0114-KDIP4-1.4012.481.2026.3.RMA

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego z wystawionej faktury za „działania na majątku”. Uzupełnili go Państwo pismem z 10 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawcą jest (...) spółka akcyjna - dalej: „Spółka”, „Wnioskodawca”, „A” z siedzibą (...), będąca:

1. Podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych;

2. Czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest produkcja (...), jako przedmiot pozostałej działalności wskazać należy m.in. usługi (...) - dalej: „Działalność operacyjna”.

Odbiorcami produktów i usług A. są podmioty krajowe i zagraniczne.

Wnioskodawca zatrudnia obecnie (...) osób.

W związku z prowadzoną działalnością operacyjną, Spółka ponosiła w roku 2025 i 2026 nakłady związane z rozpoczętą w roku 2025 inwestycją, polegającą na wybudowaniu nowego magazynu wyrobów gotowych - dalej: „Magazyn” lub „Inwestycja”.

W związku z Inwestycją, istniejąca linia napowietrzna średniego napięcia (SN), będąca własnością B. - dalej: „B” , wykorzystywana przez B. do przesyłu energii elektrycznej, przebiegająca przez działkę 1 należącą do A. od 2021 (obszar zakładowy) - dalej: „grunt”, musi zostać przebudowana i przeniesiona „pod ziemię” jako dwie „linie kablowe” 15 kW SN - dalej: „linie energetyczne”.

Plany własne B. przewidywały przeniesienie linii napowietrznej SN pod ziemię nie wcześniej niż w 2027 r.

Utrzymanie istniejącej linii energetycznej na przedmiotowej działce w dotychczasowym napowietrznym układzie, uniemożliwiałoby realizację Inwestycji, jako że zgodnie z planem hala Magazynu byłaby centralnie usytuowana na gruncie, na którym posadowiono linię napowietrzną, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne.

Spółka wystąpiła do B. o warunki przyśpieszenia przebudowy linii SN (z linii napowietrznej na podziemną linię kablową), w szczególności o określenie warunków usunięcia kolizji z siecią energetyczną, celem umożliwienia realizacji Inwestycji.

W odpowiedzi B. przesłała warunki usunięcia kolizji informując, że zmiana lokalizacji urządzeń jest możliwa w przypadku pokrycia przez A. wszystkich kosztów związanych ze zmianą lokalizacji, uzyskania zgody na umieszczenie części urządzeń w pasie drogowym zastrzegając, że przebudowanie/ przeniesienie i odtworzenie urządzeń ma być wykonane przez A., stosując wytyczne do budowy systemów elektroenergetycznych B., z jednoczesnym zobowiązaniem A. do:

• opracowania projektu budowlanego i wykonawczego oraz uzyskania wszelkich pozwoleń wraz z podpisaniem umów;
• przebudowania linii napowietrznych na dwie linie kablowe: SN 15 kV wraz ze stanowiskiem słupowym SN-15 kV oraz dwoma rozłącznikami typu RPN - III i złączem kablowym ZKSN-7 wraz z przewodem sterowniczym światłowodowym, zrealizowane po nowej niekolidującej trasie;
• stosowania złączy kablowych w miejscu ogólnodostępnym od strony drogi;
• skoordynowania prac z pracami modernizacyjnymi realizowanymi na zlecenia B.;
• zdania materiałów pochodzących z demontażu do magazynu B.;
• ustanowienia nieodpłatnej, bezterminowej służebności przesyłu na rzecz B. i jej następców prawnych;
• podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego po usunięciu kolizji;
• dokonania formalnej akceptacji przez A., że urządzenia energetyczne oraz części sieci elektroenergetycznej, które podlegają przeniesieniu, stanowić będą własność B, zarówno w trakcie jak i po usunięciu kolizji, natomiast urządzenia energetyczne oraz części sieci elektroenergetycznej podlegające odtworzeniu, bądź przebudowie, jak również urządzenia energetyczne i części sieci elektroenergetycznej nowo wybudowane w ramach usunięcia kolizji, staną się własnością B. w chwili przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z zastrzeżeniem, że przeniesienie posiadania tych urządzeń i części sieci dokonane zostanie niezwłocznie, tj. najpóźniej, gdy eksploatacja linii energetycznej (a w istocie dwóch linii kablowych) wraz z urządzeniami będzie technicznie możliwa.

W związku z potrzebami magazynowymi Spółki związanymi z rozwojem działalności operacyjnej, A. zobowiązało się na własny koszt „przesunąć linię napowietrzną” z placu budowy na obszar, który nie kolidował z budową magazynu, co zgodnie z warunkami nałożonymi przez B. było możliwe przez budowę dwóch linii kablowych pod ziemią.

Uzyskano stosowne pozwolenia na przebudowę i przeniesienie linii pod ziemię inną trasą (wzdłuż brzegów działki) oraz ustanowiono notarialnie nową służebność bezpłatną na rzecz B.

Ustanowienie służebności było niezbędne, by w razie awarii kabli zakład energetyczny mógł dokonać naprawy i zapewnić ciągłość przesyłu energii.

Prace budowlane dotyczące części sieci elektroenergetycznej i urządzeń elektroenergetycznych zostały wykonane, a w ich efekcie część linii napowietrznej zastąpiona została przez linie kablowe, które przebiegają w zmienionej lokalizacji (wzdłuż granicy wspomnianej działki), tj. na obszarze, który nie koliduje z budową hali magazynowej.

Wykonane prace obejmowały również wymianę słupa energetycznego oraz montaż urządzeń elektroenergetycznych, niezbędnych do funkcjonowania i sterowania linii podziemnych.

Zakres prac demontażu i przesunięcia linii energetycznej obejmował:

• demontaż linii napowietrznej,
• wyłączenie linii i agregatów,
• budowę kanalizacji teletechnicznej podziemnej,
• montaż linii kablowych „pod ziemią”, głowic i badanie kabli,
• montaż złączy kablowych.

Wnioskodawca zaznacza, że przebudowa była dokonana bez udziału środków pomocowych UE.

Przy realizacji inwestycji nie stosowano przepisów ustaw: o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, o transporcie kolejowym.

W związku z powyższym B. złożyło oświadczenie, że zmiana dotychczasowej lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych i elementów sieci elektroenergetycznej jest działaniem na majątku B., co A. uznało.

Uzgodnienia wyżej opisane, co do charakteru, zakresu i sposobu realizacji Inwestycji, dokonane pomiędzy właścicielem i operatorem linii i urządzeń energetycznych, tj. B. i A., w tym także co do przeniesienia posiadania i własności urządzeń elektroenergetycznych i części sieci elektroenergetycznej wraz z prawami autorskimi do dokumentacji techniczno-prawnej związanej z usunięciem kolizji, ze skutkiem zobowiązująco-rozporządzającym, o wartości szacunkowej uzgodnionej przez A. i B. ustalono na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (VAT (...) złotych) oraz w tych samych kwotach za działania na majątku B. - określane będą dalej zbiorczo jako: „Umowa kolizyjna”.

Uzgodnienia zostały wykonane w całości, co potwierdza Protokół odbioru technicznego nr (...), podpisany przez B. i A. w dniu 19 czerwca 2026 r. - dalej: „Protokół”.

A. wraz z podpisaniem przez strony Protokołu, wystawiła B. fakturę w Krajowym Systemie e‑Faktur (Numer KSeF: (...)) „Za usunięcie (przebudowę) kolizji urządzeń elektroenergetycznych w miejscowości (...) zgodnie z umową nr (...) z dnia 20.05.2025”, to jest za przeniesione nakłady i prawa na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (VAT (...) złotych).

Równocześnie, A. została obciążona przez B. za „działania na majątku B”, za które B. wystawiła Wnioskodawcy fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur (Numer KSeF: (...)) za „Działania na majątku B. Dystrybucja S.A. w miejscowości (...)i w związku z pracami dot. usunięcia kolizji określonych w umowie nr (...) z dnia 20.05.2025” na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (VAT (...) złotych).

Strony dokonały umownego potrącenia wzajemnych zobowiązań i należności - z wyżej wymienionych tytułów.

Podstawą faktyczną i prawną dla potrącenia jest fakt, że A. i B. są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, a tym samym każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, nadto przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze a obie wierzytelności są wymagalne, mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Skutek potrącenia w opisanym stanie to umorzenie się nawzajem wierzytelności wyrażonych tą samą kwotą zgodnie z art. 498 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.

Wnioskodawca oświadcza ponadto, że B. i A. nie mają przymiotu podmiotów powiązanych w rozumieniu przepisów o cenach transferowych, a w sprawie nie występuje element transgraniczny.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego

Działalność operacyjna Wnioskodawcy jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawca jest podatnikiem VAT czynnym, zarejestrowanym w takim charakterze, co potwierdza wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT na dzień wniesienia wniosku i udzielenia odpowiedzi na wezwanie.

Pytanie

Czy faktura wystawiona przez B. dla A. za „działania na majątku B” daje prawo do odliczenia podatku naliczonego?

Państwa stanowisko w sprawie

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pojęcie działalności gospodarczej, zdefiniowane dla celów VAT w art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z analizy powołanych przepisów wynika, że definicja podatnika jest szeroka i obejmuje swym zakresem każdy podmiot wykonujący samodzielnie profesjonalną działalność zawodową (działa jako producent, handlowiec, usługodawca, etc.). Podatnikiem jest bowiem ten, kto wykonuje bądź wykona czynność stanowiącą przejaw działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, czyli wykona czynność opodatkowaną.

Będące przedmiotem opinii świadczenie określone jako „działania na majątku B” dotyczy bezpośrednio odcinków sieci elektroenergetycznych i urządzeń elektroenergetycznych wykorzystywanych w działalności gospodarczej B., tak w zakresie umów z A. jak i innymi odbiorcami energii.

Powyższe kreuje związek pomiędzy dokonywanymi przez B. czynnościami, których przedmiotem są te sieci, a prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w stopniu uzasadniającym uznanie ich za realizowane w ramach takiej działalności. Tym samym mogą też podlegać opodatkowaniu jako wykonane przez B. S.A. działającą względem nich jako podatnik.

Katalog czynności opodatkowanych zawiera art. 5 ustawy.

Na podstawie ust. 1 pkt 1 tego artykułu opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Pod pojęciem dostawy towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Natomiast świadczeniem usług, stosownie do brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Takie zdefiniowanie czynności opodatkowanych jest wyrazem powszechności opodatkowania, pozwala bowiem objąć nim każdą możliwą transakcję zrealizowaną przez podatnika odpowiednio jako dostawę towarów albo świadczenie usług.

W wykonaniu umowy pomiędzy A. i B. - dalej: umowa kolizyjna, w wyniku „działania na majątku Spółki (B)” nie dochodzi do dokonania dostawy towarów przez B., gdyż A. nie uzyskuje prawa do dysponowania jak właściciel urządzeniami składającymi się na kolidujący odcinek sieci.

A. jest uprawniona i obowiązana wyłącznie do przeniesienia tych urządzeń do nowej lokalizacji, a w stosunku do urządzeń, które nie zostaną wykorzystane przy usunięciu kolizji, jest zobowiązany zgodnie z dyspozycją B. i w uzgodnieniu z B. wydać te urządzenia B. albo dokonać ich utylizacji.

W opisanym stanie faktycznym świadczenie B. określone jako „działanie na majątku Spółki” może stanowić usługę opodatkowaną VAT.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, stanowiącego implementację art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, na gruncie ustawy o VAT pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, zarówno o charakterze czynnym (działanie), jaki i biernym (powstrzymywanie się od działania, tolerowanie) oraz przeniesienie praw, z wyłączeniem dostawy towarów.

Jednakże dokonując oceny charakteru konkretnego świadczenia jako usługi, należy mieć na względzie, że ustawa pozwala zaliczyć do kategorii usług jedynie takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść (chociażby potencjalną).

Z bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał, TSUE) wynika, że zakwalifikowanie danego świadczenia jako usługi opodatkowanej VAT wymaga, obok istnienia skonkretyzowanego beneficjenta, kumulatywnego spełnienia szeregu przesłanek.

Przesłanki te, dotyczą:

• istnienia stosunku prawnego (umowy) stanowiącego podstawę wykonania danego świadczenia,
• odpłatności za świadczenie,
• możliwość wyrażenia wynagrodzenia za świadczoną usługę w pieniądzu,
• bezpośredniego związku wynagrodzenia ze świadczoną usługą.

Jak stanowi art. 24 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.; dalej: Dyrektywa 112), „świadczenie usług” oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów. Z powyższego należy wywieść, że czynność prawna musi opierać się na woli stron (por. wyrok TSUE z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie C-435/03 British American Tobacco International Ltd. (publ. ECR 2005/7B/I-07077), wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1501/08).

Kwalifikacja danej czynności dla celów VAT wymaga ustalenia intencji stron danej transakcji i o ile nie jest ona sprzeczna z prawem/nie stanowi nadużycia prawa, oparcia na niej oceny - uwzględnienia obiektywnego charakteru transakcji (por. wyrok TSUE z dnia z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawach C‑255/02 i C-223/03).

Opodatkowaniu podlegają czynności wzajemne, w tym sensie, że zobowiązaniu do wykonania danego świadczenia drugostronnie musi odpowiadać zobowiązanie do zapłaty za to świadczenie określonego wynagrodzenia.

Postać wynagrodzenia nie ma znaczenia. Mogą być to zarówno pieniądze, jak i towary lub usługi, inne.

Stwierdzenie, że dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wiąże się m.in. z wymogiem właściwego jej udokumentowania.

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Z kolei przepis ustępu 3 powołanego wyżej artykułu, w stosunku do czynności, dla których obowiązek wystawienia faktury nie wynika bezpośrednio z przepisów ustawy, wprowadza wymóg wystawienia faktury na żądanie nabywcy towaru lub usługi, z wyjątkiem czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 oraz czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4.

Biorąc pod uwagę powyższe, w przedmiotowej sprawie dla klasyfikacji na gruncie podatku od towarów i usług świadczenia realizowanego przez B. na podstawie umowy kolizyjnej, określonego jako „działania na majątku Spółki”, pierwszorzędne znaczenie ma określenie charakteru zachowania (świadczenia) B.

Jak wskazano w stanie faktycznym, na podstawie umowy kolizyjnej B. wyraziło zgodę na przeprowadzenie przez A. działań na majątku B., polegających na przeprowadzeniu przez A. jako Inwestora, na jego koszt i ryzyko, zmiany lokalizacji należącego do B. odcinka sieci elektroenergetycznej (sprawnego i funkcjonującego) oraz współdziałania z A. w tym zakresie.

Świadczenie B. posiada cechy tolerowania czynności lub sytuacji - tutaj działań A. na majątku B. - odpowiadające hipotezie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jak również czynnego świadczenia usług.

Gospodarczy cel umowy sprowadza się do umożliwienia bądź ułatwienia A. jako Inwestorowi przeprowadzenia przez niego planowanej inwestycji, co nie byłoby możliwe bez usunięcia kolizji.

Powyższe w zestawieniu z faktem, że zawarcie umowy kolizyjnej nastąpiło na wniosek A., zaś kolizja dotyczyła sprawnych technicznie i działających urządzeń - w stosunku do których po stronie A. nie istnieją powody uzasadniające prowadzenie jakichkolwiek działań, w szczególności ich przebudowy - jednoznacznie świadczy o tym, że usunięcie kolizji następuje w wyłącznym interesie A. jako Inwestora.

Wyrażenie przez B. zgody na usunięcie kolizji przez A., na mocy i na warunkach określonych w umowie kolizyjnej, generuje dla A. bezpośrednią korzyść materialną w postaci możliwości przeprowadzenia własnej Inwestycji.

W sprawie istnieje więc beneficjent, na rzecz którego B. wykonuje świadczenie określone jako „działania na majątku Spółki”, który w związku z uzyskaniem tego świadczenia odnosi bezpośrednią i wymierną korzyść.

Tym samym świadczenie Spółki należy uznać za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Zachowanie się B. (tolerowanie działań A. na majątku B. oraz współdziałanie z A. w zakresie prowadzonych przez A. prac), jest przy tym wyrazem realizacji przez B. zobowiązań określonych postanowieniami umowy kolizyjnej. Z tego też względu świadczenie Spółki należy uznać za wynikające z istniejącego stosunku prawnego, co oznacza spełnienie kolejnej przesłanki wymaganej dla usługi opodatkowanej.

Wreszcie, zgodnie z postanowieniami umowy kolizyjnej, A. jest zobowiązany przenieść (przenosi) na B. własność nakładów poczynionych na urządzenia przebudowane w ramach kolizji, urządzenia odtworzone w całości bądź w części (w zakresie niestanowiącym własności B) z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz własność nowo wybudowanych urządzeń w ramach usuwania.

Czynność ta pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem B. obejmującym zgodę na przeniesienie danego odcinka sieci i współdziałanie przy jego przebudowie, określonym jako „działania na majątku Spółki” i stanowi dla B. jego ekwiwalent.

Oparty na umowie kolizyjnej związek pomiędzy zobowiązaniem się B. do wykonania świadczenia „działania na majątku Spółki”, a zobowiązaniem się A. do przeniesienia na B. nakładów poczynionych przez niego na usunięcie kolizji posiada cechy wskazujące, że świadczenie B. jest wykonywane na rzecz A. w zamian za te nakłady.

Przedmiotowe nakłady stanowią zatem wynagrodzenie B. za „działania na majątku Spółki”.

Wartość wynagrodzenia (korzyści) uzyskiwanego przez B. z tytułu „działań na majątku Spółki” - tutaj w postaci ww. nakładów - jest wymierna i została określona w umowie kolizyjnej w pieniądzu, jako kwota stanowiąca równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji.

W stanie faktycznym jest zatem spełniona również przesłanka odpłatności za usługę.

Biorąc pod uwagę powyższe, w stanie faktycznym świadczenie B. określone jako „działania na majątku Spółki” (dotyczące sieci elektroenergetycznej służącej B. do wykonywania działalności opodatkowanej VAT), realizowane przez nią na rzecz A. w oparciu o umowę kolizyjną w zamian za nakłady poczynione przez A. na usunięcie kolizji, stanowiło czynność opodatkowaną podatkiem od towarów jako odpłatne świadczenie usług za wynagrodzeniem na terytorium kraju, określoną w art. 5 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji w przypadkach, w których usługa „działania na majątku Spółki” została wyświadczona na rzecz A. posiadającego status podatnika albo osoby prawnej niebędącej podatnikiem, zobowiązanie do potwierdzenia wykonania tej usługi fakturą było niezbędne, a faktura stanowić będzie podstawę do odliczenia podatku naliczonego.

Podsumowując, przywołane przepisy oraz orzecznictwo dowodzą słuszności wyrażonego na wstępie stanowiska, zgodnie z którym świadczenie określone w umowie kolizyjnej jako „działanie na majątku Spółki”, realizowane przez B. na rzecz A. na podstawie umowy kolizyjnej, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Na uwagę zasługuje orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem wyłącznie, jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej).

Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne.

W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Wobec powyższej analizy, dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Przy czym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane są w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 353¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.): Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 498 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego: Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Powyższe przepisy oznaczają, że potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie (kompensata wierzytelności), następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Potrącenie stanowi zatem formę wzajemnej zapłaty za istniejące pomiędzy stronami zobowiązania, co pozwala na traktowanie jej na równi z zapłatą. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przypadku transakcji potrącenia wzajemnych wierzytelności dochodzi do rozliczenia transakcji, gdzie kompensata stanowi formę zapłaty.

Analiza przedstawionego stanu faktycznego, treści cytowanych przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do stwierdzenia, że działanie B. polegające na wyrażeniu zgody na przebudowę odcinka sieci elektroenergetycznej (stanowiącej majątek B.) i współdziałaniu w dokonywaniu przez A. usunięcia kolizji obiektu (w szczególności przygotowanie warunków technicznych usunięcia kolizji sieci elektroenergetycznej, nadzorowanie wykonywania usunięcia kolizji oraz dostosowywanie pracy sieci do potrzeb dokonywanego usunięcia kolizji, weryfikacja dokumentacji przygotowanej przez Inwestora), zgodnie z umową kolizyjną zawartą pomiędzy B. a A., za które należy się wynagrodzenie w kwocie równej sumie netto nakładów poniesionych przez A. na usunięcie kolizji, wypełnia wskazane przesłanki uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

W przedstawionym stanie faktycznym kompensata należności jest w istocie formą zapłaty określonego w pieniądzu wynagrodzenia za tolerowanie czynności, a A. uzyskuje korzyści z tytułu umownego zobowiązania się B. do tolerowania prac przeprowadzanych przez A.

W zakresie powstania obowiązku podatkowego Wnioskodawca podnosi, że podpisanie Protokołu przez A. i B. poświadczyło definitywne wykonanie świadczenia przez A. w zakresie przeniesienia własności nakładów i praw do części linii elektroenergetycznej oraz przeniesienie na B. urządzeń elektroenergetycznych, rodząc obowiązek podatkowy i stając się podstawą wystawienia faktury.

W związku z tym samym Protokołem B. uprawniona została do zafakturowania świadczenia (usługi) z tytułu zgody na działania A. na majątku B., potwierdzającej powstanie obowiązku podatkowego z tytułu wykonanej przez B. usługi. Alternatywnie zaś obowiązek podatkowy po stronie A. i B. powstał w związku z dokonaniem zapłaty przez potrącenie - w tym samym momencie.

W konsekwencji powyższego istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem określanym jako „działanie na majątku Spółki”, a należnym wynagrodzeniem, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a tym samym A. na moment wystawienia faktury B. i otrzymania faktury z B. uprawnione będzie do rozliczenia podatku naliczonego.

Uwzględniając opisane wcześniej okoliczności faktyczne i obowiązujący stan prawny - towary i usługi będące przedmiotem umowy kolizyjnej są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a A. jako podatnikowi, o którym mowa w art. 15, w zakresie usługi świadczonej przez B. przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, które może być wykonane po otrzymaniu faktury z B. z tytułu nabycia przez A. usługi, wykorzystywanej wyłącznie do celów wykonywanej przez A. jako podatnika działalności gospodarczej uwzględniając, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych usług powstał obowiązek podatkowy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej „ustawą”. W myśl tego przepisu:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie określone warunki, tzn.:

• odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz
• towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Zasada ta wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 tej ustawy.

Art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Art. 88 ust. 4 ustawy:

Z prawa do odliczenia podatku mogą zatem skorzystać wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy). Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest zatem określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Co istotne, oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało - jako usługa - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dana usługa podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Przy czym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane są w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Przedmiotem przeważającej Państwa działalności jest produkcja szkła gospodarczego; jako przedmiot pozostałej działalności wskazać należy m.in. usługi zdobienia.

Państwa działalność operacyjna jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

W związku z prowadzoną działalnością operacyjną, ponosili Państwo w roku 2025 i 2026 nakłady związane z rozpoczętą w roku 2025 inwestycją, polegającą na wybudowaniu nowego magazynu wyrobów gotowych.

W związku z Inwestycją istniejąca linia napowietrzna średniego napięcia (SN), będąca własnością B., wykorzystywana przez B. do przesyłu energii elektrycznej, przebiegająca przez Państwa działkę, musiała zostać przebudowana i przeniesiona „pod ziemię” jako dwie „linie kablowe”.

Plany własne B. przewidywały przeniesienie linii napowietrznej SN pod ziemię nie wcześniej niż w 2027 r.

Utrzymanie istniejącej linii energetycznej na przedmiotowej działce w dotychczasowym napowietrznym układzie uniemożliwiałoby realizację Inwestycji, jako że zgodnie z planem hala Magazynu byłaby centralnie usytuowana na gruncie, na którym posadowiono linię napowietrzną, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne.

Wystąpili Państwo do B. o warunki przyśpieszenia przebudowy linii SN (z linii napowietrznej na podziemną linię kablową), w szczególności o określenie warunków usunięcia kolizji z siecią energetyczną, celem umożliwienia realizacji Inwestycji.

W odpowiedzi B. przesłała warunki usunięcia kolizji informując, że zmiana lokalizacji urządzeń jest możliwa w przypadku pokrycia przez Państwa wszystkich kosztów związanych ze zmianą lokalizacji, uzyskania zgody na umieszczenie części urządzeń w pasie drogowym zastrzegając, że przebudowanie/przeniesienie i odtworzenie urządzeń ma być wykonane przez Państwa stosując wytyczne do budowy systemów elektroenergetycznych B., z jednoczesnym zobowiązaniem Państwa do:

• opracowania projektu budowlanego i wykonawczego oraz uzyskania wszelkich pozwoleń wraz z podpisaniem umów;
• przebudowania linii napowietrznych na dwie linie kablowe: SN 15 kV wraz ze stanowiskiem słupowym SN-15 kV oraz dwoma rozłącznikami typu RPN - III i złączem kablowym ZKSN-7 wraz z przewodem sterowniczym światłowodowym, zrealizowane po nowej niekolidującej trasie;
• stosowania złączy kablowych w miejscu ogólnodostępnym od strony drogi;
• skoordynowania prac z pracami modernizacyjnymi realizowanymi na zlecenia B.;
• zdania materiałów pochodzących z demontażu do magazynu B;
• ustanowienia nieodpłatnej bezterminowej służebności przesyłu na rzecz B. i jej następców prawnych;
• podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego po usunięciu kolizji;
• dokonania formalnej akceptacji przez Państwa, że urządzenia energetyczne oraz części sieci elektroenergetycznej, które podlegają przeniesieniu, stanowić będą własność B. zarówno w trakcie jak i po usunięciu kolizji, natomiast urządzenia energetyczne oraz części sieci elektroenergetycznej podlegające odtworzeniu, bądź przebudowie, jak również urządzenia energetyczne i części sieci elektroenergetycznej nowo wybudowane w ramach usunięcia kolizji, staną się własnością B. w chwili przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z zastrzeżeniem, że przeniesieniem posiadania tych urządzeń i części sieci dokonane zostanie niezwłocznie, tj. najpóźniej, gdy eksploatacja linii energetycznej (a w istocie dwóch linii kablowych) wraz z urządzeniami będzie technicznie możliwa.

W związku z Państwa potrzebami magazynowymi związanymi z rozwojem działalności operacyjnej, zobowiązali się Państwo się na własny koszt „przesunąć linię napowietrzną” z placu budowy na obszar, który nie kolidował z budową magazynu, co zgodnie z warunkami nałożonymi przez B. było możliwe przez budowę dwóch linii kablowych pod ziemią.

Uzyskano stosowne pozwolenia na przebudowę i przeniesienie linii pod ziemię inną trasą (wzdłuż brzegów działki) oraz ustanowiono notarialnie nową służebność bezpłatną na rzecz B.

Prace budowlane dotyczące części sieci elektroenergetycznej i urządzeń elektroenergetycznych zostały wykonane, a w ich efekcie część linii napowietrznej zastąpiona została przez linie kablowe, które przebiegają w zmienionej lokalizacji (wzdłuż granicy wspomnianej działki), tj. na obszarze, który nie koliduje z budową hali magazynowej.

W związku z powyższym B. złożyło oświadczenie, że zmiana dotychczasowej lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych i elementów sieci elektroenergetycznej jest działaniem na majątku B, co Państwo uznali.

Uzgodnienia wyżej opisane co do charakteru, zakresu i sposobu realizacji Inwestycji, dokonane pomiędzy właścicielem i operatorem linii i urządzeń energetycznych, tj. B. i Państwem, w tym także co do przeniesienia posiadania i własności urządzeń elektroenergetycznych i części sieci elektroenergetycznej wraz z prawami autorskimi do dokumentacji techniczno-prawnej związanej z usunięciem kolizji, ze skutkiem zobowiązująco-rozporządzającym, o wartości szacunkowej uzgodnionej przez Państwa i B. ustalono na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (VAT (...) złotych) oraz w tych samych kwotach za działania na majątku B.

Uzgodnienia zostały wykonane w całości, co potwierdza Protokół odbioru technicznego podpisany przez B. i Państwa 19 czerwca 2026 r.

Wraz z podpisaniem przez strony Protokołu, wystawili Państwo na B. fakturę w Krajowym Systemie e‑Faktur „Za usunięcie (przebudowę) kolizji urządzeń elektroenergetycznych w miejscowości (...) zgodnie z umową nr (...) z dnia 20.05.2025”, to jest za przeniesione nakłady i prawa na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (...).

Równocześnie zostali Państwo obciążeni przez B. za „działania na majątku B”, za które B. wystawiła Państwu fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur za „Działania na majątku B. Dystrybucja S.A. w miejscowości (...) w związku z pracami dot. usunięcia kolizji określonych w umowie nr (...) z dnia 20.05.2025” na kwotę (...) złotych netto, to jest (...) złotych brutto (VAT (...) złotych).

Strony dokonały umownego potrącenia wzajemnych zobowiązań i należności z wyżej wymienionych tytułów.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy faktura wystawiona przez B. dla Państwa za „działania na majątku B” daje prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Aby rozstrzygnąć ww. problem, w pierwszej kolejności należy przeanalizować charakter czynności określonych przez B. jako „działania na majątku B”.

Jak wskazano powyżej, pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres - obejmuje ono zarówno działania podatnika, jak również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Świadczenie usług zakłada istnienie dwóch podmiotów, a więc tego, który świadczy usługę (usługodawcy) i tego, który świadczenie odbiera (usługobiorcy), czyli konsumenta usługi. Skoro opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług, to znaczy, że istnieje stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, a rezultatem tego związku jest wzajemne działanie tych podmiotów. Działanie to polega na tym, że wynagrodzenie otrzymywane przez wykonawcę usługi następuje w zamian za wykonanie usługi na rzecz jej odbiorcy. Pomiędzy odpłatną czynnością podlegającą opodatkowaniu, a otrzymywanym z tytułu tej czynności wynagrodzeniem musi istnieć bezpośredni, czytelny i dostrzegalny związek.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Zgodnie z art. 498 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Powyższe przepisy oznaczają, że potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie (kompensata wierzytelności), następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Potrącenie stanowi zatem formę wzajemnej zapłaty za istniejące pomiędzy stronami zobowiązania, co pozwala na traktowanie jej na równi z zapłatą.

W opisanej sytuacji działanie B. polegające na wyrażeniu zgody na zmianę lokalizacji urządzeń - przebudowie linii SN (będącej własnością B.) z linii napowietrznej na podziemną linię kablową i współdziałaniu w dokonaniu przez Państwa usunięcia kolizji (przesłanie warunków usunięcia kolizji, dokonanie uzgodnień co do charakteru, zakresu i sposobu realizacji Inwestycji, w tym także co do przeniesienia posiadania i własności urządzeń elektroenergetycznych i części sieci elektroenergetycznej wraz z prawami autorskimi do dokumentacji techniczno-prawnej związanej z usunięciem kolizji), zgodnie z Umową kolizyjną zawartą pomiędzy B. a Państwem, za które B. należy się wynagrodzenie od Państwa odpowiadające kwocie równej poniesionym przez Państwa nakładom i prawom, wypełnia wskazane przesłanki uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

W przedstawionej sytuacji kompensata należności, którymi B. obciążyło Państwa za „działania na majątku B”, jest w istocie formą zapłaty określonego w pieniądzu wynagrodzenia za tolerowanie czynności (czyli zobowiązanie się B. do akceptacji uzgodnień zawartych w Umowie kolizyjnej) oraz za współdziałanie B. w dokonywaniu przez Państwa usunięcia kolizji linii napowietrznej SN.

Uzyskują Państwo wymierną korzyść z ww. działań B. Usunięci kolizji umożliwiło Państwu realizację Inwestycji polegającej na wybudowaniu nowego magazynu wyrobów gotowych. Utrzymanie istniejącej linii energetycznej na Państwa działce w dotychczasowym napowietrznym układzie uniemożliwiałoby realizację Inwestycji, jako że zgodnie z planem hala Magazynu byłaby centralnie usytuowana na gruncie, na którym posadowiono linię napowietrzną, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne.

W konsekwencji w przedstawionych we wniosku okolicznościach istnieje bezpośredni związek pomiędzy wykonanym przez B. świadczeniem określanym jako „działanie na majątku B”, a należnym wynagrodzeniem.

W niniejszej sprawie pomiędzy podmiotami zostaje zawarta umowa, w ramach której jedna ze stron (B) zobowiązuje się do tolerowania czynności poprzez zgodę na Państwa działania w zakresie przebudowy linii SN (z linii napowietrznej na podziemną linię kablową) oraz do współdziałania w dokonaniu przez Państwa usunięcia kolizji obiektu (tj. wskazanie na stosowane wytyczne do budowy systemów elektroenergetycznych B., zobowiązanie Państwa m.in. do stosowania złączy kablowych w miejscu ogólnodostępnym od strony drogi, skoordynowania prac z pracami modernizacyjnymi realizowanymi na zlecenie B., zdania materiałów pochodzących z demontażu do magazynu B, itp.), a druga strona - Państwo, jest beneficjentem usługi, za którą B. należy się od Państwa wynagrodzenie odpowiadające kwocie równej poniesionym przez Państwa nakładom i prawom na usunięcie kolizji.

Zatem w opisanej sytuacji mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usługi przez B. na rzecz Państwa, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy.

Nie zachodzi zatem przesłanka negatywna, o której mowa w ww. art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, wyłączająca prawo do odliczenia. Faktura wystawiona przez B. dla Państwa za „działania na majątku B” dokumentuje bowiem czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednocześnie, ponieważ ww. świadczenie nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji jest ono opodatkowane podatkiem od towarów i usług wg właściwej stawki podatku.

Transakcja udokumentowana ww. fakturą nie jest zatem transakcją, która nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od tego podatku.

W opisanej sytuacji spełnione są również pozytywne przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Nabyta usługa jest wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych. Usunięcie kolizji - przebudowa linii SN z linii napowietrznej na podziemną linię kablową miało na celu umożliwienie realizacji Inwestycji. Inwestycja polegała na wybudowaniu nowego magazynu wyrobów gotowych w związku z prowadzoną działalnością operacyjną (produkcją szkła gospodarczego i usługami zdobienia). Działalności operacyjna, jak Państwo wskazali, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Zatem faktura wystawiona przez B. dla Państwa za „działania na majątku B”, z uwagi na spełnienie przesłanek pozytywnych i niezaistnienie przesłanek negatywnych, daje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (pytania nr 1 i 2 przedstawione we wniosku) sprawa będzie rozpatrzona w odrębnym postępowaniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.