0114-KDIP4-3.4012.317.2026.2.DS

Interpretacja indywidualna2026-09-07Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Wynagrodzenie za realizację (success fee) należne z tytułu finansowania kosztów postępowania klienta, nie będą stanowiły usług finansowych w zakresie udzielania pożyczek pieniężnych i kredytów, zarządzania nimi oraz pośrednictwa w ich świadczeniu - o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, ani też usług w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług - o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o VAT, a tym samym nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie tych przepisów.

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości zwolnienia od podatku świadczonych usług. Uzupełnili go Państwo pismami z 7 sierpnia 2026 r. (wpływ 7 sierpnia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca chce prowadzić działalność gospodarczą polegającą m.in. na finansowaniu kosztów postępowania cywilnego klientów przeciwko towarzystwom ubezpieczeniowym. Wnioskodawca zawiera z klientami „Umowę Pokrycia Kosztów”, na podstawie której:

1)  pokrywa koszty związane z dochodzeniem roszczeń klientów (opłaty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty usług prawnych),

2)  ponosi ryzyko ekonomiczne - w przypadku braku pozytywnego rozstrzygnięcia nie przysługuje mu żadne wynagrodzenie,

3)  przysługuje mu warunkowe wynagrodzenie za realizację (success fee) w wysokości 50% kwoty zasądzonej i/lub faktycznie odzyskanej na rzecz klienta, ale pod warunkiem - wyłącznie w przypadku osiągnięcia sukcesu, tj. wydania korzystnego dla klienta wyroku sądu.

Świadczenia prawne są realizowane przez zewnętrzną kancelarię prawną, której koszty pokrywa Wnioskodawca, na podstawie faktur powiększonych o podatek VAT, jednak ta usługa nie dotyczy usługi objętej niniejszym zapytaniem. Klient nie ponosi na rzecz Wnioskodawcy żadnych kosztów, ani nie płaci żadnego wynagrodzenia z góry. Wynagrodzenie ma charakter ekwiwalentu za poniesienie ryzyka finansowego oraz udostępnienie środków klientowi, co odpowiada ekonomicznej funkcji usług finansowania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Wnioskodawca pragnie ujednolicić sposób opodatkowania powyższego wynagrodzenia warunkowego za realizację w zakresie podatku VAT.

Pytanie

Czy wynagrodzenie za realizację (success fee) należne Wnioskodawcy z tytułu finansowania kosztów postępowania klienta może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT jako usługa finansowa, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT lub jako usługa w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych  oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy wskazane wynagrodzenie za realizację powinno korzystać ze zwolnienia VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT,  jako usługa (inwestycja w roszczenie klienta) polegająca na udzieleniu finansowania albo pośrednictwie w finansowaniu.

Usługa świadczona przez Wnioskodawcę ma charakter finansowy, ponieważ obejmuje:

  • zapewnienie klientowi środków finansowych, które umożliwiają prowadzenie postępowania,
  • przejęcie przez Wnioskodawcę pełnego ryzyka ekonomicznego,
  • wynagrodzenie uzależnione od efektu i odpowiadające ryzyku finansowemu.

Wnioskodawca pełni funkcję podmiotu zapewniającego finansowanie roszczeń klienta poprzez udostępnienie środków pieniężnych oraz przejęcie ryzyka ich braku zwrotu (utraty), przy czym finansowanie to nie stanowi pożyczki ani kredytu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT przewiduje zwolnienie dla usług:

  • udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych,
  • pośrednictwa w udzielaniu kredytów lub pożyczek pieniężnych.

Zwolnienie ma charakter funkcjonalny - obejmuje usługi, które w swej istocie polegają na finansowaniu i przejęciu ryzyka ekonomicznego, bez względu na nazwę umowy oraz to, czy podmiot jest formalnie bankiem.

Zdaniem Wnioskodawcy świadczone przez niego usługi są funkcjonalnie równoważne usługom finansowania roszczenia klienta (co stanowi inwestycję Wnioskodawcy), ponieważ polegają na zapewnieniu środków finansowych niezbędnych do przeprowadzenia procesu odzyskiwania środków w formie procesu sądowego, przejęciu ryzyka ekonomicznego oraz wynagradzaniu za to ryzyko w formie zależnej od rezultatu (wyroku sądu).

Dodatkowo Wnioskodawca podkreśla, że jego wynagrodzenie nie stanowi opłaty za usługę prawną, gdyż usługi prawne są świadczone przez kancelarię prawną, a nie przez Wnioskodawcę.

1)  Wnioskodawca zapewnia klientowi finansowanie umożliwiające prowadzenie procesu sądowego.

2)  Ponosi ryzyko inwestycyjne / kredytowe - brak sukcesu oznacza brak wynagrodzenia.

3)  Wynagrodzenie success fee ekonomicznie odpowiada marży za finansowanie.

4)  Mechanizm działalności jest funkcjonalnie zbliżony do usług polegających na finansowaniu kosztów z przejęciem ryzyka ekonomicznego.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że wynagrodzenie za realizację (success fee) pobierane w związku z finansowaniem kosztów postępowania klienta stanowi usługę finansową korzystającą ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Wnioskodawcy świadczona usługa może również korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o VAT, jako usługa w zakresie udzielania wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych. Wnioskodawca poprzez pokrywanie kosztów postępowania oraz przejęcie ryzyka ekonomicznego niepowodzenia procesu zapewnia klientowi ekonomiczne zabezpieczenie możliwości dochodzenia roszczeń wobec towarzystwa ubezpieczeniowego.

Mechanizm ten pełni funkcję zbliżoną do zabezpieczenia finansowego, ponieważ klient nie ponosi ryzyka finansowego prowadzenia sporu, a ciężar tego ryzyka przejmuje Wnioskodawca. Wynagrodzenie typu success fee stanowi natomiast ekwiwalent za przejęcie tego ryzyka oraz zapewnienie ochrony ekonomicznej klientowi.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że wynagrodzenie za realizację (success fee) pobierane w związku z finansowaniem kosztów postępowania klienta stanowi usługę korzystającą ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Przez dostawę towarów o której mowa w  art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:

Towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

  • w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
  • świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o  podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o  charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

  • istnieje związek prawny między dostawcą towaru/usługodawcą i odpowiednio odbiorcą towaru/usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
  • wynagrodzenie otrzymane przez dokonującego dostawy/usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za dostarczane towary/usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
  • istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
  • odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
  • istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności podatkiem VAT lub zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Jak stanowi art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy:

Zwalnia się  od podatku usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W myśl art. 43 ust. 15 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w cyt. art. 43 ustawy o VAT, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Zwolnienie zawarte w przywołanych wyżej przepisach stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 135 ust. 1 lit. b i lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

b)    udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;

c)    pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń i wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę.

Przytoczony powyżej przepis Dyrektywy 2006/112/WE Rady dotyczy tylko ściśle wymienionych rodzajów czynności. W związku z tym należy uznać, że wszelkie inne czynności niewymienione w tym przepisie nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie tego przepisu.

Z opisu sprawy wynika, że chcą Państwo prowadzić działalność gospodarczą polegającą m.in. na finansowaniu kosztów postępowania cywilnego klientów przeciwko towarzystwom ubezpieczeniowym. Zawierają Państwo z klientami „Umowę Pokrycia Kosztów”, na podstawie której pokrywają Państwo koszty związane z dochodzeniem roszczeń klientów (opłaty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty usług prawnych), ponoszą Państwo ryzyko ekonomiczne - w przypadku braku pozytywnego rozstrzygnięcia nie przysługuje Państwu żadne wynagrodzenie. Za świadczone usługi przysługuje Państwu warunkowe wynagrodzenie za realizację (success fee) w wysokości 50% kwoty zasądzonej i/lub faktycznie odzyskanej na rzecz klienta, ale pod warunkiem - wyłącznie w przypadku osiągnięcia sukcesu, tj. wydania korzystnego dla klienta wyroku sądu.

Klient nie ponosi na Państwa rzecz żadnych kosztów, ani nie płaci żadnego wynagrodzenia z góry. Wynagrodzenie ma charakter ekwiwalentu za poniesienie ryzyka finansowego oraz udostępnienie środków klientowi.

Państwa wątpliwości w tej sprawie dotyczą określenia, czy wynagrodzenie za realizację (success fee) należne Państwu z tytułu finansowania kosztów postępowania klienta może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

Z treści powołanych wyżej przepisów art. 43 ust. 1 pkt 38 i 39 ustawy, stanowiących implementację regulacji unijnych w tym zakresie, wyraźnie wynika, że intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem od podatku usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, zarówno tych wykonywanych przez banki, jak również świadczonych przez inne podmioty, a także udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu ww. usług, a także zarządzania kredytami, pożyczkami oraz gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Należy stwierdzić, że wymienione zwolnienia mają charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi - cechy, które ją wyróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianego zwolnienia wyłącznie do określonej grupy podmiotów.

Pogląd taki potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania), w którym Trybunał stwierdził, że: „zwolnienie dotyczące usług finansowych nie jest uzależnione od tego, czy usługa jest wykonywana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że dana transakcja jest wykonywana przez osobę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonywaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem”. Można zatem stwierdzić, że wg TSUE, usługa finansowa świadczona przez podmiot trzeci nie traci przymiotu takiej usługi.

Dokonując analizy pojęć użytych do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy podkreślić, że winny one być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości należy przeanalizować możliwość zwolnienia od podatku świadczonych przez Państwa usług na podstawie przepisów zawatrych art. 43 ust. 1 pkt 38 i pkt 39 ustawy.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 §  1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z tym przepisem:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez udzielającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Definicję kredytu określono natomiast w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. 2026 poz. 38 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Udzielenie pożyczki czy kredytu stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnieniu kapitału na wskazany w umowie okres czasu. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług czy kredytów przez bank spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Zatem czynność udzielenia pożyczki/kredytu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zamian za wynagrodzenie (odsetki) stanowi odpłatne świadczenie usług, co do zasady podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Odsetki otrzymane z tytułu udzielonej pożyczki czy kredytu stanowią wynagrodzenie z tytułu ich udzielenia. Z przytoczonych powyżej definicji wynika, że „kredyt” i „pożyczka” polegają na przelaniu przez kredytodawcę/pożyczkodawcę, zgodnie z zawartą umową, kwoty pożyczki lub kredytu na rachunek bankowy lub postawienie tych kwot do dyspozycji klienta.

Z uwagi na opis sprawy i obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że świadczona przez Państwa usługa nie nosi znamion umowy kredytu czy pożyczki, ani zarządzania nimi. Jak wynika z opisu sprawy, będą Państwo finansowali postępowania cywilne klientów przeciwko towarzystwom ubezpieczeniowym. Zawarta przez Państwa Umowa Pokrycia Kosztów z klientami na podstawie której pokrywają Państwo należności związane z dochodzeniem roszczeń klientów (opłaty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty usług prawnych), oraz wystąpieniem przez klienta do sądu, nie jest umową kredytu bądź pożyczki. Nie udostępniają Państwo klientowi środków pieniężnych na określony okres czasu i przede wszystkim nie otrzymują Państwo ich zwrotu. Zawarta przez Państwa Umowa z klientem ma na celu pokrycie kosztów odzyskania przez tego klienta środków od firm ubezpieczeniowych, gdzie ponoszą Państwo ryzyko że te środku w ogóle nie zostaną odzyskane, a w przypadku sukcesu pobierają Państwo należność w wysokości 50 % odzyskanej kwoty. Takie finansowanie nie nosi cech kredytu bądź pożyczki, klient nie pożycza od Państwa środków na określony cel i w określonej ilości i nie zwraca Państwu tych środków. Zatem, w tej sytuacji nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Czynności wykonywane przez Państwa w ramach Umowy Pokrycia Kosztów nie wypełnią także przesłanek wynikających z cyt. art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o VAT, gdyż świadcząc opisane usługi nie będą Państwo udzielać poręczeń, gwarancji ani nie dokonają innych zabezpieczeń transakcji finansowych.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wydanie internetowe: https://sjp.pwn.pl/) gwarancja to: «poręczenie, że coś nastąpi albo że jest prawdziwe», «odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela». Poręczenie zostało zdefiniowane w ustawie Kodeks cywilny w art. 876-887.

Stosownie do art. 876 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykona.

W myśl art. 879 § 1 Kodeksu cywilnego:

 O zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika.

Udzielenie gwarancji/zabezpieczenia wiąże się w pierwszej kolejności ze stosunkiem zobowiązaniowym dłużnika wobec wierzyciela, a dopiero następnie pojawia się zapewnienie gwaranta, na rzecz wierzyciela, że w przypadku, gdyby dłużnik nie wykonał swojego świadczenia, wtedy świadczenie to zostanie wykonane przez gwaranta. Zakres świadczenia gwaranta/dającego zabezpieczenie odpowiada natomiast zakresowi świadczenia do jakiego zobowiązał się dłużnik.

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie będzie miała miejsca, Państwo ponoszą koszty sądowe, czyli w istocie techniczne/ administracyjne związane z roszczeniem klienta, ale nie zabezpieczają Państwo zobowiązań dłużnika. Biorąc pod uwagę że klient dochodzi należności od firm ubezpieczeniowych to wierzytelnością będą środki, które klient ten próbuje odzyskać. Jak wynika z wniosku, w ramach Umowy Pokrycia Kosztów z klientami pokrywają Państwo należności związane z dochodzeniem roszczeń klientów, takie jak opłaty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty usług prawnych, oraz koszty związane wystąpieniem przez klienta do sądu, nie udzielają Państwo gwarancji w odniesieniu do dochodzonej należności, a jedynie finansują Państwo proces jej pozyskania.

Zatem stwierdzić należy, że Państwa usługi nie będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 39 ww. ustawy.

Państwa usługi w zakresie finansowania kosztów postępowania klienta nie będą również stanowiły usług pośrednictwa w świadczeniu usług zdefiniowanych w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 39 ustawy.

Należy zauważyć, że ani ustawa o podatku od towarów i usług, ani Dyrektywa 2006/112/WE nie definiują pojęcia pośrednictwa, zatem w celu określenia, jakie czynności należy rozumieć pod pojęciem usług pośrednictwa, należy oprzeć się na wykładni językowej, wspieranej przy tym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, wersja internetowa: http://sjp.pwn.pl), przez pośrednictwo należy rozumieć: 1. «działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron»; 2. «kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy». Przez pośrednictwo rozumie się więc kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych, a więc załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami, uczestniczenie w zawieraniu takich transakcji. W tym zakresie stwierdzić należy, że wykonywane przez podmiot wszelkie czynności zmierzające do zawarcia między dwiema różnymi stronami transakcji handlowych można uznać za pośrednictwo. Z kolei z doktrynalnego punktu widzenia cechą charakterystyczną pośrednictwa odróżniającą ten stosunek od innych umów jest fakt, że bezpośrednią przyczyną zawarcia bezpośrednio lub pośrednio umowy są działania pośrednika. Innymi słowy przez umowę o pośrednictwo należałoby rozumieć taki stosunek prawny istniejący pomiędzy dwiema stronami, z których jedna (pośrednik) otrzymuje zlecenie od drugiej, aby doprowadzić do wymiany gospodarczej świadczeń z osobą trzecią, przy czym znalezienie kontrahenta ma stanowić bezpośredni i decydujący rezultat starań pośrednika. Bezpośrednim celem aktywności pośrednika jest wywołanie skutku prawnego, polegającego na wprowadzeniu zleceniodawcy (podmiotu zastępowanego) w stosunek umowny z osobą trzecią.

W celu rozstrzygnięcia, co w świetle przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwa” warto odnieść się do wyroku z 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde, w którym TSUE stwierdził, że

„(…) pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”.

Natomiast w wyroku z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise przeciwko CSC Financial Services Ltd. Trybunał orzekł, że pojęcie pośrednictwa obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa.

Działalność ta może obejmować m.in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych. Celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. TSUE w orzeczeniu tym uznał, że znaczenie słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się „do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów. Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywaniu kontaktu z drugą stroną lub negocjowaniu, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy.

Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków, zapisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem pośrednictwem.

Zatem, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, usługa pośrednictwa powinna stanowić:

  • usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie;
  • z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika powinny stanowić element usługi finansowej;
  • celem jest dążenie do zawarcia umowy (przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy);
  • usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową (nie może to być np. wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej).

W konsekwencji, żeby uznać daną działalność za pośrednictwo konieczne jest, aby pośrednik wykonał przynajmniej niektóre z czynności:

  • wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia umowy;
  • uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę;
  • prowadzenie negocjacji polegających na jednoznacznie określonym akcie mediacji;
  • nawiązywanie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron.

Nie oznacza to, że pośrednik nie może wykonywać dodatkowych czynności, jednakże aby czynności te można było zaliczyć do czynności pośredniczących konieczne jest, aby wywoływały skutek lub miały na celu wywołanie skutku dla wszystkich stron transakcji, innymi słowy konieczne jest, aby skutek tych czynności znalazł odzwierciedlenie w zawartej umowie pomiędzy stronami.

W analizowanej sprawie, usługi świadczone przez Państwa na rzecz klienta nie spełniają warunków pośrednictwa. W ramach zawartej umowy nie będą Państwo wykonywali czynności mających na celu uczynienie wszystkiego co możliwe aby dwie strony zawarły umowę. Z okoliczności sprawy wynika, że nie będą Państwo negocjowali warunków umów pomiędzy dwiema stronami transakcji, Państwa działania będą polegały jedynie na sfinansowaniu działań klienta w ramach procesów sądowych z firmami ubezpieczeniowymi, w ramach czego w razie sukcesu otrzymają Państwo połowę uzyskanych środków, a takie działania nie stanowią usług pośrednictwa finansowego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że wynagrodzenie za realizację (success fee) należne Państwu z tytułu finansowania kosztów postępowania klienta, nie będą stanowiły usług finansowych w zakresie udzielania pożyczek pieniężnych i kredytów, zarządzania nimi oraz pośrednictwa w ich świadczeniu - o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, ani też usług w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych  oraz usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług - o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy o VAT, a tym samym nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie tych przepisów. W konsekwencji, opisane usługi będą podlegały opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy lub zmiany stanu prawnego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.