0114-KDIP4-2.4012.396.2026.1.KS

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji w Bibliotece Komunalnej (…) oraz Gminnym Ośrodku Kultury (…).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) Jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i sług.

Wnioskodawca realizuje projekt pn. „(…) polegający na modernizacji oraz wyposażenie dla budynków, w których mieszczą się instytucje kultury: Biblioteka Komunalna (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…). Obie instytucje kultury są samorządowymi instytucjami kultury, wpisanymi do rejestru instytucji kultury, zaś prowadzenie instytucji kultury jest zadaniem własnym gminy, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Gmina (…) w przedmiotowym projekcie występuje jako inwestor zadania i ponosi wydatki dokumentowane fakturami wystawionymi na Gminę (…), obejmującymi m.in. usługi budowlane, projektowe oraz zakup materiałów niezbędnych do realizacji inwestycji.

Biblioteka Komunalna (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…) prowadzi działalność statutową polegającą na realizacji zadań z zakresu kultury. Obie instytucje kultury, tj. Biblioteka Komunalna (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…) nie posiadają statusu czynnego podatnika podatku VAT. Po zakończeniu inwestycji obie instytucje kultury nadal będą prowadziły działalność statutową w zakresie działalności kulturalnej.

Jednocześnie Gmina (…) z tytułu realizacji przedmiotowej inwestycji oraz późniejszego funkcjonowania wymienionych powyżej dwóch instytucji kultury, nie osiąga i nie będzie osiągać żadnych przychodów opodatkowanych podatkiem VAT. Efekty inwestycji nie są wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych.

Gmina nie osiąga i nie będzie osiągała w przyszłości dochodu ani zysku z tytułu realizacji projektu. Towary i usługi nabywane w ramach projektu, nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Pytanie

Czy Gminie (…) przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji w Bibliotece Komunalnej (…) oraz Gminnym Ośrodek Kultury (…)?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Gminy (…), Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji w gminnych instytucjach kultury, tj. w Bibliotece Komunalnej (…) oraz Gminnym Ośrodek Kultury (…). Obie instytucje kultury, tj. Biblioteka Komunalna (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…) nie posiadają statusu czynnego podatnika podatku VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Warunkiem koniecznym skorzystania z prawa do odliczenia jest zatem istnienie bezpośredniego i rzeczywistego związku pomiędzy ponoszonymi wydatkami a czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym warunek ten nie jest spełniony, gdyż realizacja projektu pn. „(…)” następuje w ramach zadań własnych Gminy o charakterze publicznym, a towary i usługi nabywane w ramach projektu nie są i nie będą w przyszłości wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje m.in. czynności wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Natomiast w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, jednostki samorządu terytorialnego nie są uznawane za podatników VAT w zakresie realizacji zadań nałożonych na nie przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane, o ile nie wykonują tych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych o charakterze odpłatnym.

W niniejszej sprawie Gmina:

• realizuje projekt w ramach ustawowych zadań własnych,
• nie działa w celu osiągnięcia dochodu ani zysku,
• nie prowadzi działalności o charakterze rynkowym,
• nie oferuje mieszkańcom towarów lub usług na warunkach rynkowych.

Projekt ma charakter publiczny, niekomercyjny, a jego realizacja służy interesowi ogólnemu, a nie celom zarobkowym Gminy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona w art. 86 ust. 1 ustawy zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W myśl art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7 .

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

• podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
• podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Z opisu sprawy wynika, że Gmina jako czynny podatnik podatku od towarów i usług realizuje projekt pn. „(…)” polegający na modernizacji oraz wyposażeniu dla budynków, w których mieszczą się instytucje kultury: Biblioteka Komunalna (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…). Obie instytucje kultury są samorządowymi instytucjami kultury, wpisanymi do rejestru instytucji kultury, zaś prowadzenie instytucji kultury jest zadaniem własnym gminy, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W projekcie występują Państwo jako inwestor zadania i ponoszą wydatki dokumentowane fakturami wystawionymi na Państwa, obejmujące m.in. usługi budowlane, projektowe oraz zakup materiałów niezbędnych do realizacji inwestycji. Biblioteka Komunalna w (…) oraz Gminny Ośrodek Kultury (…) prowadzi działalność statutową polegającą na realizacji zadań z zakresu kultury. Obie instytucje kultury, nie posiadają statusu czynnego podatnika podatku VAT. Po zakończeniu inwestycji obie instytucje kultury nadal będą prowadziły działalność statutową w zakresie działalności kulturalnej.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację ww. inwestycji.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W omawianej sprawie warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie zostaną spełnione. Jak wynika z wniosku, projekt jest realizowany w ramach zadań własnych. Z tytułu realizacji inwestycji oraz późniejszego funkcjonowania ww. instytucji kultury, nie osiągają i nie będą osiągać Państwo żadnych przychodów opodatkowanych podatkiem VAT. Efekty inwestycji nie są wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych. Towary i usługi nabywane w ramach projektu, nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Tym samym nie będą mieli Państwo - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu.

A zatem nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji w Bibliotece Komunalnej (…) oraz Gminnym Ośrodku Kultury (…).

Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.