0114-KDIP3-2.4011.843.2026.2.MT

Interpretacja indywidualna2026-10-07Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem, otrzymanie zwrotu oraz umorzenie wierzytelności.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

22 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 13 września 2026 r. (wpływ 13 września 2026 r.) oraz pismem z 15 września 2026 r. (wpływ 15 września 2026 r. ) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

  • A. A.

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

  • B. A.

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowani rozważają zawarcie ugody z bankiem w sprawie kredytu mieszkaniowego we frankach szwajcarskich. Ugoda przewiduje: przeliczenie kredytu tak, jakby od początku był kredytem złotówkowym, umorzenie części kapitału i odsetek (przyszłych rat) i potencjalnie wypłatę na rzecz Zainteresowanych dodatkowego świadczenia z tytułu nadpłaconych rat. Dodatkowe świadczenie zmieści się w kwocie wpłaconej przez Zainteresowanych w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, po uwzględnieniu wartości udostępnionego kredytu. Zainteresowani nie otrzymują żadnej kwoty wykraczającej poza wartość środków przez nich wcześniej wpłaconych do Banku (po pomniejszeniu o kwotę udostępnionego kapitału).

Kwota dodatkowa nie stanowi nadwyżki ponad wartość wpłaconych przez Zainteresowanych kwot tytułem spłaty kredytu po uwzględnieniu wartości wypłaconego kredytu. Jest to wyłącznie zwrot kapitału własnego Zainteresowanych (nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych). Kwota ta nie jest odszkodowaniem ze strony Banku, wynagrodzeniem za zaniechanie dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej lub odstąpienie od takich roszczeń, zadośćuczynieniem ze strony Banku, ani świadczeniem z tytułu kredytu mieszkaniowego związanym z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania. Ma charakter czysto restytucyjny - stanowi zwrot nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 410 w zw. z art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Kredyt, którego ma dotyczyć ugoda, został zawarty przez Zainteresowanych (małżeństwo z ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej) we wrześniu 2011 r. Bank, z którym Zainteresowani zawarli Umowę - X S.A. - był podmiotem, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (Komisji Nadzoru Finansowego), uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. W wyniku procesów połączeniowych w sektorze bankowym, następcą prawnym X S.A. jest obecnie Y S.A.

Zabezpieczeniem prawnym umowy kredytowej została hipoteka na kredytowanej nieruchomości i dodatkowa działka położona w rodzinnej miejscowości Zainteresowanych.

Zainteresowani nie korzystali wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie. Kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje. Kredyt w całości został wykorzystany na zakup mieszkania w (…), które miało na celu spełnić potrzeby mieszkaniowe rodziny Zainteresowanych. Zainteresowani wraz z trójką dzieci przed zawarciem umowy kredytu mieszkali na wsi w domu wielorodzinnym, a zakupione mieszkanie miało na celu zapewnienie mieszkania w (…) synom Zainteresowanych (pozostającym na utrzymaniu rodziców) w związku z podejmowanymi w tym mieście studiami. Decyzja o zakupie mieszkania została podjęta w lecie 2011 r., kiedy wiadomo już było o tym, że najstarszy syn Zainteresowanych został przyjęty na studia w (…) oraz kiedy drugi z synów Zainteresowanych zdecydował się, że w kolejnym roku (po ukończeniu liceum) rozpocznie studia w tym samym mieście. Trzeci z synów Zainteresowanych pozostawał w wieku szkolnym, jednak planując przyszłość dla całej rodziny Zainteresowani założyli, że w przyszłości również on będzie chciał podjąć studia w tym mieście (najbliższe miasto akademickie od domu rodzinnego). Oznaczało to, że mieszkanie musiało być wystarczająco duże, aby mogło pomieścić trójkę synów Zainteresowanych w tym samym czasie. W takich okolicznościach w lipcu 2011 r. Zainteresowani rozpoczęli poszukiwanie odpowiedniego lokum. Mieszkanie, które ostatecznie spełniło kryteria rodziny podnajmowane było dotychczas przez poprzedniego właściciela studentom. Z uwagi na krótki termin do rozpoczęcia roku akademickiego (wrzesień 2011 r.) Zainteresowani zgodzili się dalej podnajmować dwa pokoje obecnym lokatorom (na prośbę sprzedającego i samych wynajmujących). W żaden sposób nie wpłynęło to jednak na zamierzony od samego początku cel mieszkaniowy dla rodziny Zainteresowanych. Na przełomie września/października 2011 r. wprowadził się do mieszkania najstarszy syn Zainteresowanych. W tym samym czasie Zainteresowani wykonali niezbędne przystosowania, aby mieszkanie spełniało wymogi rodziny (zakupiono/wymieniono sprzęty AGD).Remont mieszkania z uwagi na rozpoczynający się rok akademicki przeprowadzono w wakacje 2012 r. Finalnie mieszkanie zajmowane było przez dwóch synów Zainteresowanych:

-     najstarszy syn mieszkał tam w latach: 2011-2017,

-     drugi syn mieszkał tam w latach: 2012-2017.

Najmłodszy syn Zainteresowanych nigdy się do niego nie wprowadził, ponieważ wybrał studia w innym mieście. Mieszkanie liczy ok 64 m2 i składa się z 4 pokoi.

W latach, w których mieszkanie zajmowane było przez synów Zainteresowanych, pokoje których w danym roku nie zajmowali synowie Zainteresowanych, w celu obniżenia kosztów mieszkaniowych rodziny były podnajmowane. Wynagrodzenie otrzymywane z najmu (w formie najmu prywatnego opodatkowane na zasadach ogólnych) nie pokrywało natomiast kosztów płaconej do banku raty. Od drugiej połowy 2017 r. mieszkanie pozostaje w całości przedmiotem najmu z uwagi na zmienioną sytuację rodziny. Dzieci Zainteresowanych skończyły studia, podjęły pracę . W 2018 r. mieszkanie zostało przepisane na jednego z synów, podczas gdy kredyt dalej obciąża Zainteresowanych. Obecnie głównie z uwagi na rynkowy wzrost stawek za wynajem i malejące saldo kredytu, wynagrodzenie z najmu jest wyższe niż rata kredytowa.

Uzupełnienie i doprecyzowanie zdarzenia przyszłego

Zainteresowani wskazali, że umowa kredytu mieszkaniowego tak określa przeznaczenie kredytu:

1)  cel mieszkaniowy - finansowanie kosztów nabycia lokalu mieszkaniowego - w kwocie 410.000,00 zł.

2)  dowolny cel, w kwocie 8.370,00 zł.

Łącznie 418.370,00 zł. Kwota wskazana pod hasłem dowolny cel odpowiada pobranej przez bank prowizji za udzielenie kredytu (8.367,40 zł). Kwota kredytu udzielona na dowolny cel została przeznaczona na zapłatę prowizji za udzielenie kredytu.

Zgodnie z pierwszym otrzymanym projektem ugody (może ulec jeszcze on zmianie do dnia podpisania dokumentu) umorzenie będzie dotyczyło tylko kapitału i odsetek (bez odsetek karnych i innych opłat). Kwota kapitału zawiera w sobie skapitalizowaną prowizję za udzielenie kredytu.

Zgodnie z zawartą umową kredytową wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, tj. do pełnej wysokości.

Zastosowana forma najmu w odniesieniu do przedmiotowego mieszkania, to najem prywatny.

Zainteresowani ugodę z bankiem planują zawrzeć zaraz po uzyskaniu indywidualnej interpretacji podatkowej, nie później niż do końca 2026 r.

Pytania

1. Czy w związku z planowanym zawarciem Ugody z Bankiem, do uzyskanego przez Zainteresowanych przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności kredytowej (zwolnienia z długu) zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102, ze zm.), a w konsekwencji - czy Zainteresowani nie będą zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zadłużenia?

2. Czy kwota wypłacona Zainteresowanym przez Bank na podstawie Ugody tytułem rozliczenia nadwyżki wpłat ponad kwotę kapitału kredytu (kwota dodatkowa) będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

Ad. 1

Zdaniem Zainteresowanych, do przychodu uzyskanego z tytułu umorzenia wierzytelności kredytowej w wyniku zawarcia Ugody z Bankiem zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102, ze zm.; dalej: „Rozporządzenie”), a w konsekwencji Zainteresowani nie będą zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zadłużenia.

Uzasadnienie stanowiska

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163; dalej: „u.p.d.o.f.”), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zainteresowani są świadomi, że umorzenie (zwolnienie z długu) wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego co do zasady stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., kwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Umorzenie zobowiązania prowadzi bowiem do zmniejszenia ciężaru finansowego dłużnika, co stanowi przysporzenie majątkowe po jego stronie.

Jednakże Zainteresowani stoją na stanowisku, że do tak powstałego przychodu zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102). Zgodnie z § 4 Rozporządzenia, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1955), zaniechanie ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Stosownie do § 3 Rozporządzenia, przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości (...), oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, zgodnie z § 1 ust. 5 Rozporządzenia, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

Analiza spełnienia przesłanek Rozporządzenia w odniesieniu do Zainteresowanych:

Przesłanka 1 - kredyt udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot nadzorowany: Kredyt został udzielony w 2011 r. przez X S.A. - podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS, którego działalność podlegała nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie ustawy Prawo bankowe. Przesłanka ta jest spełniona.

Przesłanka 2 - zabezpieczenie hipoteczne: Kredyt został zabezpieczony hipoteką umowną łączną ustanowioną na przedmiotowym mieszkaniu i dodatkowej działce będącej w posiadaniu rodziny. Przesłanka ta jest spełniona.

Przesłanka 3 - kredyt zaciągnięty na wydatki z art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.: Zgodnie z treścią Umowy, kredyt został przeznaczony na finansowanie części kosztów nabycia lokalu mieszkalnego. Jest to wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f., tj. wydatek na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przesłanka ta jest spełniona.

Przesłanka 4 - jedna inwestycja mieszkaniowa: Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej - nabycie jednego Lokalu mieszkalnego, którego celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, tj. rodziny Zainteresowanych (synowie Zainteresowanych będący na utrzymaniu rodziców i zamieszkujący z rodzicami). Zainteresowani nie zaciągali innych kredytów mieszkaniowych na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Przesłanka ta jest spełniona.

Przesłanka 5 - brak wcześniejszego skorzystania z zaniechania poboru: Żadne z Zainteresowanych nie korzystało dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jakiejkolwiek inwestycji mieszkaniowej. Przesłanka ta jest spełniona.

Przesłanka 6 - przychód uzyskany w okresie obowiązywania Rozporządzenia: Ugoda zostanie zawarta w roku 2026, a zatem przychód z tytułu umorzenia wierzytelności zostanie uzyskany w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r., tj. w okresie obowiązywania Rozporządzenia (§ 4 w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 20 grudnia 2024 r.). Przesłanka ta jest spełniona.

W zakresie realizacji celu mieszkaniowego Zainteresowani pragną podkreślić, że Nieruchomość została nabyta z wyraźnym i udokumentowanym zamiarem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Fakt, że Lokal był częściowo wynajmowany osobom trzecim, nie niweczy pierwotnego celu mieszkaniowego, dla którego kredyt został zaciągnięty. Wynajem miał charakter wyłącznie tymczasowy i był spowodowany obiektywną okolicznością – oczekiwaniem na rozpoczęcie studiów przez resztę synów Zainteresowanych. Co istotne, zamiar mieszkaniowy został w pełni zrealizowany – Synowie Zainteresowanych faktycznie zamieszkali w Lokalu przez okres 6 i 5 lat (najstarszy syn w latach 2011-2017, drugi syn w latach 2012-2017). Zainteresowani wskazują, że przepisy Rozporządzenia odwołują się do art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. w zakresie definicji wydatków mieszkaniowych, lecz nie wprowadzają dodatkowego wymogu ciągłego zamieszkiwania w kredytowanej nieruchomości przez cały okres spłaty kredytu, ani nie wykluczają z zakresu zaniechania poboru sytuacji, w której nieruchomość jest czasowo wynajmowana.

Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.903.2025.1.KP) Dyrektor KIS uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, w którego sprawie kredytobiorcy kupili mieszkanie z zamiarem przyszłej przeprowadzki, lecz nigdy w nim nie zamieszkali, a mieszkanie to było wynajmowane od 2013 r. Organ stwierdził, że zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie, a fakt wynajmowania mieszkania i niezamieszkiwania w nim nie wyklucza spełnienia przesłanek Rozporządzenia.

Analogiczne stanowisko Dyrektor KIS zajął w interpretacji indywidualnej z dnia 19 lutego 2026 r. (sygn. 0115-KDST2-2.4011.671.2025.2.KK), w której podatniczka posiadała dwa mieszkania w różnych miastach - jedno kredytowane frankowym kredytem hipotecznym było wynajmowane, drugie służyło do zamieszkania. Organ potwierdził prawidłowość stanowiska podatniczki co do zastosowania zaniechania poboru podatku.

Ponadto w interpretacji indywidualnej z dnia 4 sierpnia 2021 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.373.2021.1.JG) Dyrektor KIS wprost wskazał, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa, kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, aby zrealizował cel mieszkaniowy. Brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego, gdy nabył lokal mieszkalny, aby w nim zamieszkać, ale z różnych powodów zamieszka w nim po upływie pewnego czasu. Okoliczność, że przez jakiś czas lokal będzie wynajmowany, nie pozbawia podatnika prawa do zwolnienia. Decydujące jest to, że nieruchomość została nabyta z zamiarem realizacji własnego celu mieszkaniowego.

Jak wynika z uzasadnienia do Rozporządzenia, za jego wydaniem stoi „szczególna potrzeba wyprowadzenia istotnej zachęty do zawierania przez kredytodawców i kredytobiorców ugód w celu restrukturyzacji, tzw. kredytów frankowych, które ograniczą negatywne skutki wynikające ze zmiany kursu waluty szwajcarskiej na możliwość terminowej spłaty kredytów mieszkaniowych denominowanych w tej walucie przez polskich obywateli”. W uzasadnieniu wskazano również, że „nie bez znaczenia jest fakt, że część kredytobiorców toczy spory sądowe z bankami zarzucając abuzywność klauzul indeksacyjnych. Opodatkowanie umarzanych kredytobiorcom kwot w sytuacji, gdy dochodzą oni przed sądami nieważności zawartych przez nich umów, budziłoby zatem istotne kontrowersje”.

W świetle powyższego, sytuacja Zainteresowanych jest wręcz korzystniejsza niż stany faktyczne opisane w przywołanych interpretacjach - Zainteresowani nie tylko nabyli Nieruchomość z zamiarem zamieszkania przez rodzinę, ale faktycznie zamiar ten został zrealizowany, poprzez zamieszkanie w Lokalu dwóch synów Zainteresowanych odpowiednio przez 6 i 5 lat.

Mając na uwadze powyższe, Zainteresowani stoją na stanowisku, że wszystkie przesłanki określone w Rozporządzeniu do zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zostały spełnione, a w konsekwencji Zainteresowani nie będą zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zadłużenia.

Ad. 2

Zdaniem Zainteresowanych, kwota wypłacona przez Bank na podstawie Ugody tytułem rozliczenia nadwyżki wpłat ponad kwotę kapitału kredytu (kwota dodatkowa) nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie stanowiska

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. wymienia źródła przychodów, z których przychód (dochód) podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nienależne świadczenie w rozumieniu przyjętym w art. 410 w zw. z art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”) nie zostało wymienione jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f.

W wyniku zawarcia Ugody Bank zobowiązuje się do wypłaty na rzecz Zainteresowanych kwoty stanowiącej nadwyżkę ich wpłat ponad kwotę kapitału kredytu. Kwota ta stanowi zwrot części świadczeń nienależnie pobranych przez Bank na podstawie umowy kredytu zawierającej niedozwolone postanowienia umowne. Propozycję Ugody z Bankiem należy traktować jako zwrot przez Bank środków, które w wyniku Ugody zostaną uznane za nienależnie wpłacone tytułem kredytu i odsetek.

Łączna suma wpłat dokonanych przez Zainteresowanych na rzecz Banku z tytułu Umowy przekracza kwotę otrzymanego kapitału kredytu. Oznacza to, że kwota wypłacana przez Bank na podstawie Ugody nie stanowi żadnego nowego przysporzenia majątkowego po stronie Zainteresowanych, lecz jedynie zwrot części wcześniej nadpłaconych środków. Otrzymanie tego zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu majątku Zainteresowanych.

W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2017 r. (sygn. akt II FSK 164/15) wskazano, że przepisy art. 11 u.p.d.o.f. trzeba interpretować w powiązaniu z przepisami art. 10 oraz art. 12-20 u.p.d.o.f., co pozwala na ustalenie, czy dana kwota lub świadczenie przynależą do któregokolwiek ze źródeł przychodów podatkowych. Jeżeli nie będzie możliwe przyporządkowanie danego świadczenia do jakiegokolwiek źródła przychodu (w tym również do „innych źródeł przychodu” - art. 20 u.p.d.o.f.), to nie będzie ono mogło być uznane za przychód podatkowy, choćby nawet odpowiadało ogólnej definicji przychodu zawartej w art. 11 u.p.d.o.f. Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego.

Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane „tytułem zwrotnym” nie są zaliczane do przychodów podatkowych. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS wydanych w analogicznych stanach faktycznych dotyczących ugód frankowych, m.in.:

-  w interpretacji indywidualnej z dnia 2 marca 2026 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1141.2025.2.ACZ), w której organ potwierdził, że kwota wypłacona przez bank tytułem zwrotu środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez kredytobiorców, które w świetle zawartej ugody stały się świadczeniami nienależnymi bankowi, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu;

-   w interpretacji indywidualnej z dnia 19 lutego 2026 r. (sygn. 0115-KDST2-2.4011.671.2025.2.KK), w której organ potwierdził, że umorzenie wierzytelności kredytu hipotecznego oraz wypłata dodatkowej kwoty nieprzekraczającej wartości nadpłaconych rat nie skutkują powstaniem opodatkowanego przychodu u kredytobiorcy.

Podsumowując, zwrot otrzymanej kwoty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia się na podstawie art. 405 i art. 410 k.c. (nienależne świadczenie) nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ w tej sytuacji nie następuje po stronie Zainteresowanych żadne przysporzenie majątkowe. Kwota wypłacana przez Bank mieści się w kwocie wcześniej wpłaconej przez Zainteresowanych do Banku i stanowi jedynie zwrot części nadpłaty ponad kwotę kapitału kredytu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·   dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·   dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazali Państwo, że na podstawie ugody bank umorzy Państwu zadłużenie oraz wypłaci określoną kwotę. Powzięli Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe tych czynności.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję, że w literze a) przepisu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniono: m.in. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem. Zatem kredyt, o którym mowa we wniosku wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.

Należy wskazać, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zrezygnowano z wymogu zaciągnięcia kredytu na „własne” cele mieszkaniowe ze względu na fakt, że zabezpieczone hipotecznie kredyty na cele mieszkaniowe zaciągane były niejednokrotnie przez osoby blisko ze sobą spokrewnione (np. rodzice na rzecz dzieci, w tym w charakterze współkredytobiorców, bez zamiaru zamieszkiwania razem z dziećmi).

Zatem, zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

-   kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

-   kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

-   kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

-   kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;

-   kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

-   kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

W analizowanej sprawie wskazali Państwo, że kredyt został zaciągnięty przez Państwo w 2011 r. na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej polegającej na sfinansowaniu zakupu lokalu mieszkalnego oraz dowolny cel. Kredytowana nieruchomość była zamieszkiwana przez Państwa synów. Pokoje, których w danym roku nie zajmowali Państwa synowie były podnajmowane, w celu obniżenia kosztów mieszkaniowych rodziny. Ponadto, z przedstawionych przez Państwa informacji wynika, że kredyt był udzielony przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, kredyt był zabezpieczony hipotecznie i nie korzystaliście Państwo wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie.

Dodatkowo ww. kredyt w części w jakiej został udzielony na dowolny cel – a w istocie przeznaczony został na zapłatę prowizji za udzielenie kredytu mieszkaniowego –spełnia warunki, o których mowa w ww. rozporządzeniu.

Zatem wobec spełnienia przesłanek wynikających z omawianego Rozporządzenia – możecie Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na sfinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego oraz dowolny cel. Co za tym idzie - nie będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze m.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Z opisu sprawy wynika, że kwota zostanie wypłacona tytułem dokonania rozliczenia w związku z nadpłatą udostępnionego kapitału, czyli będzie to zwrot należności wpłaconych wcześniej do banku, które w ugodzie zostaną uznane za nienależne w związku z usunięciem z Umowy klauzul abuzywnych dot. kredytu denominowanego do waluty obcej. Powyższa kwota mieści się w kwocie, którą przekazaliście Państwo na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych.

Zwrot wpłaconych wcześniej do Banku środków nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W Państwa przypadku w wyniku zawarcia ugody, bank zwróci Państwu środki pieniężne, które mieszczą się w kwocie, którą przekazaliście Państwo do banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, które w wyniku ugody staną się nienależne bankowi. Wobec powyższego, wypłata przez bank na Państwa rzecz tego zwrotu (nadpłaty) będzie dla Państwa neutralna podatkowo.

W wyniku tego zwrotu nie osiągniecie Państwo bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie spowoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądowych, stwierdzić należy, że są one rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko do nich się odnoszących.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A. A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.