taxmachine.pl

0114-KDIP4-1.4012.446.2026.1.RMA

Interpretacja indywidualna2026-08-20Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak obowiązku wliczania dotacji inwestycyjnych do mianownika prewspółczynnika przez muzeum.

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku obowiązku wliczania dotacji inwestycyjnych do mianownika prewspółczynnika. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

(...) (dalej: „Muzeum”) działa na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach.

Organizatorem Muzeum jest Województwo (...). Muzeum jest wpisane do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez organizatora pod nr (...). Muzeum posiada osobowość prawną.

Misją Muzeum jest gromadzenie i przechowywanie dóbr kultury (...), w tym zabytków i materiałów dokumentacyjnych w zakresie literatury polskiej, sztuki, historii oraz upowszechnianie wiedzy o (...), wartościach literatury, nauki i kultury, a także kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz prowadzenie działalności naukowej, kulturalnej i edukacyjnej, jak również utrwalanie znaczenia Muzeum jako Daru Narodowego w dziedzictwie kulturowym kraju i wśród Polaków za granicą.

Zakresem działania Muzeum jest ochrona dziedzictwa kulturowego zgromadzonego w Muzeum, dbałość o zachowanie substancji zabytkowej obiektów - (...), a także szerokie upowszechnianie wiedzy o życiu i twórczości (...).

Muzeum realizuje działania, w szczególności przez:

1)    gromadzenie zabytków i materiałów dokumentacyjnych z zakresu swojej działalności;

2)    inwentaryzowanie, katalogowanie, naukowe opracowywanie zgromadzonych zbiorów i materiałów dokumentalnych;

3)    zabezpieczanie, konserwację, przechowywanie zgromadzonych zbiorów, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo oraz magazynowanie ich w sposób umożliwiający dostępność dla celów naukowych;

4)    dbałość o utrzymanie stanu historycznego zespołu dworsko-parkowego oraz zabytkowego krajobrazu;

5)    organizowanie i prowadzenie badań naukowych;

6)    organizowanie wystaw stałych i czasowych;

7)    prowadzenie działalności edukacyjnej w formie koncertów, spotkań autorskich, konkursów oraz innych przedsięwzięć upowszechniających kulturę i promujących Muzeum;

8)    udostępnianie zbiorów i parku zabytkowego dla celów edukacyjnych i naukowych;

9)    wydawanie katalogów, przewodników wystaw, wyników prowadzonych badań naukowych oraz publikacji popularnonaukowych, z zakresu swojej działalności;

10) użyczanie zbiorów i przyjmowanie w depozyt zabytków i dzieł sztuki;

11) udzielanie informacji, konsultacji i pomocy w zakresie objętym działalnością Muzeum;

12) zapewnianie właściwych warunków zwiedzania oraz korzystania ze zbiorów i zgromadzonych informacji.

Muzeum gromadzi zbiory w zakresie literatury, historii sztuki, historii i rzemiosła artystycznego, w szczególności z dziedziny:

1) literatury polskiej, czasopiśmiennictwa i kultury literackiej, dotyczących życia, twórczości i działalności (...);

2) historii Muzeum, jego roli i znaczenia jako „daru narodowego” w działalności i dorobku kulturowym Polski;

3) historii i znaczenia zespołu dworsko-parkowego w (...).

Muzeum prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie i innych obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Źródłami finansowania działalności Muzeum są:

1)    dotacje przekazywane przez organizatora, w tym:

a)    podmiotowa na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów,

b)    celowa na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji,

c)    celowa na realizację wskazanych zadań i programów;

2)    dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego;

3)    przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego Muzeum;

4)    przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Muzeum;

5)    środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.

Na Muzeum składa się zabytkowy zespół dworsko–parkowy, w którego skład wchodzi:

(...).

Dworek (...) ma powierzchnię ok. 368 m2 użytkowych, jest wpisany do rejestru zabytków, składa się z parteru i piętrowej przybudówki, tj. pracowni malarskiej (...) i pomieszczeń mieszkalnych. W piwnicy Dworku od północnej strony znajduje się kawiarenka (w formie małej gastronomii), gdzie można kupić i wypić sobie kawę, herbatę, napoje, zjeść ciasto, słodycze, lody, zapiekanki. Zwiedzający także w okresie letnim piją kawę na werandzie Dworku od tej samej strony gdzie kawiarenka.

Drugi obiekt to budynek (...), który znajduje się w otoczeniu zabytku, o powierzchni użytkowej ok. 417 m2. Na parterze budynku (...) znajduje się sklepik z pamiątkami i wydawnictwami, z kasą biletową. Muzeum w sklepiku sprzedaje różne wydawnictwa (książki i audiobooki z utworami (...) oraz współczesne opracowania jej twórczości, przewodniki wystaw i katalogi zbiorów) oraz pamiątki z reklamowym nadrukiem (m.in.: magnesy, zakładki do książek, torby na zakupy, smycze do kluczy, pocztówki, kubki, breloki, długopisy, puzzle, notesy, medale okolicznościowe). Ponadto w budynku mieszczą się dwie sale z wystawą stałą i czasową oraz toaleta dla zwiedzających. Większa sala jest klimatyzowana. Ekspozycje te można zwiedzić razem z Dworkiem oraz osobno (bilet na wystawy stałe i czasowe).

W skład zespołu dworsko-parkowego wchodzi także duży park o powierzchni ok. 4 ha ze ścieżką edukacyjno-przyrodniczą.

Muzeum może prowadzić jako dodatkową działalność gospodarczą według zasad określonych w obowiązujących przepisach, o ile działalność ta nie spowoduje ograniczenia działalności statutowej Muzeum.

Działalność gospodarcza może być prowadzona w zakresie:

1) udostępniania zbiorów do reprodukowania, filmowania, kopiowania;

2) ekspertyz naukowo-badawczych;

3) sprzedaży pamiątek, publikacji, drobnych artykułów spożywczych;

4) oprowadzania po regionie, opracowywania szlaków turystycznych oraz tras wycieczkowych;

5) usług reklamowych.

Powyższe czynności stanowią obrót opodatkowany VAT.

Przychody uzyskiwane z działalności gospodarczej wykorzystuje się na realizację zadań statutowych.

W szczególności obrót opodatkowany VAT obejmuje:

  • sprzedaż biletów wstępu do Muzeum (wystawy stałe i czasowe w budynkach (...)), ceny biletów zawierają podatek VAT, opłatę za przewodnika oraz za wejście do parku zabytkowego 2 zł, stawka VAT 8%;
  • sprzedaż biletów wstępu wraz z lekcją muzealną stawka VAT 8 % (lekcja muzealna w sali budynku (...) ze zwiedzaniem wystawy stałej i czasowej oraz zwiedzanie ekspozycji zabytkowych pomieszczeń Dworku (...));
  • sprzedaż biletów rodzinnych (rodzice min. dwoje dzieci oraz Karta Dużej Rodziny), które obejmują ekspozycje w budynkach Dworku i (...);
  • opłata za przewodnika dla grup zorganizowanych (do 20 osób) składających się z dzieci do lat siedmiu (obejmująca zwiedzanie ekspozycji w budynkach Dworku i (...));
  • sprzedaż biletów na Noc Muzeów (obejmujących zwiedzanie ekspozycji w budynkach Dworku i (...) oraz wstęp na towarzyszące wydarzenia kulturalne);
  • sprzedaż wydawnictw i pamiątek muzealnych w sklepiku mieszczącego się w budynku (...);
  • działalność gastronomiczna w kawiarence muzealnej;
  • wynajem pomieszczeń i parku na imprezy okolicznościowe;
  • opłaty za sesje zdjęciowe w ekspozycjach zabytkowego Dworku i parku;
  • usługi reklamy podczas wydarzeń kulturalnych w zamian za sponsoring;
  • sprzedaż wydawnictw i pamiątek w sklepiku (w budynku (...));
  • działalność gastronomiczna w kawiarence (w piwnicach budynku Dworku);
  • wydarzenia kulturalno-edukacyjne w ramach dotacji celowych, za które występuje obniżona opłata za bilet wstępu.

Muzeum w ramach prowadzonej działalności nie wykonuje czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług.

Muzeum realizuje zadanie inwestycyjne w ramach Funduszy Europejskich dla (...) pn. „(...)”. Planowane zakończenie inwestycji to rok 2027.

Zadanie to obejmuje:

  • montaż instalacji klimatyzacyjnej oraz modernizacja kotłowni w budynkach Dworku i (...);
  • renowację i modernizację zabytkowego dworku i parku wraz z modernizacją instalacji systemu bezpieczeństwa na terenie obiektów muzealnych (budowa altanki z mostkiem, modernizacja alejek parkowych i ogrodzenia wokół muzeum, montaż latarni, ławek i koszy, remont stawu, budowa „(...)” oraz zadaszenia od strony północnej Dworku);
  • odrestaurowanie drzewostanu parkowego;
  • wykonanie nawierzchni w obrębie alei i parkingu przy obiektach muzealnych;
  • wykonanie instalacji oświetlenia (montaż 31 szt. latarni i 5 szt. lamp iluminacyjnych ledowych);
  • montaż obiektów małej architektury (wykonanie kładki drewnianej oraz altany, instalacja 35 kpl. ławek i koszy);
  • budowę obiektu wystawowo-administracyjnego (wspomniany wcześniej Nowy budynek) wraz z zagospodarowaniem terenu i wyposażeniem;
  • wykonanie instalacji systemu bezpieczeństwa na terenie obiektów muzealnych (SSP, SSWiN, CCTV);
  • modernizacja ogrodzenia wokół parku;
  • odrestaurowanie drzewostanu parkowego.

Inwestycja jest finansowana w 85% ze środków UE, a 15% stanowi wkład własny z dotacji Organizatora Muzeum - Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) oraz z pożyczki na podatek VAT z Urzędu Marszałkowskiego (...), która zaplanowana jest do zwrotu.

Realizowane jest także drugie zadanie pn. „(...)”, które polega na zakupie i wdrożeniu sprzętu do digitalizacji zasobów, udoskonalenie cyberbezpieczeństwa, zakupie sprzętu IT oraz rozbudowie systemów informatycznych.

Ponadto Muzeum planuje wiele innych inwestycji w przyszłości. Inwestycje te będą realizowane dla różnych celów i związane z różnym aspektem działalności Muzeum. Muzeum będzie zatem otrzymywać liczne dotacje celowe.

W sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Muzeum w przychodach wykonanych instytucji nie wykazuje dotacji inwestycyjnych, gdyż są one ujmowane w odrębnej pozycji planu jako zrealizowane wydatki majątkowe. Taki sposób konstruowania planu dla osób prawnych, do których samorządowa instytucja kultury należy, wynika z art. 31 w powiązaniu z art. 30 ustawy o finansach publicznych.

Muzeum jest podmiotem wymienionym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999, dalej: „Rozporządzenie”). Wobec powyższego dokonuje wyliczenia tzw. prewspółczynnika VAT. Jednak pojawiła się wątpliwość co do sposobu ujęcia w kalkulacji tegoż prewspółczynnika dotacji celowych.

Pytanie

Czy Muzeum powinno do mianownika prewspółczynnika VAT, ustalanego zgodnie ze wzorem Ministra Finansów dla samorządowych instytucji kultury, wliczać dotacje inwestycyjne pozyskane na opisane w stanie faktycznym przykładowe inwestycje, jak również inne otrzymywane dotacje celowe inwestycyjne?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Muzeum, nie powinno ono wliczać do mianownika prewspółczynnika VAT ustalanego zgodnie ze wzorem Ministra Finansów dla samorządowych instytucji kultury, dotacji inwestycyjnych pozyskanych na opisane w stanie faktycznym przykładowe inwestycje, jak również innych otrzymywanych dotacji celowych inwestycyjnych.

Ogólne zasady odliczenia VAT

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wyłącznie czynności (transakcje) dokonywane przez podatników VAT. Jednostka sektora finansów publicznych (w tym instytucje kultury) musi zatem każdorazowo ustalić, czy wykonując daną czynność, występuje w charakterze podatnika VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej: ustawa o VAT), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniami nie mającymi znaczenia w sprawie.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy - kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Podatnik VAT

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Z powołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przymiot podatnika podatku od towarów i usług przypisany jest osobie fizycznej, osobie prawnej, jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, samodzielnie wykonującej działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Samodzielność gospodarcza w prowadzeniu działalności gospodarczej oznacza możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego.

Definicja działalności dla potrzeb VAT jest zatem dużo szersza niż w innych regulacjach np. ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności i kulturalnej.

Na mocy bowiem art. 3 ust. 1 tej ustawy, działalność kulturalną mogą prowadzić osoby prawne, osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Ust. 2 zaś brzmi: działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.

Do działalności, o której mowa w ust. 1 i 2, w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej oraz przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stosuje się przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Zakres odliczenia

Jak wspomniano, podstawowym przepisem regulującym prawo do odliczenia jest art. 86 ustawy o VAT, zgodnie z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z licznymi zastrzeżeniami).

Na mocy art. 90 ustawy o VAT, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Oznacza to, że gdy zakupy związane są jedynie z czynnościami opodatkowanymi, prawo do odliczenia przysługuje w pełni. Dopiero, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa powyżej związanych z danym rodzajem aktywności jednostki, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W tym celu stosuje się tzw. współczynnik i prewspółczynnik odliczenia VAT.

Alokacja bezpośrednia wydatków.

Jak wskazano powyżej, z regulacji dotyczących rozliczeń VAT wynika, że podatnik jest zobowiązany w pierwszym rzędzie podzielić swoje zakupy na związane z działalnością gospodarczą oraz na niezwiązane z taką działalnością. Jeżeli istnieje możliwość opracowania szczegółowego klucza przypisania instytucja kultury może skorzystać z takiego rozwiązania.

W omawianej materii, kluczowe jest rozróżnienie między działalnością gospodarczą prowadzoną przez instytucję kultury a jej działalnością statutową dla celów obliczenia kwoty podatku naliczonego. Przy odliczaniu VAT w instytucji kultury konieczne jest dokładne analizowanie wszystkich zakupów i ich podział na:

1)    zakupy związane tylko ze sprzedażą opodatkowaną (w odniesieniu do tej kategorii zakupów instytucja ma prawo do pełnego odliczenia);

2)    zakupy związane tylko z czynnościami statutowymi „poza VAT” (instytucji nie przysługuje prawo do odliczenia);

3)    zakupy związane z czynnościami zwolnionymi (instytucji nie przysługuje prawo do odliczenia);

4)    zakupy, które mogą służyć czynnościom opodatkowanym i czynnościom „poza VAT” obejmującym zadania statutowe instytucji lub zadania z zakresu władztwa publicznoprawnego (instytucji przysługuje częściowe prawo do odliczenia według prewspółczynnika zdefiniowanego w art. 86 ustawy o VAT);

5)    zakupy związane z czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi (instytucji przysługuje częściowe prawo do odliczenia VAT według proporcji zwykłej określonej w art. 90 i 91 ustawy o VAT).

Prewspółczynnik VAT - ustawa

Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. brzmieniem art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie), gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy o VAT sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1)    zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2)    obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie), gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe).

W art. 86 ust. 2c ustawy o VAT postanowiono natomiast, że przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1)    średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2)    średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3)    roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4)    średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Rozporządzenie

Poza dość ogólnymi przepisami ustawowymi wprowadzono również rozporządzenie precyzujące zastosowanie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w niektórych przypadkach. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2016 r. i nakazuje kalkulację prewspółczynnika jedynie na bazie obrotu jednostki.

§ 4. Rozporządzenia reguluje sposób określenia proporcji w przypadku samorządowej instytucji kultury:

1. W przypadku samorządowej instytucji kultury, jako sposób określenia proporcji uznaje się sposób ustalony według wzoru:

X = (A x 100)/P

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez samorządową instytucję kultury,

P - przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.

2. Przychody wykonane samorządowej instytucji kultury nie obejmują przychodów uzyskanych z tytułu:

1)    dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez samorządową instytucję kultury do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych samorządowej instytucji kultury - używanych na potrzeby prowadzonej przez tę instytucję działalności;

2)    transakcji dotyczących:

a)    pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b)    usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Zaś § 2 pkt 12 Rozporządzenia definiuje przychody wykonane samorządowej instytucji kultury - rozumie się przez to przychody samorządowej instytucji kultury w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym dotacje przekazane tej instytucji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty zwróconych dotacji, o odsetki od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tej instytucji oraz o odszkodowania należne tej instytucji inne niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy - wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których instytucja ta pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego.

Z art. 30 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.) wynika, że samorządowe instytucje kultury, wyodrębniają w planach finansowych:

1)    przychody z prowadzonej działalności;

2)    dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

3)    koszty, w tym:

a)    uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz składki od nich naliczane,

b)    płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,

c)    zakup towarów i usług;

4)    środki na wydatki majątkowe;

5)    środki przyznane innym podmiotom;

6)    stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;

7)    stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Zatem otrzymane dotacje celowe inwestycyjne kwalifikowane zgodnie z ustawą o finansach publicznych do wydatków majątkowych, nie są ujmowane w planie finansowym instytucji w przychodach instytucji kultury. Również w sprawozdaniu rocznym składanym przez samorządową instytucję kultury organizatorowi - nie ujmuje się otrzymanych i wykorzystanych dotacji celowych inwestycyjnych w przychodach wykonawcy instytucji, lecz w odrębnej pozycji poniżej planu przychodów i kosztów - jako wykorzystane środki na wydatki majątkowe. W tej sytuacji na podstawie uregulowań zawartych ww. rozporządzeniu Ministra Finansów otrzymane dotacje inwestycyjne jako środki na wydatki majątkowe nie powinny mieć wpływu na bieżące rozliczenia instytucji w zakresie odliczania podatku VAT i być ujmowane w mianowniku liczenia prewspółczynnika, gdyż nie są przychodami wykonanymi ujmowanymi w sprawozdaniu rocznym z wykonania planu finansowego instytucji kultury.

Oznacza to, iż od strony przepisów z zakresu ustawy finansów publicznych, na które cytowane wyżej Rozporządzenie Ministra Finansów się powołuje dotacja inwestycyjna nie jest traktowana jako przychód instytucji (tutaj: przychód Muzeum), w związku z czym uwzględnienie owej dotacji w ramach prewskaźnika nie jest zasadne.

Dotacje celowe inwestycyjne nie stanowią zatem przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury zdefiniowanych w § 2 pkt 12 rozporządzenia. Dotacje inwestycyjne są wykazywane w planie finansowym Muzeum oraz sprawozdaniu z realizacji tego planu w pozycji wydatki majątkowe, co jest zgodne z art. 31 ustawy o finansach publicznych.

W § 4 ust. 2 ww. Rozporządzenia nie ma mowy o wyłączeniu jakichkolwiek dotacji. Natomiast § 2 pkt 12 tego cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów definiuje przychody wykonane instytucji kultury zgodnie z ustawą o finansach publicznych oraz przychodami wykazywanymi w sprawozdaniu rocznym z wykonania planu finansowego instytucji.

Jak wspomniano, w sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Muzeum w przychodach wykonanych instytucji nie wykazuje dotacji inwestycyjnych, gdyż są one ujmowane w odrębnej pozycji planu jako zrealizowane wydatki majątkowe. Taki sposób konstruowania planu dla osób prawnych, do których samorządowa instytucja kultury należy, wynika z art. 31 w powiązaniu z art. 30 ustawy o finansach publicznych.

W świetle powyższych przepisów, skoro dotacje inwestycyjne nie stanowią przychodów wykonanych Muzeum, to nie powinny był ujmowane w mianowniku prewspółczynnika VAT.

Odrębne wykazywanie środków na wydatki majątkowe w planie finansowym instytucji kultury koresponduje z zasadami tworzenia planu wydatków budżetu państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W planie budżetu jednostki samorządu terytorialnego, podobnie jak w planie wydatków budżetu państwa wyodrębnia się m.in. wydatki bieżące i wydatki majątkowe (art. 124 i art. 236 ustawy o finansach publicznych); wydatki majątkowe obejmują m.in. dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji.

Dotacje inwestycyjne w planie finansowym nie są uznawane za przychód, a zatem nie mogą być zaliczone do „przychodów wynikających ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których samorządowa instytucja kultury pokrywa koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego”.

Stanowisko Muzeum potwierdzają liczne orzeczenia sądowe na czele z wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. I FSK 1294/19). NSA jasno tam stwierdza: „Z powyższego przepisu wynika, że w planie finansowym tworzonym zgodnie z ustawą o finansach publicznych „przychody z prowadzonej działalności” stanowią odrębną pozycję od „środków na wydatki majątkowe”. Jest to o tyle istotne, że ustawodawca w analizowanym przepisie § 2 pkt 12 rozporządzenia, definiując pojęcie „przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury”, wyraźnie odwołał się do ustawy o finansach publicznych, a więc m.in. do ww. jej przepisów, w myśl których wydatki inwestycyjne, będące przedmiotem pytania Strony, nie są ujmowane w planie finansowym w pozycji przychodów, a w pozycji wydatków. Strona we wniosku wskazała zaś, że uzyskane przez nią dotacje o charakterze inwestycyjnym wykazane zostały w sprawozdaniu z wykonania planu finansowego, co jest zgodne z zasadami określonymi w art. 27 ust. 4 ustawy o działalności kulturalnej. Zgodnie z tym przepisem instytucja kultury sporządza plan finansowy zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych, a zatem dotacje inwestycyjne ma obowiązek wykazać jako środki na wydatki majątkowe, a nie jako przychody. WSA zasadnie wskazał, że odrębne wykazywanie środków na wydatki majątkowe w planie finansowym instytucji kultury koresponduje z zasadami tworzenia planu wydatków budżetu państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W planie budżetu jednostki samorządu terytorialnego, podobnie jak w planie wydatków budżetu państwa, wydatki bieżące i wydatki majątkowe stanowią odrębną pozycję (art. 124 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 i ust. 4, a także art. 236 ustawy o finansach publicznych). Z kolei wydatki majątkowe obejmują m.in. dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji (art. 124 ust. 4 pkt 2 ustawy o finansach publicznych). Dotacje inwestycyjne w planie finansowym nie są uznawane za przychód, a zatem nie mogą być zaliczone do przychodów wynikających ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których samorządowa instytucja kultury pokrywa koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia „przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury” w oparciu o brzmienie przepisów ustawy o finansach publicznych i zasadnie przyjął, że w przychodach instytucji kultury nie są ujmowane wszelkie dotacje, a jedynie dotacje na cele związane z bieżącą działalnością jednostki. Natomiast dotacje inwestycyjne ujmowane są i rozliczane w odrębnej pozycji planu finansowego – „środki na wydatki majątkowe” i nie podlegają wykazaniu w sprawozdaniu rocznym z wykonania planu finansowego jako przychody, z których instytucja pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego. Wobec powyższego zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że organ dopuścił się błędnej interpretacji przepisów § 2 pkt 12 i § 4 rozporządzenia w związku z art. 31 oraz art. 32 ustawy o finansach publicznych, przez zastosowanie rozszerzającej wykładni odnośnie do pojęcia przychodów wykonanych i objęcia zakresem tego pojęcia otrzymywanych od jednostki samorządu dotacji inwestycyjnych”.

Również stanowiska organów podatkowych są zgodne z powyższym orzeczeniem np. interpretacja z dnia 28 lutego 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.712.2023.1.JKU: „W przypadku kalkulacji prewspółczynnika VAT dla samorządowej instytucji kultury, wartości dotacji inwestycyjnych uzyskanych przez X nie należy uwzględniać jako przychód wykonany. Dotacje inwestycyjne są wyodrębnione w planach finansowych jako środki na wydatki majątkowe i nie są traktowane jako przychody wykonane, co potwierdza zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i interpretacje indywidualne wydane przez organy podatkowe”.

Zatem zdanie Muzeum, iż nie powinno ono wliczać do mianownika prewspółczynnika VAT ustalanego zgodnie ze wzorem Ministra Finansów dla samorządowych instytucji kultury, dotacji inwestycyjnych pozyskanych na opisane w stanie faktycznym przykładowe inwestycje, jak również innych otrzymywanych dotacji celowych inwestycyjnych, jest w pełni uzasadnione.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

W myśl art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1)    zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2)    obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Stosownie do § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1)    określa w przypadku niektórych podatników, sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;

2)    wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia:

W przypadku samorządowej instytucji kultury, jako sposób określenia proporcji uznaje się sposób ustalony według wzoru:

X = A x 100/P

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez samorządową instytucję kultury,

P – przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.

Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia:

Przychody wykonane samorządowej instytucji kultury nie obejmują przychodów uzyskanych z tytułu:

1)    dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez samorządową instytucję kultury do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych samorządowej instytucji kultury - używanych na potrzeby prowadzonej przez tę instytucję działalności;

2)    transakcji dotyczących:

a)    pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b)    usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie – rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:

a)    dokonywanych przez podatników:

- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,

- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,

- eksportu towarów,

- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b)    odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.

W myśl § 2 pkt 12 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przychodach wykonanych samorządowej instytucji kultury - rozumie się przez to przychody samorządowej instytucji kultury w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym dotacje przekazane tej instytucji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty zwróconych dotacji, o odsetki od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tej instytucji oraz o odszkodowania należne tej instytucji inne niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy - wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których instytucja ta pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego;

Wyłączenie powyższych transakcji z przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury (mianownik proporcji) zapewnia spójność z wyłączeniem tych transakcji z obrotu z działalności gospodarczej (licznik proporcji) i ma na celu „oczyszczenie” kwoty przychodów przyjmowanej do wyliczenia proporcji z danych, które mogłyby zniekształcić proporcję.

Ponadto stosownie do § 8 rozporządzenia:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w § 3-7, mogą być przyjęte dane za rok podatkowy poprzedzający poprzedni rok podatkowy.

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określenie działalności producenta, handlowca lub usługodawcy następuje każdorazowo w stosunku do odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnie świadczonych usług na terenie kraju, będących przedmiotem opodatkowania. Przez pojęcie producenta w takim razie będziemy rozumieli podmiot, który w zorganizowany sposób dokonuje produkcji towarów w celu ich dalszego zbycia. Handlowiec dokonuje w sposób zorganizowany zakupu towarów w celu ich odsprzedaży. Podobnie usługodawca, który świadczy usługi w celach zarobkowych. Płaszczyzna działalności podmiotów, będących podatnikami podatku od towarów i usług, o czym świadczy zdanie drugie art. 15 ust. 2 ustawy, opierać się musi na działalności podejmowanej w szczególności w sposób ciągły w celach zarobkowych, w ramach prowadzonego przez nich profesjonalnego obrotu gospodarczego.

W tym miejscu należy również zaznaczyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Zasady prowadzenia działalności przez samorządowe instytucje kultury określa m.in. ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 457 ze zm.), zwana dalej „ustawą o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej”.

Zgodnie z art. 1 ust. 1-4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

 1.    Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

2.    Państwo sprawuje mecenat nad działalnością kulturalną polegający na wspieraniu i promocji twórczości, edukacji i oświaty kulturalnej, działań i inicjatyw kulturalnych, a także opieki nad zabytkami i ochrony dziedzictwa narodowego w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą.

3.    Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może wspierać finansowo, w ramach mecenatu państwa, realizację planowanych na dany rok zadań związanych z polityką kulturalną państwa, prowadzonych przez instytucje kultury i inne podmioty nienależące do sektora finansów publicznych.

4.    Mecenat, o którym mowa w ust. 2 i 3, sprawują także organy jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ich właściwości.

W myśl art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.

Na podstawie art. 5 ust. 1-2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

1.   Podmioty prowadzące działalność kulturalną na zasadach określonych w art. 3 mogą otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań państwowych.

 2.   Organizacje pozarządowe prowadzące działalność kulturalną mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.

W myśl art. 8 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Ministrowie oraz kierownicy urzędów centralnych organizują działalność kulturalną, tworząc państwowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Zgodnie z art. 9 ust. 1-2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

1.    Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

 2.    Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym.

W myśl art. 12 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona.

Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Instytucja kultury sporządza plan finansowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Stosownie do art. 28 ust. 1-3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

1.    Instytucja kultury pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów.

1a. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz za jego zgodą państwowe instytucje kultury, których organizatorem jest ten minister, mogą udzielać dofinansowania, w tym wydatków inwestycyjnych i bieżących, podmiotom prowadzącym działalność w dziedzinie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w tym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2.    Przychodami instytucji kultury są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.

3.    Organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji:

1)    podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów;

2)    celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji;

3)    celowej na realizację wskazanych zadań i programów.

W myśl art. 29 ust. 1-2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

1.    Instytucja kultury tworzy:

1)    fundusz instytucji kultury;

2)    fundusz rezerwowy.

2.    Fundusz instytucji kultury odzwierciedla wartość mienia wydzielonego dla instytucji kultury w momencie jej utworzenia i ulega zwiększeniu o wartość niepodlegających amortyzacji aktywów trwałych sfinansowanych z dotacji lub otrzymanych nieodpłatnie oraz zmniejszeniu o wartość niepokrytej straty netto, o której mowa w ust. 3.

Zgodnie z przedstawionym w § 4 ust. 1 rozporządzenia sposobem określenia proporcji ustalonym dla samorządowej instytucji kultury, w mianowniku wzoru ujmuje się przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.

Z zawartej w § 2 pkt 12 ww. rozporządzenia definicji przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury wynika, że są to przychody w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym przekazane tej instytucji dotacje, pomniejszone o kwoty zwróconych dotacji, o odsetki od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tej instytucji oraz o odszkodowania należne tej instytucji inne niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których instytucja ta pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania.

W myśl art. 5 ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”:

Dochodami publicznymi są:

1)    daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;

2)    inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o finansach publicznych:

Podstawą gospodarki finansowej państwowych i samorządowych osób prawnych jest plan finansowy.

Stosownie do art. 31 ustawy o finansach publicznych:

Jednostki, o których mowa w art. 30 ust. 1, wyodrębniają w planach finansowych:

1)    przychody z prowadzonej działalności;

2)    dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

3)    koszty, w tym:

a)    wynagrodzenia i składki od nich naliczane,

b)    płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,

c)    zakup towarów i usług;

4)    środki na wydatki majątkowe;

5)    środki przyznane innym podmiotom;

6)    stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;

7)    stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

W myśl definicji wydatków majątkowych zawartej w art. 124 ust. 6 ustawy o finansach publicznych:

Wydatki majątkowe (...) obejmują:

1)    nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:

a)    nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych,

b)    ulepszenie istniejących środków trwałych,

c)    pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych;

2)    wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

Działają Państwo na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności i kulturalnej oraz ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach.

Państwa organizatorem jest Województwo (...). Posiadają Państwo osobowość prawną.

Państwa misją jest gromadzenie i przechowywanie dóbr kultury po (...), w tym zabytków i materiałów dokumentacyjnych w zakresie literatury polskiej, sztuki, historii oraz upowszechnianie wiedzy o wartościach literatury, nauki i kultury, a także kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz prowadzenie działalności naukowej, kulturalnej i edukacyjnej, jak również utrwalanie znaczenia Państwa jako Daru Narodowego w dziedzictwie kulturowym kraju i wśród Polaków za granicą.

Zakresem Państwa działania jest ochrona zgromadzonego dziedzictwa kulturowego, dbałość o zachowanie substancji zabytkowej obiektów, a także szerokie upowszechnianie wiedzy o życiu i twórczości poetki i pisarki.

Prowadzą Państwo  samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie i innych obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Źródłami finansowania są:

  • dotacje przekazywane przez organizatora, w tym:

- podmiotowa na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów,

- celowa na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji,

- celowa na realizację wskazanych zadań i programów;

  • dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego;
  • przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego;
  • przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych;
  • środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.

Mogą Państwo prowadzić jako dodatkową działalność gospodarczą według zasad określonych w obowiązujących przepisach, o ile działalność ta nie spowoduje ograniczenia Państwa działalności statutowej.

Działalność gospodarcza może być prowadzona w zakresie:

  • udostępniania zbiorów do reprodukowania, filmowania, kopiowania;
  • ekspertyz naukowo-badawczych;
  • sprzedaży pamiątek, publikacji, drobnych artykułów spożywczych;
  • oprowadzania po regionie, opracowywania szlaków turystycznych oraz tras wycieczkowych;
  • usług reklamowych.

Powyższe czynności stanowią obrót opodatkowany VAT.

Przychody uzyskiwane z działalności gospodarczej wykorzystują Państwo na realizację zadań statutowych.

W ramach prowadzonej działalności nie wykonują Państwo czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług.

Realizują Państwo zadanie inwestycyjne w ramach Funduszy Europejskich dla (...) pn. „(...)”. Planowane zakończenie inwestycji to rok 2027.

Inwestycja jest finansowana w 85% ze środków UE, a 15% stanowi wkład własny z dotacji Organizatora - Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) oraz z pożyczki na podatek VAT z Urzędu Marszałkowskiego, która zaplanowana jest do zwrotu.

Realizowane jest także drugie zadanie pn. „(...)”, które polega na zakupie i wdrożeniu sprzętu do digitalizacji zasobów, udoskonalenie cyberbezpieczeństwa, zakupie sprzętu IT oraz rozbudowie systemów informatycznych.

Ponadto planują Państwo wiele innych inwestycji w przyszłości. Inwestycje te będą realizowane dla różnych celów i związane z różnym aspektem Państwa działalności. Będą Państwo zatem otrzymywać liczne dotacje celowe.

W sprawozdaniu z wykonania planu finansowego w przychodach wykonanych instytucji nie wykazują Państwo dotacji inwestycyjnych, gdyż są one ujmowane w odrębnej pozycji planu jako zrealizowane wydatki majątkowe.

Są Państwo podmiotem wymienionym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Wobec powyższego dokonują Państwo wyliczenia tzw. prewspółczynnika VAT.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy powinni Państwo do mianownika prewspółczynnika ustalanego zgodnie ze wzorem Ministra Finansów dla samorządowych instytucji kultury, wliczać dotacje inwestycyjne pozyskane na opisane przykładowe inwestycje, jak również inne otrzymywane inwestycyjne dotacje celowe.

Jak wskazano powyżej, dotacje inwestycyjne są wyodrębnione w planach finansowych w kategorii środków na wydatki majątkowe (art. 31 pkt 4 ustawy o finansach publicznych). Nie są one ujmowane w przychodach z prowadzonej działalności (art. 31 pkt 1 ustawy o finansach publicznych) ani w kategorii dotacji (art. 31 pkt 2 ustawy o finansach publicznych).

Tym samym dotacje inwestycyjne nie stanowią przychodów w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, co wynika wprost z tej ustawy. Przychody wykonane to bowiem nie wszystkie środki finansowe uzyskane przez instytucję kultury, ale tylko takie, które wykazane zostały jako przychody w sprawozdaniu rocznym i są źródłem pokrycia bieżących kosztów działalności instytucji kultury. W świetle ustawy o finansach publicznych w przychodach instytucji kultury nie są ujmowane wszelkie dotacje, a jedynie dotacje na cele związane z bieżącą działalnością. Należy zauważyć, że w planie finansowym składanym przez instytucje kultury, sporządzonym zgodnie z obowiązującymi regulacjami, dotacje inwestycyjne, o których mowa we wniosku, są ujmowane w pozycji „Środki na wydatki majątkowe”. Nie podlegają one wykazaniu w sprawozdaniu rocznym z wykonania planu finansowego jako przychody, z których instytucja pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania. Nie są one zatem traktowane jako przychody wykonane samorządowej instytucji kultury i nie powinny być uwzględniane w mianowniku prewspółczynnika.

Zatem do mianownika prewspółczynnika ustalanego zgodnie ze wzorem wynikającym z rozporządzenia dla samorządowych instytucji kultury, nie powinni Państwo wliczać dotacji inwestycyjnych pozyskanych na opisane we wniosku przykładowe inwestycje, jak również innych otrzymywanych dotacji celowych inwestycyjnych.

Zatem stanowisko Państwa jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie podkreślić należy, że Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa. Tut. Organ informuje, że nie jest właściwy do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby weryfikację opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Zatem w przypadku stwierdzenia w toku postępowania podatkowego stanu faktycznego odmiennego od przedstawionego we wniosku, tj. jeśli w wyniku zebranego materiału dowodowego organ podatkowy stwierdzi, że dotacje inwestycyjnie błędnie zakwalifikowano, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowoprawnych. Organ nie ma kompetencji do oceny czy dane, które ewentualnie wynikają ze sprawozdawczości budżetowej danej jednostki są prawidłowe w kontekście przepisów ustawy o finansach publicznych. Powyższe wykracza bowiem poza zakres interpretacji podatkowych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.