0114-KDIP4-2.4012.596.2026.1.SKJ
Zwolnienie od podatku usług nauczania statystyki oraz usług szkoleniowych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 15 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Zdarzenie przyszłe nr 1.
Podstawa: art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT — prywatne nauczanie na poziomie wyższym.
1. Kwalifikacje i doświadczenie zawodowe Wnioskodawcy.
Wnioskodawca posiada tytuł magistra psychologii. Psychologia jako kierunek akademicki w polskim systemie szkolnictwa wyższego objęta jest standardami kształcenia (rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego), które przewidują jako elementy obowiązkowe rozbudowane przedmioty z zakresu metodologii badań naukowych, statystyki oraz ilościowych metod analizy danych. Tym samym, zdobyte przez Wnioskodawcę w toku studiów wyższych wykształcenie obejmuje w sposób konieczny i integralny kształcenie w zakresie statystyki stosowanej w naukach empirycznych. W programie studiów psychologicznych Wnioskodawcy znajdowały się w szczególności: statystyka podstawowa i zaawansowana, metodologia badań psychologicznych, psychometria — stanowiące przedmioty niezbędne do uzyskania dyplomu magistra psychologii.
Wnioskodawca od 15 lat pracuje zawodowo jako analityk statystyczny. W ramach swojej działalności zawodowej i gospodarczej Wnioskodawca:
- wykonał samodzielnie lub kierował wykonaniem licznych projektów analitycznych opartych na zaawansowanych metodach statystycznych dla podmiotów naukowych, uczelni, firm i instytucji publicznych;
- stosuje profesjonalnie oprogramowanie statystyczne (...) i pokrewne — w wymiarze komercyjnym i naukowym;
- jest lub był autorem albo współautorem opracowań analitycznych, raportów lub publikacji naukowych zawierających analizy ilościowe;
- przeprowadził liczne szkolenia, warsztaty i zajęcia dydaktyczne z zakresu metod statystycznych dla studentów, doktorantów i pracowników naukowych.
Wnioskodawca posiada wieloletnie, udokumentowane doświadczenie zawodowe jako specjalista w dziedzinie analizy statystycznej. Usługi będą świadczone na własny rachunek i odpowiedzialność Wnioskodawcy, w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, bez powiązania organizacyjnego z jakąkolwiek uczelnią wyższą.
2. Brak odrębnego kierunku studiów „statystyka” w polskim systemie szkolnictwa wyższego. Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę na okoliczność mającą istotne znaczenie dla oceny przesłanki podmiotowej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT. W polskim systemie szkolnictwa wyższego nie istnieje samodzielny, powszechnie dostępny kierunek studiów o nazwie „statystyka” prowadzący do uzyskania tytułu magistra statystyki. Statystyka jako dyscyplina nauczana jest wyłącznie jako specjalność lub moduł w ramach innych kierunków, w szczególności: matematyki (specjalność: statystyka i analiza danych), ekonometrii i analiz danych, metod ilościowych w ekonomii i informatyce, psychologii, socjologii, bioinformatyki i innych.
Wymóg posiadania „wykształcenia kierunkowego ze statystyki” jest ze swej istoty niemożliwy do spełnienia przez kogokolwiek na gruncie polskiego systemu akademickiego, co czyni jego ewentualne stosowanie przez organ interpretacyjny bezprzedmiotowym, naruszającym zasadę równości oraz sprzecznym z celem zwolnienia. Oceniając przesłankę podmiotową, organ zobowiązany jest zatem badać wiedzę i kwalifikacje faktycznie posiadane przez wnioskodawcę, a nie formalną nazwę ukończonego kierunku.
3. Odbiorcy usług.
Odbiorcami usług objętych zdarzeniem przyszłym nr 1 będą wyłącznie:
- studenci studiów wyższych (licencjackich i magisterskich) przygotowujący prace dyplomowe wymagające przeprowadzenia samodzielnych badań empirycznych i opracowania statystycznego zebranych danych;
- doktoranci realizujący program kształcenia doktorskiego w ramach szkół doktorskich lub studiów doktoranckich, przygotowujący dysertacje doktorskie wymagające zastosowania zaawansowanych metod analizy statystycznej.
Usługi będą świadczone bezpośrednio przez Wnioskodawcę na rzecz poszczególnych studentów i doktorantów — tj. indywidualnie, w bezpośredniej relacji nauczyciel-uczeń, bez pośrednictwa instytucjonalnego i bez powiązania organizacyjnego z uczelnią macierzystą uczestnika. Stosunek prawny łączy Wnioskodawcę bezpośrednio z uczestnikiem zajęć, a nie z podmiotem instytucjonalnym.
4. Zakres merytoryczny i forma zajęć.
Treść zajęć będzie bezpośrednio odpowiadać materiałowi dydaktycznemu realizowanemu w ramach programów kształcenia uczelni wyższych w zakresie przedmiotów takich jak: metodologia badań naukowych, statystyka, analiza danych, metody ilościowe w naukach społecznych i przyrodniczych. Nauczane treści są tożsame z treściami, które student lub doktorant jest zobowiązany opanować na podstawie programu kształcenia swojej uczelni.
Zajęcia będą miały charakter wyłącznie indywidualny (1 vs 1) lub — w przypadku warsztatów — małogrupowy i dedykowany konkretnym, imiennie zidentyfikowanym uczestnikom. Zajęcia nie będą oferowane jako kursy ogólnodostępne ani otwarte. Dla każdego uczestnika lub każdej grupy Wnioskodawca przygotuje indywidualny program zajęć dostosowany do etapu zaawansowania pracy dyplomowej lub dysertacji. Zajęcia realizowane będą zdalnie za pośrednictwem platform wideokonferencyjnych. Przedmiotem zajęć będą wyłącznie metody i narzędzia analityczne — uczestnik samodzielnie dysponuje własnymi materiałami badawczymi objętymi tajemnicą badawczą i własnością intelektualną, zaś Wnioskodawca naucza jedynie technik i metod analizy statystycznej. Wynagrodzenie za usługi będzie płatne przez uczestnika ze środków prywatnych lub przez uczelnię macierzystą uczestnika. Faktury będą wystawiane na uczestnika lub uczelnię, zgodnie z ustaleniem stron.
Zdarzenie przyszłe nr 2.
Podstawa: art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT oraz § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia — kształcenie zawodowe finansowane ze środków publicznych.
1. Charakter usług i grupy odbiorców. Wnioskodawca planuje świadczyć usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi specjalistycznego oprogramowania analitycznego (...) na rzecz następujących grup odbiorców:
a) pracownicy naukowi i naukowo-dydaktyczni uczelni wyższych (profesorowie, adiunkci, asystenci) zobowiązani do prowadzenia i publikowania wyników badań naukowych, dla których opanowanie metod analizy statystycznej stanowi niezbędny element wykonywania obowiązków zawodowych wynikających ze stosunku pracy na uczelni — finansujący szkolenie ze środków grantu badawczego (NCN, NCBiR lub innego grantu finansowanego ze środków publicznych) lub ze środków budżetu uczelni publicznej,
b) doktoranci realizujący program doktorski finansowany ze środków publicznych (stypendia doktoranckie, granty badawcze, budżety szkół doktorskich), dla których usługa stanowi niezbędny element przygotowania do samodzielnej pracy badawczej,
c) przedsiębiorcy prywatni realizujący projekty badawczo-rozwojowe lub szkoleniowe finansowane z funduszy Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Społeczny, Horyzont Europa, programy operacyjne) lub z Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS), gdzie co najmniej 70% kosztów szkolenia pochodzi ze środków publicznych. Typowy scenariusz: przedsiębiorca realizujący projekt dofinansowany z EFS lub KFS, w ramach którego koszt szkolenia statystycznego stanowi kwalifikowany wydatek projektu obejmujący co najmniej 70% kosztu szkolenia.
2. Kwalifikacja usług jako kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 44 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011.
Zgodnie z art. 44 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, s. 1 ze zm.): „Usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (...) obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu (...) nie ma w tym przypadku znaczenia”.
Usługi szkoleniowe objęte niniejszym zdarzeniem przyszłym mają bezpośredni związek z zawodem i obowiązkami zawodowymi uczestników:
- pracownicy naukowi uczelni publicznych są ustawowo zobowiązani do prowadzenia i publikowania badań naukowych (art. 116 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.) — biegłość w metodach statystycznych jest warunkiem koniecznym wywiązania się z tych obowiązków;
- doktoranci uczestniczą w kształceniu doktorskim, którego nieodłącznym elementem jest przygotowanie oryginalnej pracy badawczej wymagającej zastosowania metod statystycznych;
- przedsiębiorcy realizujący projekty B+R lub szkoleniowe finansowane ze środków publicznych nabywają szkolenie w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością zawodową lub gospodarczą.
3. Środki publiczne — zakres i dokumentowanie.
Środki z grantów badawczych NCN i NCBiR, budżety uczelni publicznych, środki z funduszy Unii Europejskiej (EFS, Horyzont Europa) oraz środki Krajowego Funduszu Szkoleniowego stanowią środki publiczne w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.).
Przed wystawieniem faktury Wnioskodawca będzie każdorazowo uzyskiwał od uczestnika lub podmiotu finansującego szkolenie pisemne oświadczenie potwierdzające, że co najmniej 70% kosztów szkolenia finansowanych jest ze środków publicznych, ze wskazaniem co najmniej:
· źródła finansowania (nazwa i numer grantu, nazwa programu unijnego, KFS, budżet uczelni itp.);
· procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%);
· nazwy instytucji przyznającej środki publiczne.
Oświadczenie będzie archiwizowane w dokumentacji podatkowej Wnioskodawcy przez okres wymagany przepisami prawa. Faktura zostanie wystawiona nie wcześniej niż po uzyskaniu oświadczenia. Forma zajęć: indywidualne (1 vs 1) i grupowe warsztaty online — dedykowane konkretnym, imiennie określonym uczestnikom, z indywidualnym programem dostosowanym do każdego uczestnika lub grupy.
Pytania
Do zdarzenia przyszłego nr 1:
Pytanie 1: Czy opisane w zdarzeniu przyszłym nr 1 usługi prywatnego nauczania w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego, świadczone przez Wnioskodawcę osobiście, na własny rachunek i odpowiedzialność, bezpośrednio na rzecz studentów studiów wyższych oraz doktorantów, których treść bezpośrednio odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu na poziomie kształcenia wyższego, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?
Pytanie dodatkowe 1a: Czy Wnioskodawca — posiadający tytuł magistra psychologii, w toku studiów którego statystyka i metodologia badań stanowiły obowiązkowe przedmioty programowe oraz wieloletnie, udokumentowane doświadczenie zawodowe jako analityk statystyczny — spełnia przesłankę podmiotową „nauczyciela” w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), uprawniającą do zastosowania zwolnienia z podatku VAT dla opisanych w zdarzeniu przyszłym nr 1 usług?
Do zdarzenia przyszłego nr 2:
Pytanie 2: Czy opisane w zdarzeniu przyszłym nr 2 usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej, świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz pracowników naukowych uczelni, doktorantów oraz przedsiębiorców prywatnych, w sytuacji gdy co najmniej 70% kosztów szkolenia finansowanych jest ze środków publicznych (granty NCN/NCBiR, budżet uczelni publicznych, fundusze UE, KFS), korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2025 r. poz. 832)?
Pytanie dodatkowe 2a: Czy opisany w zdarzeniu przyszłym nr 2 sposób dokumentowania finansowania ze środków publicznych — tj. uzyskanie przez Wnioskodawcę przed wystawieniem faktury pisemnego oświadczenia uczestnika lub podmiotu finansującego, zawierającego wskazanie źródła finansowania wraz z jego nazwą i numerem oraz procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%) — jest wystarczający dla zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2025 r. poz. 832)?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko do zdarzenia przyszłego nr 1 (pytania 1 i 1a).
W ocenie Wnioskodawcy, opisane usługi korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), a Wnioskodawca spełnia przesłankę podmiotową „nauczyciela” w rozumieniu tego przepisu.
I. Podstawa prawna i implementacja dyrektywy.
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT zwalnia usługi prywatnego nauczania na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym i wyższym, świadczone przez nauczycieli. Przepis stanowi implementację art. 132 ust. 1 lit. j Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który zwalnia nauczanie prywatne przez nauczycieli, obejmujące kształcenie powszechne lub wyższe. Zgodnie z utrwaloną zasadą wykładni prounijnej, pojęcia użyte w krajowym przepisie implementującym dyrektywę muszą być interpretowane zgodnie z ich znaczeniem na gruncie prawa unijnego, nie zaś zawężająco w oparciu o przepisy krajowe niemające związku z regulowaną dziedziną.
II. Przesłanka podmiotowa — pojęcie „nauczyciela” w świetle orzecznictwa TSUE.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 28 stycznia 2010 r. w sprawie C-473/08 (Eulitz) wskazał, że pojęcie „nauczyciela” należy rozumieć szeroko — jako każdą osobę przekazującą wiedzę, niezależnie od posiadanych formalnych kwalifikacji pedagogicznych. Kluczowe jest, by osoba ta dysponowała wiedzą i umiejętnościami na poziomie odpowiednim dla nauczanego przedmiotu i poziomu kształcenia. Z wyroku TSUE wynika zatem jednoznacznie, że krajowe organy podatkowe nie mogą zawężać pojęcia nauczyciela wyłącznie do osób posiadających formalne kwalifikacje pedagogiczne lub dyplom ze ściśle określonego kierunku studiów.
Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca pragnie wskazać, że posiada dodatkowo ukończony kurs przygotowania pedagogicznego potwierdzający kwalifikacje dydaktyczne — co oznacza, że nawet przy zastosowaniu bardziej restrykcyjnej wykładni przesłanki podmiotowej, wymóg ten byłby przez Wnioskodawcę spełniony. Wnioskodawca podkreśla jednak, że w świetle orzecznictwa TSUE i NSA przytoczonego w niniejszym wniosku, posiadanie formalnych kwalifikacji pedagogicznych nie jest warunkiem koniecznym zastosowania zwolnienia — kluczowa jest faktyczna wiedza i kompetencje w nauczanej dziedzinie.
III. Utrwalona linia orzecznicza NSA — brak wymogu wykształcenia kierunkowego.
W polskim orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się utrwalona i spójna linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT nie zawiera wymogu posiadania przez nauczyciela wykształcenia kierunkowego w nauczanej dziedzinie. NSA wielokrotnie uchylał interpretacje Dyrektora KIS, w których organ uzależniał prawo do zwolnienia od posiadania takiego wykształcenia:
· NSA, wyrok z 15 kwietnia 2025 r., sygn. I FSK 2122/21 — art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT nie wymaga, aby kwalifikacje nauczyciela wynikały z posiadania wykształcenia kierunkowego w nauczanej dziedzinie; kluczowa jest faktyczna wiedza i umiejętności; NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając zwolnienie dla korepetytora nieposiadającego formalnego wykształcenia pedagogicznego ani kierunkowego;
· NSA, wyrok z 28 października 2025 r., sygn. I FSK 1724/22 — zwolnienie z VAT dla usług prywatnego nauczania nie zależy od posiadania wykształcenia kierunkowego; istotna jest faktyczna wiedza i kompetencje osoby prowadzącej zajęcia;
· WSA w Gliwicach, wyrok z 26 października 2022 r., sygn. I SA/Gl 432/22 — posiadanie wykształcenia kierunkowego może świadczyć o kwalifikacjach nauczyciela, ale brak podstaw prawnych, by uznać je za warunek konieczny zastosowania zwolnienia;
· WSA w Gdańsku, wyrok z 2 sierpnia 2022 r., sygn. I SA/Gd 289/22 — uchylono interpretację Dyrektora KIS odmawiającą zwolnienia osobie bez dyplomu kierunkowego;
· WSA w Poznaniu, wyrok z 4 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Po 387/21 — uchylono interpretację Dyrektora KIS uzależniającą zwolnienie od posiadania wykształcenia kierunkowego.
Cytowane wyroki NSA z 2025 r. są wyrokami sądu kasacyjnego wydanymi w sprawach, gdzie Dyrektor KIS odmawiał zwolnienia osobom nieposiadającym wykształcenia kierunkowego. Stanowią one jednoznaczny i wiążący sygnał dla organu interpretacyjnego co do prawidłowej wykładni art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT.
IV. Potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS.
Dyrektor KIS — stosując się do wskazanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych — wydał interpretacje indywidualne potwierdzające prawo do zwolnienia osób nieposiadających wykształcenia ściśle kierunkowego:
· interpretacja indywidualna z 4 lutego 2026 r. sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.1184.2025.1.ŻR — Dyrektor KIS potwierdził, że korepetycje z matematyki dla uczniów oraz z informatyki dla uczniów i studentów korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT; brak formalnego wykształcenia kierunkowego nie pozbawia wnioskodawcy prawa do zwolnienia.
· interpretacja indywidualna z 23 stycznia 2025 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.613.2024.1.PM — Dyrektor KIS potwierdził zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT dla nauczyciela świadczącego usługi prywatnego nauczania bezpośrednio na rzecz studentów uczelni wyższych.
V. Analogia strukturalna: magister psychologii jako nauczyciel statystyki.
W orzecznictwie i interpretacjach organów podatkowych ugruntowana jest zasada, zgodnie z którą osoba, która w toku studiów wyższych nabyła gruntowną wiedzę z danej dyscypliny jako jej integralny i konieczny element, może być uznana za nauczyciela tej dyscypliny — niezależnie od formalnej nazwy ukończonego kierunku. Tak jak magister farmacji może być nauczycielem chemii — bo chemia jest metodologicznym rdzeniem farmacji — tak magister psychologii jest kompetentnym nauczycielem statystyki, ponieważ statystyka stanowi niezbędny i nieredukowalny element metodologiczny nauk psychologicznych. Każda empiryczna praca dyplomowa i każda publikacja naukowa z psychologii wymaga zastosowania metod statystycznych; bez ich opanowania uzyskanie dyplomu magistra psychologii nie jest możliwe.
VI. Brak kierunku „statystyka” jako argument strukturalny.
W polskim systemie szkolnictwa wyższego nie istnieje samodzielny, powszechnie dostępny kierunek studiów magisterskich pod nazwą „statystyka”. Statystyka jest wykładana wyłącznie jako przedmiot lub specjalność w ramach matematyki, ekonometrii, psychologii, socjologii i innych kierunków.
Oznacza to, że wymóg „posiadania dyplomu ze statystyki” jest obiektywnie niemożliwy do spełnienia przez kogokolwiek w polskim systemie szkolnictwa wyższego — co czyni jego ewentualne stosowanie przez organ interpretacyjny bezprzedmiotowym i sprzecznym z zasadą równości. Jedynym prawidłowym kryterium jest wówczas faktyczna wiedza i kwalifikacje wnioskodawcy, którym Wnioskodawca w pełni odpowiada dzięki wykształceniu wyższemu (tytuł magistra psychologii) oraz wieloletniej, udokumentowanej praktyce zawodowej analityka statystycznego.
VII. Przesłanka przedmiotowa — nauczanie na poziomie wyższym, a nie nauczanie specjalistyczne.
Przedmiotem nauczania jest statystyka i metodologia badań naukowych — przedmioty wchodzące w skład programów kształcenia na poziomie wyższym na wszystkich polskich uczelniach prowadzących kierunki empiryczne, objęte standardami kształcenia na mocy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczestnicy są studentami lub doktorantami, którzy potrzebują tych umiejętności do realizacji programowych wymagań uczelni i przygotowania prac dyplomowych lub dysertacji. Treść zajęć bezpośrednio odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu w ramach obowiązujących programów kształcenia wyższego.
W odróżnieniu od nauczania specjalistycznego — takiego jak gra na instrumencie muzycznym czy zajęcia sportowe — które Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 października 2021 r. w sprawie C-373/19 (Dubrovin & Troger) wyłączył spod zwolnienia jako nieprzekazujące wiedzy z obszernego i zróżnicowanego zespołu dziedzin — statystyka i metodologia badań stanowią przedmiot obowiązkowy we wszystkich programach kształcenia wyższego o profilu empirycznym, wchodzący w skład powszechnie obowiązujących standardów kształcenia na poziomie wyższym. Spełniony jest zatem wymóg nauczania „na poziomie wyższym” w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT, a nie nauczania specjalistycznego wyłączonego spod zwolnienia.
VIII. Przesłanka „prywatnego nauczania”.
Wnioskodawca świadczy usługi osobiście, na własny rachunek i odpowiedzialność, bez powiązania organizacyjnego z jakąkolwiek uczelnią lub instytucją edukacyjną. Stosunek prawny łączy Wnioskodawcę bezpośrednio z uczestnikiem zajęć (studentem lub doktorantem) — a nie z podmiotem instytucjonalnym, który następnie kieruje uczestników na zajęcia. Wnioskodawca nie działa jako podwykonawca uczelni ani innej placówki edukacyjnej, lecz jako niezależny usługodawca w relacji bezpośredniej z uczniem. Spełniony jest zatem wymóg „prywatnego nauczania” w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT oraz art. 132 ust. 1 lit. j Dyrektywy 2006/112/WE.
Stanowisko końcowe do zdarzenia nr 1:
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisane usługi korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) oraz że Wnioskodawca — jako magister psychologii z wieloletnim, udokumentowanym doświadczeniem zawodowym analityka statystycznego, świadczący usługi osobiście i bezpośrednio na rzecz studentów i doktorantów — spełnia przesłankę podmiotową „nauczyciela” w rozumieniu tego przepisu. Dla zastosowania zwolnienia nie jest wymagane posiadanie dyplomu ze statystyki jako odrębnego kierunku studiów, który nie istnieje w polskim systemie szkolnictwa wyższego, ani formalnych kwalifikacji pedagogicznych w rozumieniu ustawy Karta Nauczyciela — choć Wnioskodawca posiada te ostatnie jako okoliczność dodatkową, potwierdzającą jego kwalifikacje dydaktyczne.
Stanowisko do zdarzenia przyszłego nr 2 (pytania 2 i 2a).
W ocenie Wnioskodawcy opisane usługi korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2025 r. poz. 832), a opisany sposób dokumentowania finansowania ze środków publicznych jest wystarczający dla zastosowania tych zwolnień.
I. Podstawa prawna.
Przepisy te zwalniają z podatku VAT usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych. Zgodnie z art. 44 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. kształceniem zawodowym jest nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w rozumieniu tego przepisu nie ma znaczenia dla kwalifikacji usługi.
II. Charakter kształcenia zawodowego.
Szkolenia w zakresie metod analizy statystycznej mają bezpośredni i nierozerwalny związek z wykonywaniem obowiązków zawodowych uczestników:
- pracownicy naukowi uczelni publicznych są ustawowo zobowiązani do prowadzenia i publikowania badań naukowych (art. 116 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.) — biegłość w metodach statystycznych jest obiektywnym warunkiem koniecznym wywiązania się z tych ustawowych obowiązków;
- doktoranci realizują program kształcenia doktorskiego, którego integralnym i obowiązkowym elementem jest przygotowanie oryginalnej pracy badawczej wymagającej zastosowania metod statystycznych;
- przedsiębiorcy realizujący projekty B+R lub szkoleniowe finansowane ze środków publicznych nabywają szkolenie w bezpośrednim i udokumentowanym związku z prowadzoną działalnością zawodową lub gospodarczą.
III. Środki publiczne — kwalifikacja i orzecznictwo.
Środki z grantów badawczych NCN i NCBiR, budżety uczelni publicznych, środki z funduszy Unii Europejskiej (EFS, Horyzont Europa) oraz środki Krajowego Funduszu Szkoleniowego stanowią środki publiczne w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.).
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 26 marca 2025 r. (sygn. 0111- KDIB3-2.4012.52.2025.2.MGO) potwierdził, że środki z budżetu Unii Europejskiej mieszczą się w kategorii środków publicznych w rozumieniu przepisów o zwolnieniach VAT, a wymóg finansowania ze środków publicznych jest spełniony, gdy stanowią one rzeczywiste ekonomiczne źródło finansowania usługi szkoleniowej — niezależnie od technicznej ścieżki ich przekazania.
IV. Wystarczalność pisemnego oświadczenia jako formy dokumentowania.
Minister Finansów w interpretacji ogólnej z 30 maja 2014 r. (nr PT1/033/46/751/KCO/13/14/ RD50004) potwierdził, że dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT oraz w § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia MF, wystarczające jest posiadanie przez usługodawcę pisemnego oświadczenia uczestnika lub podmiotu finansującego o źródle finansowania szkolenia ze środków publicznych. Interpretacja ogólna Ministra Finansów wiąże organy podatkowe, w tym Dyrektora KIS.
Wnioskodawca będzie każdorazowo posiadał takie oświadczenie przed wystawieniem faktury. Oświadczenie będzie zawierało:
· nazwę i numer grantu, programu lub innego źródła finansowania;
· procentowy udział środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%);
· nazwę instytucji przyznającej środki publiczne.
Oświadczenie będzie archiwizowane w dokumentacji podatkowej Wnioskodawcy przez okres wymagany przepisami prawa.
Stanowisko końcowe do zdarzenia nr 2:
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisane usługi korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 832), a opisany w zdarzeniu przyszłym nr 2 sposób dokumentowania — tj. pisemne oświadczenie uczestnika lub podmiotu finansującego zawierające wskazanie źródła, numeru i procentowego udziału finansowania ze środków publicznych (nie mniej niż 70%) — jest wystarczający dla zastosowania tych zwolnień, zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów z dnia 30 maja 2014 r. (nr PT1/033/46/751/KCO/13/14/RD50004).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy,
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.
Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi prywatnego nauczania na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym i wyższym, świadczone przez nauczycieli.
Powyższy przepis jest odzwierciedleniem regulacji art. 132 ust. 1 lit. j) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
j) nauczanie prywatne przez nauczycieli, obejmujące kształcenie powszechne lub wyższe.
Stosowanie zwolnień od podatku od towarów i usług ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
W pierwszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla świadczonych przez Pana usług prywatnego nauczania w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego bezpośrednio na rzecz studentów studiów wyższych oraz doktorantów, których treść odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu na poziomie kształcenia wyższego, a także ustalenia czy posiadanie przez Pana tytułu magistra psychologii, w toku studiów których statystyka i metodologia badań stanowiły obowiązkowe przedmioty programowe oraz wieloletnie, udokumentowane doświadczenie zawodowe jako analityk statystyczny — spełnia przesłankę podmiotową „nauczyciela” w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy.
Z regulacji art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług prywatnego nauczania na odpowiednim poziomie edukacji, ale także przesłanki podmiotowej, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być nauczycielem. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania. Zwolnione od podatku jest nauczanie prywatne przez nauczycieli, obejmujące kształcenie powszechne lub wyższe.
Prywatne nauczanie obejmuje czynności wykonywane przez nauczycieli na ich własny rachunek i odpowiedzialność (tj. nauczyciel działa we własnym imieniu).
Prywatny charakter nauczania nie zależy od istnienia bezpośredniej relacji umownej między uczącym a uczniem (bądź uczniami), może to być bowiem umowa zawarta przez nauczającego, np. z rodzicami uczniów. Przykładem takiej usługi jest udzielanie korepetycji. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje, czy odbiorcą usługi jest indywidualny uczeń czy też jednocześnie większa liczba osób. W przypadku jednak, gdy nauczyciele świadczący usługi nauczania są zatrudnieni przez inny podmiot, to nie łączy ich bezpośrednia relacja umowna z uczniami, lecz z podmiotem zatrudniającym.
Przywołany wyżej przepis umożliwia nauczycielom zwolnienie od podatku świadczonych przez nich usług nauczania prywatnego na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym i wyższym. Zwolnienie to odnosi się zatem do usług nauczania, które obejmuje materiał dydaktyczny realizowany przez szkoły lub uczelnie wyższe. Musi istnieć tu zatem zgodność realizowanego w ramach prywatnego nauczania materiału z materiałem przewidzianym w programie nauczania w wymienionych placówkach oświatowych.
Powyższe stanowisko potwierdza analiza orzeczeń TSUE. W zapadłym rozstrzygnięciu C‑473/08 z 28 stycznia 2010 r. w sprawie Eulitz, Trybunał stwierdził, że nauczyciele świadczący usługi w ramach kursów organizowanych przez podmiot trzeci nie mogą zostać uznani za osoby nauczające „prywatnie” w rozumieniu art. 13 część A ust. 1 lit. j VI Dyrektywy (obecnie art. 132 ust. 1 lit. j Dyrektywy 2006/112/WE). W wyroku tym wskazano także, że:
„Thomas Eulitz działał jako nauczyciel w ramach kursu szkoleniowego proponowanego przez podmiot trzeci – EIPOS. W świetle ustaleń sądu krajowego podmiot ten – a nie Thomas Eulitz – pełnił obowiązki instytucji szkoleniowej, w ramach której ten ostatni nauczał oraz świadczył usługi szkoleniowe uczestnikom rzeczonych kursów” (pkt 52).
Z kolei w wyroku TSUE z 14 czerwca 2007 r. C-445/05 w sprawie Werner Haderer, Trybunał wskazał, że:
„28. Ponadto, aby możliwe było skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 13 część A ust. 1 lit. j) szóstej dyrektywy, nie wystarcza, aby lekcje obejmowały nauczanie na poziomie szkolnym lub uniwersyteckim; poza tym musi być to „nauczanie prywatne przez nauczycieli”.
29. Aczkolwiek z akt postępowania przed sądem krajowym wynika, że W. Haderer udziela lekcji jako nauczyciel, co nie zostało zakwestionowane ani przez państwa członkowskie, ani przez Komisję w uwagach przedstawionych na podstawie art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości, to jednak pojawia się pytanie, czy lekcje te są udzielane „prywatnie”.
30. To ostatnie określenie umożliwia odróżnienie usług świadczonych przez podmioty wymienione w art. 13 część A ust. 1 lit. i) szóstej dyrektywy od usług wymienionych w tym samym ust. 1 pod lit. j), które są wykonywane przez nauczycieli na ich własny rachunek i na ich własną odpowiedzialność.
31. Do tych ostatnich usług można zaliczyć na przykład kursy indywidualne, w którym to przypadku zasadniczo istnieje związek pomiędzy treścią danej lekcji a kwalifikacjami nauczającego. W tym zakresie brzmienie art. 13 część A ust. 1 szóstej dyrektywy w żaden sposób nie sprzeciwia się temu, aby lekcje udzielane na rzecz większej liczby osób jednocześnie były objęte zwolnieniem ustanowionym w tym przepisie.”
Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, zajętym w wyroku C-445/05 z 14 czerwca 2007 r. w sprawie Werner Haderer, nauczanie prywatne obejmuje czynności wykonywane przez nauczycieli na ich własny rachunek i odpowiedzialność. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy usługa jest świadczona indywidualnemu uczniowi/słuchaczowi, czy też jednocześnie większej liczbie osób. W orzeczeniu tym Trybunał nadmienił, że pojęcie „edukacja szkolna i uniwersytecka” nie obejmuje jedynie nauczania, które kończy się egzaminem w celu uzyskania danych kwalifikacji lub które umożliwia uzyskanie określonego wykształcenia, lecz obejmuje także inną działalność, w ramach której prowadzi się nauczanie w celu poszerzania wiedzy i umiejętności uczniów lub studentów, pod warunkiem, że działalność ta nie będzie miała charakteru wyłącznie rekreacyjnego. Jednocześnie, zdaniem Trybunału, przyjęcie szczególnie ścisłej wykładni pojęcia „edukacji szkolnej i uniwersyteckiej” groziłoby powstaniem rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w państwach członkowskich, z tego powodu, że systemy nauczania w każdym państwie członkowskim są zorganizowane w różny sposób.
Trybunał w powyższym orzeczeniu wyznaczył szeroki zakres interpretacyjny pojęcia edukacja szkolna i uniwersytecka, z uwagi na różny sposób organizacji systemu nauczania w państwach członkowskich. Polski ustawodawca zwolnił od podatku od towarów i usług nauczanie prywatne przez nauczycieli, obejmujące wyłącznie kształcenie na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym i wyższym.
W tym miejscu należy przywołać postanowienie TSUE z 7 października 2019 r. w sprawie C-47/19, które dotyczy podmiotu prowadzącego kursy surfingu i żeglarstwa. W ww. postanowieniu TSUE wskazał, że pytania sądu odsyłającego zmierzają do ustalenia, czy pojęcie „nauczania szkolnego i uniwersyteckiego” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono lekcje surfingu i żeglarstwa udzielane przez szkoły surfingu i żeglarstwa szkołom i uniwersytetom, w których lekcje te są częścią programu zajęć sportowych lub kształcenia nauczycieli wychowania fizycznego i mogą być uwzględnione przy wystawianiu ocen.
TSUE podkreślił jeszcze raz, że ww. przepisy dyrektywy nie zawierają definicji „edukacji szkolnej i uniwersyteckiej”, jednocześnie wskazał, że obejmuje ono działalność, która charakteryzuje się zarówno szczególnym charakterem, jak i kontekstem, w którym jest prowadzona. Wynika z tego, że prawodawca Unii zamierzał odnieść się do pewnego rodzaju sytemu nauczania wspólnego dla wszystkich państw członkowskich, niezależnie od odpowiedniej specyfiki systemów krajowych. Dla celów systemu VAT pojęcie „edukacja szkolna i uniwersytecka” odnosi się zatem ogólnie do zintegrowanego systemu nauczania wiedzy i umiejętności związanych z szerokim i zróżnicowanym zakresem przedmiotów oraz utrwalania i rozwijania tej wiedzy i umiejętności przez uczniów i studentów zgodnie z ich postępami i specjalizacją na różnych poziomach tworzących ten system.
W ww. postanowieniu TSUE stwierdził, że nauczanie surfingu i żeglarstwa w szkołach takich jak te będące przedmiotem postępowania głównego obejmuje nauczanie różnych umiejętności praktycznych i teoretycznych, lecz mimo to pozostaje nauczaniem specjalistycznym i selektywnym, które samo w sobie nie jest różnoznaczne z nauczaniem, utrwalaniem i rozwijaniem wiedzy i umiejętności dotyczących szerokiego i zróżnicowanego zakresu przedmiotów, co jest charakterystyczne dla nauczania szkolnego i uniwersyteckiego.
W konsekwencji TSUE przyjął, że pojęcie „nauczanie szkolne i uniwersyteckie” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ono lekcji surfingu i żeglarstwa udzielanych przez szkoły surfingu i żeglarstwa, takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, szkołom i uniwersytetom, w których te lekcje stanowią część programu sportowego lub kształcenia nauczycieli sportu i mogą być włączone do formowania ocen.
Ponadto należy zwrócić uwagę na wyrok TSUE z 21 października 2021 r. w sprawie C-373/19 Dubrovin & Tröger GbR – Aquatics, w którym Trybunał rozpatrywał kwestię, czy pojęcie „kształcenia powszechnego lub wyższego” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono udzielanie lekcji pływania przez szkołę pływania.
Jak wskazał TSUE:
(20) Artykuł 132 dyrektywy 2006/112 przewiduje zwolnienia, które, jak wskazuje tytuł rozdziału, w którym przepis ów się znajduje, mają na celu uprzywilejowanie niektórych rodzajów działalności wykonywanych w interesie publicznym. Niemniej jednak zwolnienia te nie dotyczą wszystkich rodzajów działalności w interesie publicznym, a jedynie tych, które zostały w sposób szczegółowy wyliczone i opisane (wyroki: z 4 maja 2017 r., Brockenhurst College, C-699/15, EU:C:2017:344, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU;C;2019;202, pkt 17).
(21) Wedle orzecznictwa Trybunału omawiane zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcie prawa Unii, które mają na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich.
(22) Trybunał orzekł już, że wyrażenia użyte do określenia zwolnień przewidzianych w art. 132 dyrektywy 2006/112 powinny podlegać wykładni ścisłej, ponieważ stanowią one wyjątki od wynikającej z art. 2 tej dyrektywy zasady ogólnej, zgodnie z którą VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Niemniej jednak powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień przewidzianych w owym art. 132 należy interpretować w sposób, który pozbawiałby te zwolnienia skuteczności (wyroki: z dnia 4 maja 2017 r., Brockenhurst College, C-699/15, EU:C:2017:344, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 19).
(23) Należy przypomnieć, że art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112 nie zawiera żadnej definicji pojęcia „kształcenia powszechnego lub wyższego”.
(24) Niemniej jednak Trybunał uznał, po pierwsze, że przekazywanie wiedzy i kompetencji pomiędzy nauczycielem i uczniami jest szczególnie ważnym elementem działalności kształcenia (wyroki: z dnia 14 czerwca 2007 r., Horizon College, C-434/05, EU:C:2007:343, pkt 18; a także z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 21).
(25) Po drugie, Trybunał wyjaśnił, że „pojęcie kształcenia powszechnego i wyższego” w rozumieniu dyrektywy 2006/112 nie ogranicza się jedynie do nauczania, które kończy się egzaminami w celu uzyskania danych kwalifikacji lub które umożliwia uzyskanie określonego wykształcenia w celu wykonywania danego zawodu, ale obejmuje także inną działalność, w ramach której prowadzi się nauczanie w szkołach lub na uniwersytetach w celu poszerzenia wiedzy i umiejętności uczniów lub studentów, pod warunkiem iż działalność ta nie będzie miała charakteru wyłącznie rekreacyjnego (wyroki: z dnia 28 stycznia 2010 r., Eulitz, C-473/08, EU:C:2010:47, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 22, 23).
(26) W związku z tym pojęcie „kształcenia powszechnego lub wyższego” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112 obejmuje rodzaje działalności, które różnią się ze względu na swój charakter, jak i ze względu na ramy, w jakich są prowadzone (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 czerwca 2007 r., Horizon College, C-434/05, EU:C:2007:343, pkt 20, z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 24).
(27) Z powyższego wynika, że w pojęciu tym prawodawca Unii zamierzał zawrzeć określony rodzaj systemu nauczania, który jest wspólny dla wszystkich państw członkowskich, niezależnie od cech własnych każdego z systemów krajowych (wyrok z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 25).
(28) Tym samym pojęcie „kształcenia powszechnego lub wyższego” w rozumieniu systemu VAT odsyła co do zasady do zintegrowanego systemu przekazywania wiedzy i kompetencji dotyczącego obszernego i zróżnicowanego zespołu dziedzin, jak również do pogłębiania i rozwoju owej wiedzy i kompetencji przez uczniów i studentów w miarę ich postępów i ich specjalizacji w ramach poszczególnych stopni składających się na ten system (wyrok z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C-449/17, EU:C:2019:202, pkt 26).
W konsekwencji TSUE orzekł:
(31) Tymczasem należy zauważyć, że choć prawdą jest, że udzielanie lekcji pływania przez szkołę pływania, takie jak to, o którym mowa w postępowaniu głównym, ma pewne znaczenie i realizuje cel leżący w interesie ogólnym, to jednak jest ono nauczaniem specjalistycznym, świadczonym w sposób doraźny, które nie jest samo w sobie równoważne z przekazywaniem wiedzy i kompetencji dotyczących obszernego i zróżnicowanego zespołu dziedzin, a także ich pogłębianiem oraz ich rozwojem, co jest charakterystyczne dla kształcenia powszechnego lub wyższego (zob. analogicznie wyrok z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie, C‑449/17, EU:C:2019:202, pkt 29; a także postanowienie z dnia 7 października 2019 r., Finanzamt Hamburg-Barmbek-Uhlenhorst, C-47/19, niepublikowane, EU:C:2019:840, pkt 33).
(32) O ile bowiem nie można zanegować znaczenia wiedzy przekazanej w ramach kształcenia związanego z kierowaniem pojazdami samochodowymi oraz nauki żeglarstwa, w szczególności w celu stawienia czoła trudnym sytuacjom, a ogólniej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i integralności fizycznej osób, o tyle Trybunał orzekł, odpowiednio, w wyroku z dnia 14 marca 2019 r., A & G Fahrschul-Akademie (C-449/17, EU:C:2019:202) i w postanowieniu z dnia 7 października 2019 r., Finanzamt Hamburg-Barmbek-Uhlenhorst (C-47/19, niepublikowanym, EU:C:2019:840), że tego rodzaju nauczanie nie jest objęte pojęciem „kształcenia powszechnego lub wyższego” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112.
(33) Z uwagi na powyższe na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż pojęcie „kształcenia powszechnego lub wyższego” w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i) i j) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ono udzielania lekcji pływania przez szkołę pływania.
W odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, mając na uwadze powołane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-373/19 należy uznać, że ze zwolnienia określonego w treści 43 ust. 1 pkt 27 ustawy będą korzystały te usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli, w ramach których nauczanie będzie się wiązało z przekazywaniem wiedzy i kompetencji dotyczących obszernego i zróżnicowanego zespołu dziedzin, a także dotyczyło ich pogłębiania oraz rozwoju.
Odnosząc się do możliwości zwolnienia dla świadczonych przez Pana usług nauczania w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego bezpośrednio na rzecz studentów studiów wyższych oraz doktorantów, których treść bezpośrednio odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu na poziomie kształcenia wyższego należy przeanalizować czy w odniesieniu do tych usług spełnia Pan przesłankę podmiotową.
Pod pojęciem nauczyciela należy rozumieć osobę, która posiada i przekazuje wiedzę i umiejętności. Przy czym nie musi to być nauczyciel w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 515). Może to być zatem osoba, która posiada wykształcenie kierunkowe (np. ukończone studia wyższe), jak również osoba posiadająca wiedzę i kwalifikacje nabyte w inny sposób. Przykładowo może to być osoba, która ukończyła zorganizowany przez Polski Związek Szachowy kurs instruktora szachowego, posiada odpowiednią wiedzę, kwalifikacje, doświadczenie. Zauważyć bowiem należy, że system oświaty w pewnych dziedzinach nie przewiduje odrębnego kształcenia kierunkowego, zatem gdy dana osoba zdobyła wiedzę np. w ramach kursu, to też zasadne jest przyjęcie, że posiada wiedzę i kwalifikacje pozwalające pełnić rolę nauczyciela. Również np. osoba kończąca studia na kierunku farmacji, która nabyła w ich toku szeroką wiedzę z zakresu chemii, może być uznana za nauczyciela tego przedmiotu.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że posiada Pan tytuł magistra psychologii. Psychologia jako kierunek akademicki w polskim systemie szkolnictwa wyższego objęta jest standardami kształcenia (rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego), które przewidują jako elementy obowiązkowe rozbudowane przedmioty z zakresu metodologii badań naukowych, statystyki oraz ilościowych metod analizy danych. Zdobyte przez Pana w toku studiów wyższych wykształcenie obejmuje w sposób konieczny i integralny kształcenie w zakresie statystyki stosowanej w naukach empirycznych. W programie studiów psychologicznych znajdowały się w szczególności: statystyka podstawowa i zaawansowana, metodologia badań psychologicznych, psychometria — stanowiące przedmioty niezbędne do uzyskania dyplomu magistra psychologii.
Ponadto, od 15 lat pracuje Pan zawodowo jako analityk statystyczny. W ramach swojej działalności zawodowej i gospodarczej:
- wykonał Pan samodzielnie lub kierował wykonaniem licznych projektów analitycznych opartych na zaawansowanych metodach statystycznych dla podmiotów naukowych, uczelni, firm i instytucji publicznych;
- stosuje Pan profesjonalnie oprogramowanie statystyczne R, SPSS, JASP, Jamovi i pokrewne — w wymiarze komercyjnym i naukowym;
- jest Pan lub był autorem albo współautorem opracowań analitycznych, raportów lub publikacji naukowych zawierających analizy ilościowe;
- przeprowadził Pan liczne szkolenia, warsztaty i zajęcia dydaktyczne z zakresu metod statystycznych dla studentów, doktorantów i pracowników naukowych.
Posiada Pan wieloletnie, udokumentowane doświadczenie zawodowe jako specjalista w dziedzinie analizy statystycznej.
Tym samym, w analizowanym przypadku jest spełniona przesłanka podmiotowa zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy.
Jak wskazano wyżej, art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy zawiera zarówno przesłankę podmiotową, jak i przedmiotową, umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku. Dla zastosowania ww. zwolnienia, przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
W odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, mając na uwadze powołane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-373/19 należy uznać, że ze zwolnienia określonego w treści art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy będą korzystały te usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli, w ramach których nauczanie będzie się wiązało z przekazywaniem wiedzy i kompetencji dotyczących obszernego i zróżnicowanego zespołu dziedzin, a także dotyczyło ich pogłębiania oraz rozwoju.
W opisie sprawy podał Pan informacje, z których wynika, że:
- usługi będą świadczone bezpośrednio przez Pana na rzecz poszczególnych studentów i doktorantów — tj. indywidualnie, w bezpośredniej relacji nauczyciel-uczeń, bez pośrednictwa instytucjonalnego i bez powiązania organizacyjnego z uczelnią macierzystą uczestnika. Stosunek prawny łączy Pana bezpośrednio z uczestnikiem zajęć, a nie z podmiotem instytucjonalnym,
- usługi będą świadczone na własny rachunek i odpowiedzialność,
- treść zajęć będzie bezpośrednio odpowiadać materiałowi dydaktycznemu realizowanemu w ramach programów kształcenia uczelni wyższych w zakresie przedmiotów takich jak: metodologia badań naukowych, statystyka, analiza danych, metody ilościowe w naukach społecznych i przyrodniczych. Nauczane treści są tożsame z treściami, które student lub doktorant jest zobowiązany opanować na podstawie programu kształcenia swojej uczelni.
- zajęcia będą miały charakter wyłącznie indywidualny (1 vs 1) lub — w przypadku warsztatów — małogrupowy i dedykowany konkretnym, imiennie zidentyfikowanym uczestnikom. Zajęcia nie będą oferowane jako kursy ogólnodostępne ani otwarte. Przedmiotem zajęć będą wyłącznie metody i narzędzia analityczne — uczestnik samodzielnie dysponuje własnymi materiałami badawczymi objętymi tajemnicą badawczą i własnością intelektualną, zaś Pan naucza jedynie technik i metod analizy statystycznej.
Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku świadczone przez Pana usługi nauczania w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego bezpośrednio na rzecz studentów studiów wyższych oraz doktorantów, których treść odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu na poziomie kształcenia wyższego stanowią usługi nauczania na poziomie wyższym. Jak wskazał Pan we wniosku, usługi będą świadczone bezpośrednio przez Pana na rzecz poszczególnych studentów i doktorantów w bezpośredniej relacji nauczyciel-uczeń, bez pośrednictwa instytucjonalnego i bez powiązania organizacyjnego z uczelnią macierzystą uczestnika. Stosunek prawny łączy Pana bezpośrednio z uczestnikiem zajęć, a nie z podmiotem instytucjonalnym.
Jak wynika z okoliczności wniosku zakres zajęć w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego mieści się w podstawie programowej kształcenia na poziomie wyższym, gdyż jak Pan wskazał treść Pana zajęć odpowiada materiałowi dydaktycznemu realizowanemu na poziomie kształcenia wyższego.
Tym samym w rozpatrywanej sprawie spełniona jest przesłanka przedmiotowa.
A zatem, z uwagi na fakt, że posiada Pan tytuł magistra psychologii, a psychologia jako kierunek akademicki objęta jest standardami kształcenia, które przewidują jako elementy obowiązkowe rozbudowane przedmioty z zakresu metodologii badań naukowych, statystyki oraz ilościowych metod analizy danych oraz pracuje Pan jako analityk statystyczny i m.in. wykonał Pan samodzielnie lub kierował wykonaniem licznych projektów analitycznych opartych na zaawansowanych metodach statystycznych dla podmiotów naukowych, uczelni, firm i instytucji publicznych, stosował profesjonalnie oprogramowanie statystyczne, a świadczone usługi w zakresie nauczania metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi oprogramowania statystycznego mieszczą się w podstawie programowej kształcenia na poziomie wyższym, to ww. usługi korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy.
Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytań nr 1 i 1a jest prawidłowe.
W dalszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy opisane w zdarzeniu przyszłym nr 2 usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej, świadczone przez Pana na rzecz pracowników naukowych uczelni, doktorantów oraz przedsiębiorców prywatnych, w sytuacji gdy co najmniej 70% kosztów szkolenia finansowanych jest ze środków publicznych (granty NCN/NCBiR, budżet uczelni publicznych, fundusze UE, KFS), korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Ponadto, Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy opisany w zdarzeniu przyszłym nr 2 sposób dokumentowania finansowania ze środków publicznych — tj. uzyskanie przez Pana przed wystawieniem faktury pisemnego oświadczenia uczestnika lub podmiotu finansującego, zawierającego wskazanie źródła finansowania wraz z jego nazwą i numerem oraz procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%) — jest wystarczający dla zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:
a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe - wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
c) finansowane w całości ze środków publicznych
- oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Stosownie do art. 43 ust. 17 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
W myśl art. 43 ust. 17a ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Z powołanych przepisów art. 43 ust. 17 i art. 43 ust. 17a ustawy wynika zatem, że zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 i art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a-c ustawy mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe, jeżeli: są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
W tej sprawie należy również wskazać, że w myśl art. 82 ust. 3 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić inne niż określone w art. 43-81 zwolnienia od podatku, a także określić szczegółowe warunki stosowania tych zwolnień, uwzględniając:
1) specyfikę wykonywania niektórych czynności oraz uwarunkowania obrotu gospodarczego niektórymi towarami;
2) przebieg realizacji budżetu państwa;
3) potrzebę uzyskania dostatecznej informacji o towarach będących przedmiotem zwolnienia;
4) przepisy Unii Europejskiej.
Na podstawie ww. art. 82 ust. 3 ustawy, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 832), zwane dalej rozporządzeniem.
Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia:
Zwalnia się od podatku od towarów i usług usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Stosownie do treści § 3 ust. 8 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Wskazane wyżej regulacje stanowią implementację prawa unijnego, gdyż w świetle art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
Cytowany przepis umiejscowiony został w rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co oznacza, że usługi szkoleniowe na gruncie Dyrektywy podlegają zwolnieniu od podatku wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.
Należy także zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT, w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również wielokrotnie podkreślał TSUE w swym orzecznictwie, pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (przykładowo wyrok Trybunału z 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).
Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 (art. 132 Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków (pkt 27 ww. wyroku).
Ponadto wskazać należy, że definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego została zawarta w art. 44 rozporządzenia 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 2011 Nr 77, str. 1 ze zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 282/2011”. Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio.
W myśl art. 44 rozporządzenia 282/2011:
Usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.
Jednocześnie podkreślić należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, istotne jest – w pierwszej kolejności – uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych.
Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 rozporządzenia 282/2011 należy mieć na uwadze dosłowne brzmienie tych przepisów.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jego ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1483 ze zm.):
Środkami publicznymi są:
1) dochody publiczne;
2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2025 r. poz. 198);
2b) środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;
2c) środki finansowe, odsetki i inne przychody, a także zyski, o których mowa w art. 50d ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r. poz. 2298 oraz z 2026 r. poz. 680);
3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;
4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
a) ze sprzedaży papierów wartościowych,
b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
e) z innych operacji finansowych;
5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Z art. 4 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych wynika, że:
Przepisy ustawy stosuje się do:
1) jednostek sektora finansów publicznych;
2) innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.
Powyższe przepisy zaliczają zatem do środków publicznych dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z różnych źródeł. Środkami publicznymi są również środki pochodzące z funduszy strukturalnych.
W opisie sprawy podał Pan informacje, z których wynika, że:
- usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej, metodologii badań naukowych oraz obsługi specjalistycznego oprogramowania analitycznego realizowane będą na rzecz:
· pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych uczelni wyższych dla których opanowanie metod analizy statystycznej stanowi niezbędny element wykonywania obowiązków zawodowych,
· doktorantów dla których usługa ta stanowi niezbędny element przygotowania do samodzielnej pracy badawczej,
· przedsiębiorców prywatnych realizujących projekty badawczo-rozwojowe lub szkolenia.
- świadczone usługi mają bezpośredni związek z zawodem i obowiązkami zawodowymi uczestników,
- pracownicy naukowi uczelni publicznych są ustawowo zobowiązani do prowadzenia i publikowania badań naukowych – biegłość w metodach statystycznych jest warunkiem koniecznym wywiązania się z tych obowiązków,
- doktoranci uczestniczą w kształceniu doktorskim, którego nieodłącznym elementem jest przygotowanie oryginalnej pracy badawczej wymagającej zastosowania metod statystycznych,
- przedsiębiorcy realizujący projekty B+R lub szkolenie finansowane ze środków publicznych nabywają szkolenie w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością zawodową lub gospodarczą,
- przed wystawieniem faktury będzie Pan każdorazowo uzyskiwał od uczestnika lub podmiotu finansującego szkolenie pisemne oświadczenie potwierdzające, że co najmniej 70% kosztów szkolenia finansowanych jest ze środków publicznych, ze wskazaniem co najmniej:
· źródła finansowania (nazwa i numer grantu, nazwa programu unijnego, KFS, budżet uczelni itp.);
· procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%);
· nazwy instytucji przyznającej środki publiczne.
- w ramach środków publicznych wskazał Pan na środki z grantów badawczych NCN i NCBiR, budżety uczelni publicznych, środki z funduszy Unii Europejskiej (EFS, Horyzont Europa) oraz środki Krajowego Funduszu Szkoleniowego stanowiące środki publiczne w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Odnosząc się do opisanych we wniosku szkoleń, aby można było rozpatrywać wymienione czynności w kategoriach zwolnienia od podatku w § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia, należy rozstrzygnąć, czy mamy do czynienia z usługą kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, co stanowi podstawową przesłankę warunkującą zastosowanie tego zwolnienia.
Kierując się wskazówkami ww. rozporządzenia Rady UE, zawierającymi definicję kształcenia zawodowego, należy stwierdzić, że kształcenie zawodowe jest procesem mającym na celu nauczenie, przekazanie wiedzy z określonej dziedziny, które ma posłużyć zdobyciu bądź uaktualnieniu wiedzy obecnie posiadanej przez uczestnika takiego szkolenia. Dodatkowo szkolenia muszą być finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych.
Definicja usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, zawarta w ww. rozporządzeniu, kładzie nacisk na „bezpośredni” związek nauczania z daną branżą lub zawodem, co narzuca stosowanie specyficznego programu nauczania dla skonkretyzowanego odbiorcy.
Jak wynika z opisu sprawy, świadczone przez Pana usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej realizowane są na rzecz pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych uczelni wyższych dla których opanowanie metod analizy statystycznej stanowi niezbędny element wykonywania obowiązków zawodowych, doktorantów dla których usługa ta stanowi niezbędny element przygotowania do samodzielnej pracy badawczej oraz przedsiębiorców prywatnych realizujących projekty badawczo-rozwojowe lub szkolenia. Świadczone usługi mają bezpośredni związek z zawodem i obowiązkami zawodowymi uczestników. Pracownicy naukowi uczelni publicznych są ustawowo zobowiązani do prowadzenia i publikowania badań naukowych – biegłość w metodach statystycznych jest warunkiem koniecznym wywiązania się z tych obowiązków, doktoranci uczestniczą w kształceniu doktorskim, którego nieodłącznym elementem jest przygotowanie oryginalnej pracy badawczej wymagającej zastosowania metod statystycznych, a przedsiębiorcy realizujący projekty B+R lub szkolenie finansowane ze środków publicznych nabywają szkolenie w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością zawodową lub gospodarczą.
Zatem prowadzone przez Pana szkolenia w zakresie metod analizy statystycznej pozostają w bezpośrednim związku z branżą i/lub zawodem uczestników szkoleń oraz prowadzą do uzyskania lub uaktualnienia ich wiedzy i umiejętności do celów zawodowych. Ponadto wskazał Pan, że będzie Pan każdorazowo uzyskiwał od uczestnika lub podmiotu finansującego szkolenie pisemne oświadczenie potwierdzające, że co najmniej 70% kosztów szkolenia finansowanych jest ze środków publicznych, ze wskazaniem co najmniej: źródła finansowania (nazwa i numer grantu, nazwa programu unijnego, KFS, budżet uczelni itp.), procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%) oraz nazwy instytucji przyznającej środki publiczne.
Zatem świadczone przez Pana usługi szkoleniowe w zakresie metod analizy statystycznej jako finansowane co najmniej w 70% ze środków publicznych, korzystają ze zwolnienia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Należy zauważyć, że zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w rozporządzeniach prawodawca nie przewidział obowiązku posiadania konkretnych dokumentów potwierdzających okoliczności pochodzenia środków publicznych. Dokumentem takim może być np. korespondencja, czy też e-mail potwierdzające, że szkolenie zostało opłacone ze środków publicznych, czy dowód przelewu bankowego, z którego będzie wynikało, że płatność za szkolenie nastąpiła z rachunku odpowiedniej jednostki sektora finansów publicznych.
W konsekwencji, uzyskanie przez Pana pisemnego oświadczenia uczestnika lub podmiotu finansującego, zawierającego wskazanie źródła finansowania wraz z jego nazwą i numerem oraz procentowego udziału środków publicznych w całkowitym koszcie szkolenia (nie mniej niż 70%) — jest wystarczające dla zastosowania zwolnienia z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytań nr 2 i 2a jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów