0114-KDIP4-2.4012.494.2026.2.AA

Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 13 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1. Zawarcie umowy franczyzowej i charakter współpracy.

Wnioskodawca, począwszy od 7 czerwca 2021 r., prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej, na podstawie umowy o współpracy franczyzowej (dalej: „Umowa”) zawartej z A. sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: „Franczyzodawca” lub „A.”). W trakcie obowiązywania Umowy strony zawierały kolejne aneksy regulujące wzajemne stosunki umowne, prawa i obowiązki stron. Współpraca trwała do 28 maja 2025 r., kiedy to nastąpiło rozwiązanie Umowy i przekazanie Sklepu na podstawie inwentaryzacji zdawczo-odbiorczej.

W ramach Umowy Wnioskodawca prowadził sklep sieci A. (dalej: „Sklep”) o indywidualnym numerze identyfikacyjnym (kod SAP: ...), działając pod marką Franczyzodawcy i zgodnie z jego zasadami. Przez cały okres trwania współpracy Wnioskodawca był czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

2. Prawa i obowiązki Wnioskodawcy wynikające z Umowy i Instrukcji.

Zgodnie z postanowieniami Umowy oraz stanowiącymi jej integralną część Instrukcji i Wytycznych wydawanych przez Franczyzodawcę (dalej łącznie: „Instrukcje”), Wnioskodawca był zobowiązany i uprawniony w szczególności do:

• prowadzenia Działalności Handlowej w Sklepie wyłącznie z wykorzystaniem Know-How i Własności Intelektualnej Franczyzodawcy, w sposób zgodny z postanowieniami Umowy, Instrukcji i Wytycznych;
• zamawiania Towarów Handlowych wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów przez niego wskazanych (tzw. Towary CL - dostarczane przez Centrum Logistyczne Franczyzodawcy), z wyjątkiem towarów regionalnych opisanych w pkt 4 poniżej;
• stosowania wyłącznie Maksymalnej Detalicznej Ceny Odsprzedaży ustalonej jednostronnie przez Franczyzodawcę - Wnioskodawca był uprawniony jedynie do samodzielnego obniżenia ceny poniżej ustalonego maksimum, co w praktyce oznaczało konieczność dopłacania różnicy z własnych środków (np. w przypadku produktów zbliżających się do daty ważności);
• codziennego przekazywania całości dziennego utargu brutto (wraz z należnym podatkiem VAT) na Wirtualny Rachunek Bankowy (WRB) przypisany Wnioskodawcy przez Franczyzodawcę w Banku (…) - obowiązek ten wynikał wprost z Instrukcji dotyczącej Zasad Rozliczeń Finansowych;
• wszystkie płatności bezgotówkowe (kartą płatniczą, BLIK-iem) były rozliczane bezpośrednio na rachunek Franczyzodawcy, do którego Wnioskodawca nie miał dostępu;
• dokonywania codziennej Obowiązkowej Wpłaty wyliczanej m.in. jako równowartość sprzedaży Towarów CL w zrealizowanej cenie detalicznej - niedokonanie wpłaty skutkowało naliczeniem kar umownych i mogło prowadzić do rozwiązania Umowy, jeżeli Wnioskodawca nie dokonywałby wpłat przez okres 3 dni lub dłużej, Franczyzodawca zachowywał prawo do wypowiedzenia umowy franczyzowej;
• prowadzenia sprzedaży wyłącznie towarów z listy ustalonej przez Franczyzodawcę (Planogram, Lista Towarów Handlowych) - Wnioskodawca nie był uprawniony do sprzedaży towarów nieumieszczonych na tej liście;
• uczestniczenia w inwentaryzacjach (okresowych i końcowej) prowadzonych przez upoważnionych przedstawicieli Franczyzodawcy;
• ponoszenia odpowiedzialności materialnej za wszelkie braki inwentaryzacyjne, niedobory, przeterminowania i uszkodzenia towarów - Wnioskodawca był obciążany finansowo poprzez mechanizm Wskaźnika Ubytków Towarowych (WUT), którego indywidualna wartość wynosiła od 0,5% do 3,5% wartości obrotu w cenach zakupu brutto, określana w zależności od wyliczonej Sytuacji Finansowej Franczyzobiorcy;
• zapewnienia stałego kontaktu telefonicznego i elektronicznego z Franczyzodawcą przez całą dobę, 365 dni w roku, w przeciwnym razie Franczyzodawca miał prawo rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy z Franczyzobiorcą;
• przestrzegania Procedury Antykorupcyjnej i Compliance Franczyzodawcy oraz wszelkich standardów sieci A.

3.    Charakter dostaw Towarów CL - brak przeniesienia władztwa ekonomicznego na Wnioskodawcę.

Franczyzodawca realizował dostawy Towarów CL bezpośrednio do Sklepu jako uzupełnienie zatowarowania, na podstawie zamówień składanych przez Wnioskodawcę w ramach wolumenu i limitu określonego przez Franczyzodawcę.

W ocenie Wnioskodawcy, potwierdzonej opisanymi poniżej okolicznościami faktycznymi, dostawa Towarów CL do Sklepu nie wiązała się z przeniesieniem prawa własności ani ekonomicznego władztwa nad towarem na Wnioskodawcę. Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawca wskazuje następujące okoliczności faktyczne:

• Wnioskodawca nie miał swobodnego władztwa nad Towarami CL - nie mógł dowolnie nimi dysponować, zmieniać ich przeznaczenia, ani ustalać warunków sprzedaży powyżej Maksymalnej Detalicznej Ceny Odsprzedaży narzuconej przez Franczyzodawcę.
• Stany magazynowe Towarów CL były ewidencjonowane i rozliczane wyłącznie z Franczyzodawcą; wszelkie braki, niedobory, przeterminowania i uszkodzenia stanowiły podstawę do obciążenia Wnioskodawcy, co świadczy o zachowaniu pełnej ekonomicznej kontroli nad towarem przez Franczyzodawcę.
• Faktury wystawiane przez Franczyzodawcę z tytułu dostarczonych Towarów CL nie zawierały daty płatności - zawierały natomiast adnotację, że płatności Wnioskodawca dokonuje według ustaleń Instrukcji, tj. poprzez codzienne przekazywanie całości utargu brutto na WRB; Wnioskodawca nie dokonywał zapłaty kwoty wynikającej z faktury.
• Sprzedaż Towarów CL była dokonywana przez Wnioskodawcę w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy - na paragonach fiskalnych i fakturach wydawanych Klientom widniały: nazwa i numer Sklepu, adres Sklepu oraz dane firmy Wnioskodawcy (nazwa i NIP) wraz z logo A.
• Całość dziennego utargu brutto - zarówno gotówkowego, jak i bezgotówkowego - trafiała bezpośrednio na rachunek Franczyzodawcy; Wnioskodawca nie miał dostępu do środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży Towarów CL; ewidencja rozliczeń była prowadzona w wewnętrznym systemie informatycznym Franczyzodawcy.
• Wynagrodzenie Wnioskodawcy było wypłacane przez Franczyzodawcę w formie miesięcznego przelewu składającego się z wynagrodzenia podstawowego oraz prowizji (marży umownej) od wartości sprzedanych towarów, a także dodatkowego wynagrodzenia za prowadzenie Sklepu w dni ustawowo wolne od handlu - co potwierdza usługowy, pośredniczący charakter działalności Wnioskodawcy.
• Faktury wystawiane przez A. były adresowane na dane Wnioskodawcy prowadzącego JDG, z podaniem numeru NIP oraz numeru identyfikacyjnego Sklepu (kodu SAP); Wnioskodawca nie mógł swobodnie dysponować towarami ujętymi w tych fakturach.
• Sprzęt informatyczny (terminale, systemy kasowe) oraz oprogramowanie wykorzystywane w Sklepie były przedmiotem umów zawieranych przez Franczyzodawcę z zewnętrznymi dostawcami, do których jako strona trzecia przystępował Wnioskodawca - przy czym warunki tych umów, wybór dostawców oraz zakres korzystania ze sprzętu i oprogramowania były określane jednostronnie przez Franczyzodawcę. Wnioskodawca korzystał z systemów informatycznych Franczyzodawcy (m.in. (…), (…), (…)) służących do ewidencji sprzedaży, rozliczeń i zamówień, nie mając swobody w zakresie wyboru, ani modyfikacji tych narzędzi.

4.    Towary Regionalne.

Umowa dopuszczała możliwość nabywania przez Wnioskodawcę tzw. Towarów Regionalnych (m.in. owoców, warzyw, pieczywa, produktów lokalnych) bezpośrednio od Dostawców Regionalnych, spełniających wymogi jakościowe określone przez Franczyzodawcę, po uprzednim wprowadzeniu tych produktów na listę asortymentu regionalnego i przypisaniu im indeksów w systemie Franczyzodawcy.

W zakresie Towarów Regionalnych Wnioskodawca:

• otrzymywał osobne faktury wystawiane na jego dane (imię, nazwisko, NIP, adres prowadzenia działalności) bezpośrednio przez Dostawców Regionalnych;
• był uprawniony do samodzielnego ustalania cen sprzedaży Towarów Regionalnych w granicach Maksymalnej Detalicznej Ceny Odsprzedaży;
• nabywał te towary jako ich właściciel i ponosił pełne ryzyko gospodarcze związane z ich zakupem i sprzedażą.

Utarg ze sprzedaży Towarów Regionalnych, w odróżnieniu od utargu z Towarów CL, pozostawał w dyspozycji Wnioskodawcy i nie podlegał obowiązkowemu przekazaniu na WRB Franczyzodawcy - co stanowi dodatkowe potwierdzenie, że Wnioskodawca nabywał Towary Regionalne jako ich właściciel i ponosił pełne ryzyko gospodarcze związane z ich sprzedażą. Wydzielenie wartości sprzedaży Towarów Regionalnych z raportu fiskalnego nie było możliwe, jednak w zbiorczych zestawieniach sprzedaży dostępnych w systemie (…) możliwe jest wyodrębnienie wartości sprzedaży z podziałem na dostawców, w tym ustalenie kwoty brutto ze sprzedaży Towarów Regionalnych w każdym miesiącu rozliczeniowym.

5.    Faktury wystawiane przez Wnioskodawcę na rzecz Franczyzodawcy.

W trakcie trwania współpracy Wnioskodawca był zobowiązany przez Franczyzodawcę do wystawiania faktur za wybrane usługi i towary, w szczególności za: dystrybucję pieniądza elektronicznego (Paysafecard) oraz sprzedaż produktów promocyjnych oferowanych w ramach akcji organizowanych przez Franczyzodawcę. Faktury te były wystawiane raz w miesiącu i były prawidłowo ujmowane przez biuro rachunkowe w rejestrach sprzedaży JPK_VAT/JPK_V7, a VAT należny z ich tytułu był odprowadzany.

Pozycje te nie są objęte zakresem niniejszego wniosku i nie wymagają korekty.

Natomiast wynagrodzenie podstawowe oraz prowizja wypłacane przez Franczyzodawcę z tytułu świadczenia usług pośrednictwa w sprzedaży nigdy nie były dokumentowane fakturą wystawianą przez Wnioskodawcę.

Wynikało to z praktyki przyjętej w ramach sieci Franczyzodawcy, który nie zobowiązywał franczyzobiorców do wystawiania takich dokumentów.

Jednocześnie w systemie (…) dostępne były miesięczne zestawienia rozliczeniowe zawierające szczegółowe składowe wynagrodzenia wraz z kwotami VAT, co pozwala na odtworzenie wartości usługi w każdym okresie rozliczeniowym.

6.    Dotychczasowy sposób rozliczania podatku VAT.

Przez cały okres trwania współpracy z Franczyzodawcą, biuro rachunkowe obsługujące Wnioskodawcę sporządzało deklaracje JPK_VAT/JPK_V7 obejmujące całość sprzedaży - zarówno Towarów CL, jak i Towarów Regionalnych. Podstawą wykazywania sprzedaży były raporty fiskalne z kas rejestrujących oraz faktury wystawiane przez A. W konsekwencji podatek VAT należny był odprowadzany od całości sprzedaży, w tym od sprzedaży Towarów CL, do której Wnioskodawca - jak wskazano powyżej - nie miał ekonomicznego władztwa jak właściciel.

Jednocześnie biuro rachunkowe ujmowało w rejestrach zakupów JPK_VAT/JPK_V7 wszystkie faktury otrzymywane od Franczyzodawcy, w tym:

• faktury pierwotne za Towary CL;
• faktury korygujące z tytułu rabatów zakupowych dotyczące Towarów CL;
• refaktury kosztów eksploatacyjnych (media, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne, energia elektryczna);
• faktury za Opłaty Franczyzowe i Opłaty Franczyzowe Licencyjne;
• faktury za Opłatę za Podnajem i Opłatę za Wyposażenie;
• faktury za ubezpieczenie majątku i środków obrotowych.

Wnioskodawca powziął wątpliwość co do prawidłowości odliczania VAT naliczonego z faktur dokumentujących dostawę Towarów CL oraz z faktur korygujących rabatów zakupowych dotyczących tych towarów, skoro sprzedaż Towarów CL - jak wskazano powyżej - nie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu po stronie Wnioskodawcy. Pozostałe faktury od Franczyzodawcy (refaktury kosztów eksploatacyjnych, opłaty franczyzowe, najem, ubezpieczenie) były związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę opodatkowaną działalnością gospodarczą i nie są objęte zakresem niniejszego wniosku.

7.    Zakończenie współpracy i aktualny status Wnioskodawcy.

28 maja 2025 r. Wnioskodawca zakończył współpracę z Franczyzodawcą i zamknął prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej. Wnioskodawca został wykreślony z rejestru podatników VAT czynnych oraz z CEIDG. Z dniem 1 czerwca 2026 r. Wnioskodawca zarejestrował nową jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług informatycznych, prowadzoną pod tym samym numerem NIP i jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca zamierza złożyć korekty deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 za okresy objęte niniejszym wnioskiem w oparciu o status czynnego podatnika VAT wynikający z nowo zarejestrowanej działalności. Korekty będą dotyczyć okresów nieprzedawnionych, tj. od daty rozpoczęcia działalności franczyzowej w 2021 r. do 28 maja 2025 r.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego

1. Prowadził Pan działalność we własnym imieniu, na własną rzecz i na własny rachunek. Umowa stanowi: „Mocą niniejszej Umowy i na zasadach w niej określonych Franczyzodawca udostępnia Franczyzobiorcy Sklep oraz Know- How w zakresie prowadzenia Działalności Handlowej, a Franczyzobiorca zobowiązuje się, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, do prowadzenia w imieniu własnym, na własną rzecz i rachunek Działalności Handlowej w następujących Sklepach (…)”.

2. Umowa nie zawiera ogólnego zapisu o powierzeniu towarów celem sprzedaży w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy.

3. Był Pan zobowiązany nabywać Towary CL wyłącznie od Franczyzodawcy. Umowa stanowi: („Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać Towary CL wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie Towarów Regionalnych od Dostawców Regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych”).

4. Faktury dokumentowały sprzedaż towarów na Pana rzecz.

5. Podejmował Pan decyzje związane z Pana działalnością gospodarczą w bardzo ograniczonym zakresie, tj.: zatrudniania pracowników. Zatrudniał Pan pracowników we własnym imieniu i na własny rachunek, realizując przy tym politykę sprzedażową i handlową ustaloną przez Franczyzodawcę  oraz sprawując osobisty nadzór. Nie mógł Pan ingerować, wprowadzać zmian wg własnego uznania w funkcjonowanie sklepu, np. zmiana godzin otwarcia, zmiana stroju roboczego pracowników, zmiana wystroju sklepu, zmiana planogramów, zmiana asortymentu sklepu. Wszystkie decyzje dotyczące stricte funkcjonowania sklepu podejmował tylko i wyłącznie Franczyzodawca np. terminy dostawy, asortyment w sklepie, planogram, wysokość cen odsprzedaży towarów, reklamy w sklepie, wyposażenie sklepu, promocje.

Za złamanie zapisów umowy franczyzowej w zakresie funkcjonowania sklepu zostały ustalone kary finansowe („W celu uniknięcia wątpliwości Strony ustalają, że przy wykonywaniu Przedmiotu niniejszej Umowy Franczyzobiorca posługiwał się będzie osobami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia stosownie do powierzanych im zadań, realizując przy tym politykę sprzedażową, handlową i marketingową ustaloną przez Franczyzodawcę, które zatrudni na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej we własnym imieniu i na własny rachunek, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Koszty zatrudnienia obsługi Sklepu obciążają Franczyzobiorcę. W związku z zawarciem i wykonywaniem niniejszej Umowy nie następuje nawiązanie bezpośredniego stosunku umownego (w szczególności stosunku pracy) pomiędzy Franczyzodawcą a osobami, którymi Franczyzobiorca posłuży się przy wykonywaniu niniejszej Umowy”).

Godziny otwarcia (...) są określone w Umowie („Strony postanawiają, że Franczyzobiorca będzie prowadził Działalność Handlową w Sklepie i Sklep będzie otwarty i dostępny dla Klientów we wszystkie dni tygodnia w godzinach od (...) do (...), z tym zastrzeżeniem że Działalność Handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Wszelkie zmiany godzin otwarcia Sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody Franczyzodawcy w formie przewidzianej we właściwej instrukcji”), a za nieprowadzenie sprzedaży w dzień handlowy przewidziano kary umowne („Franczyzobiorca w ramach prowadzenia Działalności Handlowej w Sklepie zobowiązany jest do prowadzenia sprzedaży Towarów dla Klientów w godzinach określonych w § 3 ust. 5 Umowy Współpracy Franczyzowej w każdy dzień handlowy. Strony zgodnie postanawiają, że w przypadku nie prowadzenia przez Franczyzobiorcę sprzedaży Towarów dla Klientów w dzień handlowy, Franczyzodawca naliczy Franczyzobiorcy karę umowną w wysokości: a. 1350 zł za nieprowadzenie sprzedaży w jeden dzień handlowy w danym miesiącu kalendarzowym b. 3250 zł za nieprowadzenie sprzedaży w dwa dni handlowe w danym miesiącu kalendarzowym c. 6500 zł za nieprowadzenie sprzedaży w trzy lub więcej dni handlowych w danym miesiącu kalendarzowym. Kara umowna zostanie nałożona zgodnie z zasadami określonymi w odrębnej Instrukcji”). Franczyzodawca może żądać odsunięcia konkretnej osoby.

6. Na fakturach od Franczyzodawcy jako nabywca widniały Pana dane (imię, nazwisko, NIP, adres) wraz z numerem Sklepu; przedmiotem są Towary CL; wartość określana jest według cen zakupu; zapłata następuje poprzez dzienne wpłaty całodniowego utargu które są obowiązkowe. Przykład konkretnej faktury: nr (…), z 14 lutego 2024 r. na kwotę 4868,51 zł brutto.

7. Według umowy, zapłata następuje na zasadzie kredytu kupieckiego - sprzedaż z odroczonym terminem płatności. Dokonywał Pan codziennej Obowiązkowej Wpłaty ustalanej według wartości Towarów CL sprzedanych dnia poprzedniego; brak wpłaty uprawnia Franczyzodawcę do wstrzymania dostaw lub rozwiązania Umowy w trybie natychmiastowym. Zapisy umowy stanowią następująco: „Franczyzodawca sprzedaje Franczyzobiorcy Towary CL udzielając mu kredytu kupieckiego (sprzedaż z odroczonym terminem płatności)”.

Umowa reguluje kwestię własności/ryzyka w ten sposób, że z chwilą przyjęcia Towaru do Sklepu ryzyko jego przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodzi na Pana („Z chwilą przyjęcia Towaru do Sklepu, Franczyzobiorca przejmuje na siebie ryzyko jego przypadkowej utraty lub uszkodzenia”), a odpowiedzialność materialna za „zakupione przez Franczyzobiorcę Towary Handlowe” obciąża Pana („Niezależnie od przyznania odszkodowania, odpowiedzialność materialna za zakupione przez Franczyzobiorcę Towary Handlowe obciąża Franczyzobiorcę.”).

Umowa stanowi: „Niezwłocznie po zakończeniu każdego dnia Działalności Handlowej w Sklepie Franczyzodawca wskaże Franczyzobiorcy kwotę obowiązkowej wpłaty, wynikającą z treści zawartej Umowy, ustaloną zgodnie z zasadami wskazanymi w odpowiedniej Instrukcji, uwzględniającą przyjętą zapłatę w formie bezgotówkowej („Obowiązkowa Wpłata”). Wysokość Obowiązkowej Wpłaty stanowi kwotę, jaką należy wpłacić Franczyzodawcy w następnym dniu roboczym na poczet zapłaty za wcześniej dostarczone Towary CL lub zrealizowane Usługi Okołohandlowe, a także z tytułu innych zobowiązań Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy określonych w niniejszej Umowie i odrębnych Instrukcjach.” Celem wyjaśnienia: zwrot „inne zobowiązania względem franczyzodawcy określone w niniejszej umowie i odrębnych instrukcjach” może dotyczyć zapłatę raty np. za kasę fiskalną, lub wpłatę za ujemną inwentaryzację.

Umowa stanowi: „W ramach Obowiązkowej Wpłaty Franczyzobiorca zobowiązany jest wpłacać Franczyzodawcy każdego dnia roboczego m.in. kwotę stanowiącą równowartość sprzedanych Towarów CL (wg cen detalicznych brutto) i świadczonych Usług Okołohandlowych, z zastrzeżeniem zmian lub uszczegółowień określonych w odpowiednich Instrukcjach lub Wytycznych. Należności przysługujące Franczyzodawcy za dostarczony Towar CL (wg cen zakupu brutto), oraz z innych tytułów określonych w niniejszej Umowie i odrębnych Instrukcjach, zostaną rozliczone z dokonywanymi wpłatami (w tym Obowiązkowymi Wpłatami) po zakończeniu każdego miesiąca, według zasad określonych w § 12 1 oraz  w odrębnych Instrukcjach i Wytycznych.” Kwota do wpłaty widoczna jest w aplikacji o nazwie „(...)”.

8. Faktury były wystawiane na Pana dane, jednak opłacane były środkami znajdującymi się na rachunku bankowym do którego nie miał Pan dostępu, a zobowiązany był Pan do przelewania na niego całego dziennego utargu. Płatności kartami płatniczymi trafiały na nieznane Panu konto bankowe. To franczyzodawca ustalał produkty promocyjne, promocje na towary, oraz ceny za nie. Pana obowiązkiem było promować ów produkty (regał promocyjny) oraz polecać je podczas obsługi klienta. Pana działania były weryfikowane podczas wizyt w sklepie przez: Audytora, Partnera ds. sprzedaży, tajemniczego klienta. Wszelkie błędy, odstępstwa od wytycznych umniejszały Pana premię (Rabat Intensyfikacyjny). Jednocześnie ponosił Pan odpowiedzialność za wszelkie straty oraz szkody na towarze.

Umowa stanowi: „Franczyzodawca uprawniony jest w każdym czasie kontrolować Sklep oraz prowadzenie Działalności Handlowej i wykonywanie przez Franczyzobiorcę innych obowiązków wynikających z niniejszej Umowy, do czego mocą niniejszej Umowy uprawnieni są Partnerzy ds. Sprzedaży, Audytorzy, Managerowie ds. Sprzedaży, pracownicy Franczyzodawcy oraz inne osoby wskazane w stosownych Instrukcjach lub Wytycznych lub legitymujące się stosownym upoważnieniem. Osoby występujące w imieniu Franczyzodawcy uprawnione są do wydawania Franczyzobiorcy wiążących wytycznych, porad i zaleceń w zakresie realizacji Przedmiotu niniejszej Umowy, przekazywanych każdą dostępną drogą, w szczególności w formie elektronicznej, w tym zamieszczanych na odpowiedniej Platformie komunikacyjnej”.

Jeśli Franczyzodawca twierdzi, że sklep prowadzi Pan indywidualnie na własny rachunek, to w jakim celu chce mieć wgląd do wszystkich informacji? O ile zrozumiałe są dokumenty dotyczące sklepu, zamówień, dostaw, ale w jakim celu potrzebuje on dokumentów dotyczących pracowników, dokumentów księgowych, oraz kategorii „inne”?

Umowa stanowi: „Franczyzobiorca zobowiązuje się udzielić przedstawicielowi Franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących prowadzonej Działalności Handlowej, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych), inne dokumenty księgowe, pracownicze, sanitarno-epidemiologiczne, ubezpieczeniowe, dotyczące eksploatacji Sklepu, i inne”.

9. Obowiązek ewidencji spoczywał na Panu - „Franczyzobiorca zobowiązany jest do ewidencji na urządzeniu fiskalnym zgłoszonym do właściwego Urzędu Skarbowego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wszystkich transakcji sprzedaży Towarów Handlowych oraz umów na świadczenie Usług Około handlowych zrealizowanych w Sklepie” zobowiązywało Pana do ewidencjonowania na urządzeniu fiskalnym zgłoszonym do właściwego Urzędu Skarbowego wszystkich transakcji sprzedaży Towarów Handlowych oraz Usług Około handlowych. Kasa (drukarka fiskalna) stanowiła Pana własność: był Pan zobowiązany ponieść koszt jej zakupu, a Umowa wprost określa kasę jako przedmiot stanowiący własność Franczyzobiorcy. Rodzaj kasy, model oraz firmę, od której zakupił Pan kasę wskazał Franczyzodawca.

10. Franczyzodawca nie miał obowiązku ewidencjonowania sprzedaży.

11. Franczyzodawca nie miał obowiązku ewidencjonowania sprzedaży.

12. Na paragonie fiskalnym widniały Pana dane, Pana NIP, adres punktu sprzedaży oraz numer sklepu wraz z nazwą „A.”, zdjęcie do wglądu.

13. Umowa stanowi:

1.  „Franczyzobiorca osiąga dochód z Działalności Handlowej w Sklepie uzależniony od osiągniętego obrotu ze sprzedaży Towarów Handlowych oraz ilości lub wartości zawartych umów na świadczenie Usług Okołohandlowych. Pojęcia dochodu Franczyzobiorcy, występującego w niniejszego Umowie oraz Instrukcjach i Wytycznych nie należy utożsamiać z dochodem w rozumieniu przepisów prawa podatkowego.

2.  Składnikami dochodu Franczyzobiorcy z Działalności Handlowej w Sklepie są w szczególności:

2.1.   Marża ze sprzedaży Towarów CL,

2.2.   dochód ze sprzedaży Towarów Regionalnych,

2.3.   Rabat Podstawowy,

2.4.   Rabat Lojalnościowy

2.5.   Rabat za wzrost sprzedaży Produktów Świeżych

2.6.   Rabat Promocyjny,

2.7.   Rabat Dodatkowy Kwotowy,

2.8.   Rabat Dodatkowy Procentowy,

2.9.   Rabat Intensyfikacyjny,

2.10.prowizja z tytułu świadczenia Usług Okołohandlowych, wynikające z zawartych Umów, Instrukcji lub Wytycznych,

2.11.ewentualne inne rabaty i/lub premie, subwencje, refundacje przyznane Franczyzobiorcy w Instrukcjach”.

Wynagrodzenie związane z prowadzeniem Sklepu w dni świąteczne i niedziele niehandlowe ma postać Rabatu Dodatkowego Procentowego, uzależnionego od wysokości Obrotu osiągniętego w te dni oraz godzin otwarcia Sklepu - jest to zatem rabat naliczany procentowo od obrotu, a nie kwota stała.

Umowy na Pana dochód  składają się w szczególności: marża ze sprzedaży Towarów CL, dochód ze sprzedaży Towarów Regionalnych, Rabat Podstawowy (6% Obrotu), Rabat Lojalnościowy, Rabat za wzrost sprzedaży Produktów Świeżych, Rabat Promocyjny, Rabaty Dodatkowe (Kwotowy i Procentowy), Rabat Intensyfikacyjny oraz prowizja z tytułu Usług Około handlowych.

14. Umowa nie regulowała fakturowania prowizji w związku z czym nie były one wystawiane. Tak jak w punkcie 13 wynagrodzenie było definiowane poprzez zbiór rabatów.

15. Uwzględniał Pan w ewidencjach oraz plikach JPK wszystkie otrzymane od Franczyzodawcy faktury, ze względu na braku kwestionowania władczości ekonomicznej nad towarem do tego momentu.

16. Towary CL dostarczane przez Franczyzodawcę i dokumentowane fakturami wystawionymi na Pana były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (lit. a) - tj. do prowadzonej przez Pana sprzedaży detalicznej tych towarów w Sklepie.

17. Umowa definiuje towary regionalne jako: „Towary Regionalne” oznacza Towary Handlowe, znajdujące się na liście Towarów Regionalnych, w które Franczyzobiorca może zaopatrywać się u zewnętrznych dostawców (wykaz indeksów regionalnych określony jest w odrębnej Wytycznej)”, a dostawcę niniejszych towarów jako: „Dostawca Regionalny” oznacza dostawcę Towarów Regionalnych”. Był Pan uprawniony do własnego doboru dostawców regionalnych o ile spełniali oni odpowiednie wymogi jakościowe: „Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać Towary CL wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie Towarów Regionalnych od Dostawców Regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych”. Nie był Pan zobowiązany do przekazywania dochodu ze sprzedanych towarów regionalnych, był to osobny składnik wynagrodzenia egzekwowany poprzez obniżenie należnej wpłaty utargu dziennego (w przypadku zapłaty kartami), a w przypadku płatności gotówkowych – pozostawała ona w kasie. Niniejsza sprzedaż rejestrowana była na tej samej kasie fiskalnej, jednak w wewnętrznych zapisach zestawień sprzedaży w programie widniała ona jako osobna kategoria.

18. Środki ze sprzedaży produktów regionalnych nie były wpłacane na konto franczyzodawcy.

19. WUT w zapisach umowy definiowany jest w następujący sposób: „12. W celu zapobieżenia powstawaniu Niedoboru Finansowego powstającego w szczególności z powodu przeterminowania, uszkodzeń, kradzieży itp., wprowadza się zasady ustalania Wskaźnika Ubytków Towarowych (WUT), której szczegóły reguluje osobna Instrukcja. 13. Z tytułu zapłaty ceny sprzedaży za zakupiony od Franczyzodawcy Towar CL Franczyzobiorca zobowiązany jest zapłacić Franczyzodawcy równowartość sprzedanego w danym miesiącu rozliczeniowym Towaru CL w cenach zakupu brutto, z uwzględnieniem zmniejszenia o wartości Rabatu Promocyjnego, gdzie następnie całość jest powiększona o Wskaźnik Ubytków Towarowych. 14. Dla każdego Franczyzobiorcy ustalana jest indywidualna wartość Wskaźnika Ubytków Towarowych zależna od jego Sytuacji Finansowej (od 0,5% do maksymalnie 2,5%) według zasad określonych w odrębnej Instrukcji”.

Natomiast definicja sytuacji finansowej jest następująca: „Sytuacja Finansowa” oznacza różnicę pomiędzy saldem księgowym Franczyzobiorcy ustalonym na dany dzień na podstawie dokumentów księgowych, skorygowanym o zdarzenia gospodarcze mające miejsce do dnia inwentaryzacji i nieznajdujące odzwierciedlenia w opracowanym na ten dzień saldzie księgowym, a wartością zapasu Towarów CL i opakowań kaucyjnych w cenach zakupu brutto wynikającą z przeprowadzonej w Sklepie/ach inwentaryzacji towarowej. W przypadku gdy różnica pomiędzy nimi wykazuje wartość dodatnią występuje „Niedobór Finansowy”, natomiast w przypadku gdy różnica wykazuje wartość ujemną występuje „Nadwyżka Finansowa”. Szczegółowe zasady oraz mechanizm wyliczenia Sytuacji Finansowej reguluje właściwa Instrukcja”.

Wskaźnik ten wyliczany jest po inwentaryzacji okresowej. Jeśli inwentaryzacja zakończyła się wynikiem finansowym ujemnym (niedobór finansowy) np. minus 10 tysięcy, oznacza to, że brakuje towaru na powyższą kwotę i musi Pan oddać te pieniądze franczyzodawcy. Wówczas te środki franczyzodawca pobiera sam właśnie z WUT. Jeśli zaś brakuje towaru na dużo wyższą kwotę franczyzodawca wyrażał zgodę na zwrot tej kwoty w comiesięcznych ratach. Na poczet WUT franczyzodawca sam potrąca od 0,5 do 2,5% kwoty obrotu.

20. Umowa nie wskazuje faktu powierzenia towaru Panu celem dalszej odsprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy. Jednakże kluczowym jest tutaj zrozumienie działania mechanizmu - kredyt kupiecki (odroczona płatność). W Pana przekonaniu towar nie był Pana własnością, został Panu dostarczony na podstawie zamówienia. Towar po przyjęciu dostawy w systemie magazynowym wchodził na stan sklepu i od tej chwili  odpowiadałem za jego jakość oraz finansowo przed franczyzodawcą. Czyli za wszelkie braki towaru na stanie, za uszkodzenia oraz za kradzieże musiał Pan zapłacić. Nie mógł Pan swobodnie dysponować tym towarem wg własnego uznania, ustalać innych cen, innych promocji w związku z czym władczość ekonomiczna jest poddawana pod wątpliwość. Nie miał Pan dostępu do programu magazynowego w zakresie zmiany cen (do góry), zmian zasad promocji. Sprzętem komputerowym oraz wszystkimi systemami zarządzał franczyzodawca. Miał on pełny dostęp zdalny w 100% do wszystkich systemów w tym także magazynowego. Dla franczyzodawcy nie jest Pan właścicielem towaru, on daje mi go pod „opiekę” do czasu sprzedaży. Widać to po tym jak franczyzodawca dba o swój towar. Między innymi to dlatego był Pan zobowiązany wykonywać wszelkie polecenia franczyzodawcy w zakresie: dbania o jego towar, o to jak ma Pan prowadzić sklep, o ekspozycję towaru, o zmianie planogramów, itp. Towary wycofane z obrotu np. z powodu złej jakości lub wykrycia w nich innych nieprawidłowości każdorazowo na polecenie franczyzodawcy dokonywał Pan zwrotu do magazynu.  Franczyzodawca sam o tym decydował kiedy będzie inwentaryzacja sklepu i kto ją będzie przeprowadzał - również firmy zewnętrzne. Dla Pana ta współpraca była pracą na etacie, nie prowadzeniem własnej działalności gospodarczej.

Pytania

1.    Czy w przedstawionym stanie faktycznym sprzedaż Towarów CL dokonywana przez Wnioskodawcę w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy, bez przeniesienia na Wnioskodawcę prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT po stronie Wnioskodawcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT?

2.    Czy w związku z brakiem obowiązku rozpoznania VAT należnego od sprzedaży Towarów CL, Wnioskodawca był uprawniony do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Franczyzodawcę, dokumentujących dostawę Towarów CL oraz z faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych dotyczących tych towarów, a jeżeli nie - czy Wnioskodawca ma prawo do złożenia korekt deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 za okresy, w których dokonywał tych odliczeń?

3.    Czy w składanych korektach JPK_VAT/JPK_V7 Wnioskodawca powinien wykazać jako podstawę opodatkowania VAT należnego wyłącznie wartość sprzedaży Towarów Regionalnych ustaloną na podstawie zbiorczych zestawień sprzedaży z systemu wewnętrznego Franczyzodawcy ((…)), zaś wynagrodzenie otrzymywane od Franczyzodawcy z tytułu świadczenia usług pośrednictwa w sprzedaży – udokumentowane danymi z rozliczeń miesięcznych dostępnych w (…) - wykazać jako odrębną podstawę opodatkowania z tytułu świadczenia usług, i czy dane z (…) stanowią wystarczającą podstawę do prawidłowego udokumentowania tej czynności dla celów VAT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1

Teza główna

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż Towarów CL dokonywana w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy, bez przeniesienia na Wnioskodawcę prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług po stronie Wnioskodawcy. W konsekwencji obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, nie powstał po stronie Wnioskodawcy z tytułu tej sprzedaży.

Podstawa prawna

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawy o VAT”), opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jak wykształciło się w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok TSUE w sprawie C-320/88), pojęcie „dostawy towarów” nie ogranicza się do przeniesienia własności w sensie prawnym - obejmuje każde przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą w sensie ekonomicznym, tj. możliwość faktycznego dysponowania rzeczą jak właściciel. Kluczowe jest zatem przeniesienie praktycznej kontroli nad rzeczą, a nie sam akt przeniesienia własności cywilnoprawnej.

Argumentacja oparta na stanie faktycznym i Instrukcjach Franczyzodawcy

W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym nie doszło do przeniesienia na niego żadnej formy władztwa ekonomicznego nad Towarami CL. Przemawia za tym łącznie następujący zespół okoliczności:

Wnioskodawca nie mógł swobodnie dysponować Towarami CL - był zobowiązany stosować wyłącznie Maksymalną Detaliczną Cenę Odsprzedaży ustalaną jednostronnie przez Franczyzodawcę, co wprost wynika z Instrukcji dotyczącej Zasad Ustalania Maksymalnych Cen Detalicznych Odsprzedaży. Całość dziennego utargu brutto - w tym VAT - była obligatoryjnie przekazywana na Wirtualny Rachunek Bankowy Franczyzodawcy zgodnie z Instrukcją dotyczącą Zasad Rozliczeń Finansowych.

Wnioskodawca nie miał dostępu do środków uzyskanych ze sprzedaży Towarów CL.

Faktury wystawiane przez Franczyzodawcę nie zawierały daty płatności ani wymagalnej kwoty do zapłaty - Wnioskodawca nie dokonywał zapłaty ceny zakupu towarów, lecz jedynie przekazywał utarg ze sprzedaży.

Wszelkie braki inwentaryzacyjne, niedobory i uszkodzenia towarów były rozliczane z Franczyzodawcą poprzez mechanizm WUT - co potwierdza, że Franczyzodawca zachował pełną ekonomiczną kontrolę nad towarem. Asortyment Sklepu, zasady ekspozycji towarów oraz sposób prowadzenia sprzedaży były określane jednostronnie przez Franczyzodawcę na podstawie Planogramu i Listy Towarów Handlowych. Wynagrodzenie Wnioskodawcy miało charakter prowizyjny - było wypłacane przez Franczyzodawcę jako ekwiwalent za świadczoną usługę pośrednictwa w sprzedaży, co potwierdza usługowy charakter działalności Wnioskodawcy.

Potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych

Powyższe stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

• interpretacja indywidualna z 14 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.162.2020.2.AW - organ potwierdził, że franczyzobiorca sprzedający towary w imieniu i na rzecz franczyzodawcy, nie dysponujący nimi jak właściciel, nie ma obowiązku rozliczania VAT należnego od tej sprzedaży;
• interpretacja indywidualna z 28 listopada 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW - organ potwierdził brak obowiązku odprowadzania podatku VAT należnego od towarów dostarczanych przez franczyzodawcę w analogicznym stanie faktycznym;
• interpretacja indywidualna z 8 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK - organ potwierdził brak obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej VAT z tytułu towarów sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy przy braku władztwa ekonomicznego franczyzobiorcy.

Stan faktyczny we wszystkich powołanych sprawach jest tożsamy z sytuacją Wnioskodawcy w zakresie kluczowych elementów: braku przeniesienia własności ekonomicznej towarów, obowiązku przekazywania całości utargu brutto na konto franczyzodawcy, braku możliwości swobodnego kształtowania cen sprzedaży oraz ponoszenia odpowiedzialności materialnej za ubytki towarowe.

Ad. 2

Teza główna

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro sprzedaż Towarów CL nie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT po jego stronie, Wnioskodawca nie był uprawniony do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Franczyzodawcę, dokumentujących dostawę Towarów CL, ani z faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych dotyczących tych towarów. Wnioskodawca ma jednocześnie prawo do złożenia korekt deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 za okresy, w których błędnie dokonywał tych odliczeń.

Podstawa prawna

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem sine qua non odliczenia VAT naliczonego jest zatem związek nabycia z czynnością opodatkowaną po stronie podatnika. Prawo do korekty uprzednio złożonych deklaracji wynika z art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Argumentacja

Skoro - jak wykazano powyżej - sprzedaż Towarów CL nie rodziła po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku VAT i nie stanowiła czynności opodatkowanej, faktury dokumentujące dostawę tych towarów przez Franczyzodawcę nie pozostawały w związku z czynnościami opodatkowanymi Wnioskodawcy. Tym samym Wnioskodawca nie był uprawniony do odliczenia VAT naliczonego z tych faktur - ani z faktur pierwotnych za Towary CL, ani z faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych od Towarów CL.

Wykazywanie VAT naliczonego z faktur  Franczyzodawcy dotyczących Towarów CL w rejestrach zakupów JPK_VAT/JPK_V7 było zatem nieprawidłowe i wymaga korekty. Jednocześnie równoległe błędne wykazywanie VAT należnego od całości sprzedaży, w tym Towarów CL, wymaga korekty po stronie sprzedaży. Obie korekty muszą być dokonane łącznie i obejmą te same okresy rozliczeniowe.

Wnioskodawca wskazuje, że prawo do złożenia korekt deklaracji przysługuje podatnikom VAT czynnym. Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT od 1 stycznia 2026 r. w związku z prowadzeniem nowej działalności gospodarczej (pod tym samym numerem NIP), co zapewnia mu prawo do złożenia korekt deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 - zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych wyrażonym m.in. w interpretacji z 28 listopada 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW, w której organ uzależnił prawo do korekty od posiadania statusu czynnego podatnika VAT.

Wnioskodawca podkreśla, że niniejsze pytanie dotyczy wyłącznie faktur dokumentujących dostawę Towarów CL oraz faktur korygujących rabatów zakupowych dotyczących tych towarów. Pozostałe faktury otrzymywane od Franczyzodawcy (refaktury kosztów eksploatacyjnych, opłaty franczyzowe, opłaty za podnajem, ubezpieczenie) były związane z prowadzoną opodatkowaną działalnością gospodarczą Wnioskodawcy i nie są objęte zakresem niniejszego pytania.

Ad. 3

Teza główna

Zdaniem Wnioskodawcy, w składanych korektach JPK_VAT/JPK_V7 jako podstawę opodatkowania VAT należnego należy wykazać: (i) wyłącznie wartość sprzedaży Towarów Regionalnych, możliwą do ustalenia na podstawie zbiorczych zestawień sprzedaży z (…) oraz (ii) wartość wynagrodzenia otrzymywanego od Franczyzodawcy z tytułu świadczenia usług pośrednictwa w sprzedaży, udokumentowaną miesięcznymi rozliczeniami z (…).

Towary Regionalne - podstawa opodatkowania i dokumentowanie

Towary Regionalne były nabywane przez Wnioskodawcę jako ich właściciel, na podstawie faktur VAT wystawianych bezpośrednio przez Dostawców Regionalnych na dane Wnioskodawcy.

Sprzedaż tych towarów stanowiła odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i rodziła obowiązek podatkowy po stronie Wnioskodawcy. Wartość tej sprzedaży nie jest możliwa do odtworzenia z raportów fiskalnych, jednak w systemie (…) dostępne są zbiorcze zestawienia z podziałem na dostawców, pozwalające na precyzyjne ustalenie kwoty brutto sprzedaży Towarów Regionalnych w każdym miesiącu rozliczeniowym.

Wnioskodawca wskazuje, że na dzień złożenia wniosku nie posiada dostępu do systemu (…) w związku z zakończeniem współpracy. Franczyzodawca jako podmiot prowadzący system rozliczeniowy jest zobowiązany do przechowywania danych dokumentujących współpracę przez okres wymagany przepisami prawa. 27 maja 2026 r. Wnioskodawca wystąpił do Franczyzodawcy z formalnym żądaniem udostępnienia tych danych za cały okres współpracy celem prawidłowego sporządzenia korekt.

Wynagrodzenie od Franczyzodawcy - podstawa opodatkowania i dokumentowanie

Wynagrodzenie wypłacane Wnioskodawcy przez Franczyzodawcę stanowiło odpłatność za świadczenie usług pośrednictwa w sprzedaży towarów na rzecz Franczyzodawcy. Jako takie stanowiło podstawę opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, tj. kwotę stanowiącą zapłatę, którą usługodawca otrzymał z tytułu świadczenia usługi.

Wnioskodawca w trakcie trwania współpracy wystawiał na rzecz Franczyzodawcy faktury dokumentujące wybrane usługi (m.in. dystrybucja Paysafecard, sprzedaż produktów promocyjnych). Wynagrodzenie podstawowe i prowizja nie były jednak odrębnie fakturowane - co stanowiło zaniechanie dokumentacyjne wynikające z praktyki stosowanej przez Franczyzodawcę wobec całej sieci franczyzobiorców. Miesięczne rozliczenia dostępne w (…) zawierały szczegółowe zestawienie składowych wynagrodzenia Wnioskodawcy wraz z kwotami VAT, co pozwala na odtworzenie wartości usługi w każdym okresie rozliczeniowym.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że dane z (…), w połączeniu z wyciągami bankowymi potwierdzającymi otrzymane przelewy, stanowią wystarczającą podstawę do prawidłowego udokumentowania tej czynności dla celów VAT. Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że powyższe podejście jest prawidłowe, a dane z (…) mogą stanowić podstawę wykazania usług w korektach - ewentualnie o wskazanie właściwego sposobu dokumentowania tej czynności.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Odnosząc się do treści złożonego wniosku, należy zauważyć, że wskazuje Pan na brak władztwa ekonomicznego nad towarami jak właściciel.

W treści wniosku opisał Pan model i warunki współpracy z Franczyzodawcą, jednakże nie przemawiają one za brakiem po Pana stronie władztwa ekonomicznego nad towarami w kontekście wyjaśnień złożonych w uzupełnieniu wniosku. Z uzupełnienia wniosku wynika bowiem, że prowadził Pan działalność we własnym imieniu, na własną rzecz i na własny rachunek. Był Pan zobowiązany nabywać Towary CL wyłącznie od Franczyzodawcy. Umowa nie zawierała ogólnego zapisu o powierzeniu towarów celem sprzedaży w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy. Faktury dokumentowały sprzedaż towarów na Pana rzecz. Podejmował decyzje związane z Pana działalnością gospodarczą w bardzo ograniczonym zakresie. Na fakturach od Franczyzodawcy jako nabywca widniały Pana dane (imię, nazwisko, NIP, adres) wraz z numerem Sklepu. Według umowy zapłata za nabywane Towary CL następowała na zasadzie kredytu kupieckiego - sprzedaży z odroczonym terminem płatności. Dokonywał Pan codziennej Obowiązkowej Wpłaty ustalanej według wartości Towarów CL sprzedanych dnia poprzedniego. Zgodnie z zapisami Umowy, wysokość Obowiązkowej Wpłaty stanowi kwotę jaką należało wpłacić Franczyzodawcy w następnym dniu roboczym na poczet zapłaty za wcześniej dostarczone Towary CL lub zrealizowane Usługi Okołohandlowe, a także z tytułu innych zobowiązań Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy określonych w Umowie i odrębnych Instrukcjach. Obowiązek ewidencji sprzedaży spoczywał na Panu. Franczyzodawca nie miał obowiązku ewidencjonowania sprzedaży. Kasa (drukarka fiskalna) stanowiła Pana własność. Na paragonie fiskalnym widniały Pana dane, Pana NIP, adres punktu sprzedaży oraz numer sklepu wraz z nazwą „A.”. Uwzględniał Pan w ewidencjach oraz plikach JPK wszystkie otrzymane od Franczyzodawcy faktury, ze względu na braku kwestionowania władczości ekonomicznej nad towarem do tego momentu. Umowa nie wskazuje faktu powierzenia towaru Panu celem dalszej odsprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy.

Powyższe informacje nie wskazują zatem, że nie nabył Pan władztwa ekonomicznego nad Towarami CL, wręcz przeciwnie wskazują, że dokonywał Pan zakupu towarów od Franczyzodawcy, zapłata za towary dokonywana była poprzez potrącenie (kompensatę) należności zgodnie z zasadami rozliczeń wynikającymi z umowy franczyzy i rozliczeń prowadzonych przez Franczyzodawcę. Natomiast sprzedaż rejestrowana na kasie była Pana sprzedażą, a nie sprzedażą dokonywaną w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy. Ponosił Pan odpowiedzialność materialną za wszelkie braki inwentaryzacyjne, niedobory, przeterminowania i uszkodzenia towarów. Z chwilą przyjęcia Towaru do Sklepu ryzyko jego przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodziło na Pana.

Skoro dokonywał Pan zakupu towarów od Franczyzodawcy, to tym samym Franczyzodawca dokonywał ich sprzedaży na Pana rzecz. Sprzedaż towaru wiąże się z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

W kwestii wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wypowiedział się NSA w uchwale z 12 października 2015 r. (sygn. akt I FPS 1/15 - dostępna w internetowej bazie orzeczeń CBOIS), w której wskazano, że:

(...) rozumienie pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” w ujęciu art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 7 ust. 1 u.p.t.u. (zdanie wstępne), nie oznacza jego interpretowania jedynie w sensie ekonomicznym. Z użytego w tych przepisach zwrotu wynika bowiem, że z dostawą towarów mamy do czynienia nie tylko gdy dochodzi do przejścia prawa własności towaru, co oznacza, że do dostawy towarów dochodzi zawsze gdy następuje przeniesienie własności towaru w sensie prawnym (cywilistycznym) oraz w każdym innym przypadku, gdy podatnik przeniesie faktyczne lub ekonomiczne władztwo nad rzeczą na inny podmiot, a nabywca towaru będzie miał swobodę w dysponowaniu (rozporządzaniu) rzeczą, tak jakby był jej właścicielem.

Z powołanego w pytaniu prawnym wyroku ETS z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 (...) wynika bowiem, że:

1.    W świetle art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy „dostawę towarów” należy interpretować jako przeniesienie prawa do dysponowania prawem rzeczowym (majątkiem) jak właściciel, nawet jeśli nie nastąpiło faktyczne przeniesienie własności tego majątku w sensie prawnym.

2.    W gestii sądu krajowego każdorazowo leży ocena, czy w danej sprawie, na podstawie stanu faktycznego, nastąpiło przeniesienie prawa do dysponowania własnością jako właściciel w rozumieniu art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy.

Należy zatem w kontekście tego jeszcze raz stwierdzić, że skutkiem przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym (cywilistycznym) jest uzyskanie zawsze prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u., natomiast w świetle tego przepisu za „dostawę towarów” należy uznać także wszelkie zbycie majątku rzeczowego przez jedną stronę, która upoważnia drugą stronę do dysponowania w rzeczywistości tym majątkiem tak, jakby była jego właścicielem.

Reasumując zatem: za „dostawę towarów” w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u. należy uznać takie przeniesienie prawa do rozporządzania towarem, które z prawnego punktu widzenia przenosi na nabywcę prawo własności lub prawo umożliwiające nabywcy rozporządzanie (dysponowanie) towarem prawie jak właściciel (...).

Zatem, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy obejmuje przeniesienie własności towaru w sensie prawnym (cywilistycznym) oraz przeniesienie władztwa ekonomicznego nad tym towarem, dokonane przez dostawcę, w następstwie którego nabywca może tym towarem rozporządzać jak właściciel, tzn. korzystać z niego z wyłączeniem innych osób, a także dokonywać jego sprzedaży.

W świetle powyższego, należy uznać, że prowadząc działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywał Pan zakupu Towarów CL od Franczyzodawcy, a następnie dokonywał Pan ich sprzedaży. Tym samym nabył Pan prawo do rozporządzania towarami jak właściciel i następnie dokonywał odpłatnej dostawy tych towarów, zdefiniowanej w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Ad. 2

Pana wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy w związku z brakiem obowiązku rozpoznania VAT należnego od sprzedaży Towarów CL, był Pan uprawniony do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Franczyzodawcę, dokumentujących dostawę Towarów CL oraz z faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych dotyczących tych towarów, a jeżeli nie - czy ma Pan prawo do złożenia korekt deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 za okresy, w których dokonywał tych odliczeń oraz co powinien Pan wykazać jako podstawę w składanych korektach.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Należy również podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Z opisu sprawy wynika, że Towary CL dostarczane przez Franczyzodawcę i dokumentowane fakturami wystawionymi na Pana były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (lit. a) - tj. do prowadzonej przez Pana sprzedaży detalicznej tych towarów w Sklepie.

Jak rozstrzygnięto powyżej, sprzedaż Towarów CL przez Franczyzodawcę na Pana rzecz stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu. Zatem nie wystąpiła przesłanka negatywna, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, gdyż wystawione na Pana faktury dokumentowały czynności podlegające opodatkowaniu. Prowadzona przez Pana sprzedaż detaliczna również podlegała opodatkowaniu.

Zatem, miał Pan prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu dostawy Towarów CL oraz z faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych dotyczących tych towarów, jako podatnik wykorzystujący te składniki do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, nie ma Pan prawa ani obowiązku dokonywać korekt deklaracji JPK_VAT/JPK_V7 za okresy, w których dokonywał Pan tych odliczeń.

Wobec uznania, że w opisanej sytuacji nie powinien Pan dokonywać korekty podatku naliczonego, odstępuję od rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 3, gdyż dotyczy ono podstawy opodatkowania, którą należy wykazać w składanych korektach deklaracji JPK_VAT/JPK_V7.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do wskazanych przez Pana we własnym stanowisku interpretacji indywidualnych:

• z 14 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.162.2020.2.AW;
• z 28 listopada 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW;
• z 8 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK,

należy zwrócić uwagę na to, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą innych organów wydających interpretacje indywidualne w sprawach innych podatników, co jest tym bardziej zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających interpretacjom. Również powołane przez Pana na poparcie własnego stanowiska interpretacje rozstrzygają w odmiennych stanach faktycznych od sytuacji przedstawionej we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.