0114-KDIP4-2.4012.568.2026.2.WH

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT świadczonych usług. Uzupełnili Państwo wniosek – w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 12 sierpnia 2026 r. (data wpływu 12 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A. (dalej: „Biuro” lub „Wnioskodawca” lub „A.”) jest posiadającą osobowość prawną samorządową instytucją kultury wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez Gminę (…) w Księdze Rejestrowej nr (…). Biuro jest podatnikiem VAT zarejestrowanym dla potrzeb VAT jako podatnik VAT czynny.

Biuro działa na podstawie:

• ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej;

• ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz
• swojego statutu.

Podstawowym celem działalności Biura jest tworzenie, rozwijanie i upowszechnianie zróżnicowanej, oryginalnej, interdyscyplinarnej i konkurencyjnej oferty odpowiadającej najnowszym trendom w kulturze, adresowanej do różnorodnych grup odbiorców, w tym w szczególności do mieszkańców i gości (…) oraz wspieranie współpracy między podmiotami sektora kultury.

Biuro prowadzi swoją działalność w szczególności w obszarach takich jak:

1.  muzyka poważna, funkcjonalna i rozrywkowa, w tym działalność na rzecz rozwoju różnorodności pola muzyki, działalność fonograficzna, wydawnicza i produkcja muzyczna;

2.  produkcja audiowizualna i kultura filmowa, w tym edukacja audiowizualna, profesjonalna i branżowa, a także nowe media, technologie, VR, AR i gaming;

3.  literatura i programy rozwoju kompetencji czytelniczych, a także działania na rzecz rozwoju różnorodności pola literatury;

4.  niematerialne dziedzictwo, w tym święta publiczne oraz tradycje miejskie, rzemieślnicze i kulinarne;

5.  nowe media i działalność wydawnicza oraz promocyjna;

6.  sztuki performatywne, w tym taniec, teatr, opera;

7.  sztuki wizualne, w tym sztuka publiczna;

8.  przemysł kreatywny, w tym design, media arts, moda, projektowanie graficzne, reklama;

9.  przemysł czasu wolnego, w tym edukacja kulturowa;

10.  przemysł spotkań i wydarzeń.

W świetle statutu Biura do jego zadań należy m.in.: (…).

Biuro nie prowadzi działalności w celu osiągnięcia zysku. Biuro może osiągać zyski z prowadzonej przez siebie działalności, które przeznaczane są jednak w całości na działalność statutową Biura.

Źródłami finansowania Biura są:

1.  przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych w formie darowizn, w ramach mecenatu i sponsoringu oraz pozyskane w wyniku fundraisingu i innych zbiórek publicznych, a także z innych źródeł;

2.  środki finansowe w formie dotacji od Organizatora przekazywane jako:

a)  dotacja podmiotowa na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym utrzymanie i remonty obiektów,

b)  dotacja celowa na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji,

c)  dotacja celowa na realizację wskazanych zadań i programów.

W celu realizacji swoich działań statutowych Wnioskodawca organizuje (i) warsztaty, (ii) panele dyskusyjne i debaty, (iii) gry terenowe oraz (iv) spacery mające na celu przybliżenie uczestnikom zagadnień związanych z kulturą, sztuką oraz dziedzictwem kulturowym w sposób dostosowany do ich indywidualnych potrzeb.

Warsztaty

Biuro organizuje liczne różnorodne warsztaty, których wspólną cechą jest to, iż mają charakter kulturalny lub występują w trakcie organizowanych przez A. wydarzeń kulturalnych.

Warsztaty występują samodzielnie lub w trakcie innych większych wydarzeń organizowanych przez A. Biuro organizuje warsztaty muzyczne stanowiące uzupełnienie programów festiwalowych.

Warsztaty służą między innymi popularyzacji festiwalu oraz zwiększaniu dostępności działań o charakterze kulturalnym.

Celem warsztatów jest przybliżanie uczestnikom różnych obszarów kultury, sztuki oraz dziedzictwa kulturowego poprzez aktywne uczestnictwo w działaniach twórczych. Warsztaty mogą dotyczyć m.in. świata muzyki dawnej w ramach Festiwalu (…), instrumentów muzycznych, muzyki współczesnej prezentowanej podczas (…), dziedzictwa (…) realizowanego przy okazji projektu (…), a także literatury i poezji w ramach (…), czy muzyki (...) w ramach Festiwalu (…).

Działania realizowane są w formule kreatywnej i interaktywnej, z wykorzystaniem m.in. materiałów plastycznych, artefaktów, ruchu, dźwięku oraz światła. Warsztaty mają na celu zwiększanie uczestnictwa w kulturze oraz obniżanie bariery dostępu do wydarzeń i treści o charakterze kulturalnym, w szczególności dla grup niedoreprezentowanych, takich jak osoby z niepełnosprawnościami, seniorzy czy osoby znajdujące się w kryzysie. Dla części uczestników warsztaty stanowią pierwszy kontakt z kulturą i działalnością artystyczną, umożliwiając aktywne uczestnictwo w życiu kulturalnym.

W szczególności warsztaty dotyczące muzyki współczesnej, awangardowej, czy eksperymentów dźwiękowych mają charakter jednorazowy. Zajęcia te trwają około (...) i są to:

·      warsztaty muzyczne dla dzieci (...), w których udział jest odpłatny,

·      warsztaty dźwiękowe „(…)” dla młodzieży i dorosłych, prowadzone w formule odpłatnej,

·      warsztaty muzyczno-dostępnościowe dla dorosłych, w tym osób z niepełnosprawnościami, również realizowane odpłatnie.

Warsztaty muzyczne dla dzieci mają na celu w przystępny i dostosowany do wieku sposób wprowadzenie uczestników w świat muzyki współczesnej oraz idei festiwalu, w ramach którego są organizowane. Poprzez aktywne uczestnictwo, zabawę i bezpośredni kontakt z dźwiękiem dzieci rozwijają swoją wrażliwość artystyczną, kreatywność oraz podstawowe kompetencje kulturowe. Zajęcia wspierają również rozwój wyobraźni, umiejętności współpracy oraz ekspresji własnych emocji poprzez muzykę. Zadaniem warsztatów jest upowszechnianie kultury i sztuki wśród najmłodszych uczestników oraz kształtowanie ich świadomego odbioru twórczości artystycznej.

Warsztaty dźwiękowe „(…)” dla młodzieży i dorosłych kierunkowane są na upowszechnianie muzyki współczesnej, w szczególności jej nurtów eksperymentalnych, elektroakustycznych i elektronicznych. Ich celem jest rozwijanie kreatywności oraz wrażliwości uczestników poprzez aktywne uczestnictwo w procesie twórczym i swobodne eksplorowanie dźwięku, niezależnie od poziomu zaawansowania muzycznego. Program warsztatów sprzyja integracji środowisk twórczych, wymianie doświadczeń oraz budowaniu świadomego odbioru i współtworzenia kultury.

Warsztaty muzyczno-dostępnościowe dla dorosłych mają na celu zwiększanie dostępu do uczestnictwa w życiu kulturalnym, w szczególności dla osób z grup narażonych na wykluczenie, w tym osób z niepełnosprawnościami, oraz rozwijanie kompetencji świadomego odbioru sztuki. Zajęcia łączą elementy teoretyczne i praktyczne, umożliwiając uczestnikom aktywne obcowanie z muzyką współczesną i jej różnorodnymi formami wyrazu. Wspólna praca nad zadaniami artystycznymi sprzyja integracji, wymianie doświadczeń oraz rozwijaniu ekspresji twórczej. Warsztaty tworzą przestrzeń otwartą i dostępną, zachęcając do świadomego i aktywnego uczestnictwa w kulturze.

Poszczególne warsztaty dostosowane są do wieku i potrzeb uczestników, a ich program obejmuje zarówno elementy praktyczne, jak i wprowadzenie teoretyczne, umożliwiające zrozumienie prezentowanych zjawisk muzycznych i procesów twórczych. Zajęcia są jednorazowe.

Biuro realizuje również warsztaty filmowe dla młodzieży. To cykl spotkań osadzonych w obszarze twórczości audiowizualnej i muzyki (...), nawiązujących do idei Festiwalu (…). Program łączy wprowadzenie w zagadnienia związane z tematyką warsztatów z pracą nad zadaniami artystycznymi realizowanymi indywidualnie lub zespołowo, często w formule etapowej podczas kilku spotkań. Zajęcia odbywają się w małych grupach, co sprzyja świadomemu uczestnictwu w procesie twórczym oraz rozwijaniu własnej wrażliwości na formy filmowe i muzyczne. Warsztaty tworzą przestrzeń aktywnego obcowania ze sztuką, jednocześnie przybliżając uczestnikom ideę festiwalu i zachęcając do udziału w jego wydarzeniach. Spotkania odbywają się w (…) lub w (…), jednak miejsca te ma charakter organizacyjny i nie stanowią warunku koniecznego do realizacji warsztatów. Zajęcia mogą być prowadzone również w innych przestrzeniach. Udział w warsztatach jest odpłatny.

Biuro organizuje również cykle niezależnych warsztatów, takich jak program „(…)”. Jest to wielomiesięczny program zajęć realizowanych w trakcie całego roku szkolnego, w formule jednego warsztatu na miesiąc. Zajęcia są odpłatne i skierowane do uczniów szkół ponadpodstawowych. Tematyka warsztatów nawiązuje do wybranych festiwali oraz obejmuje różne dziedziny twórczości i aktywności artystycznej, takie jak muzyka współczesna, muzyka dawna, muzyka (...), literatura czy poezja. Celem programu jest poszerzanie dostępu młodzieży do działań edukacyjnych związanych z kulturą, wprowadzanie uczestników w tematykę różnorodnych wydarzeń artystycznych oraz zachęcanie do aktywnego udziału w życiu kulturalnym. Program pełni również funkcję informacyjną i promocyjną w zakresie wydarzeń organizowanych przez Biuro.

Warsztaty „(…)” realizowane są raz w roku i mają charakter odpłatny. Projekt ten wpisuje się w realizację zadań statutowych z obszaru dziedzictwa niematerialnego.

Skierowane są do szerokiego grona odbiorców indywidualnych (dzieci, młodzieży oraz dorosłych). Zajęcia mają formułę warsztatów świątecznych, podczas których uczestnicy biorą udział w twórczych aktywnościach nawiązujących do tradycji świątecznych oraz elementów zrównoważonego rozwoju, rzemiosła i sztuk plastycznych. Program warsztatów obejmuje wprowadzenie teoretyczne dotyczące danej dziedziny twórczości, wykorzystywanych materiałów oraz podstaw rzemiosła, a następnie część praktyczną, w trakcie której uczestnicy wykonują własne prace. Przykładowe efekty pracy to m.in. własnoręcznie wydrukowane kartki, świece z węzy pszczelej, stroiki, kalendarze czy ręcznie zdobione bombki. Zajęcia kończą się omówieniem powstałych prac.

Biuro organizuje również cykliczne warsztaty skierowane do dzieci (...) posługujące się językiem angielskim. Jest to wakacyjny programy warsztatowy realizowany przez (…). Udział w zajęciach jest odpłatny. Warsztaty prowadzone są poprzez działania angażujące różne zmysły, ruch, dźwięk, materiały plastyczne oraz aktywności kreatywne, których celem jest przybliżanie uczestnikom świata kultury, sztuki, projektowania i współczesnych praktyk twórczych. Warsztaty prowadzone są wyłącznie w języku angielskim. Program obejmuje działania związane z muzyką, sztukami wizualnymi, projektowaniem, ekspresją ruchową oraz pracą z formą i przestrzenią. Zajęcia realizowane są we współpracy z podmiotami i twórcami działającymi w obszarze kultury i działalności artystycznej. Warsztaty mają na celu wspieranie uczestnictwa dzieci i młodzieży w kulturze poprzez aktywną i dostosowaną do wieku formę kontaktu z działaniami artystycznymi i twórczymi. Formuła zajęć służy również oswajaniu uczestników z przestrzeniami kultury oraz rozwijaniu zainteresowania wydarzeniami i aktywnościami kulturalnymi.

Biuro organizuje także liczne warsztaty specjalistyczne związane z projektowaniem oraz zagadnieniami zrównoważonego rozwoju. Zajęcia te mają na celu rozwijanie zainteresowań uczestników oraz pogłębianie ich wiedzy w wybranych obszarach twórczych i projektowych.

Warsztaty realizowane są w ramach działalności prowadzonej w przestrzeni (…) – miejsca, które integruje działania edukacyjne, twórcze i społeczne. Zajęcia odbywają się zarówno cyklicznie, jak i w formie jednorazowych spotkań. Mają charakter odpłatny, a ich odbiorcami są osoby dorosłe zainteresowane tematyką projektowania, nowych rozwiązań oraz współczesnych praktyk twórczych. Program warsztatów obejmuje część teoretyczną oraz praktyczną, ukierunkowaną na rozwijanie kompetencji kreatywnych i pracy z materiałem.

Charakter organizowanych warsztatów specjalistycznych pozostaje bezpośrednio związany z działalnością Biura realizowaną w obszarze kultury. Design, stanowiący podstawę funkcjonowania (…), jest dziedziną sztuki trwale powiązaną z działalnością kulturalną oraz upowszechnianiem uczestnictwa w kulturze. Organizowane warsztaty służą przybliżaniu uczestnikom zagadnień związanych z projektowaniem jako obszarem działalności twórczej i artystycznej, ze szczególnym uwzględnieniem działań opartych na rewitalizacji przestrzeni zdegradowanych, a także budowaniu kompetencji odbioru współczesnych zjawisk kultury.

Aktywności warsztatowe, zarówno kierowane do osób początkujących, jak i uczestników posiadających doświadczenie branżowe, mają na celu rozwijanie i poszerzanie uczestnictwa w kulturze poprzez kontakt z projektowaniem, współczesnymi praktykami twórczymi oraz działaniami artystycznymi. Formuła warsztatowa wpisuje się w działania związane z upowszechnianiem kultury oraz wspieraniem uczestnictwa w wydarzeniach i aktywnościach kulturalnych realizowanych przez Biuro.

Panele dyskusyjne

A. organizuje panele dyskusyjne oraz debaty. Wydarzenia te odbywają się cyklicznie, a ich tematyka dostosowywana jest do aktualnych projektów i inicjatyw realizowanych w (…)– instytucji stanowiącej przestrzeń łączącą projektowanie, edukację oraz działania o charakterze społecznym i twórczym.

(…) funkcjonuje jako centrum, w którym design postrzegany jest szeroko, nie wyłącznie w kategoriach estetycznych, lecz jako narzędzie umożliwiające diagnozowanie i rozwiązywanie współczesnych problemów społecznych, miejskich i kulturowych. (…) jest miejscem, w którym projektowanie spotyka się z realnymi wyzwaniami miasta i codziennością jego mieszkańców. Podczas paneli dyskusyjnych czy debat poruszane są zagadnienia dotyczące projektowania usług i przestrzeni miejskiej oraz procesów twórczych im towarzyszących.

Panele dyskusyjne obejmują rozważania na temat współczesnego projektowania, architektury, komunikacji wizualnej, odpowiedzialności społecznej designu, zrównoważonego rozwoju, relacji pomiędzy człowiekiem a przestrzenią, a także wpływu kultury, sztuki i nowych technologii na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Podejmowane zagadnienia dotyczą również roli twórczego projektowania w różnych dziedzinach życia oraz współczesnych praktyk twórczych i intelektualnych.

Wydarzenia te mają charakter wydarzeń branżowych i kierowane są do osób zainteresowanych problematyką designu, procesów twórczych i szeroko pojętej kultury. Wydarzenia te są kierowane przede wszystkim do osób dorosłych i studentów zainteresowanych tą tematyką, ale wstęp na dane wydarzenie jest otwarty – uczestniczyć w nim może każdy kto uiści opłatę.

Udział w panelach dyskusyjnych i debatach jest odpłatny – każdy uczestnik musi uiścić jednorazową opłatę za uczestnictwo w panelu.

Gry terenowe i miejskie

Biuro organizuje gry terenowe i gry miejskie, polegające na realizacji zadań i zagadek rozmieszczonych w określonej przestrzeni. Uczestnicy, działając indywidualnie lub zespołowo, przemieszczają się pomiędzy wyznaczonymi punktami gry, wykonując określone zadania zgodnie z ustalonymi zasadami.

Przykładowo, gra miejska „(…)” ma na celu atrakcyjne przybliżenie uczestnikom literatury oraz dziedzictwa kulturowego (…), ze szczególnym uwzględnieniem dzielnicy (…). Uczestnicy otrzymują mapę z zaznaczonymi punktami, w których wykonują zadania związane z tematyką gry. Gra kończy się w momencie odgadnięcia i wpisania poprawnego hasła, a jej zwieńczeniem jest wręczenie drobnego upominku. Gra skierowana jest do uczestników w każdym wieku (dzieci, młodzieży i dorosłych). Organizowana jest okazjonalnie, m.in. w okresie ferii i wakacji lub jako wydarzeni towarzyszące festiwalowi. Ma charakter jednorazowy, a udział w niej jest odpłatny.

Spacery

Spacery „(…)” mają na celu przybliżenie uczestnikom kultury (…), w szczególności dorobku (…). Wydarzenie realizowane jest w formie spaceru z przewodnikiem lub indywidualnego zwiedzania na podstawie mapy lokalizacji, zawierającej informacje o wszystkich szopkach prezentowanych w przestrzeni miejskiej. Uczestnikami spacerów mogą być zarówno grupy szkolne, które korzystają z biletów grupowych, jak i osoby indywidualne nabywające bilety jednorazowe. Celem wydarzenia jest pielęgnowanie tradycji obecnej w (…) od XIX wieku oraz popularyzacja wiedzy o sztuce (…).

Doświadczeni mistrzowie tej dziedziny dzielą się swoją wiedzą i praktyką z młodszymi adeptami. Wydarzenie ma charakter sezonowy.

Spacer „(…)” to spacer dźwiękowy odbywający się podczas wybranego festiwalu. Spacer dedykowany jest dla dorosłych, w tym dla dorosłych z niepełnosprawnościami. Ma na celu w atrakcyjny sposób przedstawić festiwal muzyczny oraz wprowadzić teoretycznie i praktycznie w wybrane zagadnienia muzyczne. Udział w spacerze jest odpłatny.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Na pytanie, czy celem usług polegających na organizacji paneli dyskusyjnych, gier terenowych i miejskich oraz spacerów, jest tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury? W czym przejawia się kulturalny charakter paneli dyskusyjnych, gier terenowych i miejskich oraz spacerów?

odpowiedzieli Państwo: Kwestia te została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy. Zwracamy uwagę, że ocena czy dane czynności stanowią usługę kulturalną jest przedmiotem oceny prawnej (nie stanem faktycznym) i przedmiotem zapytania we wniosku.

Zgodnie z wyrokiem NSA z 13 marca 2025 r., sygn. akt: III FSK 1097/24, należy podkreślić, że:

„Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy.”

Niemniej, odpowiadając na pytanie Organu podatkowego i precyzując informację, Wnioskodawca pragnie podkreślić co następuje:

Panele dyskusyjne

Celem organizowanych paneli dyskusyjnych oraz debat jest upowszechnianie kultury, designu oraz wiedzy dotyczącej współczesnych procesów twórczych. Wydarzenia te służą rozwijaniu świadomości kulturowej uczestników, popularyzowaniu wiedzy o projektowaniu i procesach twórczych oraz wspieraniu refleksji nad rolą designu we współczesnym społeczeństwie. Tworzą również przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń i idei związanych z szeroko rozumianą kulturą i twórczością.

O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka oraz sposób realizacji paneli dyskusyjnych i debat. Poruszane podczas nich zagadnienia dotyczą m.in. współczesnego projektowania, architektury, komunikacji wizualnej, procesów twórczych, odpowiedzialności społecznej designu, relacji pomiędzy człowiekiem a przestrzenią, a także wpływu kultury, sztuki i nowych technologii na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Podejmowana jest również problematyka współczesnych praktyk twórczych i intelektualnych oraz roli twórczego projektowania w różnych dziedzinach życia.

Kulturalny charakter tych wydarzeń wynika również ze sposobu ujmowania designu, który nie jest przedstawiany wyłącznie w kategoriach estetycznych, lecz jako element współczesnej kultury oraz narzędzie służące diagnozowaniu i rozwiązywaniu problemów społecznych, miejskich i kulturowych. Panele umożliwiają uczestnikom pogłębianie wiedzy, wymianę doświadczeń i idei oraz refleksję nad współczesnymi zjawiskami związanymi z kulturą, sztuką, projektowaniem i procesami twórczymi. W rezultacie wydarzenia te przyczyniają się do upowszechniania kultury oraz zwiększania dostępu do wiedzy i debaty dotyczącej współczesnych praktyk twórczych.

Gry terenowe i miejskie

Celem organizowanych gier terenowych i miejskich jest upowszechnianie kultury, literatury oraz dziedzictwa lokalnego poprzez aktywne uczestnictwo odbiorców.

Wydarzenia te służą popularyzowaniu wiedzy o historii, literaturze, przestrzeni miejskiej oraz tożsamości kulturowej danego miejsca. Poprzez angażowanie uczestników w poznawanie określonych miejsc, ich historii i dziedzictwa gry przyczyniają się do rozwijania kompetencji kulturowych, budowania świadomości historycznej i literackiej oraz promowania dziedzictwa kulturowego.

O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka gier oraz sposób ich realizacji. Uczestnicy, działając indywidualnie lub zespołowo, przemieszczają się pomiędzy wyznaczonymi punktami i wykonują zadania oraz rozwiązują zagadki związane z tematyką danej gry. Formuła ta pozwala na przekazywanie wiedzy dotyczącej kultury, literatury, historii i lokalnego dziedzictwa poprzez bezpośrednią interakcję uczestników z przestrzenią, której dotyczą prezentowane treści.

Kulturalny charakter świadczonych usług przejawia się również w wykorzystaniu twórczej i angażującej formy przekazywania wiedzy o kulturze oraz lokalnej tożsamości. Przykładem jest gra miejska „(…)”, której celem jest przybliżenie uczestnikom literatury oraz dziedzictwa kulturowego (…), ze szczególnym uwzględnieniem dzielnicy (…). Uczestnicy wykonują zadania związane z tematyką gry w punktach wskazanych na otrzymanej mapie, dzięki czemu poznawanie treści kulturalnych i literackich zostaje połączone z aktywnym odkrywaniem przestrzeni miejskiej. W rezultacie gry terenowe i miejskie wspierają edukację kulturalną, popularyzują literaturę, historię i lokalne dziedzictwo oraz zachęcają uczestników do aktywnego uczestnictwa w kulturze.

Spacery

Celem organizowanych spacerów jest upowszechnianie kultury, sztuki, muzyki oraz dziedzictwa lokalnego poprzez bezpośrednie uczestnictwo odbiorców w wydarzeniach osadzonych w przestrzeni miejskiej. Spacery służą popularyzowaniu tradycji kulturowych, historii, sztuki oraz współczesnych wydarzeń artystycznych, a także rozwijaniu świadomości i kompetencji kulturowych uczestników. Przyczyniają się również do ochrony i przekazywania lokalnych tradycji artystycznych oraz zwiększania dostępności kultury dla różnych grup odbiorców.

O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka spacerów oraz sposób ich realizacji. Wydarzenia poświęcone są zarówno dziedzictwu materialnemu i niematerialnemu (…), jak i współczesnym wydarzeniom artystycznym.

Kulturalny charakter świadczonych usług przejawia się w umożliwieniu uczestnikom bezpośredniego poznawania i świadomego odbioru różnych form kultury i sztuki.

Przykładowo, spacery „(…)” realizowane są w formie spaceru z przewodnikiem lub indywidualnego zwiedzania na podstawie mapy lokalizacji zawierającej informacje o szopkach prezentowanych w przestrzeni miejskiej. Z kolei spacer dźwiękowy „(…)”, organizowany podczas festiwalu muzycznego, służy przedstawieniu uczestnikom festiwalu oraz teoretycznemu i praktycznemu wprowadzeniu ich w wybrane zagadnienia muzyczne. W rezultacie organizowane spacery stanowią formę edukacji kulturalnej, popularyzują lokalne tradycje, sztukę i muzykę oraz sprzyjają aktywnemu i świadomemu uczestnictwu w kulturze. Służą więc upowszechnianiu kultury.

Na pytanie, czy usługi objęte pytaniami we wniosku należą do kategorii czynności wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: „ustawa o VAT”) (Jeśli tak, proszę wskazać do jakiej kategorii czynności należy dana usługa).

odpowiedzieli Państwo: Powyższa kwestia jest przedmiotem zapytania wniosku i stanowi element oceny prawnej, której w toku wydania interpretacji powinien dokonać organ podatkowy, a nie Wnioskodawca. Nie jest elementem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wymagającym uzupełnienia, a jedynie ocena prawna przedstawionych już przez wnioskodawcę okoliczności.

Wnioskodawca zaprezentował szczegółowo swoje stanowiska w tym zakresie we wniosku – konkretnie w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy. Zwracam uwagę, że ocena czy dane czynności należą do kategorii wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy o VAT, tj. usługą wstępu, jest przedmiotem oceny prawnej (nie stanem faktycznym) i przedmiotem zapytania we wniosku.

Zgodnie z wyrokiem NSA z 13 marca 2025 r., sygn. akt: III FSK 1097/24, należy podkreślić, że:

„Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy.”

Biorąc pod uwagę powyższe zastrzeżenia, odpowiadając na pytanie Organu podatkowego, Wnioskodawca pragnie podkreślić co następuje: Oceniając możliwość zastosowania art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy o VAT do usług objętych zakresem Wniosku, tj. organizacja warsztatów, paneli dyskusyjnych i debat, gier terenowych i miejskich oraz spacerów kulturalnych, należy powiedzieć, że nie należą one do żadnej z kategorii czynności wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy o VAT.

Charakter, przedmiot oraz sposób realizacji poszczególnych usług wskazują, że stanowią one działania ukierunkowane na upowszechnianie kultury, rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników, popularyzowanie wiedzy dotyczącej kultury, sztuki, literatury, muzyki, designu oraz lokalnego dziedzictwa kulturowego, a także umożliwianie odbiorcom aktywnego uczestnictwa w kulturze.

Warsztaty służą rozwijaniu kompetencji związanych z odbiorem i współtworzeniem określonych form artystycznych i kulturalnych. Panele dyskusyjne i debaty koncentrują się na zagadnieniach związanych z kulturą, twórczością, projektowaniem i współczesnymi procesami twórczymi oraz umożliwiają wymianę wiedzy, doświadczeń i idei. Gry terenowe i miejskie wykorzystują zadania, zagadki oraz przestrzeń miejską do popularyzowania wiedzy o historii, literaturze i lokalnym dziedzictwie kulturowym.

Z kolei spacery kulturalne służą bezpośredniemu poznawaniu lokalnych tradycji, sztuki, muzyki oraz dziedzictwa kulturowego, a także wspierają ochronę i przekazywanie tradycji artystycznych.

W ocenie Wnioskodawcy żadna z powyższych usług, nie może zostać zakwalifikowana do kategorii usług wskazanych w art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy o VAT. W konsekwencji w odniesieniu do wskazanych usług nie znajduje zastosowania wyłączenie ze zwolnienia od podatku przewidziane w tym przepisie.

Pytania

1)  Czy opisane w stanie faktycznym realizowane przez Biuro Warsztaty, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT?

2)  Czy opisane w stanie faktycznym realizowane przez Biuro Panele dyskusyjne, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT?

3)  Czy opisane w stanie faktycznym realizowane przez Biuro Gry terenowe i miejskie, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT?

4)  Czy opisane w stanie faktycznym realizowane przez Biuro Spacery, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

1.  Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Warsztaty, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

2.  Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Panele dyskusyjne, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

3.  Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Gry terenowe i miejskie, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

4.  Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Spacery, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

Uwagi ogólne

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Z kolei przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

Obowiązujące w kraju stawki VAT reguluje m.in. art. 41 ustawy o VAT. Przepisy ustawy o VAT i przepisy szczególne przewidują dla niektórych czynności obniżone stawki podatku, bądź zwolnienie od podatku.

Wśród zwolnień od VAT ustawodawca przewidział w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Należy zauważyć, że ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usług kulturalnych”. Jego znaczenie należy ustalić na podstawie dostępnych metod wykładni.

W prawie podatkowym pierwszorzędne znaczenie ma wykładnia językowa. Zatem zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury, itp.

Natomiast kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości, zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość, itp.” (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtmüller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999).

Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).

Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów materialnych i umysłowych społeczności.

Art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, stosuje się również, pod warunkiem, że podmioty wykonujące określone czynności, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług (ar. 43 ust. 18 ustawy o VAT).

Warto podkreślić, że zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT nie ma zastosowania do:

1)  usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;

2)  wstępu:

a.  na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,

b.  do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,

c.   do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;

3)  wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;

4)  usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;

5)  działalności agencji informacyjnych;

6)  usług wydawniczych;

7)  usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem;

8)  usług ochrony praw (art. 43 ust. 19 ustawy o VAT).

W ocenie Wnioskodawcy żadne z powyższych wyłączeń nie znajdzie zastosowania w niniejszym stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym.

Analizując powołane wyżej regulacje dotyczące zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, w zakresie usług kultury zauważyć należy, że warunkiem zastosowania ww. zwolnienia od podatku jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, jak również przedmiotowym, dotyczącym rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Nie ulega wątpliwości, że Biuro spełnia przesłankę podmiotową zastosowania zwolnienia od VAT dla usług kulturalnych, jako samorządowa instytucja kultury wpisana do właściwego rejestru instytucji kultury.

Wnioskodawca nie jest również instytucja nastawioną na osiąganie zysku, a ewentualne zyski generowane prowadzonych zajęć przeznaczane będą na działalność statutową Biura.

W tym kontekście kluczowe znaczenie ma więc analiza charakteru oraz celu prowadzonych przez Biuro aktywności z perspektyw klasyfikacji jako usługi kulturalne.

Klasyfikacja poszczególnych aktywności

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Warsztaty, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

Wnioskodawca organizuje warsztaty, które mają zróżnicowaną tematykę, jednak ich wspólną cechą jest wyraźny charakter kulturalny, edukacyjno-artystyczny oraz ścisły związek z działalnością Biura w zakresie upowszechniania kultury, sztuki i uczestnictwa w życiu kulturalnym. Warsztaty te stanowią element realizacji misji kulturalnej Biura. Warsztaty funkcjonują jako samodzielne wydarzenia oraz jako część większych projektów festiwalowych, programów edukacyjnych lub inicjatyw artystycznych.

Podstawowym celem organizowanych warsztatów jest rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników, popularyzacja sztuki, muzyki, filmu, literatury, projektowania oraz innych form twórczości, a także wspieranie aktywnego i świadomego uczestnictwa w kulturze. Warsztaty służą edukacji kulturalnej, rozwojowi wrażliwości artystycznej, kreatywności, ekspresji twórczej oraz budowaniu świadomego odbioru sztuki.

Programy warsztatowe obejmują zarówno elementy teoretyczne, jak i praktyczne, umożliwiając uczestnikom poznawanie określonych zjawisk artystycznych, technik twórczych, tradycji kulturowych lub współczesnych praktyk artystycznych. Uczestnicy nie korzystają wyłącznie z biernej formy uczestnictwa, lecz są aktywnie angażowani w proces twórczy, rozwijając własne zdolności artystyczne i kompetencje kulturowe.

Warsztaty te służą:

·      upowszechnianiu kultury,

·      promocji twórczości artystycznej,

·      edukacji kulturalnej,

·      rozwijaniu kreatywności,

·      wspieraniu ekspresji artystycznej,

·      zwiększaniu dostępności kultury dla różnych grup społecznych,

·      integracji środowisk twórczych,

·      budowaniu świadomego uczestnictwa w wydarzeniach artystycznych.

Istotnym elementem działalności Biura jest również funkcja społeczna i inkluzywna warsztatów, przejawiająca się w tworzeniu przestrzeni dostępnej dla dzieci, młodzieży, dorosłych oraz osób zagrożonych wykluczeniem, w tym osób z niepełnosprawnościami. Taki model działania dodatkowo wzmacnia publiczny i kulturalny charakter świadczonych usług.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy organizowane warsztaty powinny być zakwalifikowane jako usługi kulturalne, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, korzystające ze zwolnienia od podatku VAT.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzane m.in. w interpretacji indywidualnej z 27 stycznia 2025 r., nr: 0111-KDIB3-2.4012.607.2024.2.ASZ, w której wskazano, że: „Podali Państwo, że usługi stanowiące Grupę 1 są bezpośrednio związane z szeroko pojętą kulturą, przyczyniają się zarówno do edukacji kulturalnej, jak i propagowania kultury wyższej w ramach każdej gałęzi sztuki. Celem ich realizacji jest przede wszystkim tworzenie, upowszechnianie oraz ochrona kultury. Działalność kulturalna świadczonych przez C. usług z "Grupy 1" przejawia się przede wszystkim w możliwości zapoznania społeczności lokalnej ze sztuką, do której dostęp w mniejszych miejscowościach jest utrudniony poprzez odległość dzielącą je od dużych ośrodków miejskich, jak i koszty które nie zawsze pozwalają na uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych. Jednocześnie usługi te charakteryzuje dobór profesjonalnego zespołu instruktorów i animatorów kultury, który przesądza o jakościowym i kulturalnym charakterze tych usług. Ponadto, wykonywane usługi w ramach Grupy 1 przyczyniają się do rozwoju i rozpowszechniania dorobku kulturalnego poprzez możliwość aktywnego uczestnictwa społeczeństwa lokalnego w aktualnych trendach kulturalnych, a także wybór repertuaru wydarzeń kulturalnych organizowanych w ramach tych usług, który pozwala na rozpowszechnienie kultury szeroko pojętej. Tym samym, w świetle przedstawionych okoliczności sprawy, świadczone przez Państwa ww. usługi tj. zajęcia artystyczne dla dzieci, zajęcia artystyczne dla dorosłych, warsztaty artystyczne, należy uznać za usługi kulturalne w rozumieniu ar. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy.”

Tożsame wnioski w zakresie organizacji warsztatów kulturalnych zostały zaprezentowane w:

·      interpretacji indywidualnej z 22 grudnia 2025 r., nr: 0114-KDIP4-2.4012.795.2025.2.SKJ,

·      interpretacji indywidualnej z 5 maja 2025 r., nr: 0113-KDIPT1-1.4012.230.2025.1.ŻR, czy

·      interpretacji indywidualnej z 15 października 2024 r., nr: 0113-KDIPT1-2.4012.643.2024.2.JSZ.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Panele dyskusyjne, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

Organizowane przez A. panele dyskusyjne oraz debaty realizowane w przestrzeni (…) mają charakter kulturalno-edukacyjny i stanowią element działalności Biura w zakresie upowszechniania kultury, designu oraz współczesnych procesów twórczych.

Wydarzenia te koncentrują się na zagadnieniach związanych z projektowaniem, przestrzenią miejską, kulturą, twórczością oraz społecznym znaczeniem designu, traktowanego jako narzędzie diagnozowania i rozwiązywania współczesnych problemów społecznych oraz kulturowych.

Ich celem jest rozwijanie świadomości kulturowej uczestników, popularyzacja wiedzy o projektowaniu i procesach twórczych, wspieranie refleksji nad rolą designu we współczesnym społeczeństwie oraz tworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy, doświadczeń i idei.

W konsekwencji wydarzenia te mogą być kwalifikowane jako usługi kulturalne korzystające ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, jako działalność służąca upowszechnianiu kultury oraz realizacji celów edukacyjno-kulturalnych.

W ślad za interpretacją indywidualną z 8 sierpnia 2023 r., nr: 0112-KDIL1-1.4012.228.2023.2.WK, należy przytoczyć, że: „W przypadku organizowanych przez Jednostkę warsztatów kulturalno-edukacyjnych, cel ten jest realizowany poprzez upowszechnianie wiedzy dotyczącej sztuki, malarstwa, tańca, teatru. Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodego człowieka prowadzi poprzez edukację, poprzez sztukę do kształtowania postawy twórczej we wszystkich dziedzinach życia. (…) Tak więc, świadczone przez Centrum kompleksowe usługi warsztatów kulturalno-edukacyjnych (wraz z wyżywieniem i noclegiem) opisane we wniosku stanowią usługi kulturalne.”

Ad. 3

Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Gry terenowe i miejskie, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

Organizowane przez Biuro gry terenowe i gry miejskie mają charakter kulturalno-edukacyjny i stanowią formę upowszechniania kultury, literatury oraz dziedzictwa lokalnego poprzez aktywne uczestnictwo odbiorców. Wydarzenia te służą popularyzacji wiedzy o historii, literaturze, przestrzeni miejskiej oraz tożsamości kulturowej danego miejsca, wykorzystując angażującą formułę zadań, zagadek i interakcji z przestrzenią publiczną.

Ich celem jest rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników, budowanie świadomości historycznej i literackiej, promowanie dziedzictwa kulturowego oraz zachęcanie do aktywnego poznawania kultury poprzez twórcze doświadczenie.

Gry miejskie i terenowe wpisują się w działalność kulturalną Biura, ponieważ:

·      popularyzują literaturę, historię i dziedzictwo kulturowe,

·      rozwijają świadomość kulturową uczestników,

·      wspierają edukację kulturalną,

·      promują aktywne uczestnictwo w kulturze,

·      wykorzystują twórcze formy przekazu wiedzy o kulturze i lokalnej tożsamości.

W konsekwencji organizowane gry terenowe i miejskie mogą być kwalifikowane jako usługi kulturalne korzystające ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, jako działania służące upowszechnianiu kultury, edukacji kulturalnej oraz promocji dziedzictwa kulturowego.

Ad. 4

Zdaniem Wnioskodawcy realizowane przez Biuro Spacery, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

Organizowane przez Biuro spacery kulturalne mają charakter kulturalno-edukacyjny i stanowią formę upowszechniania kultury, sztuki, muzyki oraz dziedzictwa lokalnego poprzez bezpośrednie uczestnictwo odbiorców w wydarzeniach osadzonych w przestrzeni miejskiej. Ich zasadniczym celem jest popularyzacja tradycji kulturowych, historii, sztuki oraz współczesnych wydarzeń artystycznych, a także rozwijanie świadomości kulturowej uczestników.

Spacery poświęcone są zarówno dziedzictwu materialnemu i niematerialnemu (…), jak i współczesnym wydarzeniom artystycznym, takim jak festiwale muzyczne. Uczestnicy rozwijają przez nie kompetencje kulturowe oraz świadomy odbiór sztuki. Wydarzenia te pełnią funkcję edukacji kulturalnej i ochrony dziedzictwa.

Spacery organizowane przez Biuro wpisują się w działalność kulturalną, ponieważ:

·      popularyzują lokalne tradycje, sztukę i dziedzictwo kulturowe,

·      wspierają ochronę i przekazywanie tradycji artystycznych,

·      rozwijają wiedzę o kulturze, muzyce i historii,

·      promują aktywne uczestnictwo w kulturze,

·      służą edukacji kulturalnej różnych grup odbiorców,

·      zwiększają dostępność kultury, również dla osób z niepełnosprawnościami.

W konsekwencji organizowane spacery mogą być kwalifikowane jako usługi kulturalne korzystające ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, jako działania służące upowszechnianiu kultury, edukacji kulturalnej oraz ochronie i promocji dziedzictwa kulturowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Z kolei w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że:

Nie każda jednak czynność, stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:

Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy:

Na mocy art. 43 ust. 17a ustawy:

Jak stanowi art. 43 ust. 18 ustawy:

Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:

Analizując powołane wyżej regulacje dotyczące zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy w zakresie usług kulturalnych, zauważyć należy, że warunkiem zastosowania ww. zwolnienia od podatku jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, jak również przedmiotowym, dotyczącym rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Odnosząc się do zwolnienia od podatku VAT wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy należy wskazać, że przepis ten stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 132 ust. 1 lit. n Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), który stanowi, że;

Ustawodawca zwalnia od podatku usługi kulturalne świadczone przez ściśle określone grupy podmiotów. Polski prawodawca określił te podmioty, wymieniając je w ww. przepisie, jako: podmioty prawa publicznego; podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym; podmioty wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej; indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Określając katalog podmiotów, które mogą na podstawie odrębnych przepisów zostać uznane za instytucje o charakterze kulturalnym, w rozumieniu cytowanego art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, należy przywołać regulacje ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 457), definiujące pojęcie działalności kulturalnej, jak i krąg podmiotów, które mogą tę działalność prowadzić.

Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

W myśl art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowi, że:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Zgodnie z art. 10 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo posiadającą osobowość prawną samorządową instytucją kultury wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury. Są Państwo podatnikiem VAT zarejestrowanym dla potrzeb VAT jako podatnik VAT czynny. Podstawowym celem Państwa działalności jest tworzenie, rozwijanie i upowszechnianie zróżnicowanej, oryginalnej, interdyscyplinarnej i konkurencyjnej oferty odpowiadającej najnowszym trendom w kulturze, adresowanej do różnorodnych grup odbiorców, w tym w szczególności do mieszkańców i gości (…) oraz wspieranie współpracy między podmiotami sektora kultury.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy realizowane przez państwa Warsztaty, Panele dyskusyjne, Biuro Gry terenowe i miejskie oraz Spacery stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, a w konsekwencji podlegają zwolnieniu z VAT.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że analiza przedstawionych okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku, że wypełniają Państwo przesłankę podmiotową wynikającą z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, gdyż jak wynika z opisu sprawy, są Państwo samorządową instytucją kultury, wpisaną do rejestru instytucji kultury.

Ponadto, jak wyżej wskazano, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest spełnienie poza przesłanką o charakterze podmiotowym odnoszącą się do usługodawcy, również przesłanki przedmiotowej dotyczącej rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Wobec powyższego należy ustalić, czy ww. usługi objęte zakresem wniosku wypełniają przesłankę przedmiotową do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy. Treść tego przepisu wyraźnie wskazuje, że ze zwolnienia od podatku korzystać mogą wyłącznie usługi kulturalne oraz dostawa towarów lub świadczenie usług ściśle z tymi usługami związana.

Ustawa nie podaje definicji pojęcia „usług kulturalnych”. Jego znaczenie należy zatem ustalić na podstawie dostępnej metody wykładni. W prawie podatkowym pierwszorzędne znaczenie ma wykładnia językowa. Zatem zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury itp. Natomiast kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości, zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja, i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość itp.” (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).

Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów materialnych i umysłowych społeczności. Takie rozumienie pojęcia „kultura”, ma jednak niewielkie znaczenie praktyczne, a już w szczególności nie spełni swojej funkcji w procesie interpretacji prawa podatkowego.

Zgodnie z regułami wykładni prawa, w sytuacji, gdy wykładnia językowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wskazanym jest sięgnięcie do wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Wykładnia systemowa pozwala na ustalenie zakresu rozumienia pojęcia w znaczeniu w jakim posługują się nim inne akty prawne należące do systemu prawa (wykładnia systemowa zewnętrzna). W tym celu należy sięgnąć do ustawy wprost lub pośrednio odnoszącej się do działalności prowadzonej w sferze kulturalnej, tj. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Co prawda definicja działalności kulturalnej w języku prawnym, skonstruowana w oparciu o powyższy akt prawny nie będzie pełna, jednak pozwoli na sprecyzowanie terminów „kultura” oraz „usługi kulturalne” na potrzeby niniejszej interpretacji.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym, muzycznym).

Reasumując, za usługi kulturalne możemy uznać usługi polegające na upowszechnianiu i ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i sztuki.

Jak wskazali Państwo we wniosku, w celu realizacji swoich działań statutowych organizują Państwo:

1.  warsztaty,

2.  panele dyskusyjne i debaty,

3.  gry terenowe

4.  spacery

mające na celu przybliżenie uczestnikom zagadnień związanych z kulturą, sztuką oraz dziedzictwem kulturowym w sposób dostosowany do ich indywidualnych potrzeb.

W odniesieniu do Państwa wątpliwości uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy świadczone przez Państwa usługi, tj. warsztaty, panele dyskusyjne i debaty, gry terenowe oraz spacery są usługami kulturalnymi, albowiem ich celem jest upowszechnianie oraz ochrona kultury.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy warsztaty służą między innymi popularyzacji festiwalu oraz zwiększaniu dostępności działań o charakterze kulturalnym. Celem warsztatów jest przybliżanie uczestnikom różnych obszarów kultury, sztuki oraz dziedzictwa kulturowego poprzez aktywne uczestnictwo w działaniach twórczych. Warsztaty mogą dotyczyć m.in. (…). Warsztaty muzyczne dla dzieci mają na celu w przystępny i dostosowany do wieku sposób wprowadzenie uczestników w świat muzyki współczesnej oraz idei festiwalu, w ramach którego są organizowane. Poprzez aktywne uczestnictwo, zabawę i bezpośredni kontakt z dźwiękiem dzieci rozwijają swoją wrażliwość artystyczną, kreatywność oraz podstawowe kompetencje kulturowe. Zajęcia wspierają również rozwój wyobraźni, umiejętności współpracy oraz ekspresji własnych emocji poprzez muzykę. Zadaniem warsztatów jest upowszechnianie kultury i sztuki wśród najmłodszych uczestników oraz kształtowanie ich świadomego odbioru twórczości artystycznej.

Panele dyskusyjne obejmują rozważania na temat współczesnego projektowania, architektury, komunikacji wizualnej, odpowiedzialności społecznej designu, zrównoważonego rozwoju, relacji pomiędzy człowiekiem a przestrzenią, a także wpływu kultury, sztuki i nowych technologii na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Podejmowane zagadnienia dotyczą również roli twórczego projektowania w różnych dziedzinach życia oraz współczesnych praktyk twórczych i intelektualnych. Celem organizowanych paneli dyskusyjnych oraz debat jest upowszechnianie kultury, designu oraz wiedzy dotyczącej współczesnych procesów twórczych. Wydarzenia te służą rozwijaniu świadomości kulturowej uczestników, popularyzowaniu wiedzy o projektowaniu i procesach twórczych oraz wspieraniu refleksji nad rolą designu we współczesnym społeczeństwie. Tworzą również przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń i idei związanych z szeroko rozumianą kulturą i twórczością. O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka oraz sposób realizacji paneli dyskusyjnych i debat. Poruszane podczas nich zagadnienia dotyczą m.in. współczesnego projektowania, architektury, komunikacji wizualnej, procesów twórczych, odpowiedzialności społecznej designu, relacji pomiędzy człowiekiem a przestrzenią, a także wpływu kultury, sztuki i nowych technologii na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Podejmowana jest również problematyka współczesnych praktyk twórczych i intelektualnych oraz roli twórczego projektowania w różnych dziedzinach życia. Kulturalny charakter tych wydarzeń wynika również ze sposobu ujmowania designu, który nie jest przedstawiany wyłącznie w kategoriach estetycznych, lecz jako element współczesnej kultury oraz narzędzie służące diagnozowaniu i rozwiązywaniu problemów społecznych, miejskich i kulturowych. Panele umożliwiają uczestnikom pogłębianie wiedzy, wymianę doświadczeń i idei oraz refleksję nad współczesnymi zjawiskami związanymi z kulturą, sztuką, projektowaniem i procesami twórczymi. W rezultacie wydarzenia te przyczyniają się do upowszechniania kultury oraz zwiększania dostępu do wiedzy i debaty dotyczącej współczesnych praktyk twórczych.

Wskazali Państwo także, że organizują Państwo gry terenowe i gry miejskie, polegające na realizacji zadań i zagadek rozmieszczonych w określonej przestrzeni. Uczestnicy, działając indywidualnie lub zespołowo, przemieszczają się pomiędzy wyznaczonymi punktami gry, wykonując określone zadania zgodnie z ustalonymi zasadami. Celem organizowanych gier terenowych i miejskich jest upowszechnianie kultury, literatury oraz dziedzictwa lokalnego poprzez aktywne uczestnictwo odbiorców. Wydarzenia te służą popularyzowaniu wiedzy o historii, literaturze, przestrzeni miejskiej oraz tożsamości kulturowej danego miejsca. Poprzez angażowanie uczestników w poznawanie określonych miejsc, ich historii i dziedzictwa gry przyczyniają się do rozwijania kompetencji kulturowych, budowania świadomości historycznej i literackiej oraz promowania dziedzictwa kulturowego. O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka gier oraz sposób ich realizacji. Uczestnicy, działając indywidualnie lub zespołowo, przemieszczają się pomiędzy wyznaczonymi punktami i wykonują zadania oraz rozwiązują zagadki związane z tematyką danej gry. Formuła ta pozwala na przekazywanie wiedzy dotyczącej kultury, literatury, historii i lokalnego dziedzictwa poprzez bezpośrednią interakcję uczestników z przestrzenią, której dotyczą prezentowane treści. Kulturalny charakter świadczonych usług przejawia się również w wykorzystaniu twórczej i angażującej formy przekazywania wiedzy o kulturze oraz lokalnej tożsamości.

Natomiast celem organizowanych spacerów jest upowszechnianie kultury, sztuki, muzyki oraz dziedzictwa lokalnego poprzez bezpośrednie uczestnictwo odbiorców w wydarzeniach osadzonych w przestrzeni miejskiej. Spacery służą popularyzowaniu tradycji kulturowych, historii, sztuki oraz współczesnych wydarzeń artystycznych, a także rozwijaniu świadomości i kompetencji kulturowych uczestników. Przyczyniają się również do ochrony i przekazywania lokalnych tradycji artystycznych oraz zwiększania dostępności kultury dla różnych grup odbiorców. O kulturalnym charakterze świadczonych usług przesądza przede wszystkim tematyka spacerów oraz sposób ich realizacji. Wydarzenia poświęcone są zarówno dziedzictwu materialnemu i niematerialnemu (…), jak i współczesnym wydarzeniom artystycznym. Kulturalny charakter świadczonych usług przejawia się w umożliwieniu uczestnikom bezpośredniego poznawania i świadomego odbioru różnych form kultury i sztuki.

W świetle powyższego w okolicznościach analizowanej sprawy należy uznać, że usługi polegające na prowadzeniu warsztatów, paneli dyskusyjnych i debat, gier terenowych oraz spacerów są usługami kulturalnymi.

Jak wynika z okoliczności sprawy podstawowym celem organizowanych warsztatów jest rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników, popularyzacja sztuki, muzyki, filmu, literatury, projektowania oraz innych form twórczości, a także wspieranie aktywnego i świadomego uczestnictwa w kulturze. Warsztaty służą edukacji kulturalnej, rozwojowi wrażliwości artystycznej, kreatywności, ekspresji twórczej oraz budowaniu świadomego odbioru sztuki. Celem paneli dyskusyjnych oraz debat jest m.in. rozwijanie świadomości kulturowej uczestników, popularyzacja wiedzy o projektowaniu i procesach twórczych. Gry terenowe stanowią formę upowszechniania kultury, literatury oraz dziedzictwa lokalnego poprzez aktywne uczestnictwo odbiorców. Wydarzenia te służą popularyzacji wiedzy o historii, literaturze, przestrzeni miejskiej oraz tożsamości kulturowej danego miejsca, wykorzystując angażującą formułę zadań, zagadek i interakcji z przestrzenią publiczną. Ich celem jest rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników, budowanie świadomości historycznej i literackiej, promowanie dziedzictwa kulturowego oraz zachęcanie do aktywnego poznawania kultury poprzez twórcze doświadczenie. Natomiast organizowane przez Państwa spacery kulturalne mają charakter kulturalno-edukacyjny i stanowią formę upowszechniania kultury, sztuki, muzyki oraz dziedzictwa lokalnego poprzez bezpośrednie uczestnictwo odbiorców w wydarzeniach osadzonych w przestrzeni miejskiej. Ich zasadniczym celem jest popularyzacja tradycji kulturowych, historii, sztuki oraz współczesnych wydarzeń artystycznych, a także rozwijanie świadomości kulturowej uczestników. Jak wskazali Państwo spacery poświęcone są zarówno dziedzictwu materialnemu i niematerialnemu (…), jak i współczesnym wydarzeniom artystycznym, takim jak festiwale muzyczne. Uczestnicy rozwijają przez nie kompetencje kulturowe oraz świadomy odbiór sztuki. Wydarzenia te pełnią funkcję edukacji kulturalnej i ochrony dziedzictwa.

Ponadto w opisie sprawy wskazali Państwo również, że nie prowadzą Państwo działalności w celu osiągnięcia zysku. Mogą Państwo osiągać zyski z prowadzonej przez siebie działalności, które przeznaczane są jednak w całości na Państwa działalność statutową.

Dodatkowo świadczone usługi, tj. warsztaty, panele dyskusyjne i debaty, gry terenowe oraz spacery nie należą do kategorii czynności wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 1-8 ustawy o VAT.

W konsekwencji należy stwierdzić, że świadczone przez Państwa – jako samorządową instytucję kultury – usługi kulturalne polegające na prowadzeniu warsztatów, paneli dyskusyjnych i debat, gier terenowych oraz spacerów korzystają/będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, 2, 3 i 4 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.