0114-KDIP3-2.4011.818.2026.2.MT

Interpretacja indywidualna2026-10-07Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

W zakresie skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem umorzenia wierzytelności oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 9 września 2026 r. (wpływ 14 września 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

4 lipca 2005 r. zawarta została pomiędzy Bankiem X S.A. z siedzibą w (…) zwany dalej „Bankiem” a A.A. (Pani, PESEL: (…)) oraz B.A. (PESEL: (…)) dalej jako: „Kredytobiorca", umowa o kredyt hipoteczny nr (…) dalej jako: „Umowa" opiewająca na kwotę 120.912,76,00 zł. Kredyt został wypłacony w transzach na konto dewelopera. Środki w wysokości 120.912,76 zł zostały przeznaczone na:

  • zakup mieszkania w budowie od dewelopera - kwota 119.715,60 PLN;
  • koszty wliczone w kredyt - kwota 1.197,16 PLN.

Kwota wynikająca z kredytu nie pokrywała całości ceny zakupu nieruchomości, która wynosiła 236.683,13 zł. Część ceny zakupu nieruchomości została poniesiona ze środków własnych w wysokości 116.967,53 zł.

Oprócz lokalu mieszkalnego A.A. oraz B.A. zakupili również udział wynoszący 1/111 części w lokalu niemieszkalnym nr (…) - garażu wielostanowiskowym, tj. miejsce postojowe nr (…) za cenę 24.400,00 zł. Powyższa cena pokryta była ze środków własnych, dlatego w księdze (…) nie została ustanowiona hipoteka.

Środki finansowe z kredytu przeznaczone były na częściowe finansowanie zakupu mieszkania. W kredytowanej nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza. Dla przedmiotowej nieruchomości lokalowej prowadzona jest księga wieczysta (…). Kredyt został zabezpieczony poprzez ustanowienie hipoteki umownej w wysokości 205.551,69 zł na ww. nieruchomości.

Kwota 1.197,16 zł stanowiła kwotę pobranej prowizji.

Aneksem do umowy z 10 lipca 2007 r. zmieniono termin ustanowienia hipoteki, jako zabezpieczenia umowy kredytu.

Aneksem do umowy z 14 października 2014 r. strony ustaliły, że kredyt będzie spłacany we frankach szwajcarskich.

Zgodnie z umowę kredytową został udzielony łącznie na kwotę 120.912,76 zł. Kredyt był Indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Banku X S. A. w dniu uruchomienia kredytu. Kredytobiorcy został wypłacony kredyt w łącznej wysokości 120.912,76 zł, co stanowiło równowartość 47.887,94 CHF.

Pomiędzy Stronami umowy powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. akt (…) o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym w (…) z powództwa Kredytobiorcy przeciwko Bankowi. Kredytobiorcy wnieśli o:

1.  ustalenie, że umowa kredytowa z dnia 4 lipca 2005 r. nr (…) (podpisana w dniu 6 lipca 2005 r.) zawarta pomiędzy A.A. i B.A. a Bankiem X S.A. jest nieważna w całości,

2.  zasądzenie od pozwanego łącznie, ewentualnie solidarnie, na rzecz Powodów kwoty 72.984,98 zł (słownie złotych: siedemdziesiąt dwa tysiące dziewięćset osiemdziesiąt cztery 98/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 i 2 k.c. liczonymi od dnia 28 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy w (…) 6 czerwca 2023 r. sygn. akt (…) wydał wyrok zaoczny w którym:

1.  ustalił, że umowa o kredyt (…) nr (…) z dnia 4 lipca 2005 r. zawarta przez powodów A.A. i B.A. z pozwanym jest nieważna;

2.  zasądził od pozwanego Banku X Spółki Akcyjnej z siedzibą w (…) na rzecz powodów A.A. i B.A. kwotę:

a)  72.984,98 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;

b)  14.167,96 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 września 2022 r. do dnia zapłaty;

c)  oddalił powództwo w pozostałym zakresie;

d)  zasądził od pozwanego Banku X Spółki Akcyjnej z siedzibą w (…) na rzecz powodów A.A. i B.A. kwotę 6.434,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym, kwotę 5.434,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Od tego wyroku zaocznego bank złożył sprzeciw.

W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorczyni było polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu w dniu 11 czerwca 2026 r. doszło do zawarcia ugody pozasądowej. Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami w księgach rachunkowych na dzień 3 czerwca 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 25.074,40 CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosiła 23.226,01 CHF, a kwota odsetek naliczonych do dnia 2 czerwca 2026 r. wynosiła 1.848,39 CHF, co oznaczało że po przeliczeniu na walutę polską po kursie 4,6378 zadłużenie Kredytobiorcy na dzień 2 czerwca 2026 r. wynosiło 116.290,05 PLN.

Na mocy postanowień ugody strony dokonały zmiany zadłużenia, określonego w umowie, na walutę polską. Za podstawę zadłużenia strony przyjęły, że kredyt udzielony na podstawie umowy rozliczony będzie tak jakby od początku stanowił kredyt złotowy oprocentowany zmiennie jako suma wskaźnika WIBOR 3M i stałej marży w wysokości 1,77 %. Rozliczenie dotychczas spłacanych rat kredytu na poczet kredytu w złotych nastąpiło w ten sposób, że każda spłacona rata w pierwszej kolejności zostanie zaliczona na poczet raty odsetkowej, a następnie raty kapitałowej. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, niedobór - powiększa kapitał pozostały do spłaty.

Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską pozostałe do spłaty zadłużenie kredytobiorcy wobec banku z tytułu umowy na dzień 2 czerwca 2026 r. wyniosło 106.721,75 zł.

Bank i kredytobiorcy uzgodnili, że zadłużenie zostanie obniżone o kwotę 105.378,75 zł (zwolnienie z długu). Na skutek obniżenia salda zadłużenia pozostało do spłaty zadłużenie kredytobiorcy wobec banku z tytułu umowy wyniosło 1.343,00 zł.

Strony ustaliły, że kredytobiorca dokona całkowitej wcześniejszej spłaty kredytu wynikającego z umowy kredytu na warunkach określonych w ugodzie.

Wobec zawarcia Ugody Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz kredytobiorcy:

  • 16.200,00 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265),
  • 250,00 zł tytułem zwrotu 1/2 opłaty od pozwu.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego

Wskazała Pani, że zgodnie z § 2 pkt 3 Umowy „Cel kredyt”, kredyt, o którym mowa we wniosku został przeznaczony na:

  • zakup mieszkania w budowie od dewelopera - kwota 119.715,60 PLN;
  • koszty wliczone w kredyt - kwota 1.197,16 PLN.

Kwota 1.197,16 zł wskazana w celu kredytu jako koszty wliczone w kredyt stanowiła prowizję. Zgodnie z § ust. 1 „Od kwoty udzielonego kredytu Bank pobiera jednorazową bezzwrotną prowizję w wysokości 1.197,16 zł, płatną przed uruchomieniem kredytu lub jego pierwszej transzy.”

Kredyt został udzielony przez Bank X S.A. Działalność banku podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Bank X S.A. jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Saldo zadłużenia na dzień zawarcia ugody wynosiło 106.721,75 zł, na kwotę którą to składają się:

1) kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 106.721,75 PLN;

2) odsetki: 0 złotych;

3) koszty i opłaty: 0 złotych.

Na mocy postanowień ugody Strony wspólnie uzgodniły iż, dojdzie do umorzenia kwoty 105.378,75 PLN, która to stanowi wyłącznie część kwoty pozostałej do spłaty tj. z kwoty 106.721,75 PLN

Kwota w wysokości 1.197,16 PLN wskazana w celu kredytu jako „koszty wliczone w kredyt” stanowi jednorazową prowizję od udzielonego kredytu.

Wskazując we wniosku o wydanie Indywidualnej interpretacji podatkowej, iż środki w wysokości 120.912,78 zł zostały przeznaczone na „koszty wliczone w kredyt - kwota 1.197,16 PLN” miała Pani na myśli to, że część z kwoty udzielonego kredytu tj. z kwoty 120.912,76 zł (omyłkowo we wniosku wskazała Pani kwotę 120.912,78 zł) została przeznaczona na pokrycie prowizji w wysokości wynikającej z treści Umowy kredytowej. Zgodnie z umową kredytu został Pani udzielony kredyt w wysokości 120.912,76 zł. Kwota 119.715,60 zł została przeznaczona na zakup mieszkania i ta kwota została przekazana na rachunek dewelopera, natomiast kwota 1.197,16 zł przeznaczona została na pokrycie prowizji od udzielonego kredytu.

W przeszłości nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z zawartą umową kredytową wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie.

Kwota 16.200,00 PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego stanowi kwotę wydatków faktycznie poniesionych przez Panią, natomiast zwrot kwoty 250,00 zł stanowiąca 1/2 z połowy opłaty sądowej, również stanowi zwrot wydatków faktycznie przez Panią poniesionych.

Pytania

1.  Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pani skorzystać z zaniechania w całości czy też proporcjonalnie do celu przeznaczenia środków z umowy kredytu poboru podatku dochodowego na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

2.  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę 16.200,00 PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek, czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę 250,00 PLN stanowiącej częściowy zwrot opłaty od pozwu musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku, czy też jest Pani zwolniona od poboru podatku proporcjonalnie do przeznaczenia kwoty kapitału kredytu?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

Pani zdaniem spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe proporcjonalnie do celu na jaki został przeznaczony kapitał kredytu.

Zgodnie z celem umowy, kredyt został przeznaczony na:

  • zakup mieszkania w budowie od dewelopera -119.715,60 PLN;
  • koszty wliczone w kredyt (prowizja ) - 1.197,16 PLN.

Kwota wynikająca z kredytu nie pokrywała całości ceny zakupu nieruchomości, która wynosiła 236.683,13 zł. Cześć ceny zakupu nieruchomości kredytobiorcy ponieśli ze środków własnych w wysokości 116.967,53 zł

Oprócz lokalu mieszkalnego kredytobiorcy zakupili również udział wynoszący 1/111 części w lokalu niemieszkalnym nr (…) - garażu wielostanowiskowym tj. miejsce postojowe nr (…) za cenę 24.400,00 zł. Powyższa cena pokryta była ze środków własnych.

Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego (…) w (…) z dnia 5 marca 2024 r., z dniem 5 marca 2024 r. została ustanowiona rozdzielność majątkowa pomiędzy Panią, a Pani byłym mężem.

Pani zdaniem jest Pani zwolniona z obowiązku odprowadzenia podatku od kwoty wskazanej w ugodzie tj. kwoty umorzonego zadłużenia po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych w całości. Kwota uzyskana z umowy kredytu została przeznaczona m.in. na zakup mieszkania w budowle od dewelopera. Nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego. W związku z powyższym uważa Pani, że przysługuje Pani zwolnienie od poboru podatku dochodowego.

Ad. 2

W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę 16.200, 00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pani zdaniem koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią, jako strony powodowej. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów, a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym.

Ad. 3

W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę 250, 00 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu. Pani zdaniem koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią, jako strony powodowej. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów, a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

W konsekwencji umorzenie przez bank kwoty kredytu zaciągniętego przez Panią na zakup lokalu mieszkalnego oraz zapłatę prowizji będzie dla Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy, podlegającym opodatkowaniu tym podatkiem.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

1.  Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.  Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego. Zatem główna przesłanka została spełniona.

Ponadto, z przedstawionych przez Panią informacji wynika, że kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, kredyt był zabezpieczony hipotecznie i nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku z tytułu innego kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie.

Mając na uwadze powyższe - przychód uzyskany przez Panią z tytułu umorzenia części kredytu - będzie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego.

Od tego umorzenia nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W konsekwencji Pani stanowisko w zakresie pytania Nr 1 jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej od pozwu

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu - jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Na podstawie art. 96 ww. ustawy:

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Z wniosku wynika, że otrzyma Pani zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrot 1/2 opłaty od pozwu. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrot 1/2 opłaty od pozwu stanowi zwrot faktycznie poniesionych przez Panią wydatków.

W takim wypadku kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków - nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i opłat od pozwu będzie obojętna podatkowo.

W konsekwencji zwrot tych kosztów poniesionych przez Panią nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w tym zakresie pytania Nr 2 i 3 również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a,

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.