0114-KDIP4-1.4012.248.2026.2.DP
Prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do projektu.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości zastosowania alokacji bezpośredniej i pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do Projektu „(…)”. Uzupełnili go Państwo pismem z 6 maja 2026 r. (wpływ 6 maja 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Instytut (…) (dalej: „Instytut” lub „Wnioskodawca”) jest państwową osobą prawną powołaną do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych ((…)). Wnioskodawca jest (…)).
Instytut posiada siedzibę i miejsce zarządu na terytorium Polski, posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zgodnie z (…), do zadań (…) należy komercjalizacja wyników badań naukowych i prac rozwojowych, o których mowa w (…), lub know-how związanego z tymi wynikami, zwana dalej „komercjalizacją”.
Ponadto, zgodnie z (…), do zadań instytutu (…) należy komercjalizacja.
Sformułowanie odnoszące się do komercjalizacji w ramach (…) jednoznacznie wskazuje, że prowadzone badania nie mają charakteru wyłącznie teoretycznego, lecz są ukierunkowane na praktyczne zastosowanie wyników, w tym ich wprowadzenie na rynek. Wskazanie komercjalizacji jako kluczowego elementu działania instytucji w ramach (…) podkreśla intencję ustawodawcy, który zamierzał nadać tym instytucjom wymiar praktyczny i rynkowy, umożliwiając przekładanie wyników badań na innowacyjne rozwiązania gospodarcze.
Wnioskodawca prowadzi działalność naukowo-badawczą, rozwojową i wdrożeniową, finansowaną zarówno ze środków publicznych (dotacje, projekty krajowe i unijne), jak i ze źródeł komercyjnych (usługi badawcze, analizy, ekspertyzy, udostępnianie infrastruktury badawczej podmiotom gospodarczym).
Ponadto do zadań Instytutu należy m.in. prowadzenie badań aplikacyjnych i prac rozwojowych, a w uzasadnionych przypadkach także badań podstawowych, w tym na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa (…).
W ramach prowadzonej działalności Instytut realizuje projekty naukowo-badawcze, rozwojowe oraz wdrożeniowe, finansowane zarówno ze środków publicznych, które obejmują dotacje budżetowe, projekty krajowe i unijne oraz ze źródeł komercyjnych, w tym w szczególności poprzez świadczenie usług badawczych, sporządzanie analiz i ekspertyz oraz udostępnianie infrastruktury badawczej podmiotom z sektora prywatnego.
Przedmiotowa działalność koncentruje się na opracowywaniu technologii wytwarzania nowych materiałów, badaniu ich właściwości fizykochemicznych oraz identyfikowaniu możliwości ich praktycznego zastosowania w kluczowych sektorach gospodarki, w tym w energetyce, elektronice, fotonice, medycynie, przemyśle lotniczym, obronnym i kosmicznym, a także w branży motoryzacyjnej i innych gałęziach przemysłu.
Zgodnie z postanowieniami statutu Instytutu, wszelka działalność Wnioskodawcy, w tym działalność prowadzona w ramach podstawowego obszaru statutowego, jakim są badania naukowe i prace rozwojowe, powinna zmierzać do komercjalizacji uzyskiwanych wyników.
Z perspektywy ustawy o VAT Instytut wykonuje zarówno:
- czynności opodatkowane VAT (w rozumieniu art. 5 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej „ustawa o VAT”), tj. odpłatne świadczenie usług lub dostawy towarów w ramach działalności gospodarczej, oraz
- czynności niepodlegające opodatkowaniem VAT - działalność statutową, finansowaną z dotacji i subwencji, która nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Obecnie Instytut stosuje prewspółczynnik obliczony na zgodnie z otrzymaną Interpretacją Indywidualną z dnia 16 marca 2021 roku, znak: (…).
Prewspółczynnik za rok 2025 został obliczony na podstawie danych finansowych Instytutu:
- cały obrót z działalności gospodarczej wyniósł (...) zł (litera A wzoru prewspółczynnika),
- przychody z subwencji i dotacji przeznaczone na realizację zadań, których realizacja - w ocenie Instytutu - nie mieści się w działalności gospodarczej wyniosły 2.559.069,53 zł (litera B wzoru prewspółczynnika).
Po podstawieniu danych do wzoru prewspółczynnik za rok 2025 wyniósł 88%.
Co kluczowe, Instytut realizuje projekt na podstawie Umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem: (…), podpisanej (…) 2024 roku, finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności - „(…)” (dalej: „Projekt”).
Projekt ukierunkowany jest na poprawę innowacyjności polskiej gospodarki poprzez wzmocnienie istniejącej oraz stworzenie nowej infrastruktury badawczo-rozwojowej, odpowiadającej na potrzeby polskich przedsiębiorstw w obszarze działalności badawczo-rozwojowej (B+R). Zakres tematyczny Projektu obejmuje w szczególności dziedziny elektroniki, mikroelektroniki, fotoniki, inżynierii materiałowej oraz przyrządów półprzewodnikowych. Realizacja Projektu wpisuje się w szerszy cel strategiczny, jakim jest budowa polskiej gospodarki opartej na wiedzy rozumianej jako model gospodarczy, w którym wiedza i innowacje stanowią główne czynniki wzrostu i konkurencyjności.
W ramach Projektu powstanie szereg wyspecjalizowanych jednostek laboratoryjnych, w tym: (…).
Zgodnie z Wnioskiem o dofinansowanie z dnia (…) 2024 roku, bezpośrednimi odbiorcami rezultatów Projektu będą przedsiębiorstwa i instytucje działające w następujących sektorach gospodarki:
- branża energetyczna (w tym elektroenergetyczna),
- branża zbrojeniowa,
- branża elektroniczna,
- branża medyczna (w tym telemedycyna),
- branża telekomunikacyjna.
W ramach realizowanego Projektu Wnioskodawca pragnie wskazać na następujące istotne kwestie wynikające z dokumentacji konkursowej.
Działalność gospodarcza w rozumieniu dokumentacji konkursowej oznacza część przedsięwzięcia, w ramach której infrastruktura jest wykorzystywana (np. do wynajmu, świadczenia usług oraz realizacji badań kontraktowych, które odbywają się na zasadach rynkowych) na rzecz użytkowników do ich działalności gospodarczej i sfinansowaną zgodnie z przepisami o pomocy publicznej, a także część przedsięwzięcia dotyczącą szkoleń związanych z utworzeniem lub unowocześnieniem infrastruktury badawczej służącej wykorzystaniu do prowadzenia działalności gospodarczej i sfinansowaną zgodnie z przepisami o pomocy publicznej oraz część przedsięwzięcia służącą wspieraniu działań związanych z realizacją przedsięwzięcia i sfinansowaną zgodnie z przepisami o pomocy de minimis.
Z kolei działalność niegospodarcza w rozumieniu dokumentacji konkursowej oznacza część przedsięwzięcia sfinansowaną w 100% ze środków publicznych, w ramach której infrastruktura jest wykorzystywana (np. do wynajmu, świadczenia usług oraz realizacji badań kontraktowych) przez użytkowników do ich działalności niegospodarczej, do której należy zaliczyć następujące rodzaje działalności:
- kształcenie mające na celu zwiększanie coraz lepiej wyszkolonych zasobów ludzkich, tj. edukację publiczną organizowaną w ramach krajowego systemu edukacji, finansowaną głównie lub wyłącznie przez państwo i nadzorowaną przez państwo,
- niezależną działalność badawczo-rozwojową mającą na celu powiększanie zasobów
- wiedzy i lepsze zrozumienie, w tym badania i rozwój w ramach współpracy,
- szerokie rozpowszechnianie wyników badań na zasadzie niedyskryminacji i braku wyłączności, np. przez nauczanie, dostępne bazy danych, otwarte publikacje i otwarte oprogramowanie,
- a także część przedsięwzięcia dotyczącą szkoleń związanych z utworzeniem lub unowocześnieniem infrastruktury badawczej oraz służącą wpieraniu działań związanych z realizacją przedsięwzięcia sfinansowanego w 100% ze środków publicznych.
Ponadto inwestycja w rozumieniu dokumentacji konkursowej po okresie realizacji i w okresie utrzymania efektu Projektu (przez 5 lat) będzie wykorzystywana w ok. 30% do działalności gospodarczej, a w ok. 70% do działalności niegospodarczej zdefiniowanej na potrzeby Projektu.
Po zakończeniu realizacji Projektu Wnioskodawca zamierza wykorzystywać wytworzoną i nabytą w jego ramach infrastrukturę w sposób ciągły i zorganizowany do prowadzenia odpłatnych działań na rzecz podmiotów trzecich, w szczególności w postaci świadczenia usług analitycznych, testów przemysłowych oraz realizacji prac badawczo-rozwojowych na zlecenie przedsiębiorstw, a także działań ukierunkowanych na komercjalizację wyników tych prac.
W ramach powyższego wykorzystania infrastruktura będzie służyć czynnościom wykonywanym na zasadach rynkowych, za wynagrodzeniem, w warunkach porównywalnych do stosowanych przez inne podmioty działające w obrocie gospodarczym. Jednocześnie czynności te, choć nie zawsze prowadzą do natychmiastowego powstania przychodu, są podejmowane z zamiarem ich wykorzystania do działalności generującej obrót opodatkowany podatkiem od towarów i usług, w tym poprzez sprzedaż usług, licencjonowanie lub inne formy odpłatnej komercjalizacji.
W konsekwencji nabywane w ramach Projektu towary i usługi będą wykorzystywane wyłącznie w ramach aktywności, które z perspektywy ich celu, charakteru oraz sposobu wykonywania, pozostają w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z działalnością prowadzoną przez Wnioskodawcę w sposób odpowiadający, zdaniem Instytutu, kryteriom działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Co wymaga podkreślenia, przedmiotowy wniosek dotyczy możliwości odliczenia całości podatku VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do Projektu, bez zastosowania prewspółczynnika uregulowanego w rozporządzeniu.
Wniosek nie dotyczy natomiast pozostałych nabyć towarów lub usług dokonywanych przez Instytut, które będą rozliczane na podstawie stosownych regulacji prawnych, w tym z zastosowaniem prewspółczynnika uregulowanego w rozporządzeniu.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Jak wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, zasady finansowania infrastruktury badawczej ze środków publicznych w ramach Projektu wymagały wydzielenia kosztów kwalifikowanych działalności gospodarczej projektu objętych pomocą publiczną i pomocą de minimis, które stanowią np. nie mniej niż 30% całkowitych kosztów kwalifikowanych projektu. Pozostała część kosztów kwalifikowanych dotyczy tzw. działalności niegospodarczej. Oznacza to, że udział działalności gospodarczej może być wyższy niż 30% - przepisy dotyczące udzielania pomocy publicznej nie wymagają jego dokładnego określenia, lecz wyłącznie oświadczenia, że minimalny poziom udziału działalności gospodarczej zostanie zachowany.
Różnica między działalnością gospodarczą a niegospodarczą w opisanym projekcie wynika głównie z prawa pomocy publicznej UE oraz zasad finansowania infrastruktury badawczej ze środków publicznych (KPO). Pojęcia działalności gospodarczej i niegospodarczej w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej również zostały opisane w stanie faktycznym wniosku.
Działalność gospodarcza to część projektu, w której infrastruktura (nowe laboratoria) będzie wykorzystywana w celach rynkowych, czyli będzie służyła do świadczenia odpłatnych usług, realizowanych dla przedsiębiorstw na zasadach rynkowych (np. odpłatne analizy laboratoryjne dla firm, testy przemysłowe dla przedsiębiorstw, badania kontraktowe B+R wykonywane na zlecenie, wynajem aparatury lub laboratoriów przedsiębiorstwom). W takim przypadku wsparcie publiczne jest pomocą publiczną (np. regionalną lub de minimis), dlatego musi być limitowane i zgodne z przepisami UE. W projekcie wskazano, że taka działalność stanowi minimum 30% kosztów kwalifikowanych. Działalność ta jest bezpośrednio związana z czynnościami opodatkowanymi.
Natomiast działalność niegospodarcza to część projektu, w której infrastruktura (nowe laboratoria) będzie służyła np. edukacji publicznej w ramach krajowego systemu edukacji, niezależnej działalności badawczo-rozwojowej służącej zwiększaniu zasobów wiedzy, szerokiemu, niedyskryminacyjnemu rozpowszechnianiu wyników badań (np. poprzez publikacje, nauczanie, otwarte bazy danych lub oprogramowanie), szkoleniom oraz działaniom wspierającym realizację przedsięwzięcia finansowanego w całości ze środków publicznych. Zgodnie z przepisami pomocy publicznej, projekt w tej części może być finansowany w całości ze środków publicznych (bez ograniczeń przewidzianych dla działalności gospodarczej).
Czynności składające się na działalność niegospodarczą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej, mimo braku bezpośredniego, natychmiastowego powiązania z konkretną transakcją opodatkowaną, są jednakże integralną częścią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ:
- służą wytworzeniu lub ulepszeniu zasobu wiedzy i technologii, który następnie podlega komercjalizacji w drodze odpłatnego świadczenia usług analitycznych, testów przemysłowych, realizacji prac badawczo-rozwojowych na zlecenie lub licencjonowania wyników prac, jako formy odpłatnej działalności na rzecz podmiotów trzecich (tj. czynności wskazanych w pkt 23 wniosku o interpretację indywidualną), zgodnie z zasadą komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych ((…));
- stanowią niezbędne ogniwo w procesie przygotowania, testowania i wdrożenia oferty komercyjnej Instytutu skierowanej do podmiotów trzecich;
- wpisują się w ogólną strategię Instytutu nastawioną na generowanie obrotu opodatkowanego podatkiem VAT.
W rezultacie, ponieważ zamiarem Instytutu jest komercjalizacja w przyszłości wyników badań naukowych i prac naukowych składających się na działalność niegospodarczą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej, wydatki na towary i usługi w tej części również pozostają w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z działalnością opodatkowaną VAT.
Zamiarem i celem Instytutu jest, aby nabyte w związku z realizacją projektu towary i usługi były w całości wykorzystywane do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Instytut podkreśla, iż infrastruktura wytworzona i nabyta w ramach projektu nie jest i nie będzie przeznaczana do realizacji celów innych niż działalność gospodarcza. Zamiarem Instytutu jest, aby służyła ona wyłącznie prowadzeniu odpłatnych działań na rzecz podmiotów trzecich, w tym świadczeniu usług, licencjonowaniu wyników prac badawczo-rozwojowych oraz innym formom odpłatnej komercjalizacji.
Zamiarem i celem Instytutu jest wykorzystanie wszelkich towarów i usług nabytych w związku z realizacją projektu wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Instytut nie przewiduje ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług.
Wydatki poniesione na realizację ww. projektu będą dokumentowane fakturami wystawionymi na Instytut.
Powyższe wynika wprost z treści umów zawieranych przez Instytut z wykonawcami w ramach. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 tych umów (zawieranych pomiędzy Instytutem a poszczególnymi wykonawcami), faktury za wykonane prace lub usługi wystawiane są każdorazowo na zamawiającego, tj. na Instytut. Tym samym Instytut figuruje jako nabywca na wszystkich fakturach dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją projektu.
Ponadto, co Instytut podkreśla, stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który w interpretacjach indywidualnych wydawanych na rzecz instytutów (…) realizujących projekty badawczo-rozwojowe finansowane ze środków KPO i NCBiR potwierdzał prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków przypisanych bezpośrednio do projektów ukierunkowanych na komercjalizację wyników, bez stosowania prewspółczynnika (por. m.in. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej pisma z dnia 17 kwietnia 2026 r.: 0114-KDIP4-3.4012.75.2026.2.AAR, 0114-KDIP4-3.4012.92.2026.2.JZ oraz 0114-KDIP4-3.4012.93.2026.2.JZ).
Pytanie
Czy Instytut może zastosować alokację bezpośrednią i w pełni odliczyć podatek VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do Projektu?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Instytut może zastosować alokację bezpośrednią i w pełni odliczyć podatek VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do Projektu.
Uzasadnienie Państwa stanowiska
Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Ustawodawca uzależnia zatem możliwość skorzystania z pełnego prawa do odliczenia od istnienia związku pomiędzy dokonanym nabyciem a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
W świetle utrwalonego orzecznictwa i praktyki organów podatkowych związek ten musi mieć charakter bezpośredni i funkcjonalny, tj. nabyte towary lub usługi powinny służyć działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Jeżeli przesłanka taka zostanie spełniona, podatnikowi przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego, bez konieczności stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zatem prewspółczynnik znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których dane nabycia są wykorzystywane równocześnie do działalności gospodarczej oraz do innych celów, niezwiązanych bezpośrednio z tą działalnością.
Z kolei przepis art. 86 ust. 2a ustawy o VAT wskazuje jednoznacznie, że tzw. sposób określenia proporcji (prewspółczynnik) stosuje się wyłącznie wtedy, gdy nie jest możliwe przypisanie wydatków w całości do działalności gospodarczej.
A contrario, jeżeli podatnik może jednoznacznie przypisać dane wydatki wyłącznie do działalności opodatkowanej, ma obowiązek i prawo dokonać alokacji bezpośredniej i odliczyć podatek VAT w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż dopiero gdy nie jest możliwe takie przypisanie, tzn. nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części takich kwot, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2009 r., I FSK 238/09, wyrok NSA z 29 czerwca 2016 r., I FSK 234/15).
W umowie dotyczącej realizacji Projektu Instytut zadeklarował przeznaczenie ok. 30% pozyskanych środków na „działalność gospodarczą”, natomiast pozostałych ok. 70% na „działalność niegospodarczą”.
Istnieje jednak istotna różnica pomiędzy sposobem definiowania „działalności gospodarczej” na potrzeby umowy zawartej przez Instytut w ramach Projektu a definicją działalności gospodarczej przewidzianą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Pojęcie działalności gospodarczej na gruncie podatku od towarów i usług ma charakter definicji autonomicznej, stworzonej wyłącznie na potrzeby rozliczeń w tym podatku i niezależnej od kwalifikacji stosowanych w innych dziedzinach prawa, w tym w dokumentacji projektowej, regulaminach konkursów czy umowach grantowych.
W utrwalonej doktrynie prawa podatkowego wskazuje się jednoznacznie, że przy kwalifikacji danej aktywności jako działalności gospodarczej na potrzeby podatku VAT należy posługiwać się definicjami i kryteriami przewidzianymi w ustawie o VAT. Wykładnia przepisów podatkowych ma w tym zakresie charakter nadrzędny, ponieważ oznacza to, że sposób ujęcia działalności gospodarczej w umowach projektowych (np. jako działalności niekomercyjnej, statutowej, naukowej czy publicznej) nie może determinować oceny dokonanej na gruncie ustawy o VAT, jeżeli w świetle art. 15 ust. 2 spełnione są przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej w sensie podatkowym.
Z tego względu wszelkie odniesienia zawarte w dokumentach projektowych dotyczące statusu działalności Instytutu nie mogą ograniczać lub modyfikować zakresu przysługujących mu praw podatkowych, w tym prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli faktyczny charakter wykonywanych czynności odpowiada definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o VAT.
Przede wszystkim Wnioskodawca podkreśla, iż działalność Instytutu w wielu przypadkach nie przynosi natychmiastowych przychodów, a jej efekty stają się źródłem dochodów dopiero po pewnym czasie, gdy produkty, technologie lub wynalazki opracowane w trakcie tych prac zostaną wprowadzone na rynek.
Jak wskazał Wnioskodawca w opisie stanu faktycznego, głównym ustawowym celem Instytutu jest komercjalizacja wyników badań (…)).
Komercjalizacja nie została zdefiniowana w (…), dlatego konieczne jest odkodowanie jej definicji na potrzeby niniejszego wniosku.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego komercjalizacja oznacza nadawanie czemuś komercyjnego charakteru, zaś komercja - działalność nastawioną jedynie na osiągnięcie zysku oraz produkty takiej działalności.
Warto również zauważyć, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wypracowało definicję, iż komercjalizacja jest to motywowany osiąganiem zysków proces, w którym efekty działalności badawczo-rozwojowej stają się lub w zamierzeniu mogą się stać przedmiotem obrotu rynkowego.
Zatem, przenosząc powyższe na potrzeby niniejszych rozważań, należy uznać, że komercjalizacja jest procesem, w którym wyniki działalności badawczo-rozwojowej lub innowacje są przekształcane w produkty, usługi lub technologie, które mogą być oferowane na rynku w celu osiągnięcia zysku.
Ponadto sformułowanie odnoszące się do komercjalizacji w ramach (…) jednoznacznie wskazuje, że prowadzone badania nie mają charakteru wyłącznie teoretycznego, lecz są ukierunkowane na praktyczne zastosowanie wyników, w tym ich wprowadzenie na rynek. Wskazanie komercjalizacji jako kluczowego elementu działania instytucji w ramach (…) podkreśla intencję ustawodawcy, który zamierzał nadać tym instytucjom wymiar praktyczny i rynkowy, umożliwiając przekładanie wyników badań na innowacyjne rozwiązania gospodarcze.(…).
W szczególności w przypadku (…), do zadań (…) należy nie tylko zapewnienie współpracy (…), ale również organizowanie mechanizmów wspierających komercjalizację wyników badań i prac rozwojowych.
Konkludując, komercjalizacja nie jest więc tylko opcjonalnym dodatkiem, ale częścią funkcji badawczej Wnioskodawcy, co stanowi wyraźne ukierunkowanie na współpracę z przemysłem, gospodarką i rynkiem.
Projekt realizowany przez Instytut ma charakter badawczo-wdrożeniowy i jest ukierunkowany na rozwój infrastruktury oraz kompetencji pozwalających na komercyjne wykorzystanie wyników prowadzonych badań. Kluczowym założeniem Projektu jest stworzenie zasobów, zarówno technicznych, jak i organizacyjnych, które będą wykorzystywane w działalności gospodarczej Instytutu, generującej przychody z tytułu świadczenia usług, sprzedaży wyników prac B+R lub innych form komercjalizacji.
Przykładem takiej działalności może być projekt związany z opracowaniem innowacyjnych towarów, który ilustruje typowy proces badań przed komercyjnych. Początkowo, na etapie badań laboratoryjnych, naukowcy koncentrują się na testowaniu różnych składników aktywnych, ich stabilności, skuteczności i bezpieczeństwa stosowania. Chociaż w tym momencie nie są generowane żadne przychody, cała działalność ma na celu wypracowanie formuły, która w późniejszym czasie stanie się gotowym produktem do sprzedaży. Subwencje i granty, które finansują takie projekty, są przeznaczone na pokrycie kosztów tych początkowych etapów, które nie przynoszą bezpośrednich dochodów, ale umożliwiają opracowanie technologii, której wprowadzenie na rynek może wiązać się z istotnymi przychodami. Tego typu prace mają za zadanie stworzyć fundamenty, które w przyszłości umożliwią komercjalizację wyników badań i wprowadzenie produktu na rynek szerokiej konsumpcji, co przyniesie dochody w długoterminowej perspektywie.
W takim przypadku badania są realizowane z myślą o przyszłym zysku, chociaż na etapie ich realizacji mogą wiązać się z wydatkami na badania i rozwój, które nie przynoszą natychmiastowych dochodów. Kluczowym aspektem takich działań jest ich potencjał do stworzenia nowych produktów lub technologii, które po zakończeniu fazy badawczej mogą stać się źródłem dochodów poprzez sprzedaż lub licencjonowanie.
Zasadniczą cechą powyższego przykładu jest fakt, że mimo iż działania badawcze prowadzone w ramach takich projektów nie przynoszą bezpośrednich przychodów w momencie ich realizacji, są one jasno ukierunkowane na przyszłą komercjalizację. Z perspektywy finansowania zarówno subwencje, jak i granty stanowią formę inwestycji w innowacje, które będą miały swój zwrot w długoterminowej perspektywie, gdy rezultaty badań zostaną wprowadzone na rynek i rozpoczną generowanie przychodu.
Tego rodzaju podejście do działalności badawczo-rozwojowej, gdzie celem jest ostateczna komercjalizacja wyników, jest powszechnie stosowane w różnych branżach, takich jak: farmacja, biotechnologia, przemysł spożywczy czy technologia. W każdej z tych dziedzin początkowe inwestycje w badania i rozwój mają na celu stworzenie produktów, które w późniejszym czasie mogą zostać wprowadzone na rynek, stanowiąc źródło dochodów i zysków. Ponadto takie projekty pozwalają na budowanie przewagi konkurencyjnej na rynku poprzez wprowadzenie innowacyjnych produktów, które wyróżniają się na tle konkurencji, a także na rozwój i udoskonalenie nowych technologii, które odpowiadają na zmieniające się potrzeby konsumentów i rynku.
Wnioskodawca podkreśla, że takie podejście do komercjalizacji wyników badań może być realizowane także przez instytuty państwowe, które mimo pełnienia funkcji naukowych mają prawo prowadzić działalność komercyjną. Przepisy prawne, w tym ustawy o instytutach badawczych, umożliwiają tego typu instytucjom podejmowanie działań zmierzających do wdrożenia innowacyjnych produktów i technologii na rynek, co może przynieść korzyści zarówno instytutowi, jak i gospodarce narodowej. Tego rodzaju komercjalizacja wyników badań w instytutach państwowych przyczynia się do wzrostu konkurencyjności kraju na arenie międzynarodowej, umożliwiając skuteczniejsze wprowadzanie nowoczesnych technologii i innowacji.
Podsumowując, celem czynności podejmowanych w ramach Projektu przez Instytut jest komercjalizacja wyników badań, które początkowo mogą być finansowane z subwencji, grantów lub innych publicznych źródeł wsparcia, jednak w dłuższej perspektywie czasowej mają na celu generowanie dochodów i zysków. Taki proces, mimo początkowego charakteru niekomercyjnego, wskazuje na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, który w wyniku rozwoju komercjalizacji ma przekształcić się w pełnoprawną działalność generującą przychody.
W tym kontekście przeprowadzona analiza powinna prowadzić do wniosku, iż opisana „komercjalizacja” wyników badań w pełni mieści się w definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
W związku z tym wszelkie działania mające na celu uzyskanie zysku poprzez komercjalizację wyników badań, niezależnie od tego, że początkowo będą one finansowane ze środków publicznych, a później będą przeznaczone na działalność odpłatną, spełniają przesłanki działalności gospodarczej. To oznacza, że w momencie, gdy celem działalności jest generowanie zysku, niezależnie od etapu projektu, zostaje on zakwalifikowany do działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku VAT.
Ponadto należy wskazać, iż reguła określona w art. 86 ustawy o VAT odnosi się nie tylko do faktycznego wykorzystania towarów i usług, ale również do zamiaru ich wykorzystania w ramach działalności gospodarczej. Oznacza to, że istotny jest sam zamiar Wnioskodawcy dotyczący wykorzystania nabytych towarów i usług w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie tylko rzeczywiste, faktyczne ich użycie. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal Nv), przepisy Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.) dotyczące odliczenia podatku VAT nie wymagają od podatnika faktycznego wykorzystania towarów lub usług w działalności gospodarczej. Wystarczający jest zamiar ich wykorzystania w działalności gospodarczej, co potwierdza elastyczność interpretacyjną przepisów VAT w odniesieniu do przyszłych zamierzeń podatnika.
Innymi słowy przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przyjmuje zasadę, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przez czynności opodatkowane należy rozumieć w tym przypadku czynności, które faktycznie zostały (bądź zostaną) objęte opodatkowaniem.
Ponadto Wnioskodawca pragnie podkreślić, że w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości z 8 czerwca 2000 r. stwierdzono, że prawo do odliczenia podatku płaconego w związku z transakcjami podjętymi z zamiarem realizacji planowej działalności gospodarczej istniało nadal, nawet gdy organy podatkowe od pierwszego rozliczenia podatku były świadome, że działalność gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie podjęta (wyrok TS z 8 czerwca 2000 r., C‑400/98, Finanzamt Goslar v. Brigitte Breitsohl, ECR 2000, nr 6, poz. I-4321).
Zatem Wnioskodawca podkreśla, iż wydatki poniesione na nabycie towarów lub usług w ramach Projektu mają w efekcie prowadzić do komercjalizacji, która wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w niemalże identycznym stanie faktycznym jak w przedmiotowym wniosku (wyrok NSA z 11 czerwca 2021 r., I FSK 1520/18, LEX nr 3208811). Jak wskazał NSA, efekt rozpropagowanych prac badawczych wykonanych w ramach projektu, którego założeniem jest komercjalizacja wyników badań głównie przez wdrożenie przemysłowe, będzie przedmiotem odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w postaci udzielania licencji, wprowadzania wyników badań do własnej działalności gospodarczej, czy sprzedaż praw do wyników badań po cenie rynkowej.
W konsekwencji dotacje otrzymane przez Instytut nie ograniczają jego prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli efekt Projektu służy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:
- podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług,
- towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
- spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
- nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy.
W art. 88 ustawy przedstawiona jest lista wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak już wskazano, z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. W momencie nabycia towarów lub usług podatnik powinien dokonać ich kwalifikacji do określonych rodzajów sprzedaży, z którymi zakupy te są związane. Najistotniejszym warunkiem, umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego, jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.
Bezpośredni związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika występuje wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy - czyli gdy towary te bezpośrednio wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy pojawia się, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wówczas mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak stwierdzić pośredni związek określonych zakupów z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakupione towary i usługi wpływają na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, a przez to przyczyniają się do generowania przez nie obrotu. Najczęściej do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych zalicza się koszty reprezentacji i reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, itp.
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE m.in.:
- wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV),
- wyrok z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C‑98/98 (Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank),
- wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/96 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excisie),
- wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz),
- wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C‑16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur region al des impots du Nord-Pas-de-Calats).
TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
Orzeczenie TSUE z 8 lutego 2007 r. C-435/05 w sprawie Investrand BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën jest wyrazem ugruntowanej linii orzeczniczej w TSUE w zakresie przyznawania prawa do odliczenia podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku.
W wyroku tym (pkt 23) w pierwszej kolejności TSUE wskazał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT i określić zakres tego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku, a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 24; w sprawie Abbey National, pkt 26; oraz wyrok z 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 Fini H, Zb.Orz. str. I‑1599, pkt 26). Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, iż wydatki poczynione celem ich nabycia stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 30, w sprawie Abbey National, pkt 28, jak i wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Rec. str. I-6663, pkt 31).
Następnie w pkt 24 wyroku TSUE wskazał, że prawo do odliczenia zostaje zatem również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług stanowią część jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te w rzeczywistości zachowują bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Midland Bank, pkt 23 i 31 oraz Kretztechnik, pkt 36).
Ostatecznie jednak TSUE doszedł w tej sprawie do wniosku, że artykuł 17 ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że koszty usług doradczych, z których podatnik skorzystał w celu ustalenia kwoty wierzytelności stanowiącej część majątku jego przedsiębiorstwa i związanej ze sprzedażą akcji dokonaną w okresie, w którym nie był on jeszcze podatnikiem podatku VAT, z braku dowodów na to, że wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika, nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
W konsekwencji z wyroku tego wynika, że aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT związek pomiędzy zakupami, a działalnością gospodarczą co do zasady powinien być bezpośredni, może być również pośredni jednak tylko gdy zakupy związane są z działalnością gospodarczą („wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika”). W przeciwnym wypadku koszty pośrednie nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie bezspornego związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcje powodujące naliczenie podatku winny pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.
Zawarty w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. W systemie podatku od towarów i usług obowiązuje zasada niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Podatnik nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej, żeby skorzystać z prawa do odliczenia.
Wystarczy, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług - przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej - wynika, że zakupy te dokonane są w celu żeby je wykorzystać w ramach jego działalności opodatkowanej. Istotna jest więc intencja nabycia.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo instytutem badawczym oraz czynnym podatnikiem VAT. Prowadzą Państwo działalność naukowo-badawczą, rozwojową i wdrożeniową, finansowaną ze środków publicznych i źródeł komercyjnych.
Państwa działalność koncentruje się na opracowywaniu technologii wytwarzania nowych materiałów, badaniu ich właściwości fizykochemicznych oraz identyfikowaniu możliwości ich praktycznego zastosowania w kluczowych sektorach gospodarki, w tym w energetyce, elektronice, fotonice, medycynie, przemyśle lotniczym, obronnym i kosmicznym, a także w branży motoryzacyjnej i innych gałęziach przemysłu. Wszelka Państwa działalność, w tym badania naukowe i prace rozwojowe, powinna zmierzać do komercjalizacji uzyskiwanych wyników, co wynika z Państwa statutu.
Wykonują Państwo zarówno czynności opodatkowane podatkiem VAT, jak i czynności niepodlegające opodatkowaniu (działalność statusową).
Realizują Państwo projekt pn. „(…)”, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności.
W ramach Projektu powstanie szereg wyspecjalizowanych jednostek laboratoryjnych, w tym (…).
Bezpośrednimi odbiorcami rezultatów Projektu będą przedsiębiorstwa i instytucje działające w następujących sektorach gospodarki:
- branża energetyczna (w tym elektroenergetyczna),
- branża zbrojeniowa,
- branża elektroniczna,
- branża medyczna (w tym telemedycyna),
- branża telekomunikacyjna.
Wyjaśnili Państwo, że z uwagi na definicje przyjęte w dokumentacji konkursowej, w ramach Projektu wyróżniają Państwo działalność gospodarczą i działalność niegospodarczą.
Działalność gospodarcza to część projektu, w której infrastruktura (nowe laboratoria) będzie wykorzystywana w celach rynkowych, czyli będzie służyła do świadczenia odpłatnych usług, realizowanych dla przedsiębiorstw na zasadach rynkowych (np. odpłatne analizy laboratoryjne dla firm, testy przemysłowe dla przedsiębiorstw, badania kontraktowe B+R wykonywane na zlecenie, wynajem aparatury lub laboratoriów przedsiębiorstwom). Działalność ta jest bezpośrednio związana z czynnościami opodatkowanymi.
Natomiast działalność niegospodarcza to część projektu, w której infrastruktura (nowe laboratoria) będzie służyła np. edukacji publicznej w ramach krajowego systemu edukacji, niezależnej działalności badawczo-rozwojowej służącej zwiększaniu zasobów wiedzy, szerokiemu, niedyskryminacyjnemu rozpowszechnianiu wyników badań (np. poprzez publikacje, nauczanie, otwarte bazy danych lub oprogramowanie), szkoleniom oraz działaniom wspierającym realizację przedsięwzięcia finansowanego w całości ze środków publicznych. Zgodnie z przepisami pomocy publicznej, projekt w tej części może być finansowany w całości ze środków publicznych (bez ograniczeń przewidzianych dla działalności gospodarczej).
Czynności składające się na działalność niegospodarczą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej, mimo braku bezpośredniego, natychmiastowego powiązania z konkretną transakcją opodatkowaną, są jednakże integralną częścią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ:
- służą wytworzeniu lub ulepszeniu zasobu wiedzy i technologii, który następnie podlega komercjalizacji w drodze odpłatnego świadczenia usług analitycznych, testów przemysłowych, realizacji prac badawczo-rozwojowych na zlecenie lub licencjonowania wyników prac, jako formy odpłatnej działalności na rzecz podmiotów trzecich, zgodnie z zasadą komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych;
- stanowią niezbędne ogniwo w procesie przygotowania, testowania i wdrożenia oferty komercyjnej Instytutu skierowanej do podmiotów trzecich;
- wpisują się w Państwa ogólną strategię nastawioną na generowanie obrotu opodatkowanego podatkiem VAT.
W rezultacie, ponieważ Państwa zamiarem jest komercjalizacja w przyszłości wyników badań naukowych i prac naukowych składających się na działalność niegospodarczą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej, wydatki na towary i usługi w tej części również pozostają w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z działalnością opodatkowaną VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą możliwości zastosowania alokacji bezpośredniej i pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na nabycie towarów lub usług, które w całości można przypisać do Projektu.
Podstawowym warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny. Przy czym nie jest niezbędne, aby nabyte towary i usługi były wykorzystywane do obecnie wykonywanych czynności opodatkowanych.
Z wniosku wynika, że Państwa intencją jest bezpośrednie wykorzystanie towarów i usług nabytych w ramach Projektu do celów działalności gospodarczej w rozumieniu dokumentacji konkursowej, czyli bezpośrednio do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Podkreślili Państwo również, że działalność niegospodarcza w rozumieniu dokumentacji konkursowej również pozostaje w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z działalnością opodatkowaną, ponieważ Państwa zamiarem jest komercjalizacja wyników badań i prac naukowych, które stanowią niezbędne ogniwo w procesie, którego efektem jest Państwa oferta komercyjna skierowana do podmiotów trzecich.
A zatem w analizowanej sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, gdyż są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a Państwa zamiarem i celem jest wykorzystanie wszelkich towarów i usług nabytych w związku z realizacją projektu wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji będzie Państwu przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na nabycie towarów i usług, które w całości będą mogli Państwo przypisać do projektu pn. „(…)” - pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem przedstawionym we wniosku. W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jeśli w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów