0114-KDIP4-2.4012.585.2026.2.SKJ
Opodatkowanie sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
· zdarzenia przyszłego nr 1, tj.:
- opodatkowania sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu – jest prawidłowe,
- zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu – jest nieprawidłowe,
- wyłączenia prawa do zwolnienia podmiotowego oraz obowiązku rejestracji jako podatnik VAT czynny – jest prawidłowe.
· zdarzenia przyszłego nr 2, tj.:
- braku opodatkowania wycofania samochodu z działalności gospodarczej i przekazania do majątku prywatnego – jest prawidłowe,
- braku opodatkowania sprzedaży samochodu po jego wycofaniu do majątku prywatnego oraz braku obowiązku uwzględniania w wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 – jest prawidłowe,
- braku konieczności upływu określonego minimalnego okresu pomiędzy wycofaniem samochodu do majątku prywatnego a jego sprzedażą – jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 12 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 12 sierpnia 2026 r. (data wpływu 12 sierpnia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i korzysta ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.
W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawczyni korzysta z samochodu osobowego (…) na podstawie umowy leasingu operacyjnego, która kończy się 3 lipca 2027 r. Zgodnie z warunkami umowy leasingu, wykup samochodu może nastąpić wyłącznie przez Wnioskodawczynię jako przedsiębiorcę będącego stroną umowy. Faktura dokumentująca wykup zostanie wystawiona na dane jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawczyni. Leasingodawca nie przewiduje możliwości wykupu samochodu bezpośrednio do majątku prywatnego. Wnioskodawczyni nie odliczała podatku VAT wynikającego z opłaty wstępnej, rat leasingowych ani innych opłat związanych z leasingiem. Nie będzie jej również przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury wykupu i podatku tego nie odliczy. Samochód był wykorzystywany w działalności, w której wykonywana sprzedaż korzystała ze zwolnienia od VAT. Samochód nie był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie handlu samochodami. Samochód nie został nabyty w celu dalszej odsprzedaży jako towar handlowy. Wniosek obejmuje dwa alternatywne zdarzenia przyszłe. Wnioskodawczyni zrealizuje tylko jeden z poniższych wariantów.
ZDARZENIE PRZYSZŁE NR 1 - SPRZEDAŻ SAMOCHODU DEALEROWI.
Po zakończeniu umowy leasingu Wnioskodawczyni wykupi samochód na dane swojej działalności gospodarczej, a następnie sprzeda go dealerowi samochodowemu albo pozostawi dealerowi w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu. Przed sprzedażą dealerowi samochód nie zostanie wycofany do majątku prywatnego. Po wykupie samochód nie zostanie również zaliczony, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji. Termin sprzedaży albo przekazania samochodu dealerowi będzie zależał od warunków konkretnej transakcji. Wnioskodawczyni nie zakłada określonego minimalnego ani maksymalnego okresu pomiędzy wykupem a sprzedażą dealerowi. Będzie to jednorazowe zbycie samochodu dotychczas wykorzystywanego w prowadzonej działalności, a nie element zorganizowanej lub powtarzalnej działalności polegającej na obrocie samochodami.
ZDARZENIE PRZYSZŁE NR 2 - WYCOFANIE SAMOCHODU DO MAJĄTKU PRYWATNEGO I SPRZEDAŻ PRYWATNA.
Po zakończeniu umowy leasingu Wnioskodawczyni wykupi samochód na dane swojej działalności gospodarczej, ponieważ taki sposób wykupu wynika z warunków umowy leasingu. Następnie samochód zostanie rzeczywiście, trwale i definitywnie wycofany z działalności gospodarczej oraz przekazany do majątku prywatnego Wnioskodawczyni. Przekazanie zostanie odpowiednio udokumentowane. Od chwili przekazania samochód nie będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej. Wydatki dotyczące samochodu nie będą ujmowane w rozliczeniach działalności. Samochód nie będzie ponownie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej. Pomiędzy wykupem a przekazaniem do majątku prywatnego Wnioskodawczyni nie będzie nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby jej prawo do odliczenia podatku VAT. Po przekazaniu samochodu do majątku prywatnego Wnioskodawczyni sprzeda go jako osoba prywatna. Nabywcą może być osoba fizyczna, dealer samochodowy albo inny podmiot. Termin sprzedaży będzie zależał od znalezienia nabywcy i uzgodnienia warunków transakcji. Sprzedaż może nastąpić wkrótce po przekazaniu samochodu do majątku prywatnego albo w terminie późniejszym. Wnioskodawczyni nie zakłada minimalnego okresu pomiędzy wycofaniem samochodu z działalności a jego sprzedażą. Sprzedaż będzie jednorazowym rozporządzeniem składnikiem majątku prywatnego, a nie elementem zorganizowanej lub powtarzalnej działalności handlowej.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą obejmującą usługi krótkotrwałego zakwaterowania oraz sprzedaż internetową, w tym własnych wyrobów wykonywanych w technologii druku 3D i innych towarów handlowych. Korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT i nie jest podatnikiem VAT czynnym. W ramach bieżącej działalności nie dokonuje dostaw ani nie świadczy usług wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Wątpliwość dotycząca planowanej jednorazowej sprzedaży samochodu osobowego jest właśnie przedmiotem niniejszego wniosku.
ZDARZENIE PRZYSZŁE NR 1 - SPRZEDAŻ SAMOCHODU DEALEROWI.
1. Zamiar sprzedaży samochodu dealerowi albo pozostawienia go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu będzie istniał już w momencie wykupu samochodu od leasingodawcy.
2. Po wykupie samochód nie zostanie przeznaczony do dalszego wykorzystywania w działalności gospodarczej. Zostanie przeznaczony do sprzedaży dealerowi albo pozostawienia dealerowi w rozliczeniu.
3. Od momentu wykupu do sprzedaży samochód nie będzie wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Może zostać jedynie przemieszczony w zakresie koniecznym do przeprowadzenia sprzedaży lub przekazania dealerowi.
4. Po wykupie, w okresie do sprzedaży, samochód nie będzie wykorzystywany do działalności gospodarczej. Przed wykupem samochód był wykorzystywany wyłącznie w działalności korzystającej ze zwolnienia od VAT.
5. Samochód nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
ZDARZENIE PRZYSZŁE NR 2 - WYCOFANIE SAMOCHODU DO MAJĄTKU PRYWATNEGO.
1. Po wykupie samochód nie zostanie wprowadzony do wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
2. Po rzeczywistym, trwałym i definitywnym wycofaniu z działalności samochód będzie stanowił majątek prywatny Wnioskodawczyni. Nie będzie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, a wydatki dotyczące samochodu nie będą ujmowane w rozliczeniach działalności. Samochód może być wykorzystywany prywatnie do czasu jego późniejszej jednorazowej sprzedaży jako składnika majątku prywatnego.
Podtrzymuje Pani w całości pytania oraz własne stanowisko przedstawione we wniosku ORD-IN z 12 lipca 2026 r.
Prosi Pani o rozpatrzenie wniosku w zakresie obu przedstawionych i prawidłowo opłaconych zdarzeń przyszłych.
Pytania
Zdarzenie przyszłe nr 1 - sprzedaż samochodu dealerowi.
1. Czy sprzedaż samochodu dealerowi, w tym pozostawienie go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu, dokonana po wykupie z leasingu i bez uprzedniego wycofania samochodu do majątku prywatnego, będzie czynnością podlegającą przepisom ustawy o VAT jako odpłatna dostawa towaru dokonana przez Wnioskodawczynię jako podatnika w ramach działalności gospodarczej?
2. Czy sprzedaż samochodu dealerowi będzie korzystała ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jeżeli samochód był wykorzystywany w działalności zwolnionej od VAT, nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanych VAT, a Wnioskodawczyni nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i podatku tego nie odliczy?
3. Jeżeli sprzedaż samochodu dealerowi nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, czy dokonanie tej sprzedaży spowoduje wyłączenie prawa do zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT oraz obowiązek rejestracji Wnioskodawczyni jako podatnika VAT czynnego przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli samochód nie zostanie zaliczony do środków trwałych podlegających amortyzacji?
4. Jeżeli sprzedaż samochodu dealerowi będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, czy wartości tej sprzedaży nie należy wliczać do wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1, zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, i czy sprzedaż ta nie spowoduje utraty prawa do zwolnienia podmiotowego dla pozostałej działalności Wnioskodawczyni?
Zdarzenie przyszłe nr 2
Zdarzenie przyszłe nr 2 - wycofanie samochodu do majątku prywatnego i sprzedaż prywatna.
5. Czy rzeczywiste i definitywne wycofanie samochodu z działalności gospodarczej oraz przekazanie go do majątku prywatnego Wnioskodawczyni nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli Wnioskodawczyni nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i nie będzie nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby jej prawo do odliczenia VAT?
6. Czy sprzedaż samochodu po jego rzeczywistym i definitywnym wycofaniu do majątku prywatnego będzie stanowiła rozporządzanie majątkiem prywatnym, dokonane poza działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a zatem nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT ani uwzględnieniu w wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT?
7. Czy przepisy ustawy o VAT nie wymagają upływu określonego minimalnego okresu pomiędzy wycofaniem samochodu do majątku prywatnego a jego sprzedażą, jeżeli wycofanie będzie rzeczywiste i definitywne, a po wycofaniu samochód nie będzie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni:
Ad 1. Sprzedaż samochodu dealerowi albo pozostawienie go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu będzie odpłatną dostawą towaru dokonaną w ramach działalności gospodarczej przez Wnioskodawczynię działającą jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny i korzysta ze zwolnienia podmiotowego od VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Po wykupie samochód będzie własnością Wnioskodawczyni, a jego zbycie bez uprzedniego wycofania do majątku prywatnego nastąpi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Uznanie sprzedaży za czynność objętą zakresem ustawy o VAT nie oznacza samo w sobie obowiązku naliczenia podatku VAT, ponieważ odrębnej oceny wymaga możliwość zastosowania zwolnienia od podatku.
Ad 2. Sprzedaż samochodu powinna korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Samochód był wykorzystywany w działalności, w której wykonywana sprzedaż korzystała ze zwolnienia od VAT i nie był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Wnioskodawczyni nie odliczała VAT od opłaty wstępnej ani rat leasingowych i nie będzie miała prawa do odliczenia VAT wynikającego z faktury wykupu. Zostały zatem spełnione przesłanki zwolnienia dotyczące sposobu wykorzystania samochodu oraz braku prawa do odliczenia przy jego nabyciu.
Ad 3. Jeżeli Organ uzna, że sprzedaż nie może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a samochód nie zostanie zaliczony do środków trwałych podlegających amortyzacji, sprzedaż samochodu osobowego jako towaru opodatkowanego podatkiem akcyzowym spowoduje zastosowanie art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT. W takim wariancie Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny przed dokonaniem sprzedaży, zgodnie z art. 96 ust. 5 ustawy o VAT.
Ad 4. Jeżeli sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jej wartości nie należy wliczać do wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1, zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zdaniem Wnioskodawczyni jednorazowa sprzedaż korzystająca z odrębnego zwolnienia przedmiotowego nie powinna również pozbawiać jej prawa do dalszego korzystania ze zwolnienia podmiotowego w odniesieniu do pozostałej działalności.
Ad 5. Przekazanie samochodu do majątku prywatnego nie będzie podlegało VAT. Art. 7 ust. 2 ustawy o VAT uzależnia opodatkowanie nieodpłatnego przekazania na cele osobiste od tego, czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu towaru albo jego części składowych. Wnioskodawczyni nie będzie miała prawa do odliczenia VAT z faktury wykupu i nie będzie nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby jej prawo do odliczenia.
Przesłanki opodatkowania przekazania nie zostaną zatem spełnione.
Ad 6. Po rzeczywistym i definitywnym wycofaniu samochodu do majątku prywatnego jego jednorazowa sprzedaż będzie zwykłym wykonywaniem prawa własności i rozporządzeniem majątkiem prywatnym. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności w zakresie handlu samochodami, a po wycofaniu pojazd nie będzie wykorzystywany ani oferowany w ramach działalności.
W chwili sprzedaży Wnioskodawczyni nie będzie działała jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Sprzedaż nie będzie więc podlegała VAT ani wliczeniu do wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1.
Ad 7. Ustawa o VAT nie określa minimalnego okresu, który musi upłynąć od wycofania samochodu do jego sprzedaży prywatnej. O kwalifikacji transakcji powinny decydować rzeczywiste okoliczności: definitywne wycofanie samochodu z działalności, niewykorzystywanie go w działalności po wycofaniu oraz jednorazowy charakter sprzedaży jako rozporządzenia majątkiem prywatnym. Sam krótki odstęp czasu nie powinien przesądzać o uznaniu sprzedaży za działalność gospodarczą.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie:
· zdarzenia przyszłego nr 1, tj.:
- opodatkowania sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu – jest prawidłowe,
- zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu – jest nieprawidłowe,
- wyłączenia prawa do zwolnienia podmiotowego oraz obowiązku rejestracji jako podatnik VAT czynny – jest prawidłowe.
· zdarzenia przyszłego nr 2, tj.:
- braku opodatkowania wycofania samochodu z działalności gospodarczej i przekazania do majątku prywatnego – jest prawidłowe,
- braku opodatkowania sprzedaży samochodu po jego wycofaniu do majątku prywatnego oraz braku obowiązku uwzględniania w wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 – jest prawidłowe,
- braku konieczności upływu określonego minimalnego okresu pomiędzy wycofaniem samochodu do majątku prywatnego a jego sprzedażą – jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą tych towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą tych towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki.
Czynnością zrównaną z odpłatną dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy jest także, zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu:
Przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane.
Analizując treść art. 7 ust. 2 ustawy, warto odwołać się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wielokrotnie wypowiadał się w kwestii opodatkowania nieodpłatnych świadczeń. W wyroku z 27 czerwca 1989 r. w sprawie C-50/88 (Heinz Küchne) Trybunał stwierdził, że ze wspólnym systemem podatku od wartości dodanej spójne jest nieopodatkowanie amortyzacji aktywów przedsiębiorstwa w odniesieniu do ich prywatnego użytku w przypadku, gdy VAT od tych towarów nie podlegał odliczeniu, przy jednoczesnym opodatkowaniu wydatków ponoszonych na utrzymanie i używanie towarów, w odniesieniu do których podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku. Rozwiązanie to pozwala zarówno uniknąć podwójnego opodatkowania samych towarów, jak i braku opodatkowania ostatecznej konsumpcji. Również w orzeczeniu z 25 maja 1993 r. w sprawie C-193/91 (Gerhard Mohsche) oraz w orzeczeniu z 17 maja 2001 r. w połączonych sprawach C-322/99 (Hans- Georg Fisher) i C-323/99 (Klaus Brandenstein) Trybunał wskazał, że nieodpłatne świadczenia mogą być opodatkowane wyłącznie w takim zakresie, w jakim podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku naliczonego.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług – w świetle powyższych przepisów – jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze, czynność powinna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zatem, jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy w stosunku do tej konkretnej czynności.
Jednocześnie należy wskazać, że w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.
Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm.):
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
a) dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie do celów działalności zwolnionej na podstawie art. 132, 135, 371, 375, 376 i 377, art. 378 ust. 2, art. 379 ust. 2 i art. 380-390c, jeżeli towary te nie dały prawa do odliczenia;
b) dostawy towarów, przy których nabyciu lub wykorzystaniu VAT nie podlegał odliczeniu zgodnie z art. 176.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Natomiast w myśl art. 7091 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”:
Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.
Natomiast zgodnie z art. 70916 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli finansujący zobowiązał się, bez dodatkowego świadczenia, przenieść na korzystającego własność rzeczy po upływie oznaczonego w umowie czasu trwania leasingu, korzystający może żądać przeniesienia własności rzeczy w terminie miesiąca od upływu tego czasu, chyba że strony uzgodniły inny termin.
Leasing operacyjny jest umową, na podstawie której leasingobiorca nabywa jedynie prawo do korzystania z przedmiotu leasingu, a formą wynagrodzenia za powyższą usługę jest czynsz.
W świetle ustawy o podatku od towarów i usług leasing operacyjny jest usługą. Po zakończeniu podstawowego okresu trwania umowy leasingu operacyjnego – jednym z wariantów jest sprzedaż przedmiotu umowy leasingobiorcy. Opcja wykupu samochodu będącego przedmiotem umowy leasingu operacyjnego jest uprawnieniem, z którego leasingobiorca może skorzystać, ale nie musi. Zatem należy przyjąć, że wykup przedmiotu leasingu, także przed upływem okresu na jaki umowa obowiązuje, jest odrębną czynnością – dostawą towaru – niezwiązaną z samą umową leasingu.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą i korzysta ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy. Nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. W ramach prowadzonej działalności korzysta Pani z samochodu osobowego na podstawie leasingu operacyjnego. Zgodnie z warunkami umowy leasingu wykup samochodu może nastąpić wyłącznie przez Panią jako przedsiębiorcę będącego stroną umowy. Faktura dokumentująca wykup zostanie wystawiona na dane jednoosobowej działalności gospodarczej. Po zakończeniu umowy leasingu wykupi Pani samochód na dane swojej działalności gospodarczej, a następnie sprzeda go Pani dealerowi samochodowemu albo pozostawi dealerowi w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu. Przed sprzedażą dealerowi samochód nie zostanie wycofany do majątku prywatnego.
Pani wątpliwości w analizowanej sprawie w ramach zdarzenia przyszłego nr 1 w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy sprzedaż samochodu dealerowi, w tym pozostawienie go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu, dokonana po wykupie z leasingu i bez uprzedniego wycofania samochodu do majątku prywatnego, będzie czynnością podlegającą przepisom ustawy jako odpłatna dostawa towaru dokonana przez Panią jako podatnika w ramach działalności gospodarczej.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów podlegać będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zasadne zatem jest wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W rozpatrywanej sprawie, w świetle wskazanych przez Panią okoliczności stwierdzić należy, że dokonując sprzedaży samochodu dealerowi po wykupie z leasingu i bez uprzedniego wycofania samochodu do majątku prywatnego, będzie Pani działała w charakterze podatnika, a czynność ta będzie nosiła znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Wskazać także należy, że dostawa towarów rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy, „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną czynność, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).
Pozostawienie samochodu dealerowi przy zakupie innego samochodu interpretować również należy w kategorii rozporządzania towarem jak właściciel, gdyż prowadzi do podobnego rezultatu, jak sprzedaż dealerowi samochodu.
Zatem również pozostawiając auto w rozliczeniu dealerowi przy nabyciu innego samochodu, po wykupie z leasingu i bez uprzedniego wycofania samochodu do majątku prywatnego, będzie Pani również działała w charakterze podatnika, a czynność ta będzie nosiła znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy, wykupi Pani samochód na dane swojej działalności, a następnie sprzeda go Pani dealerowi samochodowemu albo pozostawi dealerowi w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu. Przed sprzedażą dealerowi samochód nie zostanie wycofany do majątku prywatnego. Zamiar sprzedaży samochodu dealerowi albo pozostawienia go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu będzie istniał już w momencie wykupu samochodu od leasingodawcy. Po wykupie samochód nie zostanie przeznaczony do dalszego wykorzystywania w działalności gospodarczej. Zostanie przeznaczony do sprzedaży dealerowi albo pozostawienia dealerowi w rozliczeniu.
Zatem, sprzedając samochód, w tym pozostawiając go dealerowi przy zakupie innego samochodu będzie Pani działać w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a sprzedaż ta będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ww. ustawy. Zatem sprzedaż samochodu dealerowi, w tym pozostawienie go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy sprzedaż samochodu dealerowi będzie korzystała ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jeżeli samochód był wykorzystywany w działalności zwolnionej od VAT oraz nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanych VAT, a Pani nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i podatku tego nie odliczy.
W odniesieniu do Pani wątpliwości wskazać należy, że jednym z warunków zastosowania zwolnienia z podatku VAT jest brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) towarów, będących przedmiotem dostawy.
Kolejnym warunkiem zastosowania zwolnienia z podatku VAT jest konieczność wykorzystywania towarów, będących przedmiotem dostawy przez podatnika, wyłącznie na cele działalności zwolnionej z podatku VAT. Warunek wykorzystania wyłącznie na cele działalności zwolnionej oznacza, że od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie takiej działalności, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
· towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
· brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Należy zwrócić uwagę, że w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, mowa jest o działalności zwolnionej od podatku, a więc działalności polegającej na wykonywaniu czynności zwolnionych (czyli czynności podlegających opodatkowaniu, lecz zwolnionych od podatku). Przepis ten odnosi się wyłącznie do zwolnień o charakterze przedmiotowym, co pozostaje w zgodzie z cytowanym powyżej art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE.
Od działalności takiej należy odróżnić działalność opodatkowaną, tj. działalność polegającą na wykonywaniu czynności opodatkowanych (czynności podlegających opodatkowaniu, które nie są zwolnione od podatku). Dostawy towarów wykorzystywanych (choćby incydentalnie) do wykonywania działalności opodatkowanej nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują zwolnienie podmiotowe od VAT ze względu na wysokość sprzedaży o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy, ma prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty. Zwolnienie na podstawie art. 113 ust. 1 ma charakter podmiotowy – zależy od limitu obrotów. Zwolnieniem tym są objęte czynności niekorzystające ze zwolnienia przedmiotowego, a więc usługi i dokonywanie dostawy towarów co do zasady opodatkowanych na zasadach przewidzianych dla danego świadczenia. Natomiast ustawodawca rozróżnił obie kategorie. Zwolnienie przedmiotowe ma charakter obligacyjny, natomiast zwolnienie podmiotowe od podatku, co do zasady pozostaje do decyzji podatnika (poza wyłączeniami wskazanymi w art. 113 ust. 13 ustawy). Zwolnienie przedmiotowe daje możliwość dobrowolnego podjęcia decyzji, czy podatnik chce korzystać ze zwolnienia od podatku ze względu na obrót.
Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, z uwagi na fakt, iż nie zostanie spełniony jeden z warunków przedstawionych w tym przepisie. Analizując sposób wykorzystania przedmiotowego samochodu od momentu jego nabycia do momentu zbycia przez Panią nie można uznać, iż wypełniony będzie warunek wskazany w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy dotyczący wykorzystywania towaru od momentu nabycia do momentu jego zbycia wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku. W opisie sprawy wskazała Pani, że prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą i korzysta ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy. Natomiast warunek wykorzystywania towaru od momentu jego nabycia do momentu jego zbycia wyłącznie do działalności zwolnionej określony w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy odnosi się do działalności zwolnionej przedmiotowo, która to działalność wynika z rodzaju świadczonych usług lub sprzedawanych towarów.
Wskazać należy, iż pojęcie „wykorzystywanie towarów” jest przez ustawodawcę używane w takim znaczeniu, że wymaga ich wykorzystywania dla potrzeb działalności zwolnionej od VAT. Wynika to również z art. 136 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE, który także odnosi się do wykorzystywania towaru wyłącznie do działalności zwolnionej przedmiotowo. W niniejszej sprawie nie znajdzie zatem także zwolnienie, o którym mowa w art. 136 dyrektywy 2006/112/WE, które odnosi się do towarów wykorzystywanych wyłącznie do celów działalności zwolnionej przedmiotowo.
Należy zatem stwierdzić, że w analizowanej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie dla sprzedaży samochodu dealerowi, w tym pozostawienia go dealerowi w rozliczeniu przy zakupie innego samochodu zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jak wynika z opisu sprawy, samochód był wykorzystywany w działalności, w której sprzedaż korzystała ze zwolnienia podmiotowego od VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Tym samym, w analizowanej sprawie nie został spełniony warunek niezbędny do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie tego art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. wykorzystywanie samochodu wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług.
Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe.
W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w przypadku gdy sprzedaż samochodu dealerowi nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, to dokonanie tej sprzedaży spowoduje wyłączenie prawa do zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT oraz obowiązek rejestracji Pani jako podatnika VAT czynnego przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli samochód nie zostanie zaliczony do środków trwałych podlegających amortyzacji.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
W myśl art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy:
Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:
3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Stosownie do art. 113 ust. 5 ustawy:
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Z kolei zgodnie z art. 113 ust. 11 ustawy:
Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1.
Na podstawie art. 113 ust. 13 ustawy:
Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
- energii elektrycznej (CN 2716 00 00),
- wyrobów tytoniowych,
- samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
- urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
- pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
- motocykli (PKWiU ex 45.4);
2) świadczących usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu;
3) (uchylony).
Jak wynika z powołanej regulacji – ust. 13 – zwolnienie od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, nie ma zastosowania do podatników dokonujących dostawy towarów określonych m.in. w punkcie 1 powołanego przepisu. W takim przypadku bez znaczenia jest wysokość uzyskiwanego obrotu, na podstawie którego istniałaby prawna możliwość zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy, każda dostawa towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej (CN 2716 00 00), wyrobów tytoniowych oraz samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji, skutkuje wyłączeniem podmiotu z grona podatników zwolnionych. Powyższe oznacza, że w takim przypadku podmiot staje się podatnikiem VAT czynnym z mocy samego prawa i z momentem dokonania sprzedaży towaru wymienionego w art. 113 ust. 13 pkt 1 ustawy, podmiot traci prawo do stosowania zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Odnośnie obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R należy wskazać, że w myśl art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
Na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy:
Podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
W świetle art. 96 ust. 4 ustawy:
Naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym, rejestruje podatnika jako:
1) „podatnika VAT czynnego”,
2) „podatnika VAT zwolnionego” - w przypadku podatnika, o którym mowa w:
a) ust. 3 i 3c,
b) art. 113a ust. 1, jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE
- i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.
Z kolei, w myśl art. 96 ust. 5 ustawy:
Jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:
1) przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4-41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2) przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3) przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, z zastrzeżeniem pkt 4;
4) przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do treści art. 96 ust. 10 ustawy:
Podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, u których następnie sprzedaż została zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub którzy następnie zgłosili, że będą wykonywać wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43, pozostają w rejestrze jako podatnicy VAT zwolnieni.
Natomiast jak stanowi art. 96 ust. 12 ustawy:
Jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym ulegną zmianie, podatnik jest obowiązany zgłosić zmianę do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana. (…)
Z ww. przepisów wynika, że w przypadku utraty prawa do zwolnienia podmiotowego podatnik jest zobowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego do podatku VAT przed dniem, w którym traci prawo do tego zwolnienia.
Rejestracja następuje zatem w momencie zgłoszenia rejestracyjnego, tj. złożenia w urzędzie skarbowym druku VAT-R. Z tym momentem podmiot uzyskuje formalne znamiona statusu podatnika podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze ww. przepisy oraz przedstawiony opis sprawy w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w danej sprawie zachodzi okoliczność wyłączająca uprawnienie do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy.
Jak wynika z przedstawionych przez Panią okoliczności sprawy, po zakończeniu umowy leasingu wykupi Pani samochód na dane swojej działalności gospodarczej, a następnie sprzeda go Pani dealerowi samochodowemu albo pozostawi dealerowi w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu. Po wykupie samochód nie zostanie zaliczony na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji.
Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że skoro przedmiotowy samochód będzie stanowił towar handlowy, to sprzedaż samochodu będącego towarem handlowym skutkuje utratą zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy. Zatem nie może Pani korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z ust. 13 ustawy od dnia sprzedaży przedmiotowego samochodu.
W związku ze sprzedażą samochodu – towaru wymienionego w art. 113 ust. 13 będzie Pani podatnikiem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy, tj. rejestracji dla celów VAT jako podatnik VAT czynny. Zatem na podstawie art. 96 ust. 5 pkt 2 powinna Pani dokonać zgłoszenia rejestracyjnego na dokumencie VAT-R przed dniem, w którym utraci Pani prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1.
W konsekwencji planowana dostawa spowoduje wyłączenie prawa do zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy oraz obowiązek Pani rejestracji jako podatnika VAT czynnego.
Zatem Pani stanowisko jest w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
Z uwagi na okoliczność, że sprzedaż samochodu dealerowi, w tym pozostawienie go w rozliczeniu przy nabyciu innego samochodu nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz warunkowy charakter pytania nr 4, odstępuję od odpowiedzi na pytanie w zakresie podatku od towarów i usług oznaczone we wniosku nr 4.
W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy rzeczywiste i definitywne wycofanie samochodu z działalności gospodarczej oraz przekazanie go do Pani majątku prywatnego nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli nie będzie Pani miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i nie będzie Pani nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby Pani prawo do odliczenia VAT.
Jak wynika z opisu sprawy, po zakończeniu umowy leasingu wykupi Pani samochód na dane swojej działalności gospodarczej, ponieważ taki sposób wykupu wynika z warunków umowy leasingu. Następnie samochód zostanie rzeczywiście, trwale i definitywnie wycofany z działalności gospodarczej oraz przekazany do Pani majątku prywatnego. Od chwili przekazania samochód nie będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej. Wydatki dotyczące samochodu nie będą ujmowane w rozliczeniach działalności. Samochód nie będzie ponownie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej. Pomiędzy wykupem a przekazaniem do majątku prywatnego nie będzie Pani nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby Pani prawo do odliczenia podatku VAT. Sprzedaż będzie jednorazowym rozporządzeniem składnikiem majątku prywatnego, a nie elementem zorganizowanej lub powtarzalnej działalności handlowej. Po wykupie samochód nie zostanie wprowadzony do wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Po rzeczywistym, trwałym i definitywnym wycofaniu z działalności samochód będzie stanowił Pani majątek prywatny. Nie będzie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, a wydatki dotyczące samochodu nie będą ujmowane w rozliczeniach działalności. Samochód może być wykorzystywany prywatnie do czasu jego późniejszej jednorazowej sprzedaży jako składnik majątku prywatnego.
Wskazać należy, że nieodpłatne przekazanie towarów uznaje się za dostawę towarów, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ich nabyciem, importem lub wytworzeniem, w tym części składowych. Przy czym w przypadku części składowych istotne jest, czy ich wymiana spowodowała trwały wzrost wartości samochodu.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane.
Jak wynika z okoliczności wniosku, nie będzie Pani miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i nie będzie Pani nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby Pani prawo do odliczenia VAT.
Zatem wycofanie samochodu osobowego z działalności i przekazanie go na cele prywatne nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy.
Tym samym, nie zostaną spełnione przesłanki do zrównania nieodpłatnej dostawy towarów z transakcją odpłatną w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wykupu i nie będzie nabywała części składowych samochodu, w stosunku do których przysługiwałoby Pani prawo do odliczenia VAT.
Podsumowując, wycofanie samochodu osobowego z Pani działalności gospodarczej i przekazanie go na cele prywatne do Pani majątku prywatnego nie będzie stanowiło odpłatnej dostawę towarów w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, podlegającej opodatkowaniu VAT na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 5 należy uznać za prawidłowe.
W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy sprzedaż samochodu po jego rzeczywistym i definitywnym wycofaniu do majątku prywatnego będzie stanowiła rozporządzanie majątkiem prywatnym, dokonane poza działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a zatem nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT ani uwzględnieniu w wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 ustawy.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zasadne zatem jest wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych ustaleń należy stwierdzić, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając towar, (np. samochód) działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem natomiast takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu ruchomościami, (np. samochodami), która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być, np. działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży samochodu, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług handlu samochodami. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
W rozpatrywanej sprawie, w świetle wskazanych przez Panią okoliczności stwierdzić należy, że dokonując sprzedaży samochodu po jego wycofaniu do majątku prywatnego, nie będzie Pani działała w charakterze podatnika, a czynność ta nie będzie nosiła znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy, po wykupie samochód nie zostanie wprowadzony do wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Po rzeczywistym, trwałym i definitywnym wycofaniu z działalności samochód będzie stanowił Pani majątek prywatny. Nie będzie wykorzystywany ani oferowany do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, a wydatki dotyczące samochodu nie będą ujmowane w rozliczeniach działalności. Samochód może być wykorzystywany prywatnie do czasu jego późniejszej jednorazowej sprzedaży.
Zatem, sprzedaż przez Panią samochodu po jego wycofaniu do majątku prywatnego, stanowić będzie zwykłe wykonywanie prawa własności. Tym samym, będzie Pani zbywać samochód stanowiący Pani majątek prywatny, korzystając z przysługującego Pani prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Skutkiem tego, zamierzona czynność nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji, w związku z planowaną sprzedażą samochodu po jego wycofaniu do majątku prywatnego, nie będzie Pani działać w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a sprzedaż nie będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, lecz w ramach zarządu majątkiem osobistym, a zatem nie będzie podlegała uwzględnieniu w wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 ustawy.
Przy czym przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie konkretyzują określonego czasu, w tym minimalnego, który powinien upłynąć pomiędzy wycofaniem samochodu do majątku prywatnego, a jego sprzedażą.
Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 6 i 7 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów