0114-KDIP4-2.4012.531.2026.2.WH

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 7 sierpnia 2026 r. (data wpływu 7 sierpnia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz organizacją działającą pod egidą (...) oraz w ramach Europejskiej (...).

Celem statutowym Wnioskodawcy jest w szczególności:

1.  rozwój i popularyzacja psychoanalizy jako nauki i metody psychoterapii,

2.  poszerzanie wiedzy teoretycznej w zakresie psychoanalizy i doskonalenie klinicznych umiejętności członków towarzystwa,

3.  rozwijanie i umacnianie tożsamości zawodowej psychoanalityków, odrębnej od pokrewnych grup zawodowych,

4.  dbałość́ o przestrzeganie standardów zawodowych i etycznych pracy psychoanalitycznej, w szczególności tych ustanowionych przez międzynarodowe stowarzyszenie psychoanalityczne,

5.  prowadzenie szkolenia (dla kandydatów towarzystwa) przygotowującego do wykonywania zawodu psychoanalityka, zgodnie ze standardami międzynarodowego stowarzyszenia psychoanalitycznego.

W ramach swojej działalności statutowej Wnioskodawca prowadzi:

1. Szkolenie psychoanalityczne zgodnie z wymogami Ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych oraz wymogami (...).

Szkolenie przeznaczone jest wyłącznie dla kandydatów A., a jego celem jest uzyskanie certyfikatu (...) (B.), którego częścią jest A. Programy szkoleniowe obejmują specjalistyczną wiedzę kliniczną oraz praktyczne kompetencje niezbędne do wykonywania zawodu psychoanalityka.

Szkolenia i seminaria są prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe i doświadczenie kliniczne. Proces szkoleniowy regulowany jest przepisami A. zgodnymi z regułami B.

Szkolenie nadzorowane jest przez Komisję Szkoleniową Towarzystwa. Jego ukończenie otwiera drogę do przyjęcia w poczet członków A. oraz B. Nauczyciele prowadzący szkolenie - członkowie A. nie pobierają wynagrodzenia za seminaria prowadzone w ramach szkolenia.

Ponadto A. prowadzi:

1. Programy samokształceniowe przeznaczone dla członków i kandydatów Towarzystwa.

Zgodnie z ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 roku wymogiem pracowników jest ustawiczny rozwój zawodowy: Pracownicy mają ustawowy obowiązek podnoszenia kwalifikacji poprzez szkolenia i kursy w tzw. okresach edukacyjnych. Również reguły B. oraz Kodeks Etyczne Towarzystwa nakładają na członków Towarzystwa wymóg kształcenia ustawicznego i podnoszenia swojej wiedzy klinicznej i teoretycznej. Część seminariów jest odpłatnych a z wniesionych opłat regulowane są wynagrodzenia tłumaczy. Towarzystwo nie zarabia pieniędzy na seminariach samokształceniowych.

2. W ramach samokształcenia i kształcenie ustawicznego A. oferuje:

a) Seminaria kliniczne

b) Seminaria superwizyjnej.

c) Zebrania naukowe

d) Seminaria teoretyczne

Wyżej wymienione działania przeznaczone są przede wszystkim dla członków i kandydatów Towarzystwa i wiążą się opłatą. Superwizja psychoterapii jest zwolniona przedmiotowo z podatku VAT.

3. W ramach odpłatnej działalności statutowej A. organizuje 2-3 konferencje oraz cykle wykładów.

W konferencjach i wykładach otwartych biorą udział członkowie i kandydaci Towarzystwa, ale również psychoterapeuci zainteresowani psychoanalizą i psychoanalityczną metodą leczenia.

Towarzystwo organizuje również wykłady naukowe przeznaczone wyłącznie dla członków Towarzystwa. Również konferencje i wykłady otwarte dla osób spoza Towarzystwa są płatne.

Celem konferencji i wykładów jest poszerzanie wiedzy z zakresu współczesnych problemów klinicznych, np. uzależnienie od przestrzeni wirtualnej, zaburzeń odżywiania, zaburzeń tożsamości płci, zagrożeń okresu dorastania czy zagrożeń samobójstwem. Konferencje przeznaczone są dla osób pozostających w procesie szkolenia psychoanalitycznego lub psychoterapeutycznego, praktykujących lekarzy, psychoterapeutów i psychologów. Konferencje organizowane przez Wnioskodawcę mają charakter naukowo-szkoleniowy i służą podnoszeniu kwalifikacji zawodowych uczestników.

Źródła dochodów i struktura kosztów.

A. utrzymuje się przede wszystkim ze składek członkowskich i kandydackich. W niewielkim stopniu z darowizn. Wszystkie funkcje pełnione są społecznie również osoby prowadzące zajęcia, wykładowcy i prelegenci nie pobierają wynagrodzenia. Sporadycznie Wnioskodawca opłaca honoraria prelegentów zagranicznych, jeśli zależy mu na określonym obszarze wiedzy specjalistycznej. Konferencje i część wykładów prowadzona jest w ramach odpłatnej działalności statutowej, na co Wnioskodawca przeznacza środki uzyskane z konferencji i wykładów.

Składki członkowskie nie pokrywają w całości bieżącej działalności Towarzystwa i część przychodów z odpłatnej działalności statutowej Towarzystwo przeznacza na pokrycie kosztów stałych tzn. wynagrodzeń pracowników, wynajmu lokalu i opłaty mediów, obsługi IT, obsługi poligraficznej oraz kosztów okazjonalnych, np. unowocześnienia strony internetowej, dojazdów i zakwaterowania prelegentów zagranicznych, dofinansowaniu udziału przedstawicieli Towarzystwa w spotkaniach władz B., oraz (...).

Szkolenie psychoanalityczne jest stosunkowo drogie ze względu na wymóg terapii własnej i dość rygorystyczne wymogi supewizyjne, w związku z czym Wnioskodawca stara się utrzymać koszty szkolenia na niskim poziomie i samo szkolenie teoretyczne należy do najtańszych na rynku. Z tego względu Wnioskodawca nie podnosi składek członkowskich i kandydackich.

Stowarzyszenie liczy w tej chwili 89 członków i 44 kandydatów. Wnioskodawca nie jest jednostką objętą systemem oświaty i nie posiada akredytacji kuratora oświaty.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

A. nie jest zarejestrowane jako aktywny płatnik podatku VAT. Do tej pory księgowość Towarzystwa prowadziły biura księgowe i na podstawie ich rekomendacji Wnioskodawca nie występował o zarejestrowanie jako płatnik podatku od towarów i usług. W lipcu bieżącego roku Zarząd Towarzystwa podjął decyzję o zatrudnieniu księgowej i zrezygnowaniu z usług biura księgowego z końcem lipca. Zatrudniona księgowa zwróciła się do Wnioskodawcy o wyjaśnienie stanu prawnego Towarzystwa między innymi w zakresie podatku VAT.

Towarzystwo nie jest zarejestrowane w rejestrze przedsiębiorców. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej a jedynie nieodpłatną i odpłatną działalność statutową.

Jednym z celów A. jest między innymi kształcenie psychoanalityków zgodnie z modelem Międzynarodowego (...) w skrócie B. (...) oraz wymogami ustawy o zawodach medycznych. Model szkolenia psychoanalitycznego został opracowany w 1923 roku i zakłada, że w szkoleniu psychoanalityka muszą jednocześnie zaistnieć trzy elementy - szkolenie teoretyczne, superwizja pracy klinicznej oraz trening własny.

Szkolenie teoretyczne odbywa się w ramach A. i jest prowadzone przez psychoanalityków - członków Towarzystwa, którzy nie pobierają wynagrodzenia za prowadzenie zajęć. Kandydaci Towarzystwa wnoszą ustaloną opłatę za cykl pięciu półtoragodzinnych zajęć. Kandydat ma obowiązek odbycia minimum 26 cykli zajęć. Na każdy cykl składa się 5 półtoragodzinnych zajęć. Szkolenie teoretyczne przeznaczone jest wyłącznie dla Kandydatów Towarzystwa. Na część superwizyjną szkolenia składają się: superwizja indywidualna oraz seminaria kliniczne.

Superwizję indywidualną kandydaci organizują we własnym zakresie i jakkolwiek jest ona prowadzona przez Psychoanalityków - członków Towarzystwa to jest rozliczana w ramach indywidualnych działalności gospodarczych i Towarzystwo w żaden sposób nie uczestniczy w tych rozliczeniach.

Towarzystwo prowadzi seminaria kliniczne dla kandydatów, które są obowiązkowym elementem szkolenia. Począwszy od drugiego roku szkolenia kandydat ma obowiązek uczestniczenia w 4 cyklach seminariów klinicznych rocznie przez cały okres szkolenia. Podobnie jak w przypadku seminariów teoretycznych seminaria kliniczne prowadzone są wolontaryjnie przez Psychoanalityków - członków Towarzystwa.

Trening własny

Każdy kandydat ma obowiązek odbycia własnej psychoanalizy szkoleniowej. Zgodnie z zasadą, że pomóc innym można wtedy, kiedy pozna się siebie. Ten element szkolenia również kandydaci organizują we własnym zakresie i Towarzystwo jako podmiot nie czerpie z tego żadnych korzyści. Jedynym warunkiem jest to, że psychoanaliza szkoleniowa musi odbywać się u uprawnionych psychoanalityków wyznaczonych przez Towarzystwo.

Podsumowując, szkolenie psychoanalityczne przeznaczone jest wyłącznie dla kandydatów Towarzystwa. Rocznie Towarzystwo przyjmuje do szkolenia 4-6 osób. W tej chwili Wnioskodawca ma około 40 kandydatów wszystkich roczników.

Konferencje, seminaria, wykłady

Celem Towarzystwa, oprócz szkolenia przyszłych psychoanalityków, jest propagowanie wiedzy psychoanalitycznej oraz stałe podnoszenie kwalifikacji psychoanalityków. Zawód psychoanalityka, podobnie jak zawód lekarza wymaga stałego rozwoju zawodowego.

Cel ten Wnioskodawca realizuje przez organizację seminariów, konferencji i wykładów. Część seminariów i wykładów ma charakter zamknięty i jest przeznaczona wyłącznie dla członków i kandydatów Towarzystwa. Wykłady są nieodpłatne natomiast w przypadku seminariów Wnioskodawca decyduje się na to by były odpłatne, jeśli wiąże się to np. z pokryciem kosztów tłumaczenia tekstów lub koniecznością pokrycia kosztów podróży prelegentów przyjeżdzających z zagranicy.

W konferencjach i wykładach otwartych biorą udział członkowie i kandydaci Towarzystwa oraz osoby spoza Towarzystwa - psychoterapeuci zainteresowani psychoanalizą oraz podnoszeniem swoich kompetencji zawodowych. Konferencje i wykłady otwarte są płatne. Z reguły w ciągu roku Wnioskodawca organizuje 2-3 konferencje i kilka (6-8) wykładów otwartych. Elementem etosu psychoanalitycznego jest opisywanie nowych napotkanych zjawisk klinicznych. Jeśli psychoanalityk leczy osobę, np. z poważnymi problemami somatycznymi stara się opisać przebieg terapii z zachowaniem wszelkich reguł poufności. Opisany problem, prezentowany podczas konferencji lub wykładu otwartego służy pomocą tym psychoanalitykom i psychoterapeutom, którzy w swojej pracy klinicznej stykają się z podobnymi problemami. W ten sposób Wnioskodawca stara się podnosić własne kwalifikacje oraz oferować swoją wiedzę zainteresowanym psychoterapeutom. Członkowie Towarzystwa prowadzący wykłady lub biorący udział w konferencjach jako prelegenci nie pobierają wynagrodzenia.

Konferencje i wykłady mają charakter naukowy. Ich celem jest również wymiana doświadczeń poszczególnych uczestników i dyskusja problemów klinicznych oraz metod leczenia.

W szkoleniu psychoanalitycznym, tzn. w seminariach teoretycznych i seminariach klinicznych biorą udział wyłącznie kandydaci A. przyjęci do szkolenia. W wykładach zamkniętych, seminariach samokształceniowych wyłącznie członkowie i kandydaci Towarzystwa.

Superwizja prowadzona przez Towarzystwo odbywa się wyłącznie w ramach seminariów klinicznych lub samokształceniowych i przeznaczona jest wyłącznie dla kandydatów lub członków Towarzystwa.

W wykładach zamkniętych biorą udział członkowie i kandydaci Towarzystwa. W wykładach otwartych, konferencjach i seminariach otwartych biorą udział członkowie i kandydaci Towarzystwa oraz osoby niebędące członkami - psychoterapeuci pracujący w nurcie psychoanalitycznym zainteresowani podnoszeniem zdobywaniem wiedzy i podnoszeniem kwalifikacji klinicznych.

Celem szkolenia psychoanalitycznego jest uzyskanie statusu psychoanalityka i tym samym uzyskanie członkostwa A. oraz członkostwa B. Bez ukończenia szkolenia nie można być członkiem Towarzystwa. Osoba uczestnicząca w szkoleniu ma status kandydata Towarzystwa.

Szkolenie samo w sobie służy również zdobywaniu kwalifikacji zawodowych. Z reguły do szkolenia psychoanalitycznego zgłaszają się osoby, które już pracują klinicznie i są zainteresowane pogłębianiem swojej wiedzy klinicznej i teoretycznej. Seminaria, wykłady i konferencje mają na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych o obrębie terapii.

Etos psychoanalityczny nakłada na członków Towarzystwa obowiązek dzielenia się zdobytym doświadczeniem. Jeśli ktoś z członków pracuje z osobą, np. cierpiącą na poważne dolegliwości psychosomatyczne, stara się opisać proces leczenia i z zachowaniem wszelkich reguł poufności dzielić się swoją wiedzą w postaci publikacji lub udziału w konferencjach czy wykładach. Osoby uczestniczące w wykładach, konferencjach czy seminariach mają możliwość zdobywania wiedzy i umiejętności z obszaru współczesnych zjawisk klinicznych po to by lepiej pracować w podobnych sytuacjach. Uczestnicy konferencji i wykładów to praktykujący klinicyści - analitycy i psychoterapeuci pracujący w modalności psychoanalitycznej.

W ostatnim okresie obserwujemy znaczący wzrost niepokojących zjawisk w obszarze zdrowia psychicznego: nasilenie tendencji samobójczych, wzrost zachorowań na depresje, wzrost uzależnień od przestrzeni wirtualnej, Internetu, hazardu czy środków psychoaktywnych. Wielu młodych ludzi cierpi z powodu zaburzeń tożsamości płci czy lęków społecznych. Praca psychoanalityka czy psychoterapeuty wymaga ciągłego aktualizowania swojej wiedzy i umiejętności. Ponadto praca ta wymaga ciągłej weryfikacji społecznej, ponieważ w dużej mierze polega na osobistym zaangażowaniu emocjonalnym. Zdobyta wiedza i doświadczenie służą lepszej pracy i skuteczniejszemu pomaganiu ludziom.

A. nie jest jednostką objętą regulacjami dotyczącymi jednostek oświaty. A. nie ma statusu uczelni wyższej, Instytutu badawczego, czy jednostki naukowej PAN.

Szkolenie psychoanalityczne w Polsce nie jest prowadzone w oparciu o przepisy państwowe, lecz w oparciu o wewnętrzne standardy merytoryczne i etyczne wyznaczane przez stowarzyszenia zawodowe oraz międzynarodowe (...) (B.) i European (...) (E.).

Sam zawód psychoterapeuty (psychonalityka) w Polsce funkcjonuje w formule wolnego rynku i standardów wyznaczanych przez środowisko naukowe, bez ogólnej ustawy regulującej tę profesję. W ostatnim okresie wiele środowisk psychoterapii podjęło starania o uregulowanie zawodu psychoterapeuty. Reprezentanci A., aktywnie uczestniczą w pracach na przygotowaniem ustawy.

Poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym (druk nr 1345) Przepisy resortowe (np. zarządzenia Ministra Zdrowia i NFZ dotyczące świadczeń gwarantowanych w opiece psychiatrycznej) określają kwalifikacje wymagane od osób prowadzących terapię w placówkach publicznych, uznając certyfikaty wydawane przez uznane towarzystwa naukowe i psychoterapeutyczne w tym A.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

W Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień definicje pojęć, w tym szczegółowe wymagania kwalifikacyjne i uprawnienia personelu (m.in. psychoterapeutów, lekarzy i terapeutów), znajdują się w § 2. Wymagania dotyczące terapii w rozporządzeniu zmieniającym z 12 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1212) zostały określone w § 1, który wprowadza zmiany do załączników rozporządzenia macierzystego, m.in. w zakresie kadry i standardów. Kluczowe modyfikacje, w tym dopuszczenie specjalizantów do terapii pod nadzorem oraz zmiany w organizacji zespołów środowiskowych, wynikają z § 1 pkt 6 (dot. leczenia uzależnień) oraz § 1 pkt 1-3 (dot. opieki dzieci i młodzieży)

A. jak do tej pory nie ubiegało się o akredytację jednostki oświatowej. A. nie korzysta z funduszy publicznych. Zdarza się, że udział w konferencji czy wykładzie opłacany jest np. przez jednostkę budżetową. Oczywiście Wnioskodawca może potwierdzić takie wpłaty.

Na ten moment funkcjonowanie Towarzystwa jest regulowane przez międzynarodowe wymogi B. oraz ustawę o Stowarzyszeniach. Kształt szkolenia regulowany jest wewnętrznymi regulaminami. Z chwilą wejścia ustawy regulującej zawód psychoterapeuty szkolenie psychoanalityczne będzie regulowane przepisami ustawy. Program wykładów oraz tematykę konferencji ustala powołany przez Zarząd Towarzystwa Komitet Naukowy. Organizacją konferencji zajmuje się Komitet Organizacyjny oraz pracownicy administracyjni Towarzystwa.

W przypadku uchwalenie ustawy Ministerstwo Zdrowia, w szczególności CMKP oraz Izby Samorządu Psychoterapeutów będą akredytowały ośrodki szkolące w psychoterapii oraz ośrodki certyfikujące, a także nadzorowały proces organizacji szkolenia. Szczegółowy kształt ustawy nie jest jeszcze znany.

Tematyka konferencji i wykładów pozostaje wewnętrzną kwestią Towarzystwa i jest kształtowana przez Komitet Naukowy i Zarząd.

Z chwilą wejścia ustawy program szkolenia musi uzyskać akceptację Samorządu i Ministerstwa. Na ten moment nad szkoleniem pełni kontrolę Komisja Szkoleniowa. Prezydium Komisji Szkoleniowej wybierane jest przez Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia. Prezydium KS powołuje Podkomisje ds. Kwalifikacji, Programu Szkolenia oraz Podkomisję Oceny Przebiegu Szkolenia. Podkomisja Kwalifikacji zajmuje się przyjmowaniem kandydatów do szkolenia. Procedura przyjmowania jest złożona a jej celem jest ocena predyspozycji do zawodu psychoanalityka.

Komisja ds. Programu ustala rokrocznie program szkolenia na który składają się seminaria teoretyczne i kliniczne, zgodnie z wytycznymi B. oraz wymogami projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty i ustala prowadzących. Podkomisja ds. oceny przebiegu szkolenia monitoruje proces szkolenia kandydatów. Program konferencji i wykładów ustala Komitet Naukowy oraz Podkomisja ds. Psychoanalizy Dzieci i Młodzieży. Seminaria samokształceniowe organizowane są oddolnie przez poszczególne grupy członków i kandydatów.

Wg standardów B. jedynie A. jest uprawnione do szkolenia z psychoanalizy, a wg Statutu Towarzystwa Psychoanalityk nie może uczyć psychoanalizy poza strukturą Towarzystwa Psychoanalitycznego. Tym niemniej szkolenie psychoanalityczne jest zbieżne z innym szkoleniami w zakresie psychoterapii i realizuje podobny program jak np. Sekcja Naukowa A. Dla wielu adeptów medycyny czy psychologii jest swojego rodzaju szkoleniem podyplomowym. Według standardów projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty jest równoważne ze specjalizacją w zakresie psychologii klinicznej.

Stawki za szkolenie psychoanalityczne należą do najniższych na rynku. Wynika to z dwóch czynników. Po pierwsze wykładowcy uczą nie pobierając wynagrodzenia. Po drugie, ponieważ własny trening i superwizja opłacana indywidualnie przez kandydatów jest obciążeniem, Wnioskodawca decyduje się na utrzymywanie niskich stawek za szkolenie w Towarzystwie. Celem Towarzystwa jest utrzymanie dostępności psychoanalitycznej metody leczenia a nie zarabianie pieniędzy. Przeciętny koszt szkolenia wynosi między 300 a 400 zł miesięcznie w zależność od liczby seminariów jakie wybiera kandydat. Czynnikiem decydującym o wysokości opłat jest dostępność oraz inflacja.

Dostępność szkolenia i wiedzy jest priorytetem a zasada pracy społecznej na rzecz Towarzystwa jest wpisana do Statutu. Co do cen konferencji to podstawą jest zawsze kosztorys. Cena konferencji musi pokryć koszty wynajmu sali, tłumaczenia, kosztów przylotu w przypadku prelegentów spoza Polski.

Zasady funkcjonowania Towarzystwa są regulowane przez wymogi B. Wnioskodawca nie może zmienić np. pewnych kanonów szkolenia. Co do programu konferencji, wykładów Wnioskodawca ma dowolność.

Pytanie

Czy usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych świadczone przez Wnioskodawcę korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy opisane usługi korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT.

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę stanowią bowiem usługi kształcenia zawodowego.

Szkolenia pozostają w bezpośrednim związku z wykonywaniem zawodu psychoanalityka oraz służą zdobywaniu i aktualizacji specjalistycznej wiedzy zawodowej. Działalność szkoleniowa obejmuje specjalistyczne zagadnienia kliniczne, techniki terapeutyczne, teorię psychoanalityczną oraz superwizję praktyki zawodowej.

Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem TSUE pojęcie kształcenia zawodowego należy interpretować szeroko. Za kształcenie zawodowe uznaje się nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z zawodem oraz mające na celu uzyskanie lub aktualizację wiedzy wykorzystywanej dla celów zawodowych. Konferencje organizowane przez Wnioskodawcę mają charakter naukowo-szkoleniowy i służą doskonaleniu zawodowemu uczestników. W konsekwencji również te usługi powinny korzystać ze zwolnienia z VAT.

Na poparcie stanowiska Wnioskodawca wskazuje między innymi:

• interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 4 września 2023 r., sygn. IPPP1/4512-1-54/16-19/S/RR,
• interpretacja Dyrektora KIS z 17 października 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.409.2024.2.SKJ,
• orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczące pojęcia kształcenia zawodowego.

Szkolenie psychoanalityczne jest zintegrowaną całością składającą sią z semianariów teoretycznych, seminarium klinicznego (superwizyjnego) oraz treningu własnego kandydata realizowanego poza strukturą Towarzystwa. Szkolenie jest zbliżone w swoim charakterze do specjalizacji medycznych. Jest zaawansowanym szkoleniem w psychoterapii. W naszej ocenie szkolenie A. ma charakter szkolenia kadr medycznych w zakresie profesjonalnej psychoterapii. Celem Towarzystwa nie jest zarabianie pieniędzy a zajęcia prowadzone są przez członków Towarzystwa, którzy nie pobierają za to wynagrodzenia. Wnioskodawca wnioskuje o zwolnienie tej części działalności za względu na cele publiczne. Co do wykładów i konferencji naukowych, to ich celem jest podnoszenie kwalifikacji zawodowych w zakresie ochrony zdrowia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm. ), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy :

Z cytowanego art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy wynika, że zwolnienie od podatku od towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia i wychowania świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b ustawy, mogą korzystać uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, o ile świadczone przez te podmioty usługi są usługami kształcenia.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:

Stosownie do art. 43 ust. 17 ustawy:

W myśl art. 43 ust. 17a ustawy:

Z powołanych przepisów art. 43 ust. 17 i art. 43 ust. 17a ustawy wynika zatem, że zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 i art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a-c ustawy mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe, jeżeli: są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Ponadto, jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 832) zwanego dalej rozporządzeniem:

Stosownie do treści § 3 ust. 8 rozporządzenia:

W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:

Wskazane wyżej regulacje stanowią implementację prawa unijnego, gdyż w świetle art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą:

Cytowany przepis umiejscowiony został w rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co oznacza, że usługi szkoleniowe na gruncie Dyrektywy podlegają zwolnieniu od podatku wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.

Należy także zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT, w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również wielokrotnie podkreślał TSUE w swym orzecznictwie, pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (przykładowo wyrok Trybunału z 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).

Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 (art. 132 Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków (pkt 27 ww. wyroku).

Ponadto wskazać należy, że definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego została zawarta w art. 44 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 str. 1), zwanego dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio.

W myśl art. 44 rozporządzenia 282/2011:

Jednocześnie podkreślić należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, istotne jest - w pierwszej kolejności - uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych.

Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 rozporządzenia 282/2011 należy mieć na uwadze dosłowne brzmienie tych przepisów.

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.

W analizowanym przypadku wątpliwości dotyczą ustalenia, czy świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.

W uzupełnieniu sprawy wskazali Państwo, że nie są jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Ponadto, nie posiadają Państwo statusu uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk lub instytutu badawczego.

Zatem stwierdzić należy, że świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, ponieważ nie są spełnione przesłanki wynikające z powołanego przepisu.

W konsekwencji należy przeanalizować czy dla przedmiotowych usług znajduje zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy.

Powołany wyżej przepis art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy przewiduje zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach. Dla zastosowania ww. zwolnienia istotne jest uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inną niż wymienione w pkt 26, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu.

Jak wynika z opisu sprawy, celem szkolenia psychoanalitycznego jest uzyskanie statusu psychoanalityka i tym samym uzyskanie członkostwa A. oraz członkostwa B. Bez ukończenia szkolenia nie można być członkiem Towarzystwa. Osoba uczestnicząca w szkoleniu ma status kandydata Towarzystwa. Szkolenie samo w sobie służy również zdobywaniu kwalifikacji zawodowych. Z reguły do szkolenia psychoanalitycznego zgłaszają się osoby, które już pracują klinicznie i są zainteresowane pogłębianiem swojej wiedzy klinicznej i teoretycznej. Seminaria, wykłady i konferencje mają na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych w obrębie terapii. Etos psychoanalityczny nakłada na członków Towarzystwa obowiązek dzielenia się zdobytym doświadczeniem. Osoby uczestniczące w wykładach, konferencjach czy seminariach mają możliwość zdobywania wiedzy i umiejętności z obszaru współczesnych zjawisk klinicznych po to by lepiej pracować w podobnych sytuacjach. Uczestnicy konferencji i wykładów to praktykujący klinicyści - analitycy i psychoterapeuci pracujący w modalności psychoanalitycznej. Wskazali Państwo także, że praca psychoanalityka czy psychoterapeuty wymaga ciągłego aktualizowania swojej wiedzy i umiejętności. Ponadto praca ta wymaga ciągłej weryfikacji społecznej, ponieważ w dużej mierze polega na osobistym zaangażowaniu emocjonalnym. Zdobyta wiedza i doświadczenie służą lepszej pracy i skuteczniejszemu pomaganiu ludziom.

Mając zatem na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy stwierdzić należy, że świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych stanowią usługi kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, gdyż pozostają w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem osób biorących udział w szkoleniu i mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.

Przechodząc zaś do pozostałych przesłanek warunkujących zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług wskazać należy, że odesłanie w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy do „odrębnych przepisów” odnosić się może wyłącznie do uregulowań, które określają formy i zasady usług szkoleniowych w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Odrębne przepisy określające formy i zasady to uregulowania, z których wynika np. program szkolenia, ilość godzin szkolenia, tematyka, krąg osób objętych szkoleniem, warunki, jakie musi spełnić organizator kształcenia.

Natomiast zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy, względem usługi, która stanowi usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, ma zastosowanie pod warunkiem, że usługa ta jest świadczona przez podmiot, który uzyskał akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.

Z kolei przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług wymóg finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.

Jak już wyżej wskazano, dla zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy istotne jest uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inną niż wymienione w pkt 26, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu.

Zatem mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy należy stwierdzić, że dla świadczonych przez Państwa usług organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych nie znajdzie zastosowania wolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy.

Jak wskazano powyżej, usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych stanowią usługi kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy. Nie oznacza to jednak, że prowadzone przez Państwa szkolenia psychoanalityczne, seminaria kliniczne, superwizja oraz konferencje naukowo-szkoleniowe mogą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie wskazanego przepisu ustawy.

Zgodnie bowiem z normą wyrażoną w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy, zwolnieniem objęte są usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzone w formach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Tak więc, ustawodawca przewidział zastosowanie zwolnienia przedmiotowego dla ww. usług, ale wyłącznie w sytuacji, gdy warunki ich świadczenia, w szczególności forma i zasady wynikają z odrębnych od podatkowych aktów prawnych.

A zatem mimo, że usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych są usługami kształcenia zawodowego, jednak nie jest to jedyna, a zarazem wystarczająca przesłanka dla objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy. Warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu jest nie tylko uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inną niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, ale również spełnienie dodatkowych przesłanek wynikających z treści art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy. Mianowicie usługi te muszą być prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Spełnienie jednakże ww. warunku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieją przepisy prawa regulujące formy i zasady kształcenia zawodowego.

W analizowanej sprawie wskazali Państwo, że szkolenie psychoanalityczne w Polsce nie jest prowadzone w oparciu o przepisy państwowe, lecz w oparciu o wewnętrzne standardy merytoryczne i etyczne wyznaczane przez stowarzyszenia zawodowe oraz międzynarodowe organizacje (...) (B.) i E. (E.). Wskazali Państwo także, że sam zawód psychoterapeuty (psychonalityka) w Polsce funkcjonuje w formule wolnego rynku i standardów wyznaczanych przez środowisko naukowe, bez ogólnej ustawy regulującej tę profesję. Ponadto wskazali Państwo, że w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień definicje pojęć, w tym szczegółowe wymagania kwalifikacyjne i uprawnienia personelu (m.in. psychoterapeutów, lekarzy i terapeutów), znajdują się w § 2.

W tym miejscu wskazać należy, że w myśl § 2 pkt 5 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2026 r. poz. 383):

Należy zauważyć, że powołane wyżej przepisy rozporządzenia, nie regulują form, ani zasad kształcenia osób wykonujących zawód psychoterapeuty.

Samo określenie, jakie kwalifikacje powinny posiadać osoby uprawnione do wykonywania świadczeń, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, nie pozwala uznać za spełnionej przesłanki, określonej w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy, tzn. aby usługi kształcenia zawodowego prowadzone były w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Aby można było mówić o tym, że warunki zostały określone w odrębnych przepisach, przepisy te, np. rozporządzenie, muszą regulować formy kształcenia, czyli określać sposoby prowadzenia szkoleń oraz precyzować zasady prowadzenia takich szkoleń. Wskazane przez Państwa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień określa wyłącznie jakie kwalifikacje powinny posiadać osoby wykonujące m.in. świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej.

Zatem wskazane przez Państwa przepisy nie są odrębnymi regulacjami, z których wynikają zasady i formy prowadzenia szkoleń. Tym samym świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych nie stanowią usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Odesłanie w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy do „odrębnych przepisów” odnosić się może wyłącznie do przepisów, które określają formy i zasady usług szkoleniowych w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Odrębne przepisy określające formy i zasady to przepisy, z których wynika np. program szkolenia, ilość godzin szkolenia, tematyka, krąg osób objętych szkoleniem, warunki jakie musi spełnić organizator kształcenia.

Zatem wobec braku wskazania przez Państwa przepisów prawa regulujących formy i zasady przeprowadzania szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych powoduje, że nie można uznać, że szkolenia psychoanalityczne, seminaria kliniczne, superwizja oraz konferencje naukowo-szkoleniowe stanowią usługi prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy.

Tym samym warunek określony w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy nie jest spełniony. Zatem dla usług organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych nie znajduje zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie wskazanego przepisu.

Należy zauważyć, że w systemie prawa wspólnotowego jednym ze źródeł prawa są wymienione w niniejszej interpretacji Dyrektywy, które są aktami prawa wtórnego i wiążą co do zamierzonego celu każde państwo członkowskie, do którego są kierowane, pozostawiając jednak władzom krajowym wybór form i środków ich wprowadzenia.

Dyrektywy nie określają w sposób pełny zagadnień będących ich przedmiotem i wymagają uściślenia lub uzupełnienia przez państwa członkowskie. Kraje członkowskie są zobowiązane do implementowania zapisów dyrektyw do prawa w wyznaczonych w dyrektywach terminach.

Zatem warunkiem stosowania dyrektyw jest ich wdrożenie do przepisów krajowych. Istnieją jednak pewne szczególne okoliczności, kiedy dyrektywa może być stosowana bezpośrednio. W przypadku braku implementacji norm dyrektyw do porządku prawnego danego państwa członkowskiego albo dokonania implementacji w sposób niepełny lub po terminie, dyrektywy mogą być stosowane bezpośrednio pod warunkiem, że przepisy dyrektyw są precyzyjne i bezwarunkowe, zaś z norm dyrektyw wynikają prawa jednostek wobec państwa.

Przepisy wynikające z dyrektyw w świetle systemu prawa krajowego nie są przepisami obowiązującymi wprost. Stanowią rodzaj ramowych wytycznych pozwalających na dostosowanie prawodawstwa poszczególnych krajów do pewnych wymogów unijnych. Wskazują na cele, jakie należy osiągnąć, nie ograniczając równocześnie metod i środków regulujących poszczególne tytuły podatkowe.

Zauważyć należy, że istotną rolą dyrektywy jest wskazanie właściwej interpretacji przepisów krajowych, zwane pośrednim stosowaniem dyrektywy. Jeśli w procesie wykładni przepisu krajowego pojawiają się wątpliwości (tzn. istnieją alternatywne, dopuszczalne z punktu widzenia zasad wykładni tekstów prawnych interpretacje danego przepisu krajowego), należy przyjąć za właściwą interpretację, która jest zgodna z celem dyrektywy (wykładnia prowspólnotowa). Inaczej niż w przypadku bezpośredniego stosowania dyrektywy źródłem prawa jest w takim przypadku nadal przepis krajowy, którego wykładnia uwzględnia cele wynikające z prawa wspólnotowego. Dzięki dyrektywie dokonywana jest jedynie właściwa wykładnia przepisu krajowego, co nie powinno wpływać na zakres jego stosowania. W takiej sytuacji, w przypadku pośredniego stosowania dyrektywy nie sposób uchylać się od stosowania przepisów krajowych, które są interpretowane w zgodzie z zasadami prawa wspólnotowego.

Zgodnie z wcześniej powołanym art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy Rady 2006/112/WE Rady - państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.

Jak wynika z analizy art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, aby stwierdzić czy usługi kształcenia wykonywane przez dany podmiot korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu konieczne jest stwierdzenie, czy mamy do czynienia z podmiotem prawa publicznego powołanym w celach edukacyjnych, działającym w tym zakresie pod kontrolą państwa, które ma zapewnić jakość świadczeń oraz odpowiednią ich cenę, realizującym przy tym określoną politykę edukacyjną, dysponującym przy tym zasobem kadrowym oraz odpowiednią infrastrukturą.

Dyrektywa VAT nie zezwala na ogólne zwolnienie wszystkich usług edukacyjnych świadczonych przez podmioty niepubliczne w celach komercyjnych. Takie zwolnienie może być stosowane tylko w zależności od celów realizowanych przez podmioty świadczące wskazane powyżej usługi oraz warunków, w jakich te podmioty działają.

Zaprezentowana wykładnia znajduje swoje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 listopada 2013 r., w sprawie C-319/12 Minister Finansów przeciwko MDDP sp. z o.o. Akademia Biznesu, sp. komandytowej, w którym Trybunał stwierdził, że:

Trybunał podkreślił dalej, że:

Podmioty prawa publicznego powołane przez państwo do świadczenia usług edukacyjnych, szkoleniowych to nic innego jak podmioty - jednostki, których zarówno powstawanie, jak i późniejsze działanie jest ściśle określone przez odpowiednie przepisy prawa (ustawy, rozporządzenia) (np. szkoły, uczelnie). Podmioty takie działają na podstawie odpowiednich regulacji zarówno jeśli chodzi o działalność stricte edukacyjną, jak i inną ściśle z nią związaną. Jeśli chodzi o samą stronę edukacyjną, to podmioty te działają w oparciu o konkretne programy nauczania, zasady zatrudniania odpowiednich osób. Natomiast co do pozostałych kwestii muszą spełniać odpowiednie warunki techniczne, zapewnić odpowiednią infrastrukturę. Działania podejmowane są w szeroko pojmowanym interesie publicznym. Wszystkie te aspekty odbywają się pod kontrolą państwa, podmioty nie mają dowolności w kształtowaniu ogólnych zasad swego działania. Wszystkie czynione przez podmioty działania muszą być zaakceptowane, a następnie kontrolowane przez państwo.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku z 14 czerwca 2007 r. w sprawie C-434/05 Horizon College, pkt 35:

Istotną wskazówką, jak rozumieć sformułowanie „odpowiedni” (mający cel edukacyjny) podmiot prawa publicznego jest stanowisko wyrażone przez TSUE w ww. wyroku:

Należy również przytoczyć fragment opinii Rzecznika Generalnego Juliane Kokott z 15 stycznia 2009 r. w sprawie C-357/07, TNT Post UK Ltd The Queen przeciwko The Commissioners of Her Majesty’s Revenue & Customs, odnoszący się do charakteru zwolnień, określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE. Wynika z niej, że:

W wyroku z 28 kwietnia 2022 r. w sprawie C-612/20 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że:

W ww. wyroku TSUE wskazał, że:

W sprawie tej, TSUE oparł swoje rozstrzygnięcie na braku spełnienia przez podmiot warunków określonych w przepisach krajowych. TSUE stwierdził, że:

Orzeczenie to potwierdza zatem, że ustawodawca krajowy miał swobodę w sposobie określenia podmiotów, których cele uznał za podobne, a ponadto nawet jeśli przedmiotowo byłaby to działalność edukacyjna leżąca w interesie publicznym, to jeśli nie zostały spełnione warunki przewidziane w prawie krajowym, to zwolnienie nie ma zastosowania.

Ponadto, jak wskazano – umiejscowienie art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 112 w rozdziale „zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym” odnoszą się do czynności tzw. „użyteczności publicznej”. Wspólnym elementem tych usług (usługi pocztowe, służby zdrowia, opieka społeczna, usługi w dziedzinie religii) jest to, że zaspokajają one podstawowe potrzeby ludności oraz są świadczone przez podmioty nienastawione na osiągnięcie zysku.

Jak wynika z analizy art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy, aby stwierdzić czy usługi kształcenia wykonywane przez dany podmiot podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie ww. przepisu konieczne jest stwierdzenie, czy mamy do czynienia z podmiotem prawa publicznego powołanym w celach edukacyjnych, działającym w tym zakresie pod kontrolą państwa, która ma zapewnić jakość świadczeń oraz odpowiednią ich cenę, realizującym przy tym określoną politykę edukacyjną, dysponującym przy tym zasobem kadrowym oraz odpowiednią infrastrukturą.

Dyrektywa nie zezwala na ogólne zwolnienie wszystkich usług edukacyjnych świadczonych przez podmioty niepubliczne w celach komercyjnych. Takie zwolnienie może być stosowane tylko w zależności od celów realizowanych przez podmioty świadczące wskazane powyżej usługi oraz warunków w jakich te podmioty działają.

Oceniając zatem świadczone przez Państwa usługi kształcenia zawodowego pod kątem objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 132 ust. 1 pkt lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z uwzględnieniem tez przywołanych wyroków TSUE, należy uznać, że świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych dla psychoterapeutów (psychoanalityków) stanowią kształcenie odpowiadające standardom kształcenia odbywającego się pod kontrolą państwa.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że są Państwo organizacją działającą pod egidą (...) oraz w ramach Europejskiej (...). Jednym z Państwa celów jest między innymi kształcenie psychoanalityków zgodnie z modelem Międzynarodowego (...) w skrócie B. (...) oraz wymogami ustawy o zawodach medycznych. Szkolenie psychoanalityczne w Polsce nie jest prowadzone w oparciu o przepisy państwowe, lecz w oparciu o wewnętrzne standardy merytoryczne i etyczne wyznaczane przez stowarzyszenia zawodowe oraz międzynarodowe (...) (B.) i European (...) (E.). Wskazali Państwo, także że wg standardów B. jedynie Państwo są uprawnieni do szkolenia z psychoanalizy, a wg Statutu Towarzystwa Psychoanalityk nie może uczyć psychoanalizy poza strukturą Towarzystwa Psychoanalitycznego. Tym niemniej szkolenie psychoanalityczne jest zbieżne z innym szkoleniami w zakresie psychoterapii i realizuje podobny program jak np. Sekcja Naukowa A. Ponadto wskazali Państwo, że zasady funkcjonowania Towarzystwa są regulowane przez wymogi B., nie mogą Państwo zmienić, np. pewnych kanonów szkolenia.

Aby uznać Państwa działalność za działalność w dziedzinie kształcenia zawodowego, której cele zostały uznane przez państwo za podobne do celów podmiotów prawa publicznego, działających w zakresie kształcenia niewystarczająca jest okoliczność, że celem kształcenia jest uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zarobkowych osób w nich uczestniczących. Jeżeli zakres i jakość Państwa szkoleń będą odpowiadać standardom kształcenia odbywającego się pod kontrolą państwa, to taką działalność należy uznać za realizującą cele podobne do celów podmiotów prawa publicznego, które takiej kontroli podlegają. Chodzi zatem o zrelatywizowanie jakości, ceny czy zakresu programowego szkoleń oferowanych przez podmioty prawa publicznego i podmioty prywatne.

Skoro ze zwolnienia od podatku mogą korzystać również inne instytucje uznane przez państwo członkowskie za mające podobne cele jak podmioty prawa publicznego, należy uznać, że instytucje takie muszą realizować cele edukacyjne podobne do tych realizowanych przez podmioty prawa publicznego. Zatem podobne cele edukacyjne realizować będą te podmioty, które świadczą usługi kształcenia zapewniające odpowiednią jakość, cenę, zakres programowy odpowiadający realizowanym celom publicznym państwa członkowskiego - takie kształcenie odpowiada standardom kształcenia odbywającego się pod kontrolą państwa.

W tym miejscu należy przypomnieć, że za cele edukacyjne (szkoleniowe) podobne do celów podmiotów prawa publicznego uznać należy świadczenie usługi na podobnym, porównywalnym lub chociażby mierzalnym poziomie przez podmiot prywatny. Poziom tych usług powinien być możliwy do porównania, niezależnie od tego czy podmiotem świadczącym usługę będzie podmiot prywatny czy publiczny a przeprowadzona analiza powinna jednoznacznie prowadzić do wniosku, że kształcenie realizowane przez podmiot komercyjny, odpowiada standardom kształcenia odbywającego się pod kontrolą państwa. Aby standard usługi edukacyjnej był porównywalny czy w ogóle podlegający jakiejkolwiek mierzalności czy porównaniu, wymagane jest normatywne ustalenie standardów jego świadczenia (np. zakresu programowego, sposobów egzaminowania, poziomu wykształcenia wykładowców).

Tym samym, aby możliwe było zrelatywizowanie jakości, ceny czy zakresu programowego szkoleń oferowanych zarówno przez podmioty prawa publicznego i podmioty prywatne, istotne jest by metodologia prowadzenia opisanych zajęć była zbliżona do tej stosowanej np. przez uczelnie wyższe, bądź inne podmioty prawa publicznego.

Uzyskanie lub podniesienie kwalifikacji w danym zawodzie realizowane przez podmioty prywatne, może stanowić cel analogiczny, jak w przypadku działalności edukacyjnej prowadzonej przez podmioty publiczne, jednakże zwolnienie od podatku jest determinowane celem działalności danego podmiotu.

W konsekwencji należy uznać, że świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych dla psychoterapeutów (psychoanalityków) mieszczą się w zakresie zwolnienia określonego w art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy.

Zatem są Państwo podmiotem który należy uznać za podmiot uznany przez państwo członkowskie za mający cele podobne do celów realizowanych przez podmioty prawa publicznego, a kształcenie to za odpowiadające standardom kształcenia odbywającego się pod kontrolą państwa.

Jak wynika z opisu sprawy tematyka konferencji i wykładów pozostaje wewnętrzną kwestią Towarzystwa i jest kształtowana przez Komitet Naukowy i Zarząd. Nad szkoleniem pełni kontrolę Komisja Szkoleniowa. Prezydium Komisji Szkoleniowej wybierane jest przez Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia. Prezydium Komisji Szkoleniowej powołuje Podkomisje ds. Kwalifikacji, Programu Szkolenia oraz Podkomisję Oceny Przebiegu Szkolenia. Podkomisja Kwalifikacji zajmuje się przyjmowaniem kandydatów do szkolenia. Procedura przyjmowania jest złożona a jej celem jest ocena predyspozycji do zawodu psychoanalityka. Komisja ds. Programu ustala rokrocznie program szkolenia na który składają się seminaria teoretyczne i kliniczne, zgodnie z wytycznymi B. oraz wymogami projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty i ustala prowadzących. Podkomisja ds. oceny przebiegu szkolenia monitoruje proces szkolenia kandydatów. Program konferencji i wykładów ustala Komitet Naukowy oraz Podkomisja ds. Psychoanalizy Dzieci i Młodzieży. Seminaria samokształceniowe organizowane są oddolnie przez poszczególne grupy członków i kandydatów. Wg standardów B. jedynie Państwo są uprawnieni do szkolenia z psychoanalizy, a wg Statutu Towarzystwa Psychoanalityk nie może uczyć psychoanalizy poza strukturą Towarzystwa Psychoanalitycznego. Tym niemniej szkolenie psychoanalityczne jest zbieżne z innym szkoleniami w zakresie psychoterapii i realizuje podobny program jak, np. Sekcja Naukowa A. Ponadto co istotne w analizowanym przypadku są Państwo organizacją działającą pod egidą (...) oraz w ramach Europejskiej (...).

Zatem w świetle powyższego działalność prowadzona przez Państwa mieści się w użytym w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE Rady pojęciu podmiotu, którego cele uznane są za podobne do celów odpowiednich podmiotów prawa publicznego, w dziedzinie kształcenia zawodowego.

Tym samym świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych dla psychoterapeutów (psychoanalityków) spełniają przesłanki do objęcia ich zwolnieniem na podstawie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Jednakże, oceniając całościowo Państwa stanowisko, należy uznać je za nieprawidłowe, gdyż świadczone przez Państwa usługi organizacji szkoleń psychoanalitycznych, seminariów klinicznych, superwizji oraz konferencji naukowo-szkoleniowych dla psychoterapeutów (psychoanalityków) nie korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT. Natomiast usługi te korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powoływanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wyjaśnić należy, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą innych organów wydających interpretacje indywidualne w sprawach innych podatników, co jest tym bardziej zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających interpretacjom.

Interpretacje nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, więc zawartego w niej stanowiska organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę organ wydający interpretacje jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.

W konsekwencji, powołane przez Państwa interpretacje indywidualne, nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.