0114-KDIP4-2.4012.847.2026.1.WH
Brak prawa do obniżenia podatku naliczonego w związku z realizacją operacji.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 października 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do obniżenia podatku naliczonego w związku z realizacją operacji pod nazwą „(…)”. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Gmina wyposażona jest w osobowość prawną i wykonuje zadania własne publiczne samodzielnie lub za pośrednictwem powołanych gminnych jednostek organizacyjnych. Gmina dokonała pełnej centralizacji rozliczeń podatku VAT ze wszystkimi swoimi jednostkami budżetowymi.
Wnioskodawca zawarł z Samorządem Województwa (…) umowę nr (…) o przyznaniu pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (interwencja (...)).
Realizowana operacja nosi nazwę: „(…)”, a jej bezpośrednim celem jest poprawa dostępu do usług publicznych w gminie poprzez doposażenie (...) Domu Seniora w (…), zlokalizowanego przy ul. (…).
Zgodnie z zatwierdzonym Zestawieniem Rzeczowo-Finansowym (ZRF), całkowite koszty kwalifikowalne operacji wynoszą (...) zł. W ramach projektu Gmina dokonała zakupów następującego wyposażenia i sprzętu medyczno-terapeutycznego: (…).
Faktura dokumentująca nabycie wyżej wymienionego wyposażenia została wystawiona na Gminę (…) z naliczonym podatkiem VAT. Zakupione wyposażenie dla (...) Domu Seniora będzie wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do wykonywania zadań o charakterze publicznym (zadań własnych gminy w zakresie pomocy społecznej i polityki senioralnej). Gmina nie zamierza i nie będzie świadczyć w tym obiekcie, ani przy użyciu zakupionego sprzętu, jakichkolwiek usług o charakterze odpłatnym. Wszelkie zabiegi rehabilitacyjne, opieka oraz dostęp do doposażonej infrastruktury będą dla mieszkańców Gminy powyżej 60 roku życia w 100% darmowe i nieodpłatne.
Zakupy te nie mają i nie będą miały żadnego związku z prowadzeniem przez Gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Pytanie
Czy w związku z realizacją projektu „(…)” służącego doposażeniu (...) Domu Seniora w (…) i wyłącznie nieodpłatnemu charakterowi świadczonych tam usług, Gminie (…) przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (odliczenie podatku VAT) lub ubieganie się o jego zwrot z Urzędu Skarbowego na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, Gminie (…) nie przysługuje i nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT ani do ubiegania się o jego zwrot w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach realizacji ww. projektu. Wynika to bezpośrednio z faktu, iż zakupione towary i usługi nie będą w żadnym stopniu wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
W ocenie Gminy (…), w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, Gminie nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ani prawo do zwrotu podatku na rachunek bankowy z faktury dokumentującej wydatki związane z realizacją powyższego projektu.
Zgodnie z fundamentalną zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko wtedy, gdy nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem koniecznym jest istnienie bezpośredniego, bezspornego i ścisłego związku pomiędzy zakupem, a działalnością gospodarczą generującą obrót i podatek należny. W analizowanej sytuacji zakupiony sprzęt rehabilitacyjny będzie służył wyłącznie czynnościom o charakterze darmowym i publicznym.
Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, który stanowi, że nie uważa się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane (z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zadania własne gminy obejmują w szczególności sprawy pomocy społecznej, w tym prowadzenie ośrodków i placówek opiekuńczych. Gmina doposażając (...) Dom Seniora realizuje zatem nakazane ustawowo zadanie własne o charakterze czysto publicznoprawnym. Ponieważ usługi w placówce są bezpłatne, Gmina nie zawiera z seniorami umów o charakterze cywilnoprawnym (gospodarczym), lecz działa jako organ władzy publicznej.
Stanowisko Gminy, zgodnie z którym brak odpłatności bezwzględnie wyklucza prawo do odliczenia VAT, znajduje pełne odzwierciedlenie w utrwalonej praktyce orzeczniczej. Identyczne stanowisko zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 22 października 2024 r. (sygn. 0114-KDIP4-1.4012.516.2024.1.RMA), gdzie w analogicznym stanie faktycznym dotyczącym wyposażenia placówki wsparcia dla seniorów organ potwierdził całkowity brak prawa do odliczenia z uwagi na brak związku z działalnością gospodarczą.
Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny w swoich licznych wyrokach (np. sygn. I FSK 715/18) wielokrotnie podkreślał, że działania gminy w sferze imperium (zadania własne nieodpłatne) kategorycznie sytuują ją poza systemem podatku VAT. Z uwagi na powyższe, podatek VAT naliczony na fakturach za sprzęt medyczny jest dla Gminy kosztem nieodzyskiwalnym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika, że:
W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Odliczenia podatku naliczonego, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, może więc dokonać zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT pod warunkiem, że nabyte towary i usługi są lub będą związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez tego podatnika.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 i 16a ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
6) pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych;
16a) polityki senioralnej.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy w związku z realizacją projektu „(…)” służącego doposażeniu (...) Domu Seniora w (…) i wyłącznie nieodpłatnemu charakterowi świadczonych tam usług, przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubieganie się o jego zwrot z Urzędu Skarbowego na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z przytoczonymi przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez czynnego podatnika podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem.
Analiza przedstawionego we wniosku opisu sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku, że rozpatrywanym przypadku nie będzie spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących dokonane zakupy, tj. związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną.
Jak wynika z wniosku, realizują Państwo operację pod nazwą: „(…)”, a jej bezpośrednim celem jest poprawa dostępu do usług publicznych w gminie poprzez doposażenie (...) Domu Seniora w (…). W ramach projektu dokonali Państwo zakupów wyposażenia i sprzętu medyczno-terapeutycznego. Faktura dokumentująca nabycie wyposażenia została wystawiona na Państwa z naliczonym podatkiem VAT. Zakupione wyposażenie dla (...) Domu Seniora będzie wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do wykonywania zadań o charakterze publicznym (zadań własnych gminy w zakresie pomocy społecznej i polityki senioralnej). Nie zamierzają Państwo i nie będą Państwo świadczyć w tym obiekcie, ani przy użyciu zakupionego sprzętu, jakichkolwiek usług o charakterze odpłatnym. Wszelkie zabiegi rehabilitacyjne, opieka oraz dostęp do doposażonej infrastruktury będą dla mieszkańców gminy powyżej 60 roku życia w 100% darmowe i nieodpłatne. Zakupy te nie mają i nie będą miały żadnego związku z prowadzeniem przez Państwa działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Tym samym mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach analizowanej sprawy w związku z realizacją operacji pod nazwą: „(…)” nie przysługuje Państwu prawo do pełnego lub częściowego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w ramach zadania, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, gdyż towary nabyte na potrzeby realizacji zadania nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym, nie przysługuje Państwu z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku stanem faktycznym. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jeśli w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Zaznaczam, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie Państwu pomocne przy dokonywaniu oceny czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów