0114-KDIP4-3.4012.292.2026.1.APR
Brak zastosowania zwolnienia od podatku dla usług świadczonych na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego ze świadczeniem tych usług.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 5 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku zastosowania zwolnienia od podatku dla usług świadczonych na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego ze świadczeniem tych usług. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A sp. z o.o. („Spółka”) jest czynnym podatnikiem VAT i jest zarejestrowana jako podatnik VAT UE.
Spółka rozszerzyła działalność gospodarczą o usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych.
W związku z tym Spółka podpisała umowę na świadczenie usług z A SICAV plc reprezentującą i zarządzającą funduszem inwestycyjnym C („Umowa”).
Na podstawie maltańskiej ustawy o spółkach oznaczenie „Sicav” oznacza firmę inwestycyjną powołaną do reprezentowania i zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
Relacja A Sicav plc („Zarządzający”) – C („Fundusz”) skonstruowana jest analogicznie jak relacja w polskim prawie pomiędzy TFI – fundusz inwestycyjny, gdzie do reprezentowania i zarządzania funduszami inwestycyjnymi powołane są towarzystwa funduszy inwestycyjnych i tylko takie podmioty mogą używać oznaczenia „towarzystwo funduszy inwestycyjnych” lub „TFI”.
Zakres działań Zarządzającego Funduszem wynika z memorandum ofertowego, w tym polega m.in. na:
a) monitorowaniu i przeglądzie polityki inwestycyjnej i wyników Funduszu;
b) przeglądzie i ustanawianiu wytycznych dotyczących inwestycji Funduszu;
c) wydawaniu zasad wyboru akcji oraz ustalaniu struktury portfela i alokacji aktywów Funduszu;
d) przedstawianiu zaleceń Radzie dyrektorów.
Wobec tego zarządzanie Funduszem przez Zarządzającego obejmuje nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa (akcji inwestorskich), ale i całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie zasadami polityki inwestycyjnej oraz treścią załącznika II Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) („Załącznika”).
Zgodnie z treścią Załącznika, wskazane wyżej czynności Zarządzającego związane z inwestowaniem przez Fundusz obejmują zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną Funduszu polegającą na wykonywaniu takich czynności jak: obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycenę i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłatę zysków, emisję i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg oraz wprowadzanie do obrotu.
Fundusz jest funduszem dla inwestorów profesjonalnych. Fundusz inwestuje wyłącznie w papiery wartościowe w różnych państwach, w tym na giełdzie papierów wartościowych w Polsce. Działalność Zarządzającego oraz Funduszu nadzorowana jest przez Maltański Urząd Nadzoru Finansowego (...).
Zarządzający ma siedzibę działalności gospodarczej na Malcie i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
Umowa przewiduje świadczenie przez Spółkę na rzecz Zarządzającego następujących usług:
a) analizy i modelowania portfela inwestycji Funduszu,
b) monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych,
c) doradztwa w zakresie wewnętrznych procedur administracyjnych Funduszu,
d) udzielania informacji w związku z pytaniami klientów Funduszu,
e) obsługi, weryfikacji i uzupełniania dokumentacji klientów Funduszu oraz aktualizacji danych w tym zakresie w systemach Funduszu,
- zwanych dalej razem „Usługami”.
Spółka świadczy Usługi odpłatnie, na zasadach określonych w wewnętrznych regulacjach Funduszu, jak również zgodnie z przyjętą strategią i polityką inwestycyjną Funduszu.
Opis usługi analizy i modelowania portfela inwestycji Funduszu
Istotą usługi analizy i modelowania portfela inwestycji Funduszu jest ocena szans i ryzyk inwestycyjnych Funduszu.
Proces analizy i modelowania portfela inwestycji Funduszu obejmuje aktywa zarówno znajdujące się już w portfelu Funduszu, jak i te które potencjalnie mogłyby znaleźć się w portfelu Funduszu. Polega on na wykorzystaniu narzędzi analitycznych, opisowych, ocen i szacunków do oceny ryzyka inwestycyjnego. Ocena ta prowadzona jest jednocześnie w kontekście danego aktywa, wszystkich aktywów znajdujących się aktualnie w portfelu Funduszu, jak i docelowej struktury całego portfela Funduszu (modelowanie), z uwzględnieniem zaakceptowanej strategii i polityki inwestycyjnej Funduszu.
W ramach ww. oceny dokonuje się oceny szans i ryzyk inwestycyjnych Funduszu za pomocą analiz finansowych, prawnych, oraz AML/KYC. Analizy te dotyczą m.in. dokumentacji/informacji dotyczących konkretnego aktywa, aktywów, lub źródeł mających charakter ogólny (np. rynkowy) mogących wpłynąć na ostateczne rezultaty wnioskowania w każdym z ww. zakresów. W ramach powyższego podejmowane są również działania faktyczne (np. spotkania, pisma) w celu pozyskania danych niezbędnych na cele ww. prac.
W rezultacie, wypracowana ocena szans i ryzyk inwestycyjnych wspiera proces decyzyjny/ inwestycyjny Funduszu polegający na nabywaniu i zbywaniu aktywów przez Fundusz. W tym sensie usługa analizy i modelowania portfela inwestycji jest zatem nieodzownym elementem podejmowania bieżących decyzji inwestycyjnych przez Fundusz, tj. wspierającym bieżące zarządzanie Funduszem.
Opis usługi monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych
Usługa monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych polega na profesjonalnym, bieżącym i szczegółowym monitorowaniu wydarzeń w przestrzeni polityczno-regulacyjnej istotnej dla Funduszu.
Celem usługi jest informowanie Zleceniodawcy (w formie zestawień, przeglądów) o zachodzących wydarzeniach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia działalności Funduszu (w zakresie obowiązków regulacyjnych Funduszu), bez formułowania ocen, rekomendacji ani doradztwa. Na tej podstawie Zleceniodawca sam będzie podejmował ewentualne dalsze decyzje we własnym zakresie.
Opis usługi doradztwa w zakresie wewnętrznych procedur administracyjnych Funduszu
Usługa doradztwa w zakresie wewnętrznych procedur administracyjnych Funduszu dotyczy procedur administrowania już pozyskanymi przez Fundusz klientami, ze szczególnym uwzględnieniem bieżącej weryfikacji procedur w tym zakresie oraz – w razie potrzeby – ich dostosowania do wymogów prawnych i regulacyjnych. Usługa obejmuje monitorowanie rzeczywistego stanu procedur stosowanych przez Fundusz, identyfikację ewentualnych nieprawidłowości oraz rekomendowanie sposobów ich usunięcia/skorygowania lub dostosowania do zmieniających się regulacji.
Opis usługi udzielania informacji w związku z pytaniami klientów Funduszu
Usługa udzielania informacji w związku z pytaniami klientów Funduszu jest usługą administracyjną polegającą na przekazywaniu osobom będącym już klientami Funduszu informacji, opisów oraz udzielaniu wyjaśnień w zakresach wymaganych przez przepisy prawa, w tym m.in. w takich przykładowych zakresach jak:
i) dane - zarządzającego, depozytariusza, firmy audytorskiej,
ii) o prawach inwestora; o przyjętych przez Fundusz polityce, celach i strategii inwestycyjnej (w tym co do rodzajów aktywów, rodzajów ryzyka związanych z inwestycją, ograniczeniach inwestycyjnych, okolicznościach umożliwiających korzystanie z dźwigni finansowej, jej maksymalnego poziomu, ryzyk i ograniczeń związanych z jej stosowaniem, ustaleń dotyczących zabezpieczeń i ich wykorzystania, procedur na podstawie których Fundusz może zmienić strategię lub politykę inwestycyjną, sposobu w jaki zarządzający spełniają różne regulacyjne wymogi, dotyczące zwiększenia kapitału własnego albo zawarcia umowy ubezpieczenia w związku z odpowiedzialnością z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków w zakresie zarządzania Funduszem;
iii) o powierzeniu przez zarządzającego wykonywania czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym lub ryzykiem oraz powierzenia przez depozytariusza wykonywania czynności w zakresie przechowywania aktywów, ze wskazaniem podmiotów, którym zostało powierzone wykonywanie czynności, a także opisem tych czynności oraz opisem konfliktów interesów, które mogą wyniknąć z przekazania ich wykonywania;
iv) o zakresie odpowiedzialności depozytariusza Funduszu oraz okoliczności umożliwiających zwolnienie się przez niego z tej odpowiedzialności lub powodujących zmianę zakresu tej odpowiedzialności;
v) o metodach i zasadach wyceny aktywów Funduszu;
vi) o procedurach nabycia praw uczestnictwa w Funduszu;
vii) o preferencyjnym traktowaniu poszczególnych klientów Funduszu;
viii) o informacjach zawartych w ostatnim sprawozdaniu rocznym Funduszu, albo informacji o miejscu jego udostępnienia;
ix) o ostatniej wartości aktywów netto Funduszu lub informacji o ostatniej cenie zbycia i odkupienia prawa uczestnictwa w Funduszu oraz o tej wartości lub cenie w ujęciu historycznym albo informacji o miejscu udostępnienia tych danych;
x) o zagadnieniach objętych prospektem Funduszu;
xi) o dokonanych wycenach aktywów Funduszu.
Usługa ma charakter wyłącznie informacyjny, tzn. nie obejmuje czynności doradczych, marketingowych ani sprzedażowych.
Opis usługi obsługi, weryfikacji i uzupełniania dokumentacji klientów Funduszu oraz aktualizacji danych w tym zakresie w systemach Funduszu
Usługa obsługi, weryfikacji i uzupełniania dokumentacji klientów Funduszu oraz aktualizacji danych w tym zakresie w systemach Funduszu jest usługą polegającą na wykonywaniu czynności o charakterze administracyjnym związanych z obsługą klientów Funduszu, tzn. dotyczy wyłącznie osób już będących klientami Funduszu, a w szczególności obejmuje:
i) bieżącą obsługę i weryfikację kompletności dokumentacji klientów zgodnie z procedurami obowiązującymi w Funduszu (np. KYC, AML),
ii) koordynację procesu uzupełniania braków formalnych w dokumentacji,
iii) aktualizację danych i dokumentów klientów w systemach Funduszu,
iv) prowadzenie czynności ewidencyjnych i porządkowych związanych z dokumentacją klientów,
v) bieżącą obsługę zapytań klientów w ww. zakresach.
Usługa ma charakter wyłącznie administracyjny, tzn. nie obejmuje czynności doradczych, marketingowych ani sprzedażowych.
Pytanie
Czy gdyby Usługi były hipotetycznie świadczone na terytorium kraju to podlegałyby opodatkowaniu 23% VAT w Polsce, gdyż nie byłyby objęte zwolnieniem od VAT wynikającym z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT, ze względu na świadczenie ich na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz, czy w związku z tym, Spółce przysługuje prawo do odliczenia (zwrotu) VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia Usług?
Państwa stanowisko w sprawie
Spółka stoi na stanowisku, że gdyby Usługi były hipotetycznie świadczone na terytorium kraju to podlegałyby opodatkowaniu 23% VAT w Polsce, gdyż nie byłyby objęte zwolnieniem od VAT wynikającym z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT, ze względu na świadczenie ich na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz, że w związku z tym, Spółce przysługuje prawo do odliczenia (zwrotu) VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia Usług.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi zarządzania:
a) funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
b) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią.
Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Stosowanie zwolnień od podatku VAT ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:
a) przedmiotowego - świadczone usługi powinny być kwalifikowane jako usługi zarządzania, oraz
b) podmiotowego - usługi zarządzania powinny być świadczone w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz portfeli inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich części.
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L z 2006 r. Nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
W kontekście art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą, opodatkowaniu VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Przepis art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE wprowadza zwolnienie z VAT dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi w ślad za analogicznym zwolnieniem przewidzianym w art. 13 obowiązującej wcześniej Szóstej Dyrektywy (77/388/EWG). Odnosząc się z kolei do art. 13 Szóstej Dyrektywy TSUE stwierdził, że pojęcie zarządzania funduszami stanowi autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinno zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.
Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g). Dyrektywy 2006/112/WE), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II. Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:
‒ zarządzanie inwestycjami,
‒ administracja:
1) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
2) zapytania klientów;
3) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
4) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
5) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
6) wypłata zysków;
7) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
8) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
9) prowadzenie ksiąg,
‒ wprowadzanie do obrotu.
Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C-595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Z uwagi na powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, stwierdzić należy, że wykonywane przez Spółkę na rzecz Funduszu Usługi mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Zgodnie bowiem z Załącznikiem II Dyrektywy 2009/65/WE definicja zarządzania obejmuje m.in. „zarządzanie inwestycjami” i „administrację”. Świadczone przez Spółkę Usługi są natomiast specyficzne i istotne (niezbędne) dla zarządzania Funduszem. Jednocześnie, ich ostatecznym beneficjentem - ze względu na ich charakter oraz ścisły związek z czynnościami zarządzania Funduszem – są klienci Funduszu. W konsekwencji, spełniony został warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT dla Usług.
W tym zakresie analizowanie i modelowanie portfela inwestycji jest stałym i nierozdzielnym elementem „zarządzania inwestycjami” każdego funduszu, gdyż służy ocenie szans i ryzyk inwestycyjnych, a tym samym wpływa na decyzje o sprzedaży lub nabywaniu aktywów. Zarządzanie inwestycjami wymieniono natomiast wprost w Załączniku II Dyrektywy 2009/65/WE.
Celem monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych jest natomiast pozyskanie informacji o rozważanych/planowanych zmianach legislacyjnych dotyczących specyficznych zasad działania (obowiązków) Funduszu. Pozyskiwanie wiedzy z wyprzedzeniem ułatwia implementację zmian i jako takie jest elementem kontynuowania działania. Celem tej usługi jest zatem przygotowanie procesu dostosowawczego, co samo w sobie jest już elementem ogólnego „monitorowania przestrzegania prawa”, która to usługa również została wprost wymieniona w Załączniku II Dyrektywy 2009/65/WE.
Usługa doradztwa w zakresie wewnętrznych procedur administracyjnych Funduszu jest natomiast konsekwencją dostrzeżenia w ramach realizacji usługi monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych konieczności dostosowania sposobu działania do zmieniających się przepisów prawa. W ocenie Spółki usługa ta również powinna być uznana za element „monitorowania przestrzegania uregulowań”, gdyż jej realizacja: (1) jest konsekwencją wcześniejszego monitoringu, (2) jej celem jest monitorowanie dalszego przestrzegania prawa, (3) obejmuje swoim zakresem jedynie wcześniej zidentyfikowane problemy i wskazuje konieczność dostosowania stanu faktycznego do stanu prawnego. Dostosowanie sposobu działania do zmienionych zasad jest w tym sensie elementem koniecznym monitorowania przestrzegania prawa, czyli kontynuowania działalności Funduszu.
Udzielanie informacji w związku z pytaniami klientów Funduszu zostało również wprost wymienione w Załączniku II Dyrektywy 2009/65/WE jako obsługa „zapytań klientów”. Nadmienić wypada, że obsługa zapytań w ramach Usługi dotyczy jedynie udzielania informacji osobom będącym już klientami Funduszu i tylko w zakresach wymaganych przepisami prawa dotyczącymi działalności tego typu funduszy, co tylko podkreśla konieczność i specyfikę świadczenia tej usługi z punktu widzenia zarządzania Funduszem.
Obsługa, weryfikacja i uzupełnianie dokumentacji klientów Funduszu oraz aktualizacja danych w tym zakresie w systemach Funduszu są również elementami koniecznymi w bieżącej działalności Funduszu. Fundusz musi bowiem spełniać pewne specyficzne obowiązki regulacyjne (np. w zakresie procedur AML/KYC, informacyjne), co wykazuje zebrana dokumentacja dotycząca każdego z klientów Funduszu. Bez realizacji obowiązków w tym zakresie Fundusz nie ma możliwości działania. Powyższe oznacza niezbędność również tych czynności z punktu widzenia kontynuowania działalności Funduszu.
Reasumując, wszystkie planowane Usługi są specyficzne i istotne (niezbędne) dla zarządzania Funduszem, a ich ostatecznym beneficjentem - ze względu na ich charakter oraz ścisły związek z czynnościami zarządzania Funduszem – są klienci Funduszu. Tym samym, Usługi spełniają przesłankę przedmiotową uprawniającą do zastosowania zwolnienia z VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT. Usługi te będą podlegały zwolnieniu od podatku VAT pod warunkiem, że spełnione będzie również kryterium podmiotowe.
Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, jest warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także usługi zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich częścią.
Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 60; „u.f.i.”), a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 u.f.i. ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne spółki zarządzające.
W myśl art. 38 ust. 1 u.f.i. Towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez towarzystwo).
Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i. siedziba zarządu towarzystwa powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast art. 5 u.f.i. stanowi, że siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem.
Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 9 u.f.i. ilekroć w ustawie jest mowa o funduszu zagranicznym - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny otwarty lub spółkę inwestycyjną, które uzyskały zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 7 u.f.i. ilekroć w ustawie jest mowa o państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, które jest członkiem Unii Europejskiej.
Reasumując, u.f.i. wyraźnie rozróżnia pojęcie „funduszu inwestycyjnego” od „funduszu zagranicznego”. Zgodnie z u.f.i. „fundusze inwestycyjne” powinny mieć bowiem siedzibę w Polsce.
Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT. Ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce.
Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz wnioski płynące z powołanych powyżej przepisów, jak również orzecznictwa TSUE należy stwierdzić, że opisane we wniosku Usługi, które Spółka świadczy na rzecz Funduszu co prawda mieszczą się w zakresie czynności „zarządzania” funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT, jednakże z uwagi na fakt, że fundusze zagraniczne nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, to Usługi które Spółka świadczy na rzecz Funduszu nie korzystają ze zwolnienia od VAT na podstawie ww. przepisu.
Innymi słowy, zwolnieniu od VAT podlegałoby jedynie świadczenie tych Usług na rzecz funduszy mających siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Identyczne rozstrzygnięcie w zakresie opodatkowania usługi świadczonej na rzecz unijnego AFI Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w interpretacji indywidualnej z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.501.2025.2.DS:
„Usługi świadczone przez Państwa na rzecz Spółki, które są docelowo wykorzystywane do zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych z siedzibą w (...), jako że fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, nie będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie ww. artykułu z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej zdefiniowanej w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy. W konsekwencji, usługi te są opodatkowane według właściwej dla tych usług stawki podatku. W tej części Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.”
Stanowisko co do braku możliwości objęcia zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT usług świadczonych na rzecz funduszy zagranicznych oraz unijnych AFI Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej sformułował również w następujących interpretacjach indywidualnych:
• z 17 grudnia 2025 r., znak 0112-KDIL1-1.4012.761.2025.2.WK: „Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy”,
• z 1 grudnia 2025 r., znak 0113-KDIPT1-2.4012.970.2025.2.KT: „Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) VATU”,
• z 4 grudnia 2025 r., znak 0113-KDIPT1-2.4012.975.2025.2.JS: „Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) VATU.”,
• z 11 grudnia 2025 r., znak 0114-KDIP4-3.4012.501.2025.2.DS: „Usługi świadczone przez Państwa na rzecz Spółki (...), jako że fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, nie będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie ww. artykułu z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej zdefiniowanej w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy. W konsekwencji, usługi te są opodatkowane według właściwej dla tych usług stawki podatku. W tej części Państwa stanowisko jest nieprawidłowe”.
Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT: w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.
Z treści art. 86 ustawy o VAT, wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub bezpośredni.
Ponadto, zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Uprawnienie wynikające z powyższego przepisu odnosi się do podatników prowadzących działalność gospodarczą na terytorium kraju, którzy dokonują dostaw towarów bądź świadczenia usług opodatkowanych poza terytorium kraju, a zakupy, jakich dokonują, są związane właśnie z tymi czynnościami. Warunkiem do odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami dokonywanymi poza terytorium kraju jest to, aby – hipotetycznie – w przypadku wykonywania tych samych czynności w kraju podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Powołany przepis wymaga ponadto, aby podatnik posiadał dokumenty, z których wynikać będzie związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju.
Spółka świadczy Usługi na podstawie Umowy z Zarządzającym, który posiada siedzibę działalności gospodarczej na Malcie oraz nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
Zgodnie z art. 28a ustawy o VAT podatnikiem jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Ponadto za podatników uznaje się również osoby prawne niebędącą podatnikiem, które są zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej.
Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy o VAT.
Zarządzający prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania Funduszem na Malcie. Zatem miejsce świadczenia Usług na rzecz Funduszu będzie Malta.
Spółka stoi zatem na stanowisku, że gdyby Usługi były hipotetycznie świadczone na terytorium kraju to podlegałyby opodatkowaniu 23% VAT w Polsce, gdyż nie byłyby objęte zwolnieniem od VAT wynikającym z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT, ze względu na świadczenie ich na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz że w związku z tym Spółce przysługuje prawo do odliczenia (zwrotu) VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia Usług.
Powyższy wniosek dotyczący możliwości odliczenia podatku naliczonego w przypadku świadczenia usług na rzecz unijnych funduszy inwestycyjnych potwierdza Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej np. w interpretacji indywidualnej z dnia 11 czerwca 2024 r., znak 0114-KDIP1-2.4012.136.2024.1.RST:
„Jak wskazano wyżej, ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą. (…) Jednocześnie prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje Wnioskodawcy, gdy nie znajdą zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 88 ustawy oraz Wnioskodawca posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z wykonywanymi poza terytorium kraju (…)”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.):
Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju.
W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju rozumie się rzez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Na mocy przepisu art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z kolei kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
Stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania ww. rozdziału:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Natomiast jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z powołanych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. Rozszerzyli Państwo działalność gospodarczą o usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych.
W związku z tym, podpisali Państwo Umowę na świadczenie usług z A SICAV plc reprezentującą i zarządzającą funduszem inwestycyjnym C. Na podstawie maltańskiej ustawy o spółkach oznaczenie „Sicav” oznacza firmę inwestycyjną powołaną do reprezentowania i zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
Relacja A Sicav plc (Zarządzający) – C (Fundusz) skonstruowana jest analogicznie jak relacja w polskim prawie pomiędzy TFI – fundusz inwestycyjny.
Zakres działań Zarządzającego Funduszem wynika z memorandum ofertowego, w tym polega m.in. na:
a) monitorowaniu i przeglądzie polityki inwestycyjnej i wyników Funduszu;
b) przeglądzie i ustanawianiu wytycznych dotyczących inwestycji Funduszu;
c) wydawaniu zasad wyboru akcji oraz ustalaniu struktury portfela i alokacji aktywów Funduszu;
d) przedstawianiu zaleceń Radzie dyrektorów.
Wobec tego zarządzanie Funduszem przez Zarządzającego obejmuje nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa (akcji inwestorskich), ale i całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie zasadami polityki inwestycyjnej oraz treścią Załącznika II Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Fundusz jest funduszem dla inwestorów profesjonalnych. Fundusz inwestuje wyłącznie w papiery wartościowe w różnych państwach, w tym na giełdzie papierów wartościowych w Polsce. Działalność Zarządzającego oraz Funduszu nadzorowana jest przez Maltański Urząd Nadzoru Finansowego.
Zarządzający ma siedzibę działalności gospodarczej na Malcie i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
Umowa przewiduje świadczenie przez Państwa na rzecz Zarządzającego następujących Usług:
a) analizy i modelowania portfela inwestycji Funduszu,
b) monitorowania wydarzeń polityczno-regulacyjnych,
c) doradztwa w zakresie wewnętrznych procedur administracyjnych Funduszu,
d) udzielania informacji w związku z pytaniami klientów Funduszu,
e) obsługi, weryfikacji i uzupełniania dokumentacji klientów Funduszu oraz aktualizacji danych w tym zakresie w systemach Funduszu.
Świadczą Państwo Usługi odpłatnie, na zasadach określonych w wewnętrznych regulacjach Funduszu, jak również zgodnie z przyjętą strategią i polityką inwestycyjną Funduszu.
Przy tak przedstawionym opisie sprawy mają Państwo wątpliwości, czy gdyby Usługi były hipotetycznie świadczone na terytorium kraju to podlegałyby opodatkowaniu 23% VAT w Polsce, gdyż nie byłyby objęte zwolnieniem od VAT wynikającym z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy, ze względu na świadczenie ich na rzecz zagranicznego funduszu inwestycyjnego oraz, czy w związku z tym, przysługuje Państwu prawo do odliczenia (zwrotu) VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia Usług.
W analizowanej sprawie Usługi są świadczone przez Państwa na rzecz podmiotu mającego siedzibę na Malcie, będącego podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy. W konsekwencji miejscem świadczenia tych usług jest, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy, miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej, tj. terytorium Malty. Usługi te nie podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium Polski.
Przedmiotem Państwa wątpliwości jest jednak ustalenie, czy gdyby opisane Usługi były świadczone na terytorium kraju, korzystałyby ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a lub b ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi zarządzania:
a) funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
b) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią.
Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Co istotne, pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:
• przedmiotowego - świadczone usługi powinny być kwalifikowane jako usługi zarządzania, oraz
• podmiotowego - ww. usługi zarządzania powinny być świadczone w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz portfeli inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich części.
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważono, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.
Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE:
Działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II.
Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:
- zarządzanie inwestycjami,
- administracja:
a) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
b) zapytania klientów;
c) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
d) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
e) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
f) wypłata zysków;
g) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
h) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
i) prowadzenie ksiąg,
- wprowadzanie do obrotu.
Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C‑595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Z uwagi na powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, stwierdzić należy, że wykonywane przez Państwa na rzecz Zarządzającego Usługi mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane Usługi zawierają się w załączniku II do Dyrektywy 2009/65/WE. W konsekwencji, spełniony zostanie warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) dla ww. Usług.
Usługi te podlegałyby zwolnieniu od podatku pod warunkiem, że spełnione byłoby również kryterium podmiotowe. Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy, jest warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także usługi zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich częścią.
Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 60 ze zm.) - dalej jako u.f.i., a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 u.f.i.:
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne i spółki zarządzające.
W myśl art. 38 ust. 1 u.f.i.:
Towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez towarzystwo).
Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i.:
Siedziba zarządu towarzystwa powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast art. 5 u.f.i. stanowi, że:
Siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem.
Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 9 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o funduszu zagranicznym - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny otwarty lub spółkę inwestycyjną, które uzyskały zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 7 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, które jest członkiem Unii Europejskiej.
U.f.i. wyraźnie rozróżnia zatem pojęcie „funduszu inwestycyjnego” oraz „funduszu zagranicznego”.
Zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne zostały zdefiniowane w u.f.i. pod pojęciem „unijnego AFI”. Zgodnie z art. 2 pkt 10b u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o unijnym AFI - rozumie się przez to alternatywny fundusz inwestycyjny, który został zarejestrowany jako alternatywny fundusz inwestycyjny przez właściwy organ w państwie członkowskim lub uzyskał zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności jako alternatywny fundusz inwestycyjny, a w przypadku braku wymogu uzyskania zezwolenia lub rejestracji - prowadząc taką działalność, ma siedzibę na terytorium państwa członkowskiego.
Natomiast na potrzeby u.f.i. za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się fundusze inwestycyjne typu „specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty” oraz „fundusz inwestycyjny zamknięty” (art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i.) oraz alternatywną spółkę inwestycyjną (art. 8a ust. 1 u.f.i.).
Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.
Uwzględniając powyższe, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji, powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą.
W analizowanej sprawie świadczą Państwo Usługi na rzecz Zarządzającego, który reprezentuje i zarządza Funduszem. Działalność Zarządzającego oraz Funduszu nadzorowana jest przez Maltański Urząd Nadzoru Finansowego (...). Zarządzający ma siedzibę działalności gospodarczej na Malcie i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz wnioski płynące z powołanych powyżej przepisów, jak również orzecznictwa TSUE należy stwierdzić, że opisane we wniosku Usługi, które świadczą Państwo na rzecz Zarządzającego, mieszczą się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy.
Jednakże z uwagi na fakt, że fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, to Usługi świadczone przez Państwa na rzecz Zarządzającego nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu.
Usługi świadczone przez Państwa na rzecz Zarządzającego, które są docelowo wykorzystywane do zarządzania Funduszem z siedzibą na Malcie, jako że fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, nie podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie ww. artykułu, z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej zdefiniowanej w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy. W konsekwencji, Usługi te są opodatkowane według właściwej dla tych usług stawki podatku.
Tym samym, gdyby opisane Usługi były świadczone na terytorium kraju, podlegałyby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej dla tych Usług stawki podatku.
Odnosząc się natomiast do prawa do odliczenia podatku naliczonego wskazać należy, że na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
W myśl art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6n ustawy.
Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub bezpośredni.
O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów będących przedmiotem dostawy, czy też niezbędne do świadczenia usług; bezpośrednio więc wiążą się z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania firmy; mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością gospodarczą, istnieć musi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu.
Co więcej, zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy:
Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust. 1, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Uprawnienie wynikające z powyższego przepisu odnosi się do podatników prowadzących działalność gospodarczą na terytorium kraju, którzy dokonują dostaw towarów bądź świadczenia usług opodatkowanych poza terytorium kraju, a zakupy, jakich dokonują, są związane właśnie z tymi czynnościami. Warunkiem do odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami dokonywanymi poza terytorium kraju jest to, aby – hipotetycznie – w przypadku wykonywania tych samych czynności w kraju podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Powołany przepis wymaga ponadto, aby podatnik posiadał dokumenty, z których wynikać będzie związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju. Powinny to być przede wszystkim dokumenty potwierdzające dokonanie określonych czynności poza terytorium kraju, które będą jednocześnie opisywać te czynności.
Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Zatem w sytuacji, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tej fakturze.
Natomiast zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.
Zatem w sytuacji, gdy zostały wystawione faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których na fakturze nie wykazuje się kwoty podatku, podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tej fakturze w części dotyczącej tych czynności.
Z przepisu art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy wynika, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług związanych ze świadczeniem usług poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, oraz podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Jak wskazano powyżej, świadczone przez Państwa Usługi, mimo że zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy nie podlegają opodatkowaniu na terytorium Polski z uwagi na miejsce ich świadczenia znajdujące się na Malcie, nie korzystałyby ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, gdyby były wykonywane na terytorium kraju. Oznacza to, że hipotetycznie stanowiłyby czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, spełniona jest podstawowa przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy, zgodnie z którą podatnik zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku świadczenia usług poza terytorium kraju, jeżeli usługi te dawałyby takie prawo w sytuacji ich wykonywania na terytorium Polski.
Co istotne, brak opodatkowania przedmiotowych Usług w Polsce wynika wyłącznie z regulacji dotyczących miejsca świadczenia usług, a nie z objęcia tych czynności zwolnieniem od podatku. W konsekwencji okoliczność, że Usługi podlegają opodatkowaniu poza terytorium kraju, nie pozbawia Państwa prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich wykonywaniem.
W przedstawionych okolicznościach towary i usługi nabywane przez Państwa na potrzeby świadczenia opisanych Usług pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą na odpłatnym świadczeniu tych Usług na rzecz Zarządzającego. W konsekwencji, przy spełnieniu pozostałych warunków wynikających z ustawy, w szczególności przy posiadaniu dokumentów potwierdzających związek dokonywanych zakupów ze świadczonymi Usługami oraz przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy, przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia tych Usług.
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego będzie wyższa od kwoty podatku należnego, będą Państwo uprawnieni do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe lub do otrzymania zwrotu różnicy podatku na zasadach określonych w art. 87 ustawy.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów