0114-KDIP4-1.4012.425.2026.1.DP
Prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na rozbudowę sieci kanalizacyjnej i wodociągowej z instalacją hydrantów.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu „(…)”. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (…) jest jednostką samorządu terytorialnego, posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jest właścicielem mienia i innych praw majątkowych oraz samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, składającym do urzędu skarbowego pliki JPK_V7M, składające się z części ewidencyjnej i deklaracyjnej, w których wykazuje m.in. podatek należny VAT z tytułu sprzedaży wody, poboru opłat za ścieki, oraz wynajmu i dzierżawy. Gmina prowadzi działalność niepodlegającą podatkowi od towarów i usług oraz działalność gospodarczą opodatkowaną i zwolnioną.
Stosownie do ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 280), w dniu 1 stycznia 2017 r. doszło do scentralizowania rozliczeń VAT Gminy i jej jednostek budżetowych. Jednostki organizacyjne nie stanowią odrębnych od Gminy podatników VAT – obroty osiągane przez jednostki są wykazywane w łącznych rozliczeniach VAT Gminy. W strukturze Gminy funkcjonują następujące jednostki budżetowe:
1. Urząd Gminy,
2. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w A.,
3. Szkoła Podstawowa w A.
Gmina wykonuje zadania samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.
Gmina realizuje swoje ustawowe zadania wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), który stanowi, że gminy wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gmin należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, Gmina w ramach realizacji zadań własnych odpowiada za zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.) w art. 403 ust. 2 w zw. z art. 400a ust. 1 pkt 5 i pkt 42 określa, że wspomaganie realizacji zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych, służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej, jest zadaniem własnym gmin. Natomiast jednostką organizacyjną odpowiedzialną za zarządzanie ww. infrastrukturą jest Urząd Gminy. W ramach realizacji powierzonych Gminie zadań, Gmina sukcesywnie rozbudowuje i modernizuje infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną.
Ze stanowiska sądów powszechnych wynika, że jeśli gmina prowadzi działalność w zakresie dostawy wody lub zbiorowego odprowadzania ścieków, to należy uznać ją za przedsiębiorcę wodno- -kanalizacyjnego - tak stanowi np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt III CZP 3/17, zgodnie z którą: „W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 3051 i 3052 k.c., będącego jednocześnie przedsiębiorcą wodno-kanalizacyjnym zgodnie z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., można uznać gminę, jeżeli prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków przez gminne jednostki organizacyjne czy też urząd gminy”.
Na terenie Gminy prowadzeniem gospodarki wodno-kanalizacyjnej zajmuje się Gmina. W ramach prowadzonej działalności w zakresie dostarczania wody i odbioru oraz oczyszczania ścieków Gmina:
1) wykonuje, na podstawie umów cywilnoprawnych, odpłatne czynności w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz podmiotów zewnętrznych, tj. mieszkańców Gminy oraz działających na jej terenie przedsiębiorstw, którzy są obciążani kosztami zużycia wody i odbioru ścieków na podstawie wystawianych przez Gminę faktur VAT;
2) wykonuje czynności w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych i innych obiektów gminnych (czynności „wewnętrzne” Gminy). Gmina obciąża (notami) jednostki organizacyjne z tytułu dostawy wody oraz odprowadzania ścieków;
3) Gmina nieodpłatnie:
‒ udostępnia wodę na cele przeciwpożarowe (traktowane jako „zużycie wewnętrzne”),
‒ udostępnia wodę oraz odbiera ścieki z budynku OSP w B., OSP w C., OSP w D. (traktowane jako „zużycie wewnętrzne”),
‒ udostępnia wodę oraz odbiera ścieki z budynku Centrum Kultury w A. oraz Centrum Kultury w C. (dokumentuje notami jako „zużycie wewnętrzne”).
Gmina w okresie od 5 sierpnia 2025 do 31 grudnia 2027 r. w ramach projektu realizuje inwestycję „(…)”. Zakres projektu obejmuje:
1) rozbudowę sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G.
Długość nowo wybudowanej sieci wodociągowej wyniesie 975,80 m. Zakres prac przewiduje budowę nowych odcinków sieci wodociągowej z rur PE o podwyższonej odporności, montaż zasuw odcinających oraz hydrantów przeciwpożarowych, a także zastosowanie rur ochronnych zabezpieczających infrastrukturę. Inwestycja zapewni mieszkańcom niezawodne dostawy wody oraz poprawi bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
W ramach zadania zaplanowano:
‒ wykopy punktowe - komory pod przewierty sterowane,
‒ roboty montażowe,
‒ roboty montażowe związane z przepięciem przyłączy z rury PE,
‒ próby szczelności sieci,
‒ dezynfekcja odcinka sieci,
‒ oznakowanie trasy przebiegu nowej sieci tabliczkami na słupku betonowym,
‒ obruki przy hydrantach, w miejscu przepięcia przyłączy do sieci zostanie rozebrana i odtworzona nawierzchnia chodnika.
Realizacja projektu pozwoli na rozwój infrastruktury wodociągowej na terenie Gminy oraz podłączenie do sieci nowych użytkowników. Rozbudowana infrastruktura wodna umożliwi także ograniczenie strat w dostawach wody do spożycia oraz zmniejszenia ryzyka wystąpienia awarii i zwiększenia efektywności wykorzystania wody. Głównym celem projektu jest poprawa jakości życia poprzez zapewnienie ciągłości zaopatrzenia mieszkańców, przedsiębiorców i turystów w dobrej jakości wodę pitną. Zawory sekcyjne zapewnią niezawodność dostaw wody nawet w przypadku awarii jednego z jego elementów: Sieć wodociągowa jest podzielona na sekcje za pomocą zaworów odcinających, które pozwalają na izolowanie uszkodzonych odcinków rurociągu bez wpływu na resztę sieci. To umożliwia przeprowadzenie napraw bez konieczności wyłączania dostaw wody w całym obszarze. Realizacja projektu pozwoli również na hermetyzację urządzeń w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej poprzez zastosowanie specjalnych złącz, które wykorzystują uszczelnienia elastomerowe. Uszczelnienia te zapewniają wodoszczelność połączeń rur, zapobiegając wyciekom oraz przedostawaniu się zanieczyszczeń do wnętrza systemu. W celu hermetyzacji połączeń metalowych rur, będą stosowane techniki spawania lub lutowania, które tworzą trwałe i szczelne połączenia. Dzięki temu zminimalizowane jest ryzyko wycieków oraz przedostawania się wody na zewnątrz instalacji. Minimalizacja strat wody na całej długości sieci, zwiększenie wytrzymałości i szczelności sieci wodociągowej nastąpi poprzez zastosowanie powyższych metod hermetyzacji znacząco zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo urządzeń w sieci wodociągowej, chroniąc je przed wpływem niekorzystnych warunków środowiskowych oraz minimalizując ryzyko awarii. W projekcie zostaną zastosowane rozwiązania podnoszące jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi: zmodernizowany wodociąg pozwoli na skuteczniejszą dezynfekcję istniejącego wodociągu (dezynfekcja wody, redukcja związków chemicznych, kontrola i monitorowanie jakości wody). Projekt pozwoli na wdrożenie efektywnych środków diagnostyki stanu technicznego sieci wodociągowej poprzez stałą analizę jakości wody oraz Wdrażanie efektywnych środków diagnostyki stanu technicznego sieci kanalizacyjnej – (Regularne monitorowanie parametrów wody, takich jak poziom chloru, pH, przewodność, temperatura, obecność metali ciężkich i zanieczyszczeń mikrobiologicznych, może wskazywać na problemy w sieci, takie jak korozja rur, zanieczyszczenie wody czy wewnętrzne zatory).
2) rozbudowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H.
Długość nowo wybudowanej sieci kanalizacyjnej wyniesie 316,70 m.
W E. i F. przewidziano budowę nowych odcinków kanalizacji wykonanych z rur polietylenowych o wysokiej odporności, z zastosowaniem rur ochronnych, zasuw odcinających oraz indywidualnych pompowni ścieków, co zapewni sprawne funkcjonowanie systemu i niezawodne odprowadzanie nieczystości i właściwe odprowadzanie ścieków z obsługiwanych gospodarstw. W H. inwestycja została podzielona na kilka lokalizacji. Prace obejmą budowę krótkich odcinków sieci wraz z zasuwami, pompowniami i rurami ochronnymi, co pozwoli na skuteczne włączenie poszczególnych posesji do systemu kanalizacji.
Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej przyczyni się do wyposażenia aglomeracji w systemy zbierania ścieków komunalnych, co powinno przybliżać aglomerację do osiągnięcia blisko 100% poziomu obsługi zbiorczymi systemami kanalizacyjnymi (%RLM korzystających z systemu kanalizacyjnego) i wyeliminować z użytkowania nieszczelne zbiorniki na nieczystości ciekłe. Poza tym, na terenie aglomeracji funkcjonuje oczyszczalnia ścieków w miejscowości E., której wydajność jest dostosowana do odbioru 100% ładunku zanieczyszczeń powstających w aglomeracji (art. 10 dyrektywy 91/271/EWG), a standardy oczyszczania ścieków przez oczyszczalnie zostały zapewnione poprzez zastosowanie odpowiednich technologii oczyszczania ścieków gwarantujących osiągnięcie wymaganych standardów oczyszczania ścieków. Ze względu na krótkie do wykonania odcinki kanalizacji sanitarnej zakończone indywidualnymi pompowniami, zasilanymi w energię elektryczną z WLZ, wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej zaplanowano metodą wykopową; przejścia rurociągów pod drogami publicznymi, w rurach ochronnych, zaplanowano metodą bezwykopową – przewiertem sterowanym. Na terenie realizacji projektu zapewniony będzie sposób zagospodarowania ścieków zgodny z Dyrektywą Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych.
W projekcie zostanie wykorzystany serwis internetowy w celu udostępniania informacji, kontaktu z użytkownikami (uwagi i skargi, zapytania, dostępność dotychczasowych i nowych usług itp.), oceny poziomu satysfakcji użytkowników z otrzymanych usług. W ramach zadania realizowane będą także działania z zakresu zarządzania projektem oraz promocji projektu.
Podstawowa grupa docelowa korzystających z efektów Projektu to mieszkańcy i gospodarstwa domowe jako użytkownicy końcowi usług wodociągowych i kanalizacyjnych (mieszkańcy miejscowości E., F., G., H.). Jest to grupa zróżnicowana wiekowo (dzieci, osoby w wieku produkcyjnym, seniorzy) oraz pod względem struktury gospodarstw domowych (m.in. rodziny wielodzietne, osoby samotne, pary bezdzietne), co przekłada się na różne poziomy zużycia wody i wrażliwość na zmiany w dostępności usług. Kluczową potrzebą tej grupy jest bezproblemowy i ciągły dostęp do dobrej jakości wody pitnej niezagrażającej zdrowiu, o właściwych walorach smakowych i wizualnych. Efektem prac jest stabilniejsze i bezpieczniejsze zaopatrzenie w wodę (ciągłość dostaw, mniejsze ryzyko przerw, lepsza niezawodność infrastruktury), co bezpośrednio przekłada się na komfort życia i bezpieczeństwo sanitarne. W tej grupie mieszczą się również osoby szczególnie wrażliwe: seniorzy, dzieci oraz osoby z niepełnosprawnościami – dla nich kluczowa jest przewidywalność dostaw i ograniczenie ryzyka awarii, bo każda przerwa w wodzie jest bardziej dotkliwa.
Podmioty gospodarcze korzystające z wody (lokalne firmy usługowe/handlowe/produkcyjne oraz gospodarstwa rolne) stanowią drugą ważną grupę. Dla nich modernizacja ujęć i instalacji oznacza mniejsze ryzyko przestojów, większą pewność prowadzenia działalności oraz ograniczenie strat wynikających z zakłóceń dostaw. W przypadku rolników i działalności zależnej od wody (np. prace gospodarcze, utrzymanie zwierząt, podlewanie upraw w gospodarstwie) znaczenie ma przede wszystkim ciągłość i odpowiednie parametry dostaw.
Jednostki i instytucje publiczne (obiekty użyteczności publicznej, placówki oświatowe, obiekty sportowe i administracja – wszędzie tam, gdzie woda jest konieczna do bieżącego funkcjonowania) są kolejnymi odbiorcami efektów. Stabilne dostawy ograniczają ryzyko przerywania pracy tych podmiotów i wspierają realizację usług publicznych na odpowiednim poziomie. Służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo, w tym przeciwpożarowe, to grupa, która korzysta pośrednio – poprzez zwiększenie pewności funkcjonowania systemu zaopatrzenia w wodę na terenie gminy. Rozbudowa infrastruktury wzmacnia odporność systemu na awarie i sytuacje kryzysowe, co ma znaczenie dla działań ratowniczych oraz zabezpieczenia potrzeb wodnych w sytuacjach nadzwyczajnych.
Podmiot eksploatujący/zarządzający infrastrukturą wodociągową (operator systemu) jest grupą docelową w sensie operacyjnym. Zyskuje infrastrukturę łatwiejszą w utrzymaniu, bardziej przewidywalną w pracy, z uporządkowanym zapleczem technicznym oraz elementami zwiększającymi bezpieczeństwo obiektów (roboty elektryczne, monitoring/alarm tam, gdzie przewidziano). Powyższe przekłada się na sprawniejsze reagowanie, lepszą kontrolę nad obiektami i ograniczenie ryzyk eksploatacyjnych. Interesariuszem głównym jest Gmina / Urząd Gminy jako inicjator, inwestor i podmiot sprawujący nadzór nad realizacją przedsięwzięcia. Realizacja projektu zwiększy dostępność infrastruktury sieciowej, wesprze rozwój gminy i poprawi warunki życia mieszkańców, a w konsekwencji wzmocni zadowolenie społeczne z działań władz.
Na realizację powyższego zadania Gmina otrzyma dofinansowanie z Programu: Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, Priorytet III: Ochrona zasobów środowiska i klimatu, Działanie 3.5 Zrównoważona gospodarka wodno-ściekowa w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Z umowy o dofinansowanie zawartej z (…) nr (…) z dnia (…) 2026 r. wynika, że:
- całkowita wartość projektu obejmująca wydatki kwalifikowalne i niekwalifikowalne wynosi (...) zł (§ 2 ust. 3 umowy),
- całkowite wydatki kwalifikowalne projektu wynoszą (...) zł (§ 2 ust. 4 umowy),
- obecnie podatek VAT w projekcie został uznany jako kwalifikowalny (... zł). W realizowanym Projekcie podatek VAT może zostać uznany za kwalifikowalny, jeśli w projekcie nie ma prawnej możliwości jego odzyskania, a Beneficjent-Gmina obowiązana jest „wraz z pierwszym wnioskiem o płatność dostarczyć z właściwego organu podatkowego pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą możliwości odzyskania podatku VAT, odnoszącą się do Projektu (interpretacja indywidualna) - § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie.
Po otrzymaniu interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości odliczenia podatku VAT, Gmina złoży stosowne oświadczenie oraz przedłoży otrzymaną interpretację do Instytucji Zarządzającej Projektem;
- wartość przyznanego dofinansowania wynosi (...) zł, tj. nie więcej niż 85% wydatków kwalifikowalnych,
- Gmina zobowiązuje się zapewnić wkład własny w wysokości nie mniejszej niż (...) zł, tj. 15% wydatków kwalifikowalnych oraz pokryć wydatki niekwalifikowalne.
Gmina dotychczas nie otrzymała dofinansowania.
Całkowita wartość projektu znana będzie po przeprowadzeniu postępowania przetargowego. Zestawienie planowanych wydatków Gminy związanych z realizacją projektu i źródła ich finansowania przedstawia się następująco:
(...)
Struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania (koszty Gminy 100% - wyniosą (...) zł) w realizowanym projekcie przedstawia się następująco:
- dofinansowanie – 85 % (kwota (...) zł),
- wkład własny Gminy– 15 % (...) zł).
Wydatki inwestycyjne są bezpośrednio i wyłącznie związane z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Powyższe wydatki stanowią nakłady na środki trwałe będące własnością Gminy, które zostaną przyjęte do ewidencji środków trwałych Gminy, podlegających amortyzacji na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nakłady wyniosą powyżej 15 tys. zł. i będą stanowić nakłady na wytworzenie nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 14a ustawy o VAT.
Właścicielem nowo wybudowanej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej będzie Gmina. Mieszkańcy Gminy oraz przedsiębiorcy nie partycypują w kosztach projektu. Założeniem programu jest wsparcie realizacji zadań przez jednostki samorządu terytorialnego. Otrzymane środki będą mogły zostać przeznaczone na konkretne zadanie „(…)”, nie będzie możliwe ich przeznaczenie na ogólną działalność Gminy. W sytuacji gdyby Gmina nie otrzymała dofinansowania to nie realizowałaby ww. zadania. W przypadku niezrealizowania inwestycji przez Gminę uzyskane środki w ramach Programu podlegają zwrotowi. Projekt przewiduje możliwość refundacji poniesionych wydatków (§ 6 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie), możliwość ubiegania się o zaliczki (§ 7 ust. 1 umowy o dofinansowanie) oraz rozliczenie końcowe projektu. Przedmiotowe dofinansowanie nie będzie stanowiło (w całości ani w części) dopłaty do ceny konkretnych usług świadczonych przez Gminę. Pozyskane dofinansowanie będzie miało wyłącznie charakter „zakupowy” tzn. zostanie przeznaczone na częściowe pokrycie wydatków ponoszonych w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. „(…)”. Otrzymane przez Gminę dofinansowanie będzie przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z realizacją projektu. Koszty pokryte dofinansowaniem obejmują przede wszystkim wydatki związane z robotami budowlanymi, utworzeniem serwisu internetowego, studium wykonalności, wykonaniem dokumentacji technicznej, nadzorem inwestorskim, zarządzaniem projektem oraz promocją projektu.
W ramach realizacji projektu do obowiązków Gminy należy:
1) dostarczenie uzgodnionej i zatwierdzonej dokumentacji technicznej wraz z pozwoleniem na budowę (zgłoszeniem);
2) przekazanie wykonawcy placu budowy;
3) zapewnienie nadzoru inwestorskiego, a w razie potrzeby i autorskiego;
4) odbiór robót zanikowych i ulegających zakryciu oraz przedmiotów odbioru;
5) odbiór przedmiotu umowy po jego wykonaniu;
6) pełne sfinansowanie zadania poprzez realizację faktur wystawionych na podstawie odpowiednich dokumentów, uzasadniających ich wartość;
7) kontrola i nadzór nad prawidłowością realizacji umowy względem wykonawcy;
8) dokonanie zgłoszeń i uczestniczenie w czynnościach odbiorowych względem instytucji nadzorczych - w razie potrzeby.
Rzeczowa realizacja Projektu została rozpoczęta - dokonano nabycia usług dotyczących studium wykonalności oraz usług wykonania dokumentacji technicznej dotyczącej sieci kanalizacyjnej oraz wodociągowej, a także podpisano umowę na dofinansowanie realizowanego zadania. Natomiast nie zostały zawarte jeszcze umowy z wykonawcami robót budowlanych. Postępowanie przetargowe na wykonanie robót budowlanych jest przygotowywane i zostanie ogłoszone w miesiącu czerwcu br. Faktury za wykonane prace zostaną wystawione odpowiednio na Gminę, na fakturach będzie wykazany podatek VAT. Wydatki inwestycyjne związane z realizacją zadania każdorazowo dokumentowane będą wystawianymi przez wykonawców na Gminę fakturami VAT, na których Gmina oznaczona jest/będzie jako nabywca towarów i usług. Wykonawcy będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku VAT.
Do chwili obecnej Gmina otrzymała następujące faktury: (…)
Gmina będzie wykorzystywać przedmiotową infrastrukturę wodno-kanalizacyjną do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody (dostawa do odbiorców zewnętrznych) oraz odbioru ścieków (od mieszkańców i podmiotów zewnętrznych). Powyższa działalność jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku VAT w ramach, której dochodzi do wykonywania odpłatnych usług podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Opłaty uiszczane z tytułu przedmiotowych usług dostawy wody oraz odbioru ścieków stanowią dochód Gminy. Gmina wykazuje przedmiotowe opłaty w JPK_V7M (w części ewidencyjnej i deklaracyjnej) oraz rozlicza podatek należny z tego tytułu.
Wydatki inwestycyjne ponoszone w ramach Projektu „(…)”, są bezpośrednio i wyłącznie związane z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej i będą wykorzystywane wyłącznie w gospodarce wodno-ściekowej.
Gmina będzie wykorzystywała zakupione towary i usługi w ramach realizowanego zadania do czynności opodatkowanych. Z rozbudowanych sieci nie będzie korzystać Urząd Gminy ani jednostki organizacyjne Gminy (brak „zużycia wewnętrznego”), korzystać będą wyłącznie nowi odbiorcy zewnętrzni.
Rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G. obejmuje budowę nowych odcinków sieci, z których korzystać będą wyłącznie odbiorcy zewnętrzni. W miejscowości G. do istniejącej sieci jest podłączona remiza OSP, do której nieodpłatnie dostarczana jest woda (ujmowana jako „zużycie wewnętrzne”), natomiast efekty nowej inwestycji obejmują rozbudowę nowych odcinków sieci, do których podłączeni będą tylko mieszkańcy – odbiorcy zewnętrzni. W miejscowości E. i F. z istniejących sieci korzystają i będą korzystać tylko mieszkańcy – odbiorcy zewnętrzni.
W ramach rozbudowy sieci wodociągowych w miejscowościach E., F. i G. zostaną wykonane hydranty, co oznacza, że infrastruktura wodociągowa będzie mogła być wykorzystywana przez Gminę także do realizacji zadań własnych Gminy - woda może być wykorzystywana w celach przeciwpożarowych (w związku z prawnym obowiązkiem instalacji hydrantów przeciwpożarowych w przypadku budowy infrastruktury wodociągowej). Gmina na podstawie art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) realizuje w szczególności przedsięwzięcia mające na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem przez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru. Gmina jednocześnie podkreśla, że jakiekolwiek wykorzystanie hydrantów w celach przeciwpożarowych jest marginalne (pożary wymagające użycia hydrantów i dostarczanej przez nie wody zdarzają się niezwykle rzadko).
W przypadku zużycia wody na cele przeciwpożarowe, które jest i będzie za 2026 r. (i kolejne lata) przez Gminę uwzględniane w zużyciu wewnętrznym (jako związane z działalnością nieopodatkowaną VAT), zużycie to jest określane na podstawie zestawień Straży Pożarnej, które opracowano na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1737), wydanego na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej. OSP dostarczają do Gminy zestawienia na bieżąco. W Gminie woda na cele przeciwpożarowe pobierana jest w nielicznych przypadkach z hydrantów: w 2025 r. pobór wynosił 306,50 m3, a w okresie I-III 2026 r. zużycie na ww. cele wyniosło 72,5 m3. Gmina otrzymuje zestawienia ilościowe od OSP, które sporządzane są na podstawie rzeczywistych ilości wody pobranej z hydrantów w danym czasie, z uwzględnieniem wydajności maszyn i urządzeń, które pobierają tę wodę. W związku z podłączeniem hydrantów przeciwpożarowych do sieci wodociągowych Gmina będzie monitorowała, czy hydranty były w danym roku używane do celów przeciwpożarowych i dokona stosownych korekt podatku naliczonego (po każdym zakończonym roku).
Zamiarem Gminy jest wykorzystywanie realizowanej inwestycji przede wszystkim do czynności opodatkowanych. Przedmiotowe sieci wodociągowe i kanalizacyjne nie będą wykorzystywane do jakichkolwiek czynności, które byłyby zwolnione z VAT lub niepodlegające VAT. Z tej części inwestycji nie będzie korzystać Urząd Gminy i jednostki organizacyjne Gminy, nie będzie udostępniana nieodpłatnie.
Rozbudowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H. obejmuje budowę nowych odcinków sieci, z których korzystać będą wyłącznie odbiorcy zewnętrzni (mieszkańcy).
Realizowana inwestycja dotyczy infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, która będzie wykorzystywana w Gminie do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, inwestycja nie będzie wykorzystywana do czynności wewnętrznych, tj. niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Gmina jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków związanych z rozbudową sieci wodociągowych i kanalizacyjnych do działalności opodatkowanej podatkiem VAT.
W przypadku ponoszonych wydatków mieszanych (służących czynnościom opodatkowanym i niepodlegającym VAT) na działalność wodociągowo-kanalizacyjną podatek VAT naliczony związany z wydatkami w zakresie działalności wodociągowej i kanalizacyjnej w Gminie ustalany jest za pomocą rzeczywistego prewspółczynnika opartego na kryterium udziału rocznego obrotu z transakcji opodatkowanych z działalności w zakresie wodociągów i kanalizacji, w całkowitym rocznym obrocie Gminy z działalności w zakresie wodociągów i kanalizacji (tj. zarówno transakcji zewnętrznych podlegających VAT, jak i potrzeb własnych niepodlegających VAT). Wskazany sposób wyliczenia prewspółczynnika został potwierdzony w interpretacji podatkowej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.52.2025.1.DS z dnia 24 kwietnia 2025 r.
W przypadku realizowanych inwestycji wydatki nie są związane z czynnościami niepodlegającymi VAT, tym samym z czynnościami mieszanymi i nie ma konieczności stosowania odliczenia według prewspółczynnika.
Podatek VAT dotyczący inwestycji związany jest w całości z czynnościami opodatkowanymi. Gmina jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków związanych z rozbudową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej do działalności gospodarczej – wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Właścicielem powstałych w wyniku realizacji projektu środków trwałych będzie Gmina. Majątek powstały w wyniku realizacji projektu będzie zarządzany przez Gminę. Całą infrastrukturą tj. sieciami wodociągowymi i kanalizacyjnymi na terenie Gminy zarządza Gmina. Realizowane przez Gminę odpłatne czynności, polegające na dostawie wody oraz odbiorze ścieków stanowią odpłatne usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Gmina, jako właściciel istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wykorzystuje je i będzie wykorzystywać do własnej działalności gospodarczej – świadczenia odpłatnych usług. Dochody z dostawy wody oraz odbioru ścieków są dochodami Gminy. Gmina wystawia faktury, które ujmuje w plikach JPK_V7M i odprowadza z tego tytułu podatek VAT należny. Gmina wykonuje czynności cywilnoprawne i w tym zakresie jest podatnikiem podatku VAT, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Nowo budowane sieci wodociągowe w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjne w miejscowościach E., F. i H. będą związane z czynnościami opodatkowanymi (korzystanie wyłącznie przez mieszkańców).
Pytanie
Czy w związku z realizacją projektu „(…)”, Gmina, w zakresie rozbudowy sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H., które wykorzystywane będą wyłącznie do czynności opodatkowanych (świadczenia odpłatnych usług dostawy wody oraz odbioru ścieków do/od odbiorców zewnętrznych) ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina jest uprawniona do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z zadaniem „(…)” - rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H. Wybudowana infrastruktura będzie służyć Gminie wyłącznie do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody oraz odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych i nie będzie służyć do dostawy wody i odbioru ścieków na rzecz Urzędu Gminy i jej jednostek organizacyjnych.
Uzasadnienie Państwa stanowiska
Zdaniem Gminy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Z powyższego przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Gmina rozbudowaną infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną, wykorzystywać będzie wyłącznie do działalności opodatkowanej (będą służyć do dostawy wody oraz odbioru ścieków wyłącznie od podmiotów zewnętrznych). Ponadto celem głównym Gminy jest odpłatne świadczenie usług w zakresie dostawy wody do odbiorców zewnętrznych oraz odbiór ścieków od dostawców zewnętrznych. Infrastruktura jedynie w niewielkim stopniu może zostanie (w razie zaistnienia potrzeby) wykorzystana na cele przeciwpożarowe.
Z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 marca 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.3.2023.1.PS wynika, że:
„zapewnienie ochrony przeciwpożarowej należy do Państwa zadań własnych, obowiązek ten został na Państwa nałożony odrębnymi – wyżej wskazanymi – przepisami prawa, a czynności tych nie dokonują Państwo na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Nie prowadzą więc Państwo w tym zakresie działalności gospodarczej, a tym samym nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy w odniesieniu do tych czynności. Zatem stanowią one, tak jak Państwo wskazali we wniosku, czynności niepodlegające opodatkowaniu. Infrastruktura jaka powstanie w ramach Inwestycji, nie będzie wykorzystywana przez Państwa do świadczenia usług dostawy wody oraz odbioru ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych oraz budynków Gminy. Z wniosku wynika ponadto, że możliwe, że zużycie wody na cele przeciwpożarowe w ogóle nie wystąpi. Przedmiotowa Inwestycja będzie służyć celom przeciwpożarowym jedynie sporadycznie, tzn. wyłącznie w przypadku wybuchu pożaru. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizacją Zadania w zakresie Infrastruktury A, gdyż jej ewentualne wykorzystanie do czynności niepodlegających opodatkowaniu (w związku z celami przeciwpożarowymi) ma charakter losowy, a zatem może w ogóle nie wystąpić. Zatem w analizowanej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy dotyczące prewspółczynnika. Oznacza to, że w sytuacji, gdy woda zostanie wykorzystana przez Państwa lub Państwa jednostki do celów przeciwpożarowych (czynności niepodlegające opodatkowaniu), w zakresie Infrastruktury A nastąpi zmiana przeznaczenia. W konsekwencji konieczna będzie stosowna korekta odliczonego uprzednio podatku naliczonego – na zasadach określonych w art. 91 ustawy. W konsekwencji będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia całości podatku naliczonego od wydatków związanych z budową Infrastruktury A”.
Gmina stoi na stanowisku, iż skoro wydatki dotyczące projektu „(…)” - rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H., wykorzystywane będą wyłącznie do czynności opodatkowanych, to przysługuje jej prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego.
Świadczenie na rzecz odbiorców zewnętrznych odpłatnych usług w zakresie dostawy wody oraz odbioru ścieków stanowi czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w szeregu interpretacji indywidualnych, przykładowo w wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 maja 2026 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.149.2026.1.DG, w której Organ wskazał, że:
„Odpłatne świadczenie usług w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji, podlega opodatkowaniu wg stawki VAT właściwej dla tych usług. W rezultacie świadczenie przez Państwa na rzecz Odbiorców zewnętrznych odpłatnych usług w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków stanowi/będzie stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia od tego podatku”.
Identyczne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.86.2026.2.DP, w której Organ uznał, iż:
„Usługi na rzecz Odbiorców zewnętrznych świadczą/będą Państwo świadczyć odpłatnie w ramach umów cywilnoprawnych. Zatem w odniesieniu do tych usług nie działają / nie będą Państwo działać jako organ władzy publicznej. Wyklucza to skorzystanie z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Działają / będą Państwo działać w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynności – jako usługi zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy – podlegają/będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Zwolnienie od podatku możliwe jest tylko wówczas, gdy wynika to wprost z ustawy lub przepisów wykonawczych do niej. Odpłatne świadczenie usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji dostawa wody / odbiór ścieków do / od Odbiorców zewnętrznych podlega opodatkowaniu według stawki VAT właściwej dla tych usług. Świadczenie przez Państwa odpłatnych usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych jest / będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Czynności te nie korzystają / nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT”.
Analogiczne stanowisko zawarte zostało także w interpretacji indywidualnej z dnia 27 lutego 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.720.2025.2.AM, w której uznano, że:
„Usługi na rzecz Odbiorców zewnętrznych świadczą/będą Państwo świadczyć odpłatnie w ramach zawartych umów cywilnoprawnych. Zatem w odniesieniu do tych usług nie działają/nie będą Państwo działali jako organ władzy publicznej. Wyklucza to skorzystanie z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Działają/będą Państwo działali w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynności – jako usługi zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy – podlegają/będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT. Zwolnienie od podatku możliwe jest tylko wówczas, gdy wynika to wprost z ustawy lub przepisów wykonawczych do niej. Odpłatne świadczenie usług dostarczania wody nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji dostawa wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych podlega/będzie podlegała opodatkowaniu według stawki VAT właściwej dla tych usług. Świadczenie przez Państwa odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych jest/będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Czynności te nie korzystają / nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT”.
Ponoszone przez Gminę wydatki inwestycyjne dotyczące sieci wodociągowych i kanalizacyjnych są związane z majątkiem, który wykorzystywany będzie wyłącznie do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody dla odbiorców zewnętrznych i odbioru ścieków od odbiorców zewnętrznych. Usługi te są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT i niekorzystającymi ze zwolnienia z tego podatku. Jednocześnie wydatki nie będą wykorzystywane w związku ze świadczeniem przez Gminę czynności dostawy wody i odbioru ścieków od odbiorców wewnętrznych (pozostających poza zakresem opodatkowania VAT).
W opinii Gminy, z uwagi na fakt, że pomiędzy wydatkami inwestycyjnymi dotyczącymi przedmiotowego majątku istnieje ścisły związek z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi VAT, tj. usługami dostawy wody i odbioru ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych na podstawie umów cywilnoprawnych, Gminie przysługuje prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego, który jest/będzie wykazywany na fakturach dokumentujących wydatki poniesione w tym zakresie.
Gmina będzie wykorzystywać nowo wybudowane odcinki sieci wodociągowych i kanalizacyjnych do świadczenia usług dostawy wody oraz odbioru ścieków, które będzie traktować jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Po zakończonej inwestycji Gmina nie dokona przekazania sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych żadnemu podmiotowi, będzie sama dalej administrowała sieciami, wystawiała faktury na sprzedaż wody i odbiór ścieków, uiszczała należny podatek. Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od rozbudowy sieci wodociągowych oraz rozbudowy sieci kanalizacyjnych, a w ramach zadania „(…)” w pełnej wysokości.
Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:
• z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.136.2026.2.AM:
„są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT i w 2026 roku będą realizowali inwestycję pn.: „…”. Przedmiotem projektu jest zaprojektowanie i wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej na osiedlu domów mieszkalnych jednorodzinnych w miejscowości X. Z efektów realizacji ww. inwestycji będą korzystali wyłącznie mieszkańcy Gminy X, przy ul. (...). Towary i usługi nabywane w ramach realizacji ww. inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a faktury za inwestycję będą wystawiane na Państwa. Podstawową zasadą obowiązującą w podatku od towarów i usług, określoną w powołanym art. 86 ust. 1 ustawy, jest prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zasada ta ma na celu zapewnienie neutralności podatku od towarów i usług dla czynnych podatników podatku od towarów i usług. Mając zatem na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, będą spełnione ponieważ są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a towary i usługi nabywane w ramach realizacji ww. inwestycji – jak Państwo wskazali – będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w pełnej wysokości wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone w związku z realizacją ww. inwestycji. Wobec powyższego, będą mieli Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości w związku z realizacją inwestycji pn.: „…”;
• z dnia 27 marca 2026 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.222.2026.1.KFK:
„aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się do powyższej kwestii należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W analizowanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia są/będą spełnione, ponieważ Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a Wydatki inwestycyjne związane z powstałym majątkiem – jak rozstrzygnięto wyżej – służą/będą służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. świadczeniu odpłatnych usług w zakresie odbioru ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych i nie będą wykorzystywane w związku ze świadczeniem usług na rzecz Odbiorców wewnętrznych. Tym samym, mają/będą Państwo mieli – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego od Wydatków inwestycyjnych związanych z infrastrukturą kanalizacyjną powstałą w ramach opisanych Inwestycji. Prawo to przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z treści art. 88 ustawy. Podsumowując stwierdzam, że Gmina jest/będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT w pełnej wysokości od Wydatków inwestycyjnych związanych z majątkiem powstałym w ramach realizacji Inwestycji, który będzie wykorzystywany wyłącznie w związku ze świadczeniem odpłatnych usług odbioru ścieków od Odbiorców zewnętrznych i nie będzie w żadnym zakresie wykorzystywany do odbioru ścieków od Odbiorców wewnętrznych”;
• z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.971.2025.2.EB:
„w myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Ponadto, z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT. W analizowanej sprawie, warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, zostaną spełnione, gdyż – jak Państwo wskazali – są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług, faktury zakupowe w zakresie Inwestycji objętej zakresem pytania nr 1 po oddaniu do użytkowania służyły wyłącznie czynnościom opodatkowanym. W konsekwencji Gminie przysługiwało prawo do pełnego odliczania podatku naliczonego z faktur dotyczących budowy kanalizacji sanitarnej w (...), która jest wykorzystywana wyłącznie do działalności opodatkowanej, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z treści art. 88 ustawy”;
• z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.686.2025.1.DP:
„Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że: spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT zostały/zostaną spełnione, ponieważ Inwestycja służy/będzie służyć do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług i niekorzystających ze zwolnienia od podatku (świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych), a Państwo są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zatem, analiza przedstawionego opisu sprawy oraz treści przywołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do stwierdzenia, że przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków inwestycyjnych związanych z Infrastrukturą, która służy/będzie Państwu służyć w całości do świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych i nie służy/nie będzie służyć do dostarczania wody do Odbiorców wewnętrznych. Przy czym prawo to przysługuje / będzie Państwu przysługiwać pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy”;
• z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.660.2025.1.JZ:
„aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W omawianej sprawie powyższe warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT zostały/zostaną spełnione, ponieważ Inwestycja służy/będzie służyć do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług i niekorzystających ze zwolnienia od podatku (świadczenia odpłatnych usług odbioru i oczyszczania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych), a Państwo są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zatem, przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących związanych z Inwestycją, która służy/będzie służyć Państwu wyłącznie do świadczenia odpłatnych usług odbioru i oczyszczania ścieków od Odbiorców zewnętrznych, i nie służy/nie będzie służyć do odbioru i oczyszczania ścieków od Odbiorców wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga, że mogą/będą Państwo mogli zrealizować to prawo pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy”;
• z dnia 30 grudnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.946.2025.1.AR:
„przedmiotowa inwestycja będzie wykorzystywana przez Państwa wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. do odpłatnego dostarczania wody na rzecz mieszkańców (podmiotów zewnętrznych) na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Infrastruktura nie będzie wykorzystywana do czynności niepodlegających opodatkowaniu ani zwolnionych od podatku. Infrastruktura nie będzie służyła realizacji zadań własnych na potrzeby wewnętrzne Gminy (nieodpłatne lub poza systemem VAT), a jedynie generowaniu obrotu opodatkowanego VAT. Na trasie przebiegu nowo wybudowanej sieci wodociągowej nie znajdują się, ani nie są planowane do podłączenia, żadne budynki użyteczności publicznej, siedziby jednostek (...) Gminy, ani inne obiekty służące realizacji zadań własnych Gminy na potrzeby wewnętrzne. Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, stwierdzić zatem należy, że będzie przysługiwało Państwu prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją zadania pn. „…”;
• z dnia 30 maja 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.213.2025.1.AM, gdzie uznano, że:
„Wszelkie koszty związane z Inwestycją są/będą dokumentowane fakturami. Po zakończeniu Inwestycji zostanie ona przekazana do używania do ww. zakładu budżetowego. Jako scentralizowany podatnik VAT, zamierzają Państwo wykorzystywać efekty Inwestycji do świadczenia odpłatnych usług odprowadzenia ścieków na rzecz mieszkańców i firm. Inwestycja ta nie będzie natomiast wykorzystywana do odprowadzania ścieków z budynków Urzędu Gminy oraz innych instytucji gminnych stanowiących wraz z Państwem scentralizowanego podatnika VAT. Państwa wątpliwości dotyczą pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy odlicza podatek naliczony w całości. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Zgodnie z Państwa wskazaniem realizowana Inwestycja, będzie związana z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT według właściwych stawek, nie będzie związana z działalnością podlegającą zwolnieniu od podatku VAT lub działalnością niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W analizowanej sprawie spełniony jest/będzie podstawowy warunek, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, tj. związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym przysługuje/będzie Państwu przysługiwało, jako zarejestrowanemu na potrzeby podatku od towarów usług podatnikowi czynnemu, prawo do odliczenia całości podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji”;
• z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.66.2025.1.AM, z której wynika, że:
„Ustawodawca formułując warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną w art. 86 ust. 1 ustawy, nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że niespełnienie się warunku pozytywnego jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od podatku VAT lub niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT - spowoduje konieczność weryfikacji wcześniejszego odliczenia podatku naliczonego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia, tzw. zasadę niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar albo usługa zostaną odsprzedane/ wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. W omawianej sprawie powyższe warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT naliczonego zostaną spełnione, ponieważ infrastruktura wodociągowa powstała w ramach ww. inwestycji będzie służyć do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody), a Państwo są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zatem będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z prawidłowo wystawionych faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją inwestycji pn. „(…)” (w zakresie realizacji Zadania 1 - odnośnie budowy odcinka sieci wodociągowej w miejscowości 1 oraz Zadania 2 - odnośnie budowy odcinka sieci wodociągowej w miejscowości 2). Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy. Jednakże, w sytuacji, gdy hydranty przeciwpożarowe - stanowiące element infrastruktury wodociągowej - zostaną faktycznie wykorzystane przez Państwa do celów przeciwpożarowych (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT), nastąpi zmiana przeznaczenia ww. infrastruktury wodociągowej. W konsekwencji konieczna będzie stosowna korekta odliczonego uprzednio podatku naliczonego - na zasadach określonych w art. 91 ustawy”;
• z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. 0112-KDIL1-1.4012.40.2024.1.EK, w której stwierdzono, że:
„Jak wynika z powołanych przepisów prawa, obniżenie podatku należnego o podatek naliczony na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT w zakresie wydatków dotyczących infrastruktury wodociągowej zostały spełnione. Z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że są Państwo zarejestrowanym, czynny podatnikiem podatku VAT, a wydatki ponoszone na Inwestycję w zakresie infrastruktury wodociągowej są związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Jak bowiem wskazali Państwo we wniosku: „Efekty inwestycji w zakresie infrastruktury wodociągowej będą wykorzystywane wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (dostawa wody dla mieszkańców). Efekty inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT, ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT – w szczególności do powstałej w ramach inwestycji sieci wodociągowej nie zostaną podłączone żadne jednostki organizacyjne Gminy, do sieci będą podłączani wyłącznie mieszkańcy”.
Podsumowując mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT w całości w związku z realizacją zadania pn.: „(…)” w zakresie wydatków dotyczących infrastruktury wodociągowej. Prawo to przysługuje Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z treści art. 88 ustawy”;
• z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.928.2024.1.MH:
„majątek powstały w związku realizacją inwestycji jest/będzie wykorzystywany wyłącznie przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (tj. świadczenia usług odbioru ścieków wyłącznie na rzecz Odbiorców zewnętrznych). Zatem przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych w związku z realizacją Inwestycji, z uwagi na spełnienie pozytywnych przesłanek warunkujących to prawo”;
• z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.516.2024.1.SM:
„majątek powstały w związku z realizacją Inwestycji jest/będzie wyłącznie wykorzystywany przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (tj. świadczenia usług odbioru ścieków wyłącznie na rzecz Odbiorców zewnętrznych). Zatem przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych w związku z realizacją Inwestycji z uwagi na spełnienie pozytywnych przesłanek warunkujących to prawo”;
• z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.507.2024.1.DS:
„Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. W omawianej sprawie powyższe warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT zostaną spełnione, ponieważ z okoliczności sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, Wydatki Inwestycyjne, jak również wszelkie Wydatki Bieżące są/ będą każdorazowo dokumentowane fakturami wystawianymi przez dostawców/wykonawców na Państwa Gminę, a majątek wykorzystywany jest/będzie przez Państwa Gminę wyłącznie w związku ze świadczeniem odpłatnych usług odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych, tj. nie będzie w żadnym zakresie wykorzystywany w związku z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków od Odbiorców wewnętrznych. Ponadto, jak rozstrzygnięto powyżej, świadczenie na rzecz Odbiorców zewnętrznych odpłatnych usług w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków stanowi/będzie stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia od tego podatku. Zatem, ww. wydatki związane są/będą wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Prawo do odliczenia będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z treści art. 88 ustawy. Podsumowanie Gmina jest/będzie uprawniona do pełnego odliczenia podatku naliczonego od Wydatków Inwestycyjnych oraz Wydatków Bieżących, poniesionych na Inwestycję, która służy/będzie służyła wyłącznie do świadczenia odpłatnych usług odbioru i oczyszczania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych, tj. nie jest/nie będzie wykorzystywana do odbioru i oczyszczania ścieków od Odbiorców wewnętrznych. Prawo to przysługuje pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z treści art. 88 ustawy”;
• z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.521.2024.1.KT:
„odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności generujących podatek należny. W omawianej sprawie powyższe warunki uprawniające do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zostaną spełnione. Są bowiem Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, a ponoszone Wydatki na realizację inwestycji są/będą Państwo w stanie jednoznacznie przyporządkować do poszczególnych rodzajów prowadzonej działalności, w tym także do czynności opodatkowanych VAT (świadczenie usług odbioru ścieków od Odbiorców zewnętrznych). Podsumowując, analiza przedstawionego opisu sprawy oraz treści przywołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do stwierdzenia, że skoro są/będą Państwo w stanie dokonać jednoznacznego przyporządkowania wydatków ponoszonych na realizację inwestycji do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to od ww. wydatków w tej części przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia pełnej wysokości podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji”;
• z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.457.2024.1.AJB:
„warunek określony w art. 86 ust. 1 ustawy uprawniający do odliczenia podatku VAT jest/będzie spełniony, ponieważ – jak wynika z powyższego rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 1 – w analizowanym przypadku występują/będą Państwo występować w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 oraz majątek powstały w związku z realizacją Inwestycji jest/będzie wykorzystywany przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (tj. świadczenia usług odbioru ścieków wyłącznie na rzecz Odbiorców zewnętrznych). Zatem przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych w związku z realizacją Inwestycji z uwagi na spełnienie pozytywnych przesłanek warunkujących to prawo”;
• z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. 0112-KDIL1-1.4012.40.2024.1.EK:
„warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT w zakresie wydatków dotyczących infrastruktury wodociągowej zostały spełnione. Z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a wydatki ponoszone na Inwestycję w zakresie infrastruktury wodociągowej są związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Jak bowiem wskazali Państwo we wniosku: „Efekty inwestycji w zakresie infrastruktury wodociągowej będą wykorzystywane wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (dostawa wody dla mieszkańców). Efekty inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT, ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT – w szczególności do powstałej w ramach inwestycji sieci wodociągowej nie zostaną podłączone żadne jednostki organizacyjne Gminy, do sieci będą podłączani wyłącznie mieszkańcy”. Podsumowując mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT w całości w związku z realizacją zadania pn.: „(…)” w zakresie wydatków dotyczących infrastruktury wodociągowej”;
• z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. 0112-KDIL3.4012.755.2023.1.EW:
„z tytułu realizacji ww. umów wystawiają i będą Państwo wystawiać na rzecz odbiorców faktury VAT i rozliczać podatek należny. Przedmiotowa inwestycja będzie służyć zwiększeniu możliwości zbiorowego zaopatrzenia w wodę wyłącznie dla gospodarstw domowych, czyli obecnych i przyszłych odbiorców indywidualnych (zewnętrznych). Usługa zaopatrzenia w wodę będzie opodatkowana stawką 8%. Odbiorcy indywidualni będą bezpośrednio fakturowani za dostarczoną wodę i podatek VAT od tej działalności będzie odprowadzany do urzędu skarbowego, zgodnie z właściwością. Efekty inwestycji będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy w związku z planowaną realizacją zadania inwestycyjnego pn.: „(...)”, będą Państwo mieć prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących koszty realizacji ww. inwestycji. Jak wynika z powołanych przepisów prawa, obniżenie podatku należnego o podatek naliczony na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie, warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT od realizowanej inwestycji zostaną spełnione. Z okoliczności sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, a wydatki związane są z inwestycją, która wykorzystywana będzie przez Państwa wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT”.
Gmina dokonując rozbudowy sieci wodociągowych w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjnych w miejscowościach E., F. i H., jako czynny podatnik VAT, będzie zobowiązana uiszczać podatek VAT należny z tytułu świadczonych usług dostawy wody na rzecz odbiorców zewnętrznych i odbioru ścieków od odbiorców zewnętrznych, to powinna mieć prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków warunkujących możliwość ich świadczenia. W związku z powyższym, Gmina stoi na stanowisku, że przysługuje jej prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z rozbudową sieci wodociągowych w miejscowościach E., F. i G. oraz sieci kanalizacyjnych w miejscowościach E., F. i H. Powyższe wydatki w całości są i będą związane bezpośrednio z czynnościami opodatkowanymi. Poniesione wydatki służą Gminie wyłącznie do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody i odbioru ścieków od odbiorców zewnętrznych.
Infrastruktura wodna i kanalizacyjna realizowana w ramach zadania - „(…)” - będzie wykorzystywana przez Gminę w prowadzonej działalności gospodarczej do świadczenia odpłatnych usług w zakresie zbiorowego dostarczania wody (przy użyciu sieci wodociągowej) oraz odbioru ścieków (sieci kanalizacyjnej), wyłącznie na rzecz odbiorców zewnętrznych z terenu Gminy, na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Wobec powyższego Gminie przysługuje pełne odliczenie od wydatków związanych z zadaniem „(…)”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:
• towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
• podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
• inne niż te, które są ich zadaniami własnymi, oraz
• mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału jest charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Rolę gminy określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Zajmują się Państwo prowadzeniem gospodarki wodno-kanalizacyjnej, w jej ramach:
1) wykonują Państwo, na podstawie umów cywilnoprawnych, odpłatne czynności w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz podmiotów zewnętrznych, tj. mieszkańców Gminy oraz przedsiębiorstw – dokumentują je Państwo fakturami;
2) wykonują Państwo czynności w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych i innych obiektów gminnych (czynności „wewnętrzne” Gminy) – dokumentują je Państwo notami.
Jako czynności wewnętrzne traktują Państwo również nieodpłatnie wykonywane czynności:
‒ udostępniania wody na cele przeciwpożarowe,
‒ udostępniania wody oraz odbioru ścieków z budynków OSP w B., w C., w D,
‒ udostępniania wody oraz odbioru ścieków z budynku Centrum Kultury w A. oraz Centrum Kultury w B.
W przypadku wydatków mieszanych (służących czynnościom opodatkowanym i niepodlegającym VAT) na działalność wodociągowo-kanalizacyjną podatek naliczony związany z wydatkami w zakresie działalności wodociągowej i kanalizacyjnej ustalają Państwo za pomocą rzeczywistego prewspółczynnika opartego na kryterium udziału rocznego obrotu z transakcji opodatkowanych z działalności w zakresie wodociągów i kanalizacji, w Państwa całkowitym rocznym obrocie z działalności w zakresie wodociągów i kanalizacji (tj. zarówno transakcji zewnętrznych podlegających VAT, jak i potrzeb własnych niepodlegających VAT).
Realizują Państwo inwestycję pn. „(…)”. Zakres projektu obejmuje:
1) rozbudowę sieci wodociągowej w miejscowościach E., F. i G.
2) rozbudowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H.
Wydatki inwestycyjne są/będą bezpośrednio i wyłącznie związane z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną i są/będą dokumentowane wystawianymi przez wykonawców fakturami, na których są/będą Państwo oznaczeni jako nabywca towarów i usług.
Będą Państwo wykorzystywać przedmiotową infrastrukturę wodno-kanalizacyjną do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody (dostawa do odbiorców zewnętrznych) oraz odbioru ścieków (od mieszkańców i podmiotów zewnętrznych). Z rozbudowanych sieci nie będzie korzystać Urząd Gminy ani jednostki organizacyjne Gminy (brak „zużycia wewnętrznego”), korzystać będą wyłącznie nowi odbiorcy zewnętrzni. Realizowana inwestycja dotyczy infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, która będzie wykorzystywana przez Państwa do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, inwestycja nie będzie wykorzystywana do czynności wewnętrznych, tj. niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
W ramach rozbudowy sieci wodociągowych w miejscowościach E., F. i G zostaną wykonane hydranty, co oznacza, że infrastruktura wodociągowa będzie mogła być wykorzystywana przez Państwa także do realizacji zadań własnych gminy - woda może być wykorzystywana w celach przeciwpożarowych. Podkreślają Państwo, że jakiekolwiek wykorzystanie hydrantów w celach przeciwpożarowych jest marginalne. W przypadku zużycia wody na cele przeciwpożarowe, będzie ono uwzględniane w zużyciu wewnętrznym
W związku z podłączeniem hydrantów przeciwpożarowych do sieci wodociągowych będą Państwo monitorować, czy hydranty były w danym roku używane do celów przeciwpożarowych i dokonają Państwo stosownych korekt podatku naliczonego (po każdym zakończonym roku).
Rozbudowa sieci kanalizacyjnej w miejscowościach E., F. i H. obejmuje budowę nowych odcinków sieci, z których korzystać będą wyłącznie odbiorcy zewnętrzni (mieszkańcy).
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projekt pn. „(…)”.
Sformułowany w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczy, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego” - podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia: jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.
Zatem gdy podatnik nabywa towary i usługi, które zamierza w przyszłości wykorzystać do wykonywania czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - bez względu na to jakie faktycznie będą efekty tej działalności - należy je uznać w momencie ich nabycia za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
W omawianej sprawie powyższe warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT naliczonego zostaną spełnione, ponieważ infrastruktura wodociągowa i kanalizacyjna powstała w ramach inwestycji pn. „(…)” będzie służyć do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody i odbioru ścieków), a Państwo są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zatem będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z prawidłowo wystawionych faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją inwestycji pn. „(…)”.
Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.
Należy jednakże zastrzec, że jeśli hydranty zostaną wykorzystane do celów przeciwpożarowych (czynności niepodlegające opodatkowaniu), wówczas nastąpi zmiana przeznaczenia w zakresie tej części infrastruktury, która będzie dostarczać wodę do hydrantów. W konsekwencji konieczna będzie korekta części odliczonego uprzednio podatku naliczonego – na zasadach określonych w art. 91 ustawy.
Państwa stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów