0114-KDIP4-1.4012.332.2026.2.DP
Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane budową PSZOK i wyposażeniem go w mikroinstalację.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
- prawidłowe w zakresie braku prawa do odliczenia podatku w związku z realizacją projektu pn. „(…)” w odniesieniu do wydatków, które nie są związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej;
- nieprawidłowe w zakresie braku prawa do odliczenia podatku w związku z realizacją projektu pn. „(…)” w odniesieniu do wydatków dotyczących instalacji fotowoltaicznej.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane budową PSZOK na terenie Gminy (…). Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 lipca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (…) jest jednostką samorządu terytorialnego wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, jednak w zakresie realizacji zadań własnych dotyczących utrzymania czystości i porządku w gminie oraz gospodarowania odpadami komunalnymi działa jako organ władzy publicznej.
Na dzień złożenia niniejszego wniosku Gmina nie poniosła jeszcze żadnych wydatków związanych z realizacją projektu pn. „(…)” oraz nie otrzymała faktur dokumentujących wydatki projektowe. Wniosek dotyczy wyłącznie zdarzenia przyszłego, tj. wydatków, które Gmina planuje ponieść w ramach realizacji projektu. Gmina planuje realizację projektu pn. „(…)”, nr (…), współfinansowanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, działanie FEMP.02.25 Rozwijanie systemu gospodarki odpadami - ZIT. Przedmiotem projektu jest budowa nowego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości A. na terenie Gminy. Projekt obejmuje w szczególności roboty budowlane i montażowe, wykonanie placów, rampy rozładowczej, wiat, magazynów, kontenerów socjalno-biurowych, instalacji sanitarnych i elektrycznych, monitoringu, wagi samochodowej, zakup kontenerów i wyposażenia, utworzenie punktu przygotowania przedmiotów do ponownego użycia, działania informacyjno-edukacyjne, ścieżkę edukacyjną oraz instalację fotowoltaiczną z magazynem energii. Projekt będzie realizowany w ramach zadań własnych Gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku oraz gospodarowania odpadami komunalnymi. Aktualnie Gmina realizuje zadania w tym zakresie poprzez gminny system gospodarki odpadami, obejmujący m.in. odbiór, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, obsługę administracyjną systemu, edukację ekologiczną oraz zapewnienie mieszkańcom możliwości selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Finansowanie systemu odbywa się z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od właścicieli nieruchomości. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i służy pokrywaniu kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Nie stanowi ona wynagrodzenia za usługę świadczoną na podstawie umowy cywilnoprawnej. Gmina nie zawiera z mieszkańcami umów cywilnoprawnych dotyczących korzystania z systemu gospodarowania odpadami komunalnymi ani z punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Mieszkańcy będą korzystać z PSZOK w ramach gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, finansowanego z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powstała infrastruktura będzie własnością Gminy.
Gmina nie będzie odpłatnie udostępniać infrastruktury powstałej w ramach projektu na podstawie umów najmu, dzierżawy, leasingu ani innych umów cywilnoprawnych. Gmina nie będzie pobierała od mieszkańców odrębnych opłat za korzystanie z PSZOK. Towary i usługi nabywane w przyszłości w związku z realizacją projektu będą dokumentowane fakturami wystawionymi na Gminę. Efekty projektu będą wykorzystywane do realizacji zadań publicznych Gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, a nie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Instalacja fotowoltaiczna objęta projektem będzie służyć zasilaniu infrastruktury PSZOK, w szczególności budynków kontenerowych, oświetlenia, monitoringu i urządzeń technicznych. Gmina nie planuje wykorzystywać efektów projektu do prowadzenia działalności komercyjnej ani do odpłatnego świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Instalacja fotowoltaiczna planowana do realizacji w ramach projektu pn. „(…)” będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.). Zgodnie z dokumentacją projektową przewidziano wykonanie instalacji fotowoltaicznej o mocy 15 kWp wraz z magazynem energii o pojemności 15 kWh, przeznaczonej do zasilania infrastruktury PSZOK. Moc zainstalowana elektryczna instalacji nie przekroczy 50 kW, wobec czego spełnia ona definicję mikroinstalacji określoną w art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Instalacja będzie wykorzystywana na potrzeby własne obiektu PSZOK, w szczególności do zasilania urządzeń i infrastruktury technicznej.
Tak. Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Planowana instalacja fotowoltaiczna będzie stanowić mikroinstalację przyłączoną do sieci elektroenergetycznej. Energia elektryczna będzie w pierwszej kolejności wykorzystywana na potrzeby własne infrastruktury PSZOK, natomiast ewentualne okresowe nadwyżki energii będą mogły zostać wprowadzone do sieci elektroenergetycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz warunkami współpracy z operatorem systemu dystrybucyjnego.
Planowana instalacja fotowoltaiczna będzie przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. Energia elektryczna będzie wykorzystywana przede wszystkim na potrzeby własne Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Jednocześnie w przypadku wystąpienia okresowych nadwyżek produkcji energii nad bieżącym zapotrzebowaniem PSZOK możliwe będzie ich wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W związku z przyłączeniem instalacji fotowoltaicznej do sieci elektroenergetycznej Gmina zawrze stosowną umowę z przedsiębiorstwem energetycznym (operatorem systemu dystrybucyjnego) zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi funkcjonowania mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii.
Pomimo realizacji inwestycji w formule „zaprojektuj i wybuduj”, wydatki dotyczące instalacji fotowoltaicznej będą mogły zostać bezpośrednio wydzielone z całości kosztów realizacji projektu pn. „(…)”. Instalacja fotowoltaiczna wraz z magazynem energii stanowi wyodrębniony element zakresu rzeczowego przedsięwzięcia, określony w Programie Funkcjonalno-Użytkowym. Koszty związane z jej wykonaniem będą możliwe do jednoznacznego zidentyfikowania na podstawie dokumentacji projektowej, dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz dokumentów rozliczeniowych sporządzonych w toku realizacji inwestycji.
Pytanie
Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia, w całości albo w części, podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki planowane do poniesienia w związku z realizacją projektu pn. „(…)”?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Gminy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości ani w części, od wydatków planowanych do poniesienia w związku z realizacją projektu pn. „(…)”. Gmina nie będzie miała również prawa do zwrotu podatku VAT naliczonego od tych wydatków, ponieważ towary i usługi nabywane w ramach projektu będą wykorzystywane do realizacji zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, a nie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Uzasadnienie Państwa stanowiska
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi wyłącznie w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie zostanie spełniony. Towary i usługi nabywane przez Gminę w ramach projektu będą służyły budowie i wyposażeniu PSZOK, który będzie elementem gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Infrastruktura będzie wykorzystywana do wykonywania zadań własnych Gminy wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy nie uznaje się za podatników w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, z wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
W przypadku projektu „(…)” Gmina będzie realizowała zadanie własne w zakresie utrzymania czystości i porządku oraz gospodarki odpadami komunalnymi. Gmina nie będzie wykonywać w tym zakresie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych wobec mieszkańców ani innych podmiotów. Mieszkańcy będą korzystać z PSZOK w ramach publicznoprawnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobierana od właścicieli nieruchomości ma charakter publicznoprawny. Nie stanowi wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Z pobranych opłat Gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym koszty tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Efekty projektu nie będą służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych VAT. Gmina nie będzie odpłatnie udostępniała infrastruktury, nie będzie jej wynajmowała, dzierżawiła ani wykorzystywała do działalności komercyjnej. Nie wystąpi zatem związek zakupów dokonywanych w ramach projektu z czynnościami opodatkowanymi VAT. W konsekwencji Gmina nie spełni przesłanki wynikającej z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Brak związku wydatków projektowych z czynnościami opodatkowanymi oznacza, że Gmina nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, w całości ani w części, od wydatków planowanych do poniesienia w ramach projektu. W związku z powyższym Gmina stoi na stanowisku, że podatek VAT wynikający z faktur dokumentujących przyszłe wydatki poniesione w ramach projektu pn. „(…)” będzie podatkiem niepodlegającym odzyskaniu na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
W podobnych stanach faktycznych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wielokrotnie potwierdzał stanowisko tożsame z stanowiskiem Gminy. Przykładowo interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt 0114-KDIP4-1.4012.39.2025.1.AM, w której czytamy, że:
„Gmina (...) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina zrealizowała zadanie inwestycyjne pn. (...) (z faktur) dokumentujących budowę inwestycji PSZOK. (...) Skoro opłaty za świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, ustalone no podstawie Uchwały Rady Gminy, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT nie można uznać, że pobierając takie opłaty nabędą Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi realizacji inwestycji. Nie można uznać, że efekty inwestycji będą wykorzystywane do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Pomimo, że będą Państwo pobierali opłaty w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, opłaty te nie będą dotyczyły czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem w związku z realizacją ww. inwestycji nie spełniają Państwo podstawowej przesłanki, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. W konsekwencji, nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwot podatku VAT należnego o kwoty podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją inwestycji pn. (...)”.
Interpretacja z dnia 18 marca 2025 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.32.2025.1.RMA:
„Gmina jest wnioskodawcą i realizatorem projektu pn. "(...)" (dalej: "Przedsięwzięcie") dofinansowanego w formie dotacji ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: "NFOŚiGW") w ramach programu priorytetowego NFOŚiGW - 2.1 Racjonalna Gospodarka Odpadami cz. 1 Selektywne zbieranie i zapobieganie powstawaniu. (...) Jak wynika z wniosku, w związku z realizacją Przedsięwzięcia nie będą Państwo wykonywali jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT, tj. dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz swoich mieszkańców lub innych podmiotów. Nie będą Państwo obciążać mieszkańców żadnymi dodatkowymi opłatami związanymi z realizacją Przedsięwzięcia. Zatem nie jest spełniona podstawowa pozytywna przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy. Tym samym nie przysługuje Państwu - ani w całości, ani w części - prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją przedsięwzięcia pn. "(...)", które jest częściowo finansowane ze środków NFOŚiGW w ramach zawartej umowy o dofinansowanie”.
Interpretacja z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt 0114-KDIP4-2.4012.410.2024.2.MC:
„Dodatkowo Gmina realizuje zdania zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399), co nakłada na [nią] obowiązek zorganizowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Gmina realizuje zadania inwestycyjne pn. "(...)". Zadanie dofinansowane jest z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w (...). W ramach inwestycji wybudowane zostaną magazyny do przechowywania odpadów oraz zakup kontenerów. Właścicielem majątku jest Gmina. (...) Analiza przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego oraz obowiązujących przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanym przypadku nie zostanie spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących dokonane zakupy, tj. związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną. W analizowanej sprawie, jak wskazali Państwo we wniosku, inwestycja przeznaczona jest dla mieszkańców Gminy. Faktury dokumentujące realizację zadania będą wystawione na Państwa, a efekty realizacji nie będą wykorzystywane do ceków zarobkowych.
Inwestycja nie będzie wykorzystywana do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Inwestycja nie będzie generowała dochodów. Zatem w analizowanej sprawie towary i usługi nabyte na potrzeby realizacji projektu nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym nie będą mieli Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizowanym projektem na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy”.
Konkluzja
Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości ani w części, od wydatków planowanych do poniesienia w związku z realizacją projektu pn. „(…)”, ponieważ efekty projektu będą wykorzystywane do realizacji zadań publicznych Gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, a nie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Szczegółowe zasady zwracania różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika są zawarte w art. 87 ust. 2-6l ustawy.
Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:
• towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
• podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;
22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. W ten sposób zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo, aby podmiot sprzedający towar lub świadczący usługę żądał zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego) od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
• inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
• mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
- spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
- nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.
Art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem. Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
§ 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników, sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
§ 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Dla jednostek samorządu terytorialnego takich jak gmina nie ustala się jednego sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika) dla całej jednostki (gminy) jako osoby prawnej, tylko odrębne sposoby (prewspółczynniki) dla poszczególnych jej jednostek organizacyjnych.
Z opisu sprawy wynika, że planują Państwo realizację projektu pn. „(…)”. Powstała infrastruktura będzie Państwa własnością. Mieszkańcy będą korzystać z PSZOK w ramach gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, finansowanego z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i służy pokrywaniu kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Nie stanowi ona wynagrodzenia za usługę świadczoną na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie będą Państwo pobierać od mieszkańców odrębnych opłat za korzystanie z PSZOK.
Nie będą też Państwo odpłatnie udostępniać infrastruktury powstałej w ramach projektu na podstawie umów najmu, dzierżawy, leasingu ani innych umów cywilnoprawnych. Instalacja fotowoltaiczna objęta projektem będzie służyć zasilaniu infrastruktury PSZOK, w szczególności budynków kontenerowych, oświetlenia, monitoringu i urządzeń technicznych. Nie planują Państwo wykorzystywać efektów projektu do prowadzenia działalności komercyjnej ani do odpłatnego świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych. Wskazali Państwo jednak, że PSZOK zostanie wyposażony w instalację fotowoltaiczną, która będzie przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, do której będą Państwo wprowadzać nadwyżki energii.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia (odzyskania) podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją projektu pn. „(…)”.
W analizowanej sprawie należy odwołać się do przepisów:
• ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 ze zm.);
• ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”.
Art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:
Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.
Art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:
Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: tworzą w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży, a także odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych.
Art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19) mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).
Art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1) w mikroinstalacji;
2) w małej instalacji;
3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;
4) wyłącznie z biopłynów.
Art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11 , wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Art. 4 ust. 2 pkt 1) ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.
Art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:
Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:
1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,
2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu
– w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126, 222 i 340).
Art. 4 ust. 11 ustawy o OZE:
W przypadku gdy:
1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 - w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;
2) ust. 1a pkt 1.
Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
– ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:
Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.
Art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:
Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:
Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.
Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej (wprowadzenie energii elektrycznej do sieci) należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – będą bowiem Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zawarta zostanie z dostawcą energii elektrycznej (przedsiębiorstwem energetycznym).
Z przepisów ustawy o OZE wynika, że gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cytowanym art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.
Wskazany przepis wyznacza zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji należne Państwu jako prosumentowi.
Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.
A zatem, gdy wytworzą Państwo w mikroinstalacji energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii i wprowadzą ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, będą Państwo dokonywali dostawy tej energii, za którą będzie Państwu przysługiwało wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.
W konsekwencji Państwo, jako prosument – zarejestrowany czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci energetycznej, będą Państwo dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym zostanie zawarta umowa, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.
W związku z powyższym, gdy wprowadzą Państwo do sieci energię elektryczną, która zostanie wyprodukowana w instalacji fotowoltaicznej, czynność ta będzie odpłatną dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu VAT.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości, należy zauważyć, że w wyniku realizacji projektu pn. „(…)” będą Państwo wykonywać dwa rodzaje świadczeń:
- odbiór odpadów komunalnych od mieszkańców,
- dostawę energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego (operatora systemu dystrybucyjnego).
Punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych – zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – stanowi część gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Podkreślili Państwo, że finansowanie systemu odbywa się z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od właścicieli nieruchomości, która ma charakter publicznoprawny i nie stanowi wynagrodzenia za usługę świadczoną na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie planują Państwo wykorzystywać efektów projektu do prowadzenia działalności komercyjnej ani do odpłatnego świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych – przy czym, jak wynika z przeprowadzonej powyżej analizy przepisów ustawy o OZE – wprowadzając do sieci elektroenergetycznej energię wytworzoną w mikroinstalacji zainstalowanej w PSZOK, będą Państwo prowadzić działalność gospodarczą.
A zatem wydatki na montaż instalacji fotowoltaicznej związane będą z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT. Gdy nie będą Państwo mieli możliwości odrębnego przyporządkowania ponoszonych wydatków do każdego rodzaju czynności, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego, tj. w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem opodatkowanej podatkiem VAT działalności gospodarczej, na podstawie art. 86 ust. 2a‑2h ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.
W związku z powyższym w odniesieniu do wydatków na instalację fotowoltaiczną w ramach projektu pn. „(…)” Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Natomiast w przypadku pozostałych wydatków poniesionych w projekcie nie będzie spełniona wskazana w art. 86 ust. 1 ustawy przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego – zakupione towary i usługi nie będą służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Zatem nie będzie Państwu przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „(…)” w odniesieniu do wydatków innych niż związane z instalacją fotowoltaiczną. Tym samym, nie będzie Państwu również przysługiwać prawo do otrzymania zwrotu podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy. Państwa stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Na jego podstawie została wydana interpretacja. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Informacja o zwrocie nadpłaty
Art. 14f § 2b pkt 3 Ordynacji podatkowej:
Opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej - w odpowiedniej części.
Złożony przez Państwa wniosek dotyczy 1 zdarzenia przyszłego, zatem opłata od złożonego wniosku wynosi 40 zł – i tak wskazali Państwo we wniosku.
11 maja 2026 r. wpłacili Państwo 80 zł tytułem opłaty o wydanie interpretacji indywidualnej i załączyli do wniosku potwierdzenie tej operacji. W związku tym, że całkowita opłata od Państwa wniosku wynosi 40 zł, kwota 40 zł jest wpłatą nienależną, zatem stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 14f § 2b pkt 3 Ordynacji podatkowej i podlega zwrotowi według Państwa dyspozycji na rachunek, z którego dokonano opłaty za wniosek.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów