0114-KDIP4-2.4012.502.2026.2.MC

Interpretacja indywidualna2026-08-31Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Opodatkowanie sprzedaży egzekucyjnej prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości oraz posadowionych na niej budynków i budowli.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 12 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 10 sierpnia 2026 r. (wpływ 12 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest komornikiem sądowym, który prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciw Dłużnikom: małżonkowie A. A. i B. B. w sprawie Km (...) (dalej Dłużnicy). A. A. był czynnym podatnikiem VAT od 5 lipca 1993 roku do 28 czerwca 2021 roku. B. B. nie figuruje w rejestrze podatników VAT.

Przedmiotem egzekucji jest nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste, położona w (...) przy ulicy (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) (dalej Nieruchomość albo działka 1). Użytkownikami wieczystymi tej nieruchomości są oboje Dłużnicy na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej.

Nieruchomość składa się z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 o powierzchni 3800 m2.

Na nieruchomości znajduje się

·      budynek usługowo-magazynowy o powierzchni zabudowy 869 m2 oraz

·      zabudowa gospodarczo-pomocnicza, tj. zbiornik z bezodpływowym przyłączem,

·      sieć wodociągowa, przyłącza energetyczne.

Teren wokół budynku jest utwardzony nawierzchnią betonową oraz z kostki brukowej.

W północno-wschodniej części Nieruchomości znajduje się murowany budynek pomocniczy z dachem dwuspadowym krytym blachą, pełniący funkcję śmietnika oraz pomieszczenia do zwrotów. Nieruchomość jest ogrodzona siatką drucianą na słupkach metalowych.

Stan techniczny budynku oceniono w operacie szacunkowym jako pośredni, stanowiący przejście pomiędzy stanem obiektów o umiarkowanym stopniu zużycia a stanem obiektów wykazujących znaczne zużycie techniczne wymagające remontu kapitalnego. Budynek charakteryzuje się zaawansowanym zużyciem niektórych elementów wykończeniowych, co wymaga przeprowadzenia w najbliższym czasie prac remontowo-budowlanych o znacznym zakresie. Jednocześnie obiekt nie wykazuje oznak całkowitej degradacji technicznej. Zastosowana ocena wynika z jakości zastosowanych materiałów wykończeniowych oraz konieczności wykonania prac remontowo- budowlanych niezbędnych dla utrzymania właściwego stanu technicznego oraz funkcjonalności obiektu.

Z dokumentacji uzyskanej w toku czynności egzekucyjnych wynika, że dla Nieruchomości wydano następujące decyzje:

1)  decyzja z 14 października 2013 r. o sygn. (...), wydana dla spółki z o.o. „(...)” udzielająca pozwolenia na użytkowanie części zamierzenia budowlanego, tj. część zakładu w osiach 1-3 po przebudowie oraz magazynu warzyw jako części rozbudowanej w osiach 8-9 zakładu produkcyjnego wyrobów spożywczych, zlokalizowanego na działce nr 1 w miejscowości (...),

2)  decyzja z 14 kwietnia 2014 r. o sygn. (...), zmieniająca własną decyzję z 14 października 2013 r. dot. pkt 2 decyzji zmieniająca termin wykonania obowiązku na dzień 30.06.2015 r.,

3)  decyzja z 13 sierpnia 2019 r. o sygn. (...), wydana do Dłużników odmawiająca pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcyjnego wyrobów spożywczych „(...)” na działce nr 1 w (...) - po przebudowie i rozbudowie,

4)  decyzja z 13 października 2020 r. o sygn. (...), wydana do Dłużników nakazująca sporządzić i przedstawić w tut. organie projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i rozbudowie zakładu produkcji spożywczej prowadzonej na działce numer 1 w (...), do stanu zgodnego z prawem.

Z treści ww. dokumentów wynika, że budynek nie otrzymał pozwolenia na użytkowanie w 2019 roku po jego przebudowie i rozbudowie, z powodu braków w dokumentacji budowlanej.

W październiku 2020 roku organ nadzoru budowlanego wezwał Dłużników do sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego, który powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i rozbudowie budynku. Projekt zamienny przewidywał częściową przebudowę istniejącej części zakładu oddanego do użytkowania, i rozbudowę obiektu o magazyn warzyw. Ponadto przebudową powiązaną ze zmianą sposobu użytkowania miały zostać objęte 2 hale zakładu pełniące funkcje magazynowe. Projekt przewidywał także dobudowę nowego magazynu warzyw oraz wiatrołapu.

Komornikowi nie udało się ustalić, czy ostatecznie uzyskano pozwolenie na użytkowanie przebudowanego budynku.

Wnioskodawca ustalił jednak, że:

1)  budynek widnieje w kartotece budynków,

2)  budynek jest faktycznie używany od co najmniej 1 lipca 2024 roku,

3)  w budynku nie prowadzono żadnych prac o charakterze przebudowy w ciągu ostatnich dwóch lat.

Obecnie w budynku prowadzona jest działalność produkcyjna w zakresie wyrobów garmażeryjnych.

Działalność tę prowadzi dzierżawca - spółka A. sp. z o.o. sp. k. - na podstawie umowy dzierżawy zawartej przez Dłużników 15 czerwca 2024 roku.

Przedmiotem umowy dzierżawy jest Nieruchomość wraz z budynkami i budowlami oraz urządzeniami i wyposażeniem jako całość składająca się na zakład produkcyjny. Umowa została zawarta na okres od 1 lipca 2024 r. do 1 lipca 2028 r. Wydanie Nieruchomości dzierżawcy nastąpiło 1 lipca 2024 roku. Z treści umowy wynika, iż Dzierżawca zobowiązany jest do zapłaty Wydzierżawiającemu czynszu w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złoty) brutto miesięcznie; zapłata ma następować co kwartał.

13 listopada 2025 roku komornik dokonał oględzin Nieruchomości. W toku oględzin Dzierżawca stwierdził, że ponosił niewielkie nakłady o charakterze remontowym na dzierżawione obiekty w wysokości ok. 20 tys. złotych. Wydzierżawiający nie ponoszą żadnych nakładów na obiekty budowlane będące przedmiotem dzierżawy. Fakt ten (brak nakładów) został także potwierdzony przez Dłużników pismem z 16 maja 2026 roku.

Przedmiotem sprzedaży będzie wyłącznie Nieruchomość, tj. budynki i budowle, bez sprzętów, maszyn i innego wyposażenia.

Dłużnicy, do których należy Nieruchomość nie prowadzą zarejestrowanej działalności gospodarczej i nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Pan A. A. został wykreślony z CEIDG oraz z rejestru podatników VAT w dniu 28 czerwca 2021 roku. Pani B. B. została wykreślona z CEIDG w dniu 22 sierpnia 2011 roku, nie widnieje w rejestrze VAT.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W uzupełnieniu wniosku, w odpowiedzi na poszczególne pytania, wskazał Pan następujące informacje.

1)  przez kogo została zawarta umowa dzierżawy Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami (czy przez Dłużnika, czy przez Dłużniczkę czy przez Dłużników),

Odp. Umowa dzierżawy została zawarta przez oboje Dłużników.

2)  czy oczekuje Pan interpretacji indywidualnej w zakresie uznania składników majątku w postaci Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami za przedsiębiorstwo bądź zorganizowaną część przedsiębiorstwa (nie sformułował Pan pytania w tym zakresie, jednakże odnosi się Pan do tych kwestii we własnym stanowisku)

Odp. Nie oczekuję interpretacji w tym zakresie. Przedmiotem sprzedaży będzie wyłącznie Nieruchomość, tj. budynki i budowle opisane we wniosku, które są trwale związane z gruntem, bez sprzętów, maszyn i innego wyposażenia. Wyposażenie, maszyny i urządzenia znajdujące się w budynku służące działalności gospodarczej dzierżawcy nie będą przedmiotem sprzedaży.

– jeśli tak, proszę wskazać:

a)  czy po sprzedaży opisanych we wniosku składników majątku w postaci Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami służących działalności w zakresie dzierżawy nieruchomości, pozostaną po stronie Dłużników jakieś składniki majątkowe należące do przedsiębiorstwa Dłużników – jeśli tak, proszę wskazać jakie konkretnie składniki majątkowe pozostaną po stronie przedsiębiorstwa Dłużników,

Odp. Wyposażenie budynków pozostanie własnością Dłużników i nie będzie przedmiotem sprzedaży.

b)  czy będące przedmiotem sprzedaży składniki majątku w postaci Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami są/będą wyodrębnione finansowo w przedsiębiorstwie Dłużników, tj. czy poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych jest/będzie możliwe przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do części działalności gospodarczej obejmującej działalność w zakresie dzierżawy nieruchomości,

Odp. Dłużnicy nie prowadzą działalności gospodarczej za pomocą przedsiębiorstwa. Po zakończeniu działalności wydzierżawili Nieruchomość wraz z wyposażeniem budynków i uzyskują dochód pasywny z tego tytułu.

c)  czy będące przedmiotem sprzedaży składniki majątku w postaci Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami są/będą wyodrębnione organizacyjnie w przedsiębiorstwie Dłużników, w szczególności czy będą miały swoje miejsce w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa Dłużników (przy czym wskazuję, że co do zasady, organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze),

Odp. Dłużnicy nie prowadzą działalności gospodarczej za pomocą przedsiębiorstwa. Po zakończeniu działalności wydzierżawili Nieruchomość wraz z wyposażeniem budynków i uzyskują dochód pasywny z tego tytułu.

d)  czy będące przedmiotem sprzedaży składniki majątku w postaci Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami będą stanowić funkcjonalnie odrębną całość i będą obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służyły w strukturze przedsiębiorstwa Dłużników, tzn. czy będą posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy bez zorganizowania dodatkowych elementów przez nabywcę tych składników,

Odp. Nie.

3)  Jakie konkretnie obiekty znajdują się na działce 1, które będą przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej (we wniosku jest mowa o: „budynku usługowo-magazynowym”, „zbiorniku z bezodpływowym przyłączem”, „sieci wodociągowej”, „przyłączu energetycznym”, „placu wokół budynku utwardzonym nawierzchnią betonową oraz kostką brukową”, „murowanym budynku pomocniczym pełniącym funkcję śmietnika oraz pomieszczenia do zwrotów”, „budynku” oraz „zakładzie produkcyjnym”) – proszę zatem wymienić te obiekty oraz wskazać, czy wszystkie obiekty (budynki i budowle) znajdujące się na działce i będące przedmiotem licytacji zostały objęte zawartą 15 czerwca 2024 r. umową dzierżawy. Jeśli nie wszystkie obiekty, proszę wskazać odrębnie w odniesieniu do każdego obiektu będącego przedmiotem sprzedaży:

a)  czy dany obiekt znajdujący się na działce nr 1 został wybudowany przez Dłużników, czy już znajdował się na tej działce w momencie jej nabycia,

b)  czy z tytułu budowy/nabycia danego obiektu przysługiwało Dłużnikom prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

c)  czy dany obiekt został oddany do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęło się użytkowanie tego obiektu na potrzeby własne - jeśli tak, proszę wskazać datę oddania tego obiektu do użytkowania,

d)  czy od momentu oddania do użytkowania do momentu sprzedaży egzekucyjnej Dłużnicy ponosili w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym wydatki na ulepszenie danego obiektu znajdującego się na działce nr 1, stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej danego obiektu, jeśli tak, należy wskazać:

    kiedy miały miejsce te ulepszenia (należy wskazać datę),

    czy przysługiwało Dłużnikom prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami na ulepszenie danego obiektu,

    czy od rozpoczęcia wykorzystywania/użytkowania danego obiektu, po dokonanych ulepszeniach stanowiących co najmniej 30% wartości początkowej danego obiektu, do dnia sprzedaży w drodze egzekucji minie okres co najmniej 2 lat.

Odp. Przedmiotem umowy dzierżawy jest cała Nieruchomość (a więc wszystkie budynki i budowle trwale związane z gruntem wymienione wyżej) oraz urządzenia produkcyjne i wyposażenie znajdujące się w budynkach. Wszystkie budynki i budowle zostały wybudowane przez Dłużników. Przedmiotem sprzedaży będzie Nieruchomość wraz z jej częściami składowymi - budynkami i budowlami trwale związanymi z gruntem, tj.:

    budynek usługowo-magazynowy o powierzchni zabudowy 869 m²,

    budynek pomocniczy pełniący funkcję śmietnika,

    zbiornik z bezodpływowym przyłączem,

    sieć wodociągowa i przyłącza energetyczne,

    plac wokół budynku z nawierzchni betonowej i kostki brukowej.

Wszystkie ww. obiekty zostały oddane do użytkowania – początkowo na potrzeby Dłużników w ich działalności gospodarczej, a następnie na potrzeby dzierżawcy.

Przebudowa budynku nastąpiła w roku 2019 i od tej daty nie były prowadzone żadne inne prace budowlane polegające na ulepszeniach (przebudowie) ww. obiektów budowlanych. Od zakończenia tych prac i rozpoczęciu użytkowania budynku minął okres dłuższy niż 2 lata. Pozostałe obiekty budowlane zlokalizowane na Nieruchomości są użytkowane przez okres dłuższy niż 2 lata od zakończenia ich budowy.

Dłużnik A. A. był podatnikiem VAT czynnym do roku 2021, a więc w czasie budowy ww. obiektów budowlanych, a także w czasie przebudowy budynku, można więc uznać, że przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu.

Komornikowi nie udało się jednak ustalić w sposób bezsporny, czy Dłużnikom/Dłużnikowi przysługiwało prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu budowy i przebudowy.

Brak informacji jest wynikiem udokumentowanych działań Komornika.

Pytania

1)  Czy w przypadku sprzedaży opisanej wyżej Nieruchomości, tj. budynków i budowli opisanych we wniosku Wnioskodawca wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 u.p.t.u.?

2)  Jeżeli z odpowiedzi na pytanie 1 wynikać będzie, iż Wnioskodawca wystąpi jako płatnik podatku VAT, to czy powinien On zastosować zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. dla sprzedaży budynków i budowli?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1)

W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji opisanej we wniosku, wystąpi on jako płatnik podatku od towarów i usług, ponieważ planowana sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jak to opisano we wniosku Dłużnicy budowali budynki i budowle zlokalizowane na Nieruchomości w celu prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Nieruchomość nie znajdowała się więc w majątku prywatnym Dłużników.

W 2024 roku cała Nieruchomość a więc budynki, budowle, urządzenia i wyposażenie zostały wydzierżawione spółce sp. z o.o. sp. k.

Nadal więc budynki i budowle wraz z gruntem są wykorzystywane przez Dłużników w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Zgodnie z nim działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przedmiotem sprzedaży będzie opisana we wniosku Nieruchomość składająca się z jednej działki ewidencyjnej o powierzchni 3800 m2 oraz zlokalizowane na niej:

1)  budynek usługowo-magazynowy o powierzchni zabudowy 869 m2,

2)  budynek pomocniczy pełniący funkcję śmietnika,

3)  zbiornik z bezodpływowym przyłączem,

4)  sieć wodociągowa i przyłącza energetyczne,

5)  plac wokół budynku z nawierzchni betonowej i kostki brukowej.

Wyposażenie, maszyny i urządzenia znajdujące się w budynku służące działalności gospodarczej dzierżawcy nie będą przedmiotem sprzedaży. W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy, przedmiotem sprzedaży nie będzie przedsiębiorstwo.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.t.u. przepisów ustawy o VAT, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa.

W ustawie o VAT nie ma definicji przedsiębiorstwa, w związku z czym należy stosować definicję zawartą w prawie cywilnym. Zgodnie z art. 55(1) k.c., przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1)  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2)  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3)  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4)  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5)  koncesje, licencje i zezwolenia;

6)  patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7)  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8)  tajemnice przedsiębiorstwa;

9)  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przedsiębiorstwo stanowi zespół ww. składników majątkowych i niemajątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej nie będzie jednak zespół takich składników, a jedynie prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkami i budowlami wybudowanymi na tym gruncie. Ponadto Dłużnicy już od wielu lat nie prowadzą działalności gospodarczej. Nieruchomość będąca przedmiotem wniosku stanowi ich majątek prywatny, który został wydzierżawiony przedsiębiorcy.

Nie można więc uznać, iż Nieruchomość stanowi przedsiębiorstwo Dłużników, skoro posiadają oni jedynie grunt z budynkami i czerpią z tego pożytki w sposób bierny.

Reasumując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w planowanej sprzedaży wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług, ponieważ jej przedmiotem będą obiekty budowlane wraz z gruntem (użytkowaniem wieczystym gruntu) wykorzystywane przez Dłużników w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ad 2)

Jeżeli organ interpretacyjny uzna, że w sytuacji opisanej we wniosku, Wnioskodawca wystąpi w charakterze płatnika podatku VAT, to w ocenie Wnioskodawcy, powinien On zastosować zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.

Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Pojęcie pierwszego zasiedlenia zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 14 u.p.t.u. jako oddanie do użytkowania (używania, korzystania) pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi albo rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Dla oceny, czy dostawa opisanego wyżej lokalu będzie zwolniona od podatku, niezbędne jest ustalenie, czy będzie on w chwili dostawy uznany za „zasiedlony” przez okres co najmniej 2 lat liczonych od wybudowania albo od jego ulepszenia o wartość co najmniej 30% wartości początkowej. Warunkiem zwolnienia jest bowiem zasiedlenie obiektów budowlanych przez okres co najmniej 2 lat przed dostawą.

W sytuacji będącej przedmiotem wniosku wszystkie obiekty budowlane zostały wybudowane oraz zasiedlone w okresie dłuższym niż 2 lata przed planowaną sprzedażą. W tym dwuletnim okresie nie były one także poddane przebudowie ani ulepszeniu w znaczeniu, jakie nadał tym pojęciom TSUE w wyroku z 16 listopada 2017 r. (sygn. C-308/16). Wskazał on, że pojęcie „ulepszenia” zawarte w art. 2 pkt 14 lit. b) u.p.t.u. należy interpretować jako „przebudowę”, o której mowa w art. 12 ust. 2 zd. drugie Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej Dyrektywa VAT). TSUE wyjaśnił, że chodzi wyłącznie o prace polegające na przebudowie, wskazując, że: „Jakkolwiek termin «przebudowa» nie jest jednoznaczny (...), to jednak sugeruje on, że odnośny budynek powinien być przedmiotem istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany jego wykorzystania lub w celu znaczącej zmiany warunków jego zasiedlenia. Pojęcie „«przebudowy» obejmuje zatem w szczególności przypadek, w którym zostały przeprowadzone pełne lub dostatecznie zaawansowane prace, po zakończeniu których odnośny budynek zostanie przeznaczony do innych celów.”

Z informacji uzyskanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na Nieruchomości (budynki i budowle) są zasiedlone przez okres dłuższy niż 2 lata, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.

W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy, należy zastosować zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. i nie trzeba badać przesłanek do zwolnienia określonych w art. 43 ust. 1 pkt 10a oraz pkt 2 u.p.t.u.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u. stosuje się bowiem jedynie wtedy, gdy do dostawy budynku/ budowli nie można zastosować zwolnienia określonego w pkt 10. Ponieważ jednak obiekty budowlane zlokalizowane na Nieruchomości są zasiedlone przez okres ponad 2 lat od daty pierwszego zasiedlenia i okres ten nie został przerwany wskutek ich ulepszenia o wartość co najmniej 30% wartości początkowej, brak jest podstaw do rozważania możliwości (konieczności) zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u.

Podobne uwagi dotyczą zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.

Zgodnie z nim zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z informacji uzyskanych w toku postępowania wynika, że Dłużnik A. A. był czynnym podatnikiem VAT, a sama Nieruchomość była poddana przebudowie w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można więc uznać, że podatek naliczony z tytułu nakładów na Nieruchomość nie mógłby być przez Dłużnika odliczony z powodu prowadzenia przez Niego działalności zwolnionej od podatku.

Konkludując, w ocenie Wnioskodawcy jedynym przepisem, który mógłby mieć zastosowanie w planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.

Jak to opisano wyżej, z informacji uzyskanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że wszystkie obiekty budowlane zlokalizowane na Nieruchomości są zasiedlone od wielu lat, co powoduje konieczność zastosowania przy jego dostawie zwolnienia od podatku VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.

Zgodnie z art. 43 ust. 21 u.p.t.u., jeżeli udokumentowane działania komorników sądowych, o których mowa w art. 18 u.p.t.u, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Z art. 43 ust. 21 u.p.t.u. wynika, że zwolnienie od podatku można zastosować jedynie wówczas, gdy stan faktyczny zostanie ustalony w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, a stwierdzone okoliczności wskazują, że należy zastosować zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 lub 10a u.p.t.u.

Podobnie uznano w licznych interpretacjach prawa podatkowego w podobnych sprawach np. w interpretacji DKIS z 3 lutego 2023 r. nr 0111-KDIB3-3.4012.587.2022.2.PJ; z 16 stycznia 2023 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.505.2022.2.AKS.

W ocenie Wnioskodawcy, informacje pozyskane przez Niego w toku czynności egzekucyjnych pozwalają jednoznacznie ocenić, że sprzedaż Nieruchomości położonej w (...) przy ulicy (...) powinna skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 622 ze zm.), zgodnie z którym:

Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą mającą miejsce w ramach egzekucji.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik; w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Tym samym, komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z kolei przepis art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Należy zaznaczyć, że sprzedaż nieruchomości w trybie egzekucji stanowi odpłatną dostawę towarów, co oznacza, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, objęta jest zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Interpretując zawarty w tym artykule zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy utożsamiać z czynnością, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.

Wskazać także należy, że pojęcie „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

1) określone udziały w nieruchomości,

2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,

3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

W konsekwencji, należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości (gruntów, budynków), jak również udziału we współwłasności nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Należy też zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę owego faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego).

Zatem grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zatem dostawa towarów, w tym gruntów, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zasadne jest zatem wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, aportu, darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

Każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania towaru (np. nieruchomości) dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany za podatnika tego podatku. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym również udziałów w nieruchomości, jest ustalenie m.in. czy majątek został nabyty i faktycznie wykorzystany na potrzeby osobiste, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast - jak wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w przypadku sprzedaży Nieruchomości, tj. budynków i budowli wystąpi Pan jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 ustawy (pytanie nr 1) oraz ustalenia, czy jeżeli z odpowiedzi na pytanie 1 wynikać będzie, że wystąpi jako płatnik podatku VAT, to czy powinien Pan zastosować zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla sprzedaży budynków i budowli (pytanie nr 2).

W odniesieniu do Pana wątpliwości wskazać należy, że jak wynika z powołanych przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. gruntów) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT - co do zasady - mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że na mocy art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.

Tak więc dzierżawa stanowi umowę dwustronnie zobowiązującą i wzajemną nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.

Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Mając zatem na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości oraz budynków i budowli Dłużnicy nie będą zbywali majątku osobistego, lecz majątek wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już wskazano powyżej, majątek prywatny to majątek danej osoby fizycznej, który nie jest przez nią wykorzystywany dla potrzeb działalności gospodarczej, a w całym okresie posiadania tego majątku osoba ta musi wykazywać zamiar wykorzystywania go w ramach majątku osobistego.

W rozpatrywanej sprawie wskazał Pan, że obecnie w budynku prowadzona jest działalność produkcyjna w zakresie wyrobów garmażeryjnych. Działalność tę prowadzi dzierżawca - spółka A. sp. z o.o. sp. k. - na podstawie umowy dzierżawy zawartej przez Dłużników 15 czerwca 2024 roku. Przedmiotem umowy dzierżawy jest Nieruchomość wraz z budynkami i budowlami oraz urządzeniami i wyposażeniem jako całość składająca się na zakład produkcyjny. Umowa została zawarta na okres od 1 lipca 2024 r. do 1 lipca 2028 r. Wydanie Nieruchomości dzierżawcy nastąpiło 1 lipca 2024 roku. Z treści umowy wynika, iż Dzierżawca zobowiązany jest do zapłaty Wydzierżawiającemu czynszu w wysokości 3.000 zł brutto miesięcznie.

Przedmiotem umowy dzierżawy jest cała Nieruchomość (wszystkie budynki i budowle trwale związane z gruntem) oraz urządzenia produkcyjne i wyposażenie znajdujące się w budynkach.

Zatem należy stwierdzić, ze w analizowanym przypadku dzierżawa Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami stanowi odpłatne świadczenie usług, a zawarcie umowy dzierżawy powoduje wyłączenie nieruchomości z majątku osobistego. Taki sposób wykorzystania przez Dłużników Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami sprawia, że jest ona wykorzystywana w prowadzonej przez Dłużników działalności gospodarczej, a nie wyłącznie w ramach ich majątku osobistego. Tym samym, w tym przypadku nie będzie zbywany majątek osobisty, ale majątek wykorzystywany przez Dłużników w działalności gospodarczej.

Zatem należy uznać, że dzierżawa Nieruchomości (wszystkie budynki i budowle trwale związane z gruntem) oraz urządzenia produkcyjne i wyposażenie znajdujące się w budynkach, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz nosi znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zatem w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości oraz budynków i budowli wystąpi Pan jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 ustawy.

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie należy wskazać, że w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

a)  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku. Przy czym, art. 29a ust. 8 ustawy dotyczy również prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W myśl art. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach

3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, to należy przeanalizować zastosowanie zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

·      towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

·      brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Z wniosku wynika, że wszystkie budynki i budowle zostały wybudowane przez Dłużników. Przedmiotem sprzedaży będzie Nieruchomość wraz z jej częściami składowymi - budynkami i budowlami trwale związanymi z gruntem, tj.:

    budynek usługowo-magazynowy o powierzchni zabudowy 869 m²,

    budynek pomocniczy pełniący funkcję śmietnika,

    zbiornik z bezodpływowym przyłączem,

    sieć wodociągowa i przyłącza energetyczne,

    plac wokół budynku z nawierzchni betonowej i kostki brukowej.

Wszystkie ww. obiekty zostały oddane do użytkowania – początkowo na potrzeby Dłużników w ich działalności gospodarczej, a następnie na potrzeby dzierżawcy.

Umowa dzierżawy Nieruchomości wraz z budynkami i budowlami została zawarta na okres od 1 lipca 2024 r. do 1 lipca 2028 r. Wydanie Nieruchomości dzierżawcy nastąpiło 1 lipca 2024 roku.

Jednocześnie wyjaśnił Pan, że przedmiotem umowy dzierżawy jest cała Nieruchomość (wszystkie budynki i budowle trwale związane z gruntem).

Zatem z opisu sprawy wynika, że w stosunku do budynków i budowli posadowionych na Nieruchomości (działce nr 1) nastąpiło pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, a od pierwszego zasiedlenia do momentu sprzedaży egzekucyjnej upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto z wniosku wynika, że przebudowa budynku nastąpiła w roku 2019 i od tej daty nie były prowadzone żadne inne prace budowlane polegające na ulepszeniach (przebudowie) ww. obiektów budowlanych. Od zakończenia tych prac i rozpoczęciu użytkowania budynku minął okres dłuższy niż 2 lata.

Tym samym w odniesieniu do sprzedaży egzekucyjnej budynków i budowli posadowionych na działce nr 1 spełnione zostaną przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Skoro zatem, ww. transakcja będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, to dalsza analiza zastosowania zwolnień dla ww. czynności - wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy jest bezzasadna.

Jednocześnie należy wskazać, że zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu (nr 1), na którym znajdują się opisane we wniosku budynki i budowle – stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy – również będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W konsekwencji powyższego, sprzedaż egzekucyjna prawa użytkowania wieczystego działki nr 1 oraz budynków i budowli posadowionych na tej działce będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy będzie korzystała ze zwolnienia od podatku.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.