0114-KDIP4-2.4012.467.2026.1.MŻA

Interpretacja indywidualna2026-09-04Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą udziałowi w kosztach rozbudowy drogi oraz braku obowiązku wykazania i odprowadzenia podatku należnego w związku z przekazaniem nakładów na budowę drogi.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w części dotyczącej:

        prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą Państwa udziałowi w kosztach rozbudowy drogi – jest prawidłowe;

        obowiązku wykazania i odprowadzenia podatku należnego w związku z przekazaniem nakładów na budowę drogi – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z przebudową drogi oraz braku obowiązku naliczenia podatku VAT w związku z przekazaniem nakładów Miastu. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A Sp. z o.o. (dalej: Spółka, Wnioskodawca, Podatnik lub A) jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny w Polsce, posiada w Polsce siedzibę i miejsce działalności gospodarczej.

Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest realizacja robót budowlanych związanych z budową dróg, autostrad, obiektów inżynierii lądowej i wodnej, w tym realizacja specjalistycznych robót budowlanych i budowlano-montażowych. Wnioskodawca zajmuje się również robotami budowlanymi związanymi ze wznoszeniem budynków wszelkiego przeznaczenia (budownictwo kubaturowe).

Wnioskodawca, co do zasady, realizuje roboty w formule generalnego wykonawstwa siłami własnymi lub przy pomocy podwykonawców. W obszarze budownictwa kubaturowego Wnioskodawca realizuje część projektów w formule działalności deweloperskiej.

Jednym z projektów deweloperskich realizowanych przez Wnioskodawcę jest budowa budynku biurowego i hotelowego (dalej: „Inwestycja” lub „Inwestycja niedrogowa”). Inwestycja zlokalizowana jest w (…), pod adresem al. (…) – na skrzyżowaniu ulic al. (…) i ul. (…). Zgodnie z planami Wnioskodawcy, Inwestycja po jej zakończeniu zostanie sprzedana w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca nie wyklucza, że przed sprzedażą Inwestycji, w pewnej części powierzchnia Inwestycji będzie przez niego wynajmowana innym podmiotom, w ramach komercjalizacji inwestycji. Najem taki również będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca jako inwestor złożył wniosek o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę w celu realizacji ww. Inwestycji. Prezydent (…) nałożył na Wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia braków. Prezydent (…) uznał, iż dla prawidłowego skomunikowania Inwestycji konieczne jest uzgodnienie dotyczące ul. (…), o którym mowa w art. 35 ust. 3 Ustawy o drogach publicznych (dalej: „Ustawa drogowa”) i wezwał A do uzupełnienia m.in. braku polegającego na nieprzedłożeniu uzgodnienia z zarządcą ulic („Uzgodnienie”) będących w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich (dalej: „ZDM”).

Zgodnie z art. 35 ust. 3 Ustawy drogowej „Zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą”.

Z kolei na podst. art. 16 ust. 1 i 2 Ustawy drogowej „Budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia. Szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg, o których mowa w ust. 1, określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej”.

W celu wywiązania się z ww. żądania Prezydenta (…), Wnioskodawca, na podstawie art. 16 Ustawy drogowej, zawarł z Miastem (…) (dalej określanym także jako: „Miasto”) umowę dotyczącą rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…) (dalej: „Umowa”).

Według preambuły Umowy funkcjonowanie Inwestycji niedrogowej zależy od jej powiązań komunikacyjnych z siecią dróg publicznych, wobec czego wymaga ona realizacji inwestycji drogowej.

W dalszej części preambuły Umowy wskazano, że wobec braku możliwości wykonania drogi w funkcjonalnej części w zakresie obowiązku wynikającego z art. 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1376, z późn.zm.), Inwestor zaoferował finansowy udział w kosztach rozbudowy ul. (…) w części odpowiadającej wzrostowi obciążenia ruchu drogowego na skutek realizacji Inwestycji niedrogowej. Ponadto strony Umowy zgodnie oświadczyły, iż udział finansowy Inwestora niedrogowego (tj. Wnioskodawcy) odpowiada faktycznemu obciążeniu drogi ruchem, wygenerowanemu przez realizację inwestycji niedrogowej Wnioskodawcy.

Brak możliwości wykonania drogi w funkcjonalnej części dotyczącej Inwestycji Wnioskodawcy, o którym mowa w preambule Umowy wynika z tego, że przebudowa ulicy (…) ujęta w Wieloletniej (…) obejmuje ul. (…) na odcinku ul. (…) — ul. (…), który to odcinek obejmuje nie tylko obszar oddziaływania Inwestycji Wnioskodawcy, ale także obszary oddziaływania inwestycji niedrogowych innych deweloperów realizujących swoje inwestycje wzdłuż ul. (…).

Z punktu widzenia technicznego i praktycznego niemożliwe byłoby dokonanie rozbudowy ul. (…) na całym planowanym odcinku bezpośrednio przez różnych deweloperów na różnych odcinkach. Stąd podmiotem, który bezpośrednio przejmie zadanie przebudowy drogi na wskazanym odcinku (poprzez zawarcie z generalnym wykonawcą umowy obejmującej cały odcinek planowanej rozbudowy) będzie Miasto (…).

Zgodnie z § 1 Umowy przedmiotem Umowy jest określenie warunków uczestnictwa w budowie Drogi (zwanej dalej także „Inwestycją drogową”), tj. poniesienia przez Inwestora części kosztów realizacji robót budowlanych inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. (…) na odcinku ul. (…) — ul. (…), ujętej w obowiązującej na dzień podpisania umowy (…). Realizacja Drogi przyczyni się w szczególności bezpośrednio do usprawnienia obsługi komunikacyjnej Inwestycji niedrogowej Inwestora.

(…) opracowuje dokumentację projektową rozbudowy ul. (…) na odcinku ul. (…) — ul. (…). Realizacja robót budowlanych Drogi odbędzie się na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zwanej dalej „Decyzją ZRID”, która zostanie wydana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Zgodnie z Umową Wnioskodawca jako Inwestor zobowiązuje się do poniesienia 17,30% kosztów realizacji robót budowlanych Drogi, do kwoty nieprzekraczającej 7.612.000 zł (słownie: siedem milionów sześćset dwanaście tysięcy złotych). Kwota wskazana w niniejszym ustępie oraz w dalszej części niniejszej Umowy stanowi kwotę brutto.

Umowa przewidywała, że przekazanie ww. środków przez Inwestora, nastąpi przelewem, na rachunek bankowy Miasta w terminie 21 dni, po łącznym spełnieniu się następujących warunków:

    i.    poinformowania Inwestora przez Miasto na piśmie o wydaniu ostatecznej lub posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności Decyzji ZRID oraz o wysokości kosztów realizacji robót budowlanych wynikających z opracowanego kosztorysu inwestorskiego;

   ii.    uzyskania przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę dla realizowanej przez tego Inwestora Inwestycji niedrogowej, o której mowa w Preambule niniejszej Umowy. O uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Inwestor zobowiązany jest poinformować Miasto w terminie 7 dni roboczych od dnia uzyskania przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgodnie z § 2 ust. 5 Umowy Inwestor przekaże nieodpłatnie Miastu poniesione nakłady na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji (co nie dotyczy jednak nakładów w postaci infrastruktury przesyłowej niezwiązanej z Drogą), a w dacie fakturowania przez Miasto udziału Inwestora w kosztach budowy Drogi środki finansowe zdeponowane na ww. rachunku Miasta w części stanowiącej kwotę, na którą wystawiono faktury Inwestorowi stają się dochodem budżetu Miasta.

Miasto (…) wystawi fakturę/faktury na kwotę równą udziałowi Inwestora w kosztach realizacji robót budowlanych Drogi.

Przekazanie przez Inwestora środków na rachunek depozytowy (…) nastąpiło 21 grudnia 2023 r. i zostało udokumentowane fakturą wystawioną przez Miasto (…) z 10 marca 2026 r.

W przypadku gdy środki przekazane przez Inwestora przekroczą wartość udziału Inwestora w kosztach realizacji robót budowlanych Drogi - Miasto zwróci nadpłacone środki w terminie do 30 dni po opracowaniu i przekazaniu Inwestorowi kosztorysu powykonawczego.

Koszt realizacji robót budowlanych Drogi zostanie oszacowany w kosztorysie inwestorskim po opracowaniu dokumentacji projektowej rozbudowy ul. (…) na odcinku ul. (…) — ul. (…). Ostateczny koszt realizacji robót budowlanych Drogi zostanie określony w kosztorysie powykonawczym, sporządzonym po zrealizowaniu robót budowlanych Drogi.

Według postanowień Umowy Inwestor nie ma prawa zgłaszania zastrzeżeń do sporządzonych i przekazywanych przez Miasto dokumentów (w szczególności kosztorysu inwestorskiego, kosztorysu powykonawczego) oraz pozyskanych przez Miasto decyzji administracyjnych (w tym Decyzji ZRID). Ponadto Inwestor oświadczył w Umowie, iż zrzeka się wszelkich roszczeń związanych pośrednio i bezpośrednio z zawarciem i realizacją umowy, w szczególności dotyczących zwrotu kwoty finansowego udziału Inwestora w kosztach rozbudowy ul. (…), z wyłączeniem roszczenia wynikającego z dokonania przebudowy działki (…).

Zgodnie z zapisem §2 ust. 4 Umowy, Inwestor w ramach realizacji swojej inwestycji niedrogowej, na podstawie odrębnej umowy zawartej z Miastem dokona przebudowy przylegającej do pasa drogowego ul. (…) działki (…), położonej w (…), przy skrzyżowaniu ul. (…) z al. (…), w zakresie zaakceptowanym przez Miasto, na warunkach opisanych w tej umowie (dalej: „Przebudowa Działki”). Na dzień złożenia niniejszego wniosku odrębna umowa dotycząca przebudowy działki (…) nie została zawarta.

W przypadku wykonania przez Inwestora Przebudowy Działki zgodnie z odrębną umową, udział w kosztach realizacji robót budowlanych Drogi w wysokości 17,30% kosztów, nie więcej jednak niż 7.612.000 zł (słownie: siedem milionów sześćset dwanaście tysięcy złotych), zostanie pomniejszony o koszty Przebudowy Działki.

Pomniejszenie kosztów realizacji robót budowlanych Drogi o koszty poniesione przez Inwestora na Przebudowę Działki nastąpi poprzez zwrot Inwestorowi części kwoty, o której mowa w § 2 ust 1 w wysokości równowartości kosztów Przebudowy Działki, a w przypadku, gdyby Przebudowa Działki nastąpiła po realizacji robót budowlanych Drogi, wówczas Miasto zwróci koszty Przebudowy Działki.

Obowiązki Miasta:

Umowa określa również zobowiązania Miasta: zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy Miasto zobowiązuje się do wykonania Drogi po uprzednim:

a)    przekazaniu przez Inwestora środków na realizację Drogi, zgodnie z § 2 Umowy;

b)    wydaniu ostatecznej lub posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności Decyzji ZRID dla Drogi;

c)    zabezpieczeniu przez Radę (…) pozostałych środków finansowych na pokrycie kosztów realizacji Drogi, jeżeli wystąpi taka konieczność;

d)    wyborze w trybie postępowania przetargowego wykonawcy robót budowlanych Drogi i podpisaniu z nim umowy o roboty budowlane dotyczącej jej wykonania.

Ponadto Miasto zobowiązuje się do przesłania Inwestorowi pisemnej informacji o wydaniu Decyzji ZRID i sporządzeniu kosztorysu inwestorskiego wraz z kopiami ww. dokumentów, oraz pisemnego zawiadomienia o wyborze w trybie postępowania przetargowego wykonawcy robót budowlanych Drogi i zawarciu z nim umowy o roboty budowlane dotyczącej jej wykonania.

Miasto zobowiązuje się do przedstawienia Inwestorowi szczegółowego rozliczenia wydatkowania kwoty otrzymanej od Inwestora w ramach Umowy wraz z dokumentami stanowiącymi podstawy płatności.

W przypadku gdy środki przekazane przez Inwestora przekroczą wartość udziału Inwestora w kosztach realizacji robót budowlanych Drogi - Miasto zwróci nadpłacone środki w terminie do 30 dni po opracowaniu i przekazaniu Inwestorowi kosztorysu powykonawczego.

Realizując obowiązek wynikający we wskazanym wyżej § 3 ust. 1 lit. d) Umowy Miasto podpisało 10 lipca 2025 umowę, której drugą stroną jest Wnioskodawca jako Wykonawca robót budowlanych Drogi (dalej: Umowa Wykonawcza). Przedmiotem Umowy Wykonawczej jest wykonanie robót budowlanych związanych z rozbudową drogi powiatowej nr (…) - ul. (…) na odcinku al. (…) - ul. (…) wraz z przebudową infrastruktury technicznej oraz przebudową innych dróg publicznych w ramach zadania inwestycyjnego pn. „(…)”.

Rozliczenie prac wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach Umowy Wykonawczej nastąpi na podstawie faktur wystawianych przez Wykonawcę w oparciu o protokoły odbioru prac. Faktury te będą przez Miasto opłacane na rachunek bankowy Wykonawcy, a zatem rozliczenie Umowy Wykonawczej nastąpi niezależnie i nie będzie wpływać na rozliczenia wynikające z Umowy.

Pytanie

1.    Czy Wnioskodawca jest uprawniony do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą udziałowi Wnioskodawcy w kosztach rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…)?

2.    Czy Wnioskodawca zobowiązany będzie do wykazania i odprowadzenia podatku należnego w związku z nieodpłatnym przekazaniem przez Wnioskodawcę na rzecz Miasta poniesionych nakładów na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1)

Spółka stoi na stanowisku, że na podstawie art. 86 ust. 1 uoVAT ma ona prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturze/fakturach wystawionych przez Miasto na kwotę odpowiadającą udziałowi Wnioskodawcy w kosztach rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…).

Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem „W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124”.

Natomiast według art. 86 ust. 2 pkt 1) uoVAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)    nabycia towarów i usług,

b)    dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z zestawienia powyższych przepisów z okolicznościami faktycznymi wynika, że spełnione są pozytywne przesłanki odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Miasto:

        świadczenie ze strony Miasta będzie przez Wnioskodawcę wykorzystane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. do działalności deweloperskiej, której efektem będą czynności opodatkowane VAT (najem i sprzedaż Inwestycji niedrogowej), oraz

        kwota VAT naliczonego związana ze świadczeniem Miasta na rzecz Wnioskodawcy będzie udokumentowana fakturą otrzymaną przez podatnika.

Nie ma wpływu na możliwość odliczenia VAT naliczonego późniejsze nieodpłatne przekazanie Miastu poniesionych przez Wnioskodawcę nakładów na budowę drogi. Mimo nieodpłatnego przekazania, faktycznym celem poniesienia tych nakładów jest realizacja inwestycji niedrogowej, która będzie przedmiotem działalności Wnioskodawcy podlegającej opodatkowaniu VAT (najem i sprzedaż).

Co istotne, w analizowanym przypadku nie zachodzą przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby odliczenie VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Miasto. Przesłanki te wymienione są w art. 88 uoVAT.

W szczególności, nie występuje w analizowanym przypadku przesłanka określona w art. 88 ust. 3a pkt 2) uoVAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Świadczenie dokumentowane przez Miasto fakturami wystawionymi na podstawie Umowy, nie jest zwolnione z podatku i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Fakt, że świadczenie ze strony Miasta na rzecz inwestora inwestycji niedrogowej, polegające na zrealizowaniu inwestycji drogowej i poprzez to zwolnienie inwestora z obowiązku, o którym mowa w art. 16 Ustawy drogowej, podlega opodatkowaniu VAT, był niejednokrotnie potwierdzany w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacjach prawa podatkowego. Jako przykład takiej interpretacji można podać interpretację z 12 stycznia 2022 r., sygn. 0112- KDIL3.4012.459.2021.1.MS, w której okoliczności faktyczne były analogiczne do tych opisanych przez Wnioskodawcę w niniejszym wniosku:

„Gmina Miasta (…) ma zamiar zrealizować zadanie pn. (…), (dalej: Inwestycja Drogowa). Jednakże teren przez który przebiegają trzy drogi jest aktualnie silnie zabudowany kolejnymi osiedlami mieszkaniowymi (realizowanymi przez kilku Inwestorów prywatnych), co spowoduje konieczność przebudowy tegoż skrzyżowania. Żaden z Inwestorów prywatnych nie wpłynie na wskazane skrzyżowanie na tyle silnie, aby wskazać, że obowiązek jego przebudowy będzie ciążył na danym podmiocie. Natomiast każda ze zlokalizowanych tam nowych inwestycji wpłynie pośrednio na ww. skrzyżowanie w określonym procencie, powodując pogorszenie warunków ruchu drogowego.

W związku z tym, że inwestycja niedrogowa spowoduje konieczność przebudowy skrzyżowania oraz biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej - drogi publiczne są ogólnodostępne i służą wszystkim użytkownikom dróg, Gmina jako zarządca wszystkich dróg publicznych, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zawrze umowę, w której określi szczegółowe warunki i obowiązki Inwestora prywatnego.

Obowiązek wynikający z art. 16 ustawy o drogach po stronie Inwestora prywatnego będzie istniał, natomiast jego realizacja byłaby nielogiczna, w sytuacji realizacji zadania gminy - nakłady poniesione przez Inwestora prywatnego byłyby utracone, lub też, gdyby kolejność była inna - nakładami straconymi byłyby te poniesione przez Gminę. Tym samym Inwestorzy realizując obowiązek wynikający z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, powinni partycypować finansowo w wykonaniu tego zadania gminnego, przeznaczając środki finansowe na ten cel.

W związku z powyższym, dojdzie do sytuacji w której inwestycja niedrogowa wpłynie na układ drogowy objęty zadaniem Gminy. Dlatego też, wobec każdego z Inwestorów, Gmina ustali szacunkową wysokość udziału w kosztach przebudowy drogi publicznej proporcjonalnie do zakresu obowiązku, w oparciu o analizę komunikacyjną, która określi stopień natężenia ruchu wywołanego inwestycją zrealizowaną przez poszczególnego inwestora. Uzgodniona i zadeklarowana przez inwestorów kwota będzie miała charakter maksymalny i zostanie obliczona jako szacunkowy koszt przebudowy Inwestycji Drogowej przemnożony przez procentowy udział w ruchu generowany przez daną inwestycję niedrogową. (…)

Na podstawie zawartych umów w trybie art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych, pomiędzy gminą a inwestorami prywatnymi, byliby włączani w finansowanie tej realizacji. Tym samym to Gmina poprzez swoją jednostkę budżetową wyłoni w trybie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych wykonawcę, zawrze z nim działając we własnym imieniu umowę i będzie regulować wystawianie przez niego na Gminę faktury dostarczane sukcesywnie w ramach postępu prac.

Natomiast Inwestorzy prywatni byliby obciążeni udziałem w kosztach przebudowy drogi (…)”. W powyższej interpretacji wnioskodawca (Gmina) zamierzała obciążać udziałowców kosztami przebudowy drogi na podstawie noty księgowej, stojąc na stanowisku, że Gmina nie występuje w tej relacji jako podatnik podatku od towarów i usług, lecz jako podmiot nieuznawany za podatnika na mocy art. 15 ust. 6 uoVAT. Zgodnie z tą regulacją „Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych”.

Dyrektor KIS uznał jednak stanowisko Gminy za nieprawidłowe i stwierdził, że w sytuacji opisanej we wniosku Gmina działa jako podatnik VAT i wykonuje usługę podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W powyższej interpretacji Dyrektor KIS stwierdził m.in.:

„Mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 16 ustawy o drogach publicznych, w kontekście przedstawionego opisu sprawy należy wskazać, iż otrzymane środki finansowe od Inwestorów na budowę inwestycji niedrogowej będą stanowiły wynagrodzenie za wykonanie usługi przez Gminę na rzecz Inwestorów.

Co ważne - wpłata świadczenia pieniężnego nie jest dobrowolna, lecz wynika z ustawowego obowiązku, który ciąży na Spółce w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z powyższym przepisem, to Inwestor jest zobowiązany do przeprowadzenia budowy czy przebudowy dróg publicznych, jeśli dokonuje inwestycji niedrogowej.

Gmina, zgodnie z umową zawartą z Inwestorami zobowiązała się do zwolnienia Inwestorów z ciążącego na nich obowiązku wynikającego z ustawy o drogach publicznych i wybudowania drogi publicznej za wynagrodzeniem.

W opisanej sytuacji przedmiotem działań Gminy będą czynności mieszczące się w ramach zadań własnych, ale mające charakter cywilnoprawny, tj. czynności realizowane na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W przedmiotowych okolicznościach będzie istniało świadczenie - w postaci świadczonej przez Gminę (za pośrednictwem swojej jednostki budżetowej) usługi realizacji Inwestycji drogowej, bezpośrednim beneficjentem świadczenia będą Inwestorzy, gdyż to na ich rzecz i w ich interesie Gmina wykona Inwestycję drogową oraz świadczeniu usługodawcy będzie odpowiadać świadczenie wzajemne ze strony Inwestorów, gdyż przekażą Oni na rzecz Gminy określone w umowie wynagrodzenie.

Zatem, w przedmiotowej sytuacji Gmina będzie działała jako podatnik w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a otrzymane od Inwestorów środki na budowę tej inwestycji stanowią wynagrodzenie za wykonanie usługi przez Gminę na rzecz Inwestorów i podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Przy czym, nie ma w tym przypadku znaczenia, że Inwestorzy nie uzyskują tytułu prawnego do danej inwestycji drogowej”.

Podobne stanowisko Dyrektora KIS zostało zaprezentowane także w interpretacji z 30 lipca 2020 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.212.2020.2.MK, w interpretacji z 20 stycznia 2020 r., sygn. 0114- KDIP4.4012.755.2019.2.MP, interpretacji z 1 marca 2023 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.14.2023.1.AJB oraz interpretacji z 25 lipca 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.255.2024.2.MG.

Sytuacja przedstawiona w niniejszym wniosku przez Wnioskodawcę jest analogiczna do ww. interpretacji (w szczególności do interpretacji z 12 stycznia 2022 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.459.2021.1.MS). Wnioskodawca zgadza się ze stanowiskiem prezentowanym konsekwentnie przez Dyrektora KIS i uważa, że w opisanym przez niego zdarzeniu Miasto działa jako podatnik VAT i świadczy na rzecz Wnioskodawcy usługę podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 uoVAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. W sytuacji Umowy zawartej przez Wnioskodawcę z Miastem, świadczeniem usług będzie świadczenie przez Miasto usługi realizacji Inwestycji drogowej. Bezpośrednim beneficjentem tego świadczenia będzie Wnioskodawca (tak jak inni deweloperzy realizujący inwestycje niedrogowe w obrębie ul. (…)), bo to w jego interesie Miasto wykona inwestycję drogową, zwalniając go tym samym ze zobowiązań określonych w art. 16 ust. 1 Ustawy drogowej. Świadczeniu ze strony Miasta będzie odpowiadać świadczenie wzajemne ze strony Wnioskodawcy, gdyż przekaże on na rzecz Miasta określoną w umowie kwotę, która będzie wynagrodzeniem za usługę świadczoną przez Miasto.

Fakt, że Wnioskodawca występuje w przedmiotowym stanie faktycznym jednocześnie w roli Inwestora inwestycji niedrogowej (w zakresie objętym Umową) i jednocześnie w roli wykonawcy działającego na zlecenie Miasta (na podstawie Umowy Wykonawczej) nie wpływa na powyżej zaprezentowane stanowisko Wnioskodawcy. Te dwie umowy mają bowiem różny zakres i są odrębnie rozliczane. Dlatego okoliczność, że Wnioskodawca działa na zlecenie Miasta w charakterze wykonawcy przebudowy całego odcinka ul. (…) (między ul. (…) i ul. (…)) nie zmienia faktu, że Wnioskodawca jest jednocześnie beneficjentem działania Miasta polegającym na zrealizowaniu ww. inwestycji drogowej i pozwalającemu na spełnienie przez Wnioskodawcę obowiązku wynikającego z art. 16 ust. 1 Ustawy drogowej w odniesieniu do jego Inwestycji niedrogowej (będącej jedną w wielu inwestycji niedrogowych realizowanych przez deweloperów na przedmiotowym odcinku ul. (…)).

Tym samym uznać należy, że w sytuacji opisanej przez Wnioskodawcę nie wystąpi negatywna przesłanka, określona w art. 88 ust. 3a pkt 2 uoVAT.

W konsekwencji, Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez Miasto na podstawie Umowy.

Ad 2)

Nieodpłatne przekazanie przez Wnioskodawcę na rzecz Miasta poniesionych nakładów na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji jest przekazaniem do celów działalności gospodarczej Wnioskodawcy i w konsekwencji nie spełnia definicji odpłatnego świadczenia usług (w szczególności na podst. art. 8 ust. 2 uoVAT) i nie wymaga naliczenia i odprowadzenia podatku należnego.

Zdaniem Spółki, nieodpłatne przekazanie Miastu poniesionych zgodnie z Umową nakładów na Inwestycję drogową nie może być uznane za dostawę towarów. Bezzasadna byłaby zatem analiza opodatkowania na gruncie art. 7 ust. 2 uoVAT, który określa zasady opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów.

Uzasadniona jest natomiast analiza opisanego we wniosku nieodpłatnego przekazania nakładów na gruncie art. 8 uoVAT. Zgodnie z art. 8 ust. 1 uoVAT „przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa”.

Z kolei według art. 8 ust. 2 uoVAT „Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1)    użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2)    nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika”.

Z powyższego wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musiałoby ono być świadczeniem do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Taka sytuacja nie ma miejsca w przypadku opisanym w niniejszym wniosku.

Celem, dla jakiego Spółka przekazuje Miastu nakłady poniesione na Inwestycję drogową zgodnie z Umową, jest zapewnienie możliwości realizacji przez Spółkę Inwestycji, która jest przedmiotem działalności gospodarczej Spółki.

Bez przekazania nakładów, poprzedzonego ich poniesieniem zgodnie z Umową zawartą na podstawie art. 16 Ustawy drogowej, niemożliwe byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę i zrealizowanie Inwestycji niedrogowej. Podatek naliczony VAT wynikający ze świadczenia zafakturowanego przez Miasto na Wnioskodawcę będzie zatem bezpośrednio związany z podatkiem należnym VAT od czynności opodatkowanych realizowanych w przyszłości przez Wnioskodawcę w formie odpłatnego najmu lub sprzedaży Inwestycji niedrogowej.

Oczywiste jest zatem, że nieodpłatne przekazanie nakładów poniesionych przez Spółkę na podstawie Umowy należy uznać za nieodpłatne świadczenie usług do celów działalności gospodarczej Spółki. Spółka nie jest zatem zobowiązana do naliczenia podatku należnego w związku z tą czynnością.

Powyższe rozumowanie znajduje potwierdzenie w interpretacjach podatkowych wydawanych w podobnym przedmiocie przez Dyrektora KIS, np. interpretacja z 25 stycznia 2022 r., sygn. 0113- KDIPT1-1.4012.836.2021.2.AK oraz interpretacja z 19 kwietnia 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.85.2021.2.SR.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w części dotyczącej:

        prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą Państwa   udziałowi w kosztach rozbudowy drogi – jest prawidłowe;

        obowiązku wykazania i odprowadzenia podatku należnego w związku z przekazaniem nakładów na budowę drogi – jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. W myśl tego przepisu:

w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a.    nabycia towarów i usług,

b.    dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Tak skonstruowana zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

  • spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
  • nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym płatnikiem VAT. Jednym z projektów deweloperskich realizowanych przez Państwa jest budowa budynku biurowego i hotelowego. Inwestycja po jej zakończeniu zostanie sprzedana w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie wykluczają Państwo, że przed sprzedażą Inwestycji, w pewnej części powierzchnia Inwestycji będzie przez Państwa wynajmowana innym podmiotom, w ramach komercjalizacji inwestycji. Najem taki również będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Złożyli Państwo wniosek o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę w celu realizacji ww. Inwestycji. Prezydent (…) nałożył na Państwa obowiązek uzupełnienia braków uznając, iż dla prawidłowego skomunikowania Inwestycji konieczne jest uzgodnienie dotyczące ul. (…). W celu wywiązania się z żądania Prezydenta (…), zawarli Państwo z Miastem (…) umowę dotyczącą rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…). Funkcjonowanie Inwestycji niedrogowej zależy od jej powiązań komunikacyjnych z siecią dróg publicznych, wobec czego wymaga ona realizacji inwestycji drogowej. Zaoferowali Państwo finansowy udział w kosztach rozbudowy ulicy (…) w części odpowiadającej wzrostowi obciążenia ruchu drogowego na skutek realizacji Inwestycji niedrogowej.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy są Państwo uprawnieni do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą Państwa udziałowi w kosztach rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…).

Z art. 86. ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

Bezpośredni związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika występuje wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy pojawia się, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wówczas mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości. Najczęściej do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych zalicza się koszty reprezentacji i reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, itp.

We wniosku wskazali Państwo, że jednym z realizowanych przez Państwa projektów deweloperskich jest budowa budynku biurowego i hotelowego. Inwestycja po jej zakończeniu zostanie sprzedana w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie wykluczają Państwo, że przed sprzedażą Inwestycji, w pewnej części powierzchnia Inwestycji będzie przez Państwa wynajmowana innym podmiotom, w ramach komercjalizacji inwestycji. Najem taki również będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Funkcjonowanie Inwestycji niedrogowej zależy od jej powiązań komunikacyjnych z siecią dróg publicznych, wobec czego wymaga ona realizacji inwestycji drogowej. Realizacja Drogi przyczyni się w szczególności bezpośrednio do usprawnienia obsługi komunikacyjnej Państwa Inwestycji niedrogowej.

Zachodzi zatem związek przyczynowo-skutkowy między wydatkami dotyczącymi rozbudowy ul. (…) z czynnościami opodatkowanymi, które będą Państwo wykonywać w ramach działalności gospodarczej przy wykorzystaniu budynku biurowego i hotelowego. Tym samym spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.

Zatem, są Państwo uprawnieni do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą Państwa udziałowi w kosztach rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (..). Przy czym prawo to przysługuje pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia czy będą Państwo zobowiązani do wykazania i odprowadzenia podatku należnego w związku z nieodpłatnym przekazaniem przez Państwa na rzecz Miasta poniesionych nakładów na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji.

Katalog czynności opodatkowanych zawiera art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Z tak sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:

  • odbiorca (nabywca) usługi, oraz
  • podmiot świadczący usługę.

Usługa jest czynnością opodatkowaną co do zasady w sytuacji, kiedy jest odpłatna, czyli gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE.

W wyroku z 3 marca 1994 r. w sprawie C16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał zauważył, że:

„Czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, ECLI:EU:C:2011:700 Trybunał wskazał:

„(…) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

W tym świetle świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej Dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKGKraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo)” (pkt 17-19).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się zatem, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane.

Zatem z odpłatnością za dostawę towarów lub świadczenie usług mamy do czynienia w sytuacji, gdy pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usługi a zapłatą istnieje adekwatny związek.

Zgodnie z ustawą, usługi o charakterze nieodpłatnym, jako niemieszczące się w zakresie opodatkowania tym podatkiem, co do zasady nie podlegają opodatkowaniu.

W ściśle określonych przypadkach opodatkowaniu podatkiem VAT podlega również nieodpłatne przekazanie towarów i nieodpłatne świadczenie usług.

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych. Oznacza to, że przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika w formie darowizny uznaje się za odpłatną dostawę towarów, o ile podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie towarów nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i nie będzie rodziło obowiązków w zakresie podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Aby ustalić, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności, wówczas nie można uznać takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu.

Opodatkowaniu podlegają natomiast te usługi, których cel nie wiąże się z prowadzoną działalnością. Usługi niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej to wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami tej działalności. Oznacza to usługi, które nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.

W analizie sprawy pomocne będą przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889 ze zm.).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych:

1. Budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia.

2. Szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg, o których mowa w ust. 1, określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że w związku z realizacją projektu dotyczącego budowy budynku biurowego i hotelowego został na Państwa nałożony obowiązek uzupełnienia braków polegających na przedłożeniu uzgodnienia z zarządcą ulic będących w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich. W celu wywiązania się z ww. żądania, zawarli Państwo z Miastem (…) umowę dotyczącą rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…). Funkcjonowanie Inwestycji niedrogowej zależy od jej powiązań komunikacyjnych z siecią dróg publicznych, wobec czego wymaga ona realizacji inwestycji drogowej. Zaoferowali Państwo finansowy udział w kosztach rozbudowy ul. (…) w części odpowiadającej wzrostowi obciążenia ruchu drogowego na skutek realizacji Inwestycji niedrogowej. Brak możliwości wykonania drogi w funkcjonalnej części dotyczącej Państwa Inwestycji wynika z tego, że przebudowa ulicy (…) ujęta w Wieloletniej (…) obejmuje ul. (…) na odcinku ul. (…) — ul. (…), który to odcinek obejmuje nie tylko obszar oddziaływania Państwa Inwestycji, ale także obszary oddziaływania inwestycji niedrogowych innych deweloperów realizujących swoje inwestycje wzdłuż ul. (…). Podmiotem, który bezpośrednio przejmie zadanie przebudowy drogi na wskazanym odcinku (poprzez zawarcie z generalnym wykonawcą umowy obejmującej cały odcinek planowanej rozbudowy) będzie Miasto (…). Realizacja Drogi przyczyni się w szczególności bezpośrednio do usprawnienia obsługi komunikacyjnej Państwa Inwestycji niedrogowej. Przekażą Państwo nieodpłatnie Miastu poniesione nakłady na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji. Zgodnie z Umową zobowiązani są Państwo do poniesienia 17,30% kosztów realizacji robót budowlanych Drogi. Umowa przewidywała, że przekazanie ww. środków przez Państwa, nastąpi przelewem, na rachunek bankowy Miasta.

Jak wynika z powołanego art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, przebudowa dróg publicznych, która jest spowodowana przeprowadzeniem inwestycji niedrogowej, należy do inwestora tej inwestycji. Szczegółowe warunki przeprowadzenia inwestycji niedrogowej przez inwestora określa umowa zawierana pomiędzy inwestorem a zarządcą drogi.

Co do zasady, sama czynność przekazania środków finansowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy. Aby uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia – wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Z uwagi na treść art. 16 ustawy o drogach publicznych w okolicznościach niniejszej sprawy, przekazanie finansowego udziału w kosztach rozbudowy ul. (…) stanowi wynagrodzenie za zwolnienie Państwa z obowiązku rozbudowy ulicy (…). Wpłata świadczenia pieniężnego nie jest dobrowolna, lecz wynika z ustawowego obowiązku, który ciąży na Państwu na podstawie ww. art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.

Zatem partycypacja w kosztach budowy drogi, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zwalnia Państwa z obowiązku przeprowadzenia tej Inwestycji we własnym zakresie, do czego zobowiązuje Państwa art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, to inwestorzy są zobowiązani do dokonania przebudowy/rozbudowy dróg publicznych, jeśli dokonują inwestycji niedrogowej. Realizacja Inwestycji niedrogowej wiąże się z koniecznością dostosowania sieci dróg publicznych do zmieniającego się natężenia ruchu i konieczności przeniesienia obciążeń wynikających z generowanego ruchu kołowego. Państwo natomiast, w zamian za świadczenie pieniężne o ściśle określonej wysokości, zostaną zwolnieni z tego obowiązku. Jak wynika bowiem z wniosku, podmiotem, który bezpośrednio przejmie zadanie przebudowy drogi na wskazanym odcinku (poprzez zawarcie z generalnym wykonawcą umowy obejmującej cały odcinek planowanej rozbudowy) będzie Miasto (…).

W ramach zawartej przez Państwa umowy z Miastem (…) zobowiązali się Państwo do udziału w kosztach rozbudowy ul. (…) w części odpowiadającej wzrostowi obciążenia ruchu drogowego na skutek realizacji Inwestycji niedrogowej. W konsekwencji przekazali Państwo środki pieniężne na rachunek bankowy Miasta. Umowa pomiędzy Państwem, a Miastem (…) zawarta była na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zatem przekazane środki pieniężne stanowiły zapłatę za zwolnienie Państwa – jako inwestora, ze spoczywającego na Państwu – w świetle ustawy o drogach publicznych, obowiązku budowy lub przebudowy drogi publicznej. Budowa/przebudowa ta została wykonana nie przez Państwa lecz przez Miasto. A zatem, mamy do czynienia z zapłatą bezpośrednio związaną z wykonywanym na Państwa rzecz świadczeniem, a więc z odpłatną czynnością opodatkowaną podatkiem VAT.

Skoro Miasto (…) przejęło zadanie przebudowy drogi i na podstawie zawartej umowy otrzymało od Państwa na ten cel określone środki pieniężne, to tym samym Miasto (…) wyświadczyło na Państwa rzecz usługi – przejmując Państwa obowiązki wynikające z art. 16 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zatem, nie zrealizują Państwo ww. czynności we własnym zakresie, do czego są Państwo zobowiązani na podstawie przepisów ww. ustawy, lecz to Miasto (…) zastąpi Państwa w tych działaniach.

W konsekwencji nie można uznać, że dochodzi do nieodpłatnego przekazania na rzecz Miasta (…) nakładów poniesionych przez Państwa na budowę Drogi, gdyż to nie Państwo są właścicielem nakładów na budowę/przebudowę drogi. Partycypacja w kosztach budowy/przebudowy drogi zwalnia Państwa, jako inwestora inwestycji niedrogowej z obowiązku poniesienia nakładów na budowę/przebudowę układu komunikacyjnego. Zapłaty z tytułu zwolnienia z obowiązku poniesienia nakładów na budowę/przebudowę drogi dokonali Państwo przelewem na rachunek bankowy Miasta. Przekazanie środków na rachunek zostało udokumentowane fakturą wystawioną przez Miasto (…) i jak już wskazano, są Państwo uprawnieni do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturze wystawionej przez Miasto na kwotę odpowiadającą Państwa udziałowi w kosztach rozbudowy ul. (…) na odcinku al. (…) – ul. (…).

Zatem, nie można się z Państwem zgodzić, że w analizowanej sprawie dochodzi do nieodpłatnego przekazania przez Państwa na rzecz Miasta poniesionych nakładów na budowę Drogi w wysokości fakturowanych przez Miasto udziałów w kosztach inwestycji, które jest przekazaniem do celów Państwa działalności gospodarczej i w konsekwencji nie spełnia definicji odpłatnego świadczenia usług i nie wymaga naliczenia i odprowadzenia podatku należnego.

W przedstawionych przez Państwa okolicznościach sprawy nie dochodzi do nieodpłatnego przekazania przez Państwa na rzecz Miasta nakładów na budowę drogi. W związku z przejęciem przez Miasto (…) zadania przebudowy drogi to Miasto ponosi nakłady na realizację inwestycji, pozostaje właścicielem powstałej infrastruktury drogowej. Zatem w analizowanej sprawie nie dochodzi do przeniesienia przez Państwa na rzecz Miasta nakładów, ponieważ to nie Państwo, a Miasto przejęło na siebie obowiązek poniesienia tych nakładów, a więc to Miasto pozostaje ich właścicielem.

Z okoliczności sprawy wynika wprost, że Państwo w ramach zawartej umowy przekazali środki na rzecz Miasta z tytułu partycypacji w kosztach realizacji przebudowy/budowy układu komunikacyjnego. W wyniku postanowień zawartej umowy, zostali Państwo zwolnieni za wynagrodzeniem należnym Miastu z obowiązku poniesienia nakładów na budowę/przebudowę Drogi, a obowiązki te przejęło Miasto. Tym samym, skoro w wyniku podpisanej Umowy nie byli Państwo zobowiązani do samodzielnego poniesienia nakładów, które finalnie mogliby Państwo przenieść na Miasto, to po Państwa stronie nie dochodzi do przekazania nakładów, gdyż nie Państwo są ich właścicielem.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.