem została zawarta w sposób opisany powyżej, tzn. stroną umowy są Państwo a ubezpieczeniem objęci są pracownicy obu spółek na podstawie specjalnych warunków określonych w umowie. O atrakcyjności umowy ubezpieczenia medycznego zdecydowała głównie liczba pracowników (w tym przypadku łączna liczba pracowników obu firm). Firma B ze względu na małą liczbę pracowników zawierając odrębną umowę nie mogłaby skorzystać z ubezpieczenia medycznego lub warunki mogłyby być dużo gorsze (wyższa składka).
Z tytułu zawartej umowy Ubezpieczenia medycznego nie uzyskują Państwo żadnego wynagrodzenia ani innych korzyści ekonomicznych od firmy C.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalania, czy refakturowanie kosztów ubezpieczenie medycznego przez Państwa na rzecz spółki „B” będzie podlegało zwolnieniu na podstawie art. 43 ust 1 pkt 37 ustawy.
W analizowanej sprawie stroną umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczycielem są wyłącznie Państwo. To na Państwa rzecz wystawiane są faktury dokumentujące należne składki oraz to Państwo są zobowiązani do zapłaty całości wynagrodzenia wynikającego z umowy. Jednocześnie część świadczeń wynikających z tej umowy przeznaczona jest dla pracowników spółki „B”, a koszt odpowiadający tym świadczeniom zamierzają Państwo przenieść na tę spółkę.
W konsekwencji, w odniesieniu do części składki przypadającej na pracowników spółki „B”, występują Państwo we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej. Tym samym czynność polegająca na obciążeniu spółki „B” kosztami ubezpieczenia odpowiadającymi ochronie ubezpieczeniowej jej pracowników stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy. Bez znaczenia dla tej kwalifikacji pozostaje okoliczność, że nie doliczają Państwo marży ani nie uzyskują z tego tytułu dodatkowego wynagrodzenia, ponieważ przepis art. 8 ust. 2a ustawy znajduje zastosowanie również w przypadku przeniesienia kosztów usługi w wysokości odpowiadającej cenie jej nabycia.
W niniejszej sprawie nie dochodzi zatem do technicznego zwrotu poniesionych wydatków pozostającego poza zakresem opodatkowania, lecz do odrębnego świadczenia usług na rzecz spółki „B”, którego charakter dla potrzeb podatku od towarów i usług należy oceniać z uwzględnieniem art. 8 ust. 2a ustawy.
W konsekwencji, nabywając usługę ubezpieczenia we własnym imieniu, lecz częściowo na rzecz spółki „B” – najpierw występują Państwo jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Tym samym zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym przyjmuje się, że podatnik sam otrzymał i wyświadczył tę usługę.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.
Powyższy przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, jest efektem implementacji do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Zwolnieniu od tego podatku podlegają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.
Jak stanowi art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Terminy używane do określenia zwolnień od podatku przewidziane w artykule 13 Dyrektywy muszą być wiernie interpretowane, jako że stanowią wyjątki od ogólnej zasady, która mówi, że podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika (patrz w szczególności sprawa 348/87 Stichting Uitvoering Financiële Acties (1989) ECR 1737, paragraf 13 i sprawa C-287/00 Commission v Germany (2002) ECR I-5811, paragraf 43).
Dlatego też interpretacji zwolnień od podatku należy dokonywać w pierwszej kolejności w oparciu o regulacje Dyrektywy 2006/112/WE w kontekście celu tych zwolnień i przy uwzględnieniu orzecznictwa TSUE. Odwoływanie się zatem do pojęć zawartych w innych przepisach prawa krajowego nie powinno przesądzać o zakresie zwolnień od podatku od towarów i usług.
Co istotne, ustawa o podatku od towarów i usług jak również w Dyrektywa 2006/112/WE nie zawiera definicji zwolnionych transakcji ubezpieczeniowych/reasekuracyjnych, jednak kwestia ta była przedmiotem orzecznictwa TSUE. „Czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia, do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia, określonego w momencie zawarcia umowy.
Czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.
Jeśli chodzi o transakcje ubezpieczeniowe TSUE w sprawie C-8/01 orzekł, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skandia C-240/99, paragraf 37).
Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmuje wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).
W akapicie 41 sprawy Skandia, Trybunał podtrzymał stanowisko, że zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku, tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) Szóstej Dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym.
Z kolei „czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia okoliczności objętych umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.
Co istotne, ustawa o podatku od towarów i usług nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, zatem w celu dokładnego zdefiniowania tego pojęcia należy sięgnąć do regulacji prawa cywilnego.
Co prawda prawo podatkowe stanowi osobną od prawa cywilnego gałąź prawa, jednak przy stosowaniu prawa podatkowego należy posiłkować się prawem cywilnym, o ile nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa podatkowego. W szczególności w celu określenia natury stosunków cywilnoprawnych łączących podmioty cywilnoprawne (osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej).
Ponadto, w przypadku gdy ustawy podatkowe posługują się pewnymi pojęciami bez ich zdefiniowania (jak np. własność, zdolność prawna), należy nadawać tym pojęciom znaczenie ustalone w prawie cywilnym, jako gałęzi prawa regulującej stosunki prywatne pomiędzy podmiotami cywilnoprawnymi. Inne stanowisko prowadziłoby do powstania niespójności w ramach systemu prawa, jak również do dowolności interpretacyjnej, umożliwiając różne rozumienie tych samych pojęć, takie stanowisko znajduje potwierdzenie w szczególności w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002 r., sygn. akt P 7/00, w którym stwierdzone zostało, że
„Uznając samodzielność regulacji Ordynacji podatkowej nie sposób zanegować faktu, iż prawo cywilne spełnia rolę tzw. prawa powszechnego, co usprawiedliwia odwołanie się do wykształconych w nim pojęć podstawowych”.
Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej k.c.:
Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Natomiast zgodnie z art. 808 § 1 - 3 k.c.:
§ 1. Ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia.
§ 2. Roszczenie o zapłatę składki przysługuje ubezpieczycielowi wyłącznie przeciwko ubezpieczającemu. Zarzut mający wpływ na odpowiedzialność ubezpieczyciela może on podnieść również przeciwko ubezpieczonemu.
§ 3. Ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, chyba że strony uzgodniły inaczej; jednakże uzgodnienie takie nie może zostać dokonane, jeżeli wypadek już zaszedł.
W takim przypadku ubezpieczający nie jest jednocześnie ubezpieczonym.
Z drugiej strony ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Dodatkowo może żądać, by ubezpieczyciel udzielił mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotyczą jego praw i obowiązków.
W rozpatrywanej sprawie znaczenie ma ustalenie, czy są Państwo podmiotem zawierającym umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek, a tym samym czy spełniają Państwo przesłankę podmiotową określoną w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.
Z treści ww. art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy jasno wynika, że zwolnieniem objęte są m.in. – co należy podkreślić – usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek. Z zapisu tego wynika zatem, że aby zwolnione były usługi świadczone przez ubezpieczającego, nie ma wymogu, aby ubezpieczającym był agent, pośrednik, czy też broker ubezpieczeniowy, w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.
Powołane regulacje wskazują, że umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek jest konstrukcją prawną, w której ubezpieczający zawiera z ubezpieczycielem umowę w celu ochrony interesu osoby trzeciej – ubezpieczonego, przy czym ubezpieczyciel świadczy ochronę ubezpieczeniową bezpośrednio na rzecz ww. osoby trzeciej, na której rachunek została zawarta umowa. Osoba trzecia nie musi być jednoznacznie wskazana w zawartej z ubezpieczycielem umowie ubezpieczenia.
Zatem należy uznać, że ubezpieczenie na cudzy rachunek jest specyficzną formą ubezpieczenia odmienną od jego typowych form. Odmienność ubezpieczenia na cudzy rachunek polega przede wszystkim na tym, że w ramach takiego ubezpieczenia ubezpieczający pełni szczególną rolę, gdyż zawarta umowa ubezpieczenia ma na celu ochronę nie jego interesów, a osób trzecich.
Z opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo z Towarzystwem Ubezpieczeniowym C S.A. umowę grupowego ubezpieczenia zdrowotnego „C Opieka Zdrowotna”. Stronami tej umowy są wyłącznie Państwo oraz ubezpieczyciel. Jednocześnie, zgodnie ze specjalnymi warunkami umowy, ochroną ubezpieczeniową objęci zostali zarówno Państwa pracownicy, jak i pracownicy spółki „B” Sp. z o.o.
Jak Państwo wskazali, ubezpieczyciel wystawia fakturę wyłącznie na Państwa rzecz obejmującą składkę należną za wszystkich ubezpieczonych, a Państwo regulują całość należności wobec ubezpieczyciela. Następnie zamierzają Państwo obciążać spółkę „B” częścią kosztów odpowiadającą składkom przypadającym na jej pracowników, przy czym wysokość tej kwoty wynika z załącznika do umowy zawierającego wykaz wszystkich ubezpieczonych oraz przypisane im pakiety i składki. Nie doliczają Państwo z tego tytułu marży ani dodatkowego wynagrodzenia.
Jednocześnie z okoliczności sprawy wynika, że pracownicy spółki „B” Sp. z o.o. korzystają z ochrony ubezpieczeniowej bezpośrednio na podstawie zawartej przez Państwa umowy ubezpieczenia. Wszelkie prawa i obowiązki związane z realizacją świadczeń medycznych wykonywane są pomiędzy ubezpieczycielem a osobami objętymi ochroną. Pracownicy obu spółek otrzymali od ubezpieczyciela informacje dotyczące zasad korzystania z usług medycznych, a ewentualne reklamacje kierowane są bezpośrednio do ubezpieczyciela.
W rezultacie, w odniesieniu do ochrony ubezpieczeniowej świadczonej na rzecz pracowników spółki „B” Sp. z o.o. występują Państwo jako ubezpieczający zawierający umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ochrona ubezpieczeniowa świadczona jest bowiem na rzecz osób trzecich, natomiast obowiązek zapłaty składki wobec ubezpieczyciela ciąży wyłącznie na Państwu.
W konsekwencji czynności polegające na obciążaniu spółki „B” Sp. z o.o. kosztami składek przypadających na jej pracowników stanowią usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawartej przez niego umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek. Czynności te są bezpośrednio związane z zawartą umową ubezpieczenia i stanowią element wykonywania przez Państwa obowiązków wynikających z tej umowy.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że kwoty otrzymywane od spółki „B” Sp. z o.o. tytułem pokrycia części składki należnej ubezpieczycielowi za ochronę ubezpieczeniową pracowników tej spółki stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2a ustawy, wykonywane przez ubezpieczającego w zakresie zawartej przez niego umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek. W konsekwencji czynności te korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów