0114-KDIP4-1.4012.493.2026.1.PS

Interpretacja indywidualna2026-09-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak opodatkowania wniesienia aportem gruntu do SIM.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku opodatkowania aportu Gruntu do Spółki. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) („Gmina”, „Wnioskodawca”) jest podatnikiem podatku od towarów i usług („VAT”), zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny.

Gmina jest udziałowcem w spółce SIM (…) sp. z o.o. („SIM”, „Spółka”).

SIM działa na podstawie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz.U.2025.1273 t.j. z dnia 23 września 2025 r. ze zm.). Spółka ta jest społeczną inicjatywą mieszkaniową, o której mowa w rozdziale 4 tej ustawy.

Zgodnie z powołaną ustawą:

·         Dochody SIM nie mogą być przeznaczane do podziału między wspólników. Przeznacza się je w całości na działalność statutową SIM.

·         Gmina jest uprawniona do wprowadzenia swoich przedstawicieli do składu rady nadzorczej SIM.

·         Jedynym celem i przedmiotem działalności SIM jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu.

·         SIM ma bardzo ściśle określony zakres działania, który może wykonywać (w tym m.in. nabywać lokale i budynki, przeprowadzać remonty i modernizacje dla celów najmu, wynajmować lokale, sprawować zarząd nieruchomościami mieszkalnymi).

·         Stawki czynszu wynajmowanych lokali mogą być określone wyłącznie ściśle zgodnie z ustawą.

·         Zasady kalkulacji czynszu oraz zasady wynajmowania lokali przez SIM są ściśle określone ustawą.

Powyższe zasady wskazują, że SIM nie prowadzi działalności komercyjnej nastawionej na osiągnięcie zysku, a prowadzi działalność zmierzającą do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych lokalnej społeczności przy jak najdalej idącym ograniczeniu kosztów.

Wszystkie powyższe zasady i cele były i są faktycznie realizowane przez SIM. Oznacza to, że SIM jest spółką, która działa na zasadach „non-profit”.

Celem działania SIM jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych dla osób i rodzin nieposiadających własnego mieszkania w danej miejscowości.

Udziałowcami SIM są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego oraz Krajowy Zasób Nieruchomości.

Tak realizowane zadania SIM są tożsame z zadaniem własnym Gminy, którym jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego (art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym). Gmina stała się udziałowcem SIM właśnie w zakresie i ze względu na realizację tego jej zadania własnego. W istocie zatem powierzyła realizację tego zadania Spółce.

W celu realizacji tego zadania Gmina wniosła do SIM najpierw wkład pieniężny, a następnie wkład niepieniężny w postaci niezabudowanego gruntu.

Mianowicie, 2 września 2022 r. Gmina objęła udziały o łącznej wartości nominalnej (...) zł, pokrywając je wkładem niepieniężnym w postaci prawa własności nieruchomości stanowiącej jedną działkę ewidencyjną gruntu („Grunt”) o wartości praktycznie równej objętym udziałom.

Tego samego dnia Gmina wniosła do Spółki własność Gruntu tytułem aportu. Na skutek tego aktu własność Gruntu została przeniesiona na Spółkę. Następnie na Gruncie zostały wybudowane budynki mieszkalne, które służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludności.

W związku z realizacją inwestycji mieszkaniowej na Gruncie Gmina oraz SIM zawarły umowę, na mocy której SIM ma wykonywać zadania Gminy. Zgodnie z tą umową:

·         określona została ściśle planowana liczba lokali;

·         najemcami mogą być tylko osoby wskazane przez Gminę;

·         zdefiniowano kto może być najemcą lokali (liczba lokali dla osób wychowujących dzieci, liczba lokali dla osób starszych).

Ponadto – również w związku z realizacją inwestycji mieszkaniowej na Gruncie – Gmina oraz SIM zawarły drugą umowę, na mocy której SIM ma wykonywać zadania Gminy. Zgodnie z tą umową:

·         Umowa dotyczy świadczenia usług w ogólnym interesie publicznym przez SIM dla Gminy;

·         SIM nie świadczy innych usług niż usługi publiczne w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

·         Powierzenie zadań przez Gminę dla Spółki nastąpiło na 70 lat;

·         Umowa została zawarta w związku z koniecznością realizacji przez Gminę zadania własnego polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego oraz ze względu na nałożony na gminę obowiązek polegający na tworzeniu warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej;

·         Rekompensata dla SIM z tytułu realizacji tego zadania przez SIM została zrealizowana przede wszystkim w postaci opisanych wkładów Gminy do SIM.

Powyższe wskazuje, że – zgodnie z umową – SIM zostały powierzone zadania własne, do wykonania których zobowiązana jest Gmina, a w celu wykonania tych zadań do SIM został wniesiony aportem Grunt.

Gmina pozyskała środki na objęcie udziałów w zamian za wkład pieniężny z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa.

Historycznie Gmina nabyła własność Gruntu na podstawie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie. Decyzja ta została wydana przez Wojewodę (…) w 2011 r.

A zatem Gmina nabyła Grunt z mocy prawa, a nie drogą dobrowolnej swojej decyzji zgodnie z zasadą swobody umów. Gmina nigdy nie używała Gruntu do jakichkolwiek czynności cywilnoprawnych. Gmina nigdy też nie używała Gruntu do jakiejkolwiek swojej działalności, a tym bardziej do działalności gospodarczej i nigdy nie miała takiego zamiaru.

Aport został wniesiony przez Gminę do SIM wyłącznie w takim celu, aby wypełniać swoje zadania własne w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Aport nie jest wniesiony w celu czerpania zysku, czy też nawet prowadzenia działalności inwestycyjnej z oczekiwaniem zysków kapitałowych. Gmina nie ma możliwości uzyskania jakichkolwiek zysków z tytułu aportu. Jedynym celem aportu jest wspieranie budownictwa mieszkaniowego oraz zwiększenie przez to jakości życia mieszkańców.

Pytanie

Czy przeniesienie przez Gminę własności Gruntu na Spółkę tytułem aportu było czynnością opodatkowaną VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Przeniesienie przez Gminę własności Gruntu na Spółkę tytułem aportu nie było czynnością opodatkowaną VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powyższych przepisów wynika, że dana osoba prawna (taka jak Gmina) w pewnym zakresie działa jako podatnik VAT (czyli podmiot prowadzący działalność gospodarczą), a w pewnym zakresie jako podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do takich podmiotów jak gminy, dla których sfera działalności innej niż działalność gospodarcza jest wyjątkowo szeroka i może obejmować również szczególnego rodzaju zadania – tj. zadania własne jednostki samorządu terytorialnego.

Dlatego też z powyższych przepisów wynika, że:

·         Należy zbadać, czy wykonując aport Gmina działa jako podatnik VAT (tj. wykonuje działalność gospodarczą);

·         W jakim zakresie wykonywanie zadań własnych Gminy ma znaczenie dla oceny działania Gminy jako podatnika VAT.

Argument najważniejszy – po pierwsze: Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej wykonując aport, gdyż Grunt nigdy nie był wykorzystywany do działalności gospodarczej Gminy.

Gmina nigdy nie wykorzystywała Gruntu do jakiejkolwiek swojej działalności – tym bardziej do działalności gospodarczej. Gmina nabyła Grunt z mocy prawa (w sposób bierny – niezależnie od swojej woli, a zatem nie w drodze umowy cywilnoprawnej). Następnie Grunt nie był w żaden sposób używany przez Gminę. Ostatecznie został wniesiony aportem do Spółki.

Nie można uznać, że Gmina w jakikolwiek sposób wprowadziła ten składnik majątkowy do swojej działalności gospodarczej, czy też wykonywała w odniesieniu do gruntu jakiekolwiek aktywne działania wskazujące na wykonywanie działalności gospodarczej albo na zamiar takiej działalności. To zaś jest warunkiem uznania aportu za czynność opodatkowaną.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE utrwalony jest pogląd, że sam fakt posiadania statusu podatnika VAT nie oznacza jeszcze, że każdy przypadek rozporządzenia składnikiem majątkowym następuje w charakterze podatnika. Konieczne jest ustalenie, czy w odniesieniu do konkretnej czynności dany podmiot działa w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT.

W wyroku z 20 stycznia 2021 r. w sprawie C-655/19, LN, Trybunał wyraźnie podkreślił, że pojęcie podatnika należy oceniać przez pryzmat pojęcia działalności gospodarczej:

„Ponadto z orzecznictwa Trybunału wynika, że w tym kontekście pojęcie „podatnika” należy definiować w związku z pojęciem „działalności gospodarczej” w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT” (ust. 25 wyroku).

Natomiast zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy” (ust. 28 wyroku).

Co istotne, Trybunał w sprawie LN potwierdził także, że samo wykonywanie prawa własności nie może być samo przez się uznane za działalność gospodarczą:

„Podobnie zwykłe wykonywanie prawa własności przez jego właściciela nie może samo z siebie być uznawane za działalność gospodarczą” (ust. 29 wyroku).

W tym samym wyroku Trybunał przypomniał, że w przypadku gruntów budowlanych istotnym kryterium oceny jest to, czy zainteresowany podmiot podejmował aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców:

„Z drugiej strony w odniesieniu do sprzedaży działki budowlanej Trybunał wyjaśnił już, że istotnym kryterium oceny jest fakt, iż zainteresowany podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców. Działania takie nie należą bowiem do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym wynikających z nich czynności nie można uważać za zwykłe wykonywanie prawa własności” (ust. 31 wyroku).

Powyższe stanowisko jest spójne z wyrokiem TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C‑180/10 i C-181/10, Słaby i Kuć. W wyroku tym Trybunał wskazał wprost:

„Z orzecznictwa wynika w tej mierze, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej” (ust. 36 wyroku).

Trybunał podkreślił również, że ani liczba, ani skala transakcji nie są same w sobie decydujące:

„Należy dodać, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych w niniejszej sprawie nie ma charakteru decydującego. Jak orzekł Trybunał, zakres transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych” (ust. 37 wyroku).

„Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego”.

Granica zostaje przekroczona dopiero wtedy, gdy dany podmiot podejmuje aktywne działania właściwe profesjonalnemu obrotowi nieruchomościami:

„Inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT” (ust. 39 wyroku).

Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych” (ust. 40 wyroku).

Trybunał potwierdził ponadto, że samo nabycie i sama sprzedaż składnika majątku nie stanowią jeszcze wykorzystywania majątku w celu stałego osiągania dochodu:

„Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Takie transakcje nie stanowią zaś same z siebie działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy” (ust. 45 wyroku).

Znaczenie ma również wyrok TSUE z 3 kwietnia 2025 r. w sprawie C-213/24, Grzera. Trybunał ponownie potwierdził w nim, że w przypadku sprzedaży gruntów budowlanych kluczowe jest ustalenie, czy podmiot podejmował aktywne działania właściwe profesjonalnemu obrotowi nieruchomościami:

„W odniesieniu do sprzedaży działki budowlanej Trybunał wyjaśnił, że istotnym kryterium oceny jest fakt, iż zainteresowany podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do tych wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców, takie jak uzbrojenie terenu lub działania marketingowe” (ust. 19 wyroku).

Podobnie z wyroku TSUE z 4 października 1995 r. w sprawie C-291/92, Armbrecht, wynika, że czynność dokonana przez podatnika w sferze pozostającej poza jego działalnością gospodarczą nie podlega VAT; podatnik może bowiem posiadać składniki majątku poza systemem VAT, a ich późniejsze rozporządzenie nie musi oznaczać działania w charakterze podatnika.

Znaczenie ma również wyrok TSUE z 26 września 1996 r. w sprawie C-230/94, Enkler, w którym Trybunał podkreślił, że dla oceny, czy dochodzi do działalności gospodarczej, należy badać wszystkie okoliczności danego przypadku, w tym sposób faktycznego wykorzystania danego składnika majątku oraz to, czy jest on wykorzystywany w celu uzyskiwania stałego dochodu.

Także w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01, EDM, TSUE potwierdził, że czynności polegające wyłącznie na rozporządzaniu składnikami majątku, bez aktywności właściwej profesjonalnemu uczestnikowi rynku, nie muszą stanowić działalności gospodarczej dla celów VAT.

Odnosząc te zasady do przedstawionego stanu faktycznego, Gmina nie działała jako podatnik VAT w związku z wniesieniem Gruntu aportem do SIM. Gmina stała się właścicielem Gruntu z mocy prawa, nieodpłatnie, na podstawie decyzji wojewody, a więc nie nabyła go w celu wykorzystania gospodarczego, inwestycyjnego lub handlowego. Gmina nigdy nie wykorzystywała Gruntu do działalności gospodarczej ani do czynności cywilnoprawnych, nie wprowadziła go do majątku służącego działalności opodatkowanej oraz nie podejmowała względem niego aktywnych działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami.

W szczególności Gmina nie podejmowała czynności takich jak przygotowanie Gruntu do komercyjnej sprzedaży, uzbrojenie go w celu zwiększenia atrakcyjności rynkowej, działania marketingowe, poszukiwanie nabywców, podział gruntu w celu maksymalizacji ceny czy innych działań typowych dla profesjonalnego podmiotu zajmującego się obrotem nieruchomościami. Nie wystąpił więc element aktywnego wykorzystywania majątku w celu uzyskiwania stałego dochodu ani element zaangażowania środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców.

Wniesienie Gruntu aportem było jedynie formą realizacji zadania własnego Gminy w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, a nie przejawem działalności handlowej w zakresie nieruchomości. W konsekwencji aport Gruntu należy traktować jako rozporządzenie składnikiem majątku pozostającym poza działalnością gospodarczą Gminy, a Gmina w odniesieniu do tej czynności nie występowała w charakterze podatnika VAT.

Argument drugi: Gmina wnosząc aport wykonuje swoje zadania własne

Jak wskazano, zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zdaniem Gminy, postanowienia tego przepisu mogą być dodatkowym argumentem wspierającym tezę, że Gmina nie wykonuje działalności gospodarczej dokonując aportu.

Należy bowiem zauważyć, że Gmina dokonała aportu w celu wykonywania zadań własnych określonych w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym – tj. zadania własnego w postaci zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego.

Zgodnie z art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Tym samym, Gmina powierzyła swoje zadanie własne Spółce.

Wykonywanie zadań własnych Gminy jest – zgodnie z szerokim orzecznictwem sądów administracyjnych – fundamentalnym argumentem za tym, że Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT.

Należy również zwrócić uwagę, że w tej konkretnej sprawie zostały zawarte odpowiednie umowy pomiędzy Gminą a SIM dotyczące powierzenia zadań własnych Gminy dla SIM.

Dodatkowo, wszystkie okoliczności sprawy wskazują, że Grunt został wniesiony do SIM, aby doprowadzić do wybudowania budynku mieszkalnego, za pomocą którego Gmina będzie realizować swoje zadania własne.

Argument trzeci: przy ocenie prowadzenia działalności gospodarczej należy brać pod uwagę ogół okoliczności danego przypadku.

Jak wynika z powołanego orzecznictwa TSUE oraz, jak to jest utrwalone w doktrynie i orzecznictwie polskim, przy ocenie tego, czy podmiot działa w ramach działalności gospodarczej należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności towarzyszącego danej sytuacji.

W przedstawionym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że niemal wszystkiego istotne okoliczności wskazują na dokonanie aportu poza zakresem działalności gospodarczej Gminy.

Należy bowiem zauważyć, że:

·         Gmina działała w celu realizacji zadania własnego w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego.

·         Wejście do SIM nastąpiło ze względu na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, a nie w celu zarobkowym.

·         SIM realizuje zadania tożsame z zadaniami własnymi Gminy, tj. budowę i eksploatację mieszkań na zasadach społecznych.

·         SIM ma charakter non-profit – dochody nie mogą być dzielone między wspólników.

·         Udziałowcami SIM są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego.

·         Działalność SIM jest ściśle regulowana ustawowo, w tym co do celu, zakresu działania, czynszów i zasad najmu.

·         Gmina wniosła aport wyłącznie w celu wsparcia społecznego budownictwa mieszkaniowego.

·         Aport nie został wniesiony w celu osiągnięcia zysku, zwrotu inwestycyjnego ani zysków kapitałowych.

·         Gmina nie ma możliwości uzyskania zysku z tytułu aportu.

·         Grunt został nabyty przez Gminę nieodpłatnie z mocy prawa, na podstawie decyzji wojewody, a nie w wyniku aktywnego działania inwestycyjnego.

·         Gmina nigdy nie wykorzystywała Gruntu do czynności cywilnoprawnych.

·         Gmina nigdy nie wykorzystywała Gruntu do działalności gospodarczej.

·         Gmina nigdy nie miała zamiaru wykorzystywać Gruntu do działalności gospodarczej.

·         Przeniesienie Gruntu do SIM miało charakter realizacji funkcji publicznej, a nie obrotu majątkiem w sposób handlowy.

·         Na Gruncie powstały budynki mieszkalne służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludności, a nie przedsięwzięcie komercyjne.

·         Gmina i SIM zawarły umowę o charakterze publicznoprawnym, na podstawie której Gmina powierzyła zadania własne SIM.

Argument czwarty: Aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych dot. aportów do SIM.

Aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie przemawia za tym, że aporty gruntów do społecznych inicjatyw mieszkaniowych nie są opodatkowane VAT, gdyż Gmina nie działa jako podatnik przy dokonywaniu takiego aportu.

Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. I SA/Rz 223/25, 12 sierpnia 2025 r.

„W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy uznać za uzasadnione stanowisko Gminy, że za pośrednictwem spółki wykonuje ona swoje zadania własne w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym, art. 9 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym i art. 2 u.g.k. Skoro zatem Gmina za pośrednictwem spółki wykonuje zadania własne w postaci gminnego budownictwa mieszkaniowego to nie może być uznana za podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy VAT. Wniesienie aportu do spółki nie miało bowiem na celu jej dokapitalizowanie, lecz związane było wyłącznie z realizacją zadania własnego. Warto przy tym podkreślić, że Gmina nabyła ww. nieruchomość w drodze komunalizacji i w związku z tym, nie była uprawniona do odliczenia VAT naliczonego”.

„W świetle przedstawionych argumentów wykonywanie samorządowych zadań gminnego budownictwa mieszkaniowego za pośrednictwem SIM nie skutkuje uznaniem Gminy za podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy VAT”.

Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. I SA/Ol 446/24, 22 stycznia 2025 r.

„W świetle przedstawionych argumentów w ocenie Sądu wykonywanie samorządowych zadań gminnego budownictwa mieszkaniowego za pośrednictwem SIM nie skutkuje zatem uznaniem Gminy za podatnika podatku od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u.”.

„W konsekwencji, należało zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że Gmina dokonując opisanego aportu nieruchomości na rzecz Spółki nie wystąpi jako podatnik VAT, ponieważ będzie realizowała swoje zadania własne (bez nastawienia na uzyskanie zysku), wspierające budownictwo mieszkaniowe realizowane w celu wykonania obowiązków konstytucyjnych i ustawowych organu władzy publicznej. Ponadto, wnosząc przedmiotowy aport, Gmina nie będzie wykonywała czynności charakterystycznej dla obrotu gospodarczego i dostępnej wszystkim podmiotom”.

Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. I SA/Bk 38/25, 5 marca 2025 r.

„Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że kategoryczne stwierdzenie, że wszystkie czynności gminy dokonywane na podstawie umów prawa prywatnego wyklucza ich wyłączenie z opodatkowania, jest nieuprawnione”.

„Analiza orzecznictwa nie tylko TSUE, ale i polskich sądów administracyjnych, pozwala zauważyć, iż podczas dokonywania oceny skutków podatkowoprawnych działań realizowanych przez gminę, powiat czy województwo, jako podmiot publiczny znaczenie ma charakter podejmowanych zadań, a nie forma ich realizacji”.

Wyrok WSA w Krakowie, sygn. I SA/Kr 660/25, 25 listopada 2025 r.

„Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie w świetle przedstawionego stanu faktycznego należy uznać za uzasadnione stanowisko Gminy, że za pośrednictwem Spółki wykonuje ona swoje zadania własne w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 7 u.s.g., art. 9 ust. 1 i 3 u.s.g. i art. 2 u.g.k. Skoro zatem Gmina za pośrednictwem Spółki wykonuje zadania własne w postaci gminnego budownictwa mieszkaniowego to nie może być uznana za podatnika podatku od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. Wniesienie aportu do spółki nie miało bowiem na celu jej dokapitalizowanie, lecz związane było wyłącznie z realizacją zadania własnego”.

„Gmina dokonując opisanego aportu nieruchomości na rzecz Spółki nie wystąpi jako podatnik VAT, ponieważ będzie realizowała swoje zadania własne (bez nastawienia na uzyskanie zysku), wspierające budownictwo mieszkaniowe realizowane w celu wykonania obowiązków konstytucyjnych i ustawowych organu władzy publicznej. Ponadto, wnosząc przedmiotowy aport, Gmina nie będzie wykonywała czynności charakterystycznej dla obrotu gospodarczego i dostępnej wszystkim podmiotom, a zatem nie będzie zakłócała konkurencji na rynku”.

Wyrok WSA w Krakowie, sygn. I SA/Kr 628/25, 29 października 2025 r.

„Należy podkreślić, że w ramach transakcji wniesienia aportu do spółki Gmina nie działa w charakterze przedsiębiorcy, lecz w charakterze publicznoprawnym. Zasadnicza odmienność między gospodarką komunalną a działalnością gospodarczą polega na tym, że gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego. Musi się ona mieścić w ramach działalności komunalnej, a jej obligatoryjnym celem pozostaje wykonywanie zadań własnych gminy, w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (zadań użyteczności publicznej). Należy mieć przy tym na uwadze, że Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) - w tym również Spółka - to spółki non-profit, których zasady funkcjonowania reguluje wspomniana na wstępie ustawa o SIM, a ich działalność wpisuje się w ramy zadań własnych gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Przedmiotem działalności SIM jest wyłącznie realizacja mieszkań społecznych dla osób i rodzin nieposiadających własnego mieszkania w danej miejscowości, którzy dysponują środkami na regularne opłacanie czynszu, jednak ich dochody są za niskie na zaciągnięcie kredytu hipotecznego na mieszkanie.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy uznać za uzasadnione stanowisko Gminy, że za pośrednictwem Spółki wykonuje ona swoje zadania własne (bez nastawienia na uzyskanie zysku), wspierające budownictwo mieszkaniowe realizowane w celu wykonania obowiązków konstytucyjnych i ustawowych organu władzy publicznej. Skoro zatem Gmina za pośrednictwem Spółki wykonuje zadania własne w postaci gminnego budownictwa mieszkaniowego to nie może być uznana za podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. Wniesienie aportu do Spółki nie miało bowiem na celu jej dokapitalizowanie, lecz związane było wyłącznie z realizacją zadania własnego. Warto przy tym podkreślić, że ww. nieruchomość od momentu jej nabycia przez Gminę nie była wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, ani do czynności opodatkowanych VAT. Nieruchomość nie była udostępniana osobom trzecim, nie była przedmiotem dzierżawy, najmu, użyczenia, ani jakiejkolwiek innej umowy cywilnoprawnej. Gmina nie dokonała i nie miała prawa do odliczenia podatku VAT od żadnych wydatków poniesionych w związku z tą nieruchomością”.

Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. I SA/Bk 421/24, 29 stycznia 2025 r.:

„Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że kategoryczne stwierdzenie, że wszystkie czynności gminy dokonywane na podstawie umów prawa prywatnego wyklucza ich wyłączenie z opodatkowania, jest nieuprawnione. Analiza orzecznictwa nie tylko TSUE, ale i polskich sądów administracyjnych, pozwala zauważyć, iż podczas dokonywania oceny skutków podatkowoprawnych działań realizowanych przez gminę, powiat czy województwo, jako podmiot publiczny znaczenie ma charakter podejmowanych zadań, a nie forma ich realizacji. Tym samym, nawet wtedy, gdy prawna powinność jednostki samorządu terytorialnego do podejmowania działań w określonej sferze realizowana jest przy wykorzystaniu instrumentów charakterystycznych dla prawa cywilnego (umowy), samo w sobie nie oznacza to wyjścia poza sferę zadań publicznych i władztwa, nieobjętych zakresem podmiotowo-przedmiotowym podatku od towarów i usług, a - co za tym idzie - niemieszczących się w ramach obowiązku i zobowiązania podatkowego z tytułu tej daniny publicznej (por.: wyroki NSA: z 1 lutego 2023 r., I FSK 1242/19, z 6 listopada 2014 r., I FSK 1644/13; wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2015 r., I SA/Po 1041/14; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 5 września 2023 r., I SA/Go 150/23). Także w takim przypadku należy bowiem oceniać, czy określone działanie jednostki samorządu terytorialnego nie mieści się w sferze jej imperium, jako jej zadanie własne lub zlecone”.

Wyrok WSA w Łodzi, sygn. I SA/Łd 413/24, 4 września 2024 r.:

„Natomiast Dyrektor KIS wydając zaskarżoną interpretację indywidualną w żaden sposób nie odnosi się do faktu, iż A wnosząc aport do C - jak to podnosi Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej - realizuje zadania własne obejmujące sprawy gminnego budownictwa mieszkaniowego w formie budownictwa społecznego, bo za pośrednictwem Spółki posiadającej status SIM. 

Dyrektor KIS w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji pomija także istotny element zdarzenia przyszłego, tj. wskazanie przez A, że czynność aportu nie będzie czynnością charakterystyczną dla obrotu gospodarczego”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;

22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie „dostawa towarów” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który – z pewnymi wyjątkami – daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe.

Co istotne, w związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:

•      wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,

•      w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.

Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także
np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.

Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy uznawane jest za sprzedaż, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem: istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.

W sytuacji zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy.

Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:

•      inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz

•      mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki.

Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy należy rozgraniczyć sferę imperium, która jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, od sfery dominium, w której stosownie do wskazanych wyżej przepisów organy powinny być traktowane jak podatnicy tego podatku. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Powyższy przepis nie jest samodzielną podstawą do określenia, kiedy organ władzy publicznej jest podatnikiem VAT. Nie można go bowiem interpretować w oderwaniu od wynikającej z art. 15 ust. 1 ustawy definicji podatnika jako podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 tego artykułu, przy czym działalność ta musi być wykonywana samodzielnie – we własnym imieniu i na własny rachunek.

Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatników ma więc charakter podmiotowo‑przedmiotowy.

Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Są to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnego budownictwa mieszkaniowego.

Art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez nie zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, reguluje ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 679).

Art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej:

Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej:

Gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.):

Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy.

Art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług. Są Państwo udziałowcem w spółce SIM (…) sp. z o.o. Celem działania SIM jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych dla osób i rodzin nieposiadających własnego mieszkania w danej miejscowości. Stali się Państwo udziałowcem SIM w zakresie i ze względu na realizację Państwa zadania własnego. W istocie zatem powierzyli Państwo realizację tego zadania Spółce. W celu realizacji zadania własnego wnieśli Państwo do SIM najpierw wkład pieniężny, a następnie wkład niepieniężny w postaci niezabudowanego gruntu. 2 września 2022 r. objęli Państwo udziały o łącznej wartości nominalnej (...) zł, pokrywając je wkładem niepieniężnym w postaci prawa własności nieruchomości stanowiącej jedną działkę ewidencyjną gruntu o wartości praktycznie równej objętym udziałom. Tego samego dnia wnieśli Państwo do Spółki własność Gruntu tytułem aportu. Na skutek tego aktu własność Gruntu została przeniesiona na Spółkę. Następnie na Gruncie zostały wybudowane budynki mieszkalne, które służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludności. W związku z realizacją inwestycji mieszkaniowej na Gruncie zawarli Państwo umowę z SIM, na mocy której SIM ma wykonywać Państwa zadania.

Państwa wątpliwości dotyczą opodatkowania przeniesienia aportem Gruntu na Spółkę.

Pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegającej opodatkowaniu. Działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Pozwala to uznać, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny i niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.

Ustawa definiuje więc podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno‑prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. W szczególności działalność gospodarcza nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku, tak jak w opisanej sytuacji.

Jednakże w opisanej przez Państwa sytuacji wniesienie aportem Gruntu do Spółki SIM wypełnia przesłanki do uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy – transakcja zbycia nieruchomości w drodze aportu jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną).

2 września 2022 r. objęli Państwo udziały w SIM o łącznej wartości nominalnej (...) zł, pokrywając je wkładem niepieniężnym w postaci prawa własności Gruntu. Tego samego dnia wnieśli Państwo do Spółki własność Gruntu tytułem aportu.

Jak wskazano wyżej, gmina – w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – jako osoba prawna podlega obowiązkowi podatkowemu na zasadach ogólnych. W tym zakresie wykonywane przez Państwa czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Opisana we wniosku czynność, którą Państwo wykonali (wniesienie aportu) nie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie będą wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku dostawy nieruchomości za odpłatnością (w tym wniesienia aportu) nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Państwa działania są w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy nieruchomości.

Wykluczenie gminy z kategorii podatników prowadziłoby do zakłóceń konkurencji, o których mowa w art. 13 Dyrektywy 112. Dokonywanie transakcji mieniem stanowiącym gminne zasoby wiąże się z zarządzaniem mieniem publicznym, które ma istotny wpływ na kształtowanie lokalnego rynku nieruchomości, ma także wpływ na kształtowanie polityki przestrzennej. Jednostka samorządu terytorialnego występuje na rynku w roli właściciela i zarządcy nieruchomościami, zbywcy lub nabywcy praw do nieruchomości (najem, dzierżawa). Z tego względu ma pozycję na rynku nieruchomości taką jak przedsiębiorca działający w sektorze nieruchomościowym, który uzyskuje stałe dochody ze swojej działalności.

Ponadto, w prawie podatkowym pojęcie „majątku prywatnego” (osobistego) zarezerwowane jest wyłącznie dla osób fizycznych. Wynika to bezpośrednio z faktu, że osoba fizyczna posiada sferę prywatną, w której może gromadzić i konsumować majątek niezależnie od jakiejkolwiek działalności zawodowej czy gospodarczej.

Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, jest osobą prawną prawa publicznego. Podmiot ten z natury rzeczy nie posiada sfery prywatnej, nie realizuje celów osobistych i nie dysponuje „majątkiem prywatnym”. Zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Wszystkie posiadane przez nią składniki majątkowe – w tym nieruchomości – stanowią mienie komunalne, które z mocy prawa służy wyłącznie realizacji celów publicznych lub gospodarczych zaspokajających potrzeby wspólnoty samorządowej.

Wyrok TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 odnosi się wyłącznie do dysponowania majątkiem prywatnym przez osoby fizyczne. W konsekwencji nie dotyczy takiego podmiotu jak gmina.

Przenoszenie kryteriów „zarządzania majątkiem prywatnym”, „podziału gruntu w celu maksymalizacji ceny czy innych działań typowych dla profesjonalnego podmiotu zajmującego się obrotem nieruchomościami” na grunt funkcjonowania publicznoprawnych osób prawnych nie może mieć zastosowania do samorządu terytorialnego, którego ustrój i zadania dopuszczają oraz uzasadniają większą aktywność w obrocie gospodarczym.

W konsekwencji, na gruncie podatku od towarów i usług, każde działanie gminy polegające na dysponowaniu jej majątkiem (mieniem komunalnym) odbywa się zawsze i bezwyjątkowo w ramach jednej z dwóch sfer:

  • sfery (publicznoprawnej) – w ramach której gmina wykonuje zadania własne jako organ władzy publicznej i podlega wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy;
  • sfery gospodarczej – w ramach której gmina działa jako podatnik VAT na zasadach analogicznych do przedsiębiorców (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy).

Konstrukcja prawna podatku VAT nie przewiduje dla gmin „trzeciej drogi” w postaci zarządzania majątkiem prywatnym poza systemem podatkowym. Skoro gmina nie posiada i posiadać nie może majątku o charakterze prywatnym, to zbywając nieruchomość komunalną nie może zachowywać się jak „osoba fizyczna wyprzedająca majątek osobisty”. Podmiot o charakterze publicznoprawnym nie może być bowiem oceniany przez pryzmat kryteriów subiektywnych (takich jak zamiar lub cel osobisty), które są właściwe jedynie dla sfery prywatnej osób fizycznych.

Powyższe okoliczności powodują, że obrót nieruchomościami, w tym aport należy zakwalifikować jako działalność gospodarczą, a jednostkę samorządu terytorialnego uznać za podatnika podatku VAT, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

Braku opodatkowania ww. czynności nie można wywodzić z uznania czynności wykonywanych przez Spółkę SIM za realizację Państwa zadania własnego w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego.

Status podmiotu publicznego był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 października 2015 r. w sprawie C-174/14 Saudaçor - Sociedade Gestora de Recursos e Equipamentos da Saúde dos Açores SA przeciwko Fazenda Pública. W wyroku tym TSUE stwierdził:

„(…) ponieważ (…) art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy jako wyjątek interpretować w sposób ścisły, należy uznać, że wyliczenie znajdujące się w tym przepisie jest wyczerpujące, a pojęcie „innych podmiotów prawa publicznego” stanowi pozostałą kategorię podmiotów należących do władzy publicznej, innych niż te, które zostały konkretnie wymienione w tym przepisie. Jeżeli chodzi w szczególności o pierwszy z dwóch warunków ustanowionych w art. 13 ust. 1 wspomnianej dyrektywy, to znaczy o warunek dotyczący statusu podmiotu publicznego, to Trybunał orzekł już, że osoba, która wykonuje czynności należące do prerogatyw władztwa publicznego w sposób niezależny, nie pozostając częścią administracji publicznej, nie może zostać zaklasyfikowana jako podmiot prawa publicznego w rozumieniu tego przepisu (zob. podobnie w szczególności postanowienie Mihal, C 456/07, EU:C:2008:293, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał wyjaśnił również, że status „podmiotu prawa publicznego” nie może wynikać jedynie z tego, że dana działalność polega na wykonywaniu czynności należących do prerogatyw władztwa publicznego (zob. podobnie w szczególności postanowienie Mihal, C‑456/07, EU:C:2008:293, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo)”.

Z kolei w wyroku z 22 lutego 2018 r. w sprawie C-182/17 Nagyszénás Településszolgáltatási Nonprofit Kft. przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága TSUE wskazał:

„1) Artykuł 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. należy interpretować w ten sposób, że, z zastrzeżeniem sprawdzenia przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych, działalność taka jak będąca przedmiotem postępowania głównego, polegająca na wykonywaniu przez spółkę niektórych zadań publicznych gminy zgodnie z umową zawartą między tą spółką a gminą stanowi odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej na mocy tego przepisu.

2) Artykuł 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że – z zastrzeżeniem sprawdzenia przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych i prawa krajowego – działalność, taka jak omawiana w postępowaniu głównym, polegająca na wykonywaniu przez spółkę określonych publicznych zadań gminy na mocy umowy zawartej między tą spółką a gminą, nie jest objęta zasadą nieopodatkowania podatkiem od wartości dodanej przewidzianą w tym przepisie wówczas, gdy działalność ta stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy”.

a następnie stwierdził, że:

„Jako że [...] została bowiem utworzona przez gminę [...] w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o celu niezarobkowym, spółka ta jest przede wszystkim osobą prawną prawa prywatnego posiadającą, według przepisów, którym podlega, pewną autonomię w stosunku do wspomnianej gminy w zakresie funkcjonowania i bieżącego własnego zarządzania. Chociaż zakres autonomii [...] jest oczywiście ograniczony ze względu na fakt, iż kapitał spółki, w którym osoby prywatne nie mogą objąć udziałów, jest w 100% własnością gminy [...], inne czynniki mogą wskazywać na to, że owa gmina nie jest w stanie wywierać decydującego wpływu na działalność [...]”.

Z powołanych uprzednio przepisów ustawy o samorządzie gminnym wynika, że w celu wykonywania zadań mogą Państwo – jako jednostka samorządu terytorialnego – zawierać umowy z innymi podmiotami.

Spółka SIM nie wchodzi w skład administracji samorządowej, lecz prowadzi niezależną działalność gospodarczą – mimo, że wykonuje (będzie wykonywać) czynności z katalogu zadań własnych, wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w Państwa imieniu jako jednostki samorządu terytorialnego. Spółka jest odrębnym od Państwa podmiotem gospodarczym.

Zatem wniesienie przez Państwa do Spółki w formie aportu Gruntu stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Państwo wystąpili w tym przypadku w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, wykonującego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a nie jako organ władzy publicznej korzystający z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.

Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroków: WSA w Olsztynie z 22 stycznia 2025 r. sygn. I SA/Ol 446/24, WSA w Białymstoku z 5 marca 2025 r. sygn. I SA/Bk 38/25, WSA w Krakowie z 25 listopada 2025 r. sygn. I SA/Kr 660/25, WSA w Krakowie z 29 października 2025 r. sygn. I SA/Kr 628/25, WSA w Łodzi z 4 września 2024 r. sygn. I SA/Łd 413/24, należy zaznaczyć, że wyroki zostały potraktowane jako element Państwa argumentacji, nie miały one natomiast mocy wiążącej w analizowanej sprawie.

Ponadto, orzecznictwo w ww. zakresie nie jest jednolite. Przykładowo można powołać wyrok WSA w Gliwicach z 18 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 652/24 (orzeczenie prawomocne), w którym Sąd oddalił skargę na interpretację indywidualną w podobnej sprawie. W wyroku tym Sąd wskazał, że:

„Uwzględniając zatem przedstawione okoliczności oraz pozycję gminy jako podmiotu wpływającego znacznie na rynek nieruchomości (wykluczenie jej z kategorii podatników prowadziłoby do znaczących zakłóceń konkurencji zgodnie z art. 13 ust. 1 Dyrektywy 112) Sąd uznał, iż obrót nieruchomościami przez Gminę (w tym poprzez wniesienie aportu rzeczowego do spółki JTBS w zamian za udziały) należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., a nie jako realizację zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami prawa, o jakich mowa w art. 15 ust. 6 u.p.t.u.”.

Jak również wyrok WSA w Gliwicach z 9 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1537/23, w którym Sąd oddalając skargę na interpretację indywidualną w podobnej sprawie wskazał m.in.:

„Należy zauważyć również, że jak wskazano we wniosku S. do której Gmina ma wnieść aport nie pozostaje pod wyłączną kontrolą wnioskodawczyni, ani też innych jednostek samorządu terytorialnego. Oprócz 10 jednostek samorządu podstawowego stopnia podziału terytorialnego kraju (wnioskodawczyni i 9 innych gmin), jednym z udziałowców spółki jest Skarb Państwa. Z tego względu trudno kwalifikować spółkę jako spółkę komunalną, będącą pod pełną kontrolą jednej jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem w orzecznictwie wskazuje się, że spółka kontrolowana przez konkretną jednostkę samorządu terytorialnego może być uznana za formę bezpośredniego jej działania w sferze gospodarki komunalnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 682/23). Nadto realizacja zadania publicznego odbywać ma się na podstawie umowy (art. 33p ust. 2 u.s.f.r.m.) łączącej Gminę z S. Spółka traktowana jest zatem jako podmiot zewnętrzny wobec Gminy, działający na jej zlecenie w oparciu o umowę obejmującą realizacją zadań nałożonych na Gminę odrębnymi przepisami.

Ze względów przedstawionych wcześniej, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 ust. 6 u.p.t.u. okazał się chybiony”.

Ponadto, podobne stanowisko wyrażone zostało także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I FSK 2137/18.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.