0114-KDIP3-2.4011.794.2026.2.BM
Otrzymane od Banku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stanowiące częściowy zwrot rzeczywiście poniesionych kosztów procesu i zastępstwa procesowego, nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy. Tym samym ich otrzymanie nie powoduje powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
5 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 5 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 23 września 2026 r. (wpływ 23 września 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Podlega Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f.”).
7 kwietnia 2008 r. zawarła Pani z Bankiem 1 z siedzibą w (…), poprzednikiem prawnym (…) (dalej: „Bank”), umowę nr (...) o kredyt hipoteczny (…) dla osób fizycznych (dalej: „umowa kredytu”). Na podstawie umowy kredytu Bank udzielił Pani kredytu denominowanego w PLN, w kwocie 182.401,11 PLN stanowiącej równowartość kwoty 86.952,46 CHF (dalej: „kredyt”).
Zgodnie z umową kredytu kredyt był przeznaczony częściowo (tj. kwota 35.061,48 CHF) na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2002 roku w Bank 2 (dalej „kredyt w Banku 2”), a częściowo na dowolny cel - przy czym ta część kredytu w wysokości 51.890,98 CHF została przeznaczona przez Panią na remont Pani lokalu mieszkalnego, sfinansowanego ze środków pochodzących z kredytu w Banku 2, refinansowanego następnie kredytem w Banku 1.
Zgodnie z umową kredytu i harmonogram spłat, poszczególne raty kapitałowo-odsetkowe były ustalane w walucie obcej (CHF), jednak od maja 2008 r. do maja 2018 r. (włącznie) ich faktyczna spłata przez Panią była dokonywana w złotych (PLN), stanowiących równowartość kwot wyrażonych w CHF. Następnie od czerwca 2018 r. do marca 2019 r. (włącznie) raty kapitałowo-odsetkowe spłacane były w CHF.
Kapitał i odsetki od udzielonego kredytu spłacane były w ten sposób, że Bank pobierał z rachunku bankowego ratę kapitałowo-odsetkową. Oznacza to, że odsetki faktycznie spłacane były równocześnie z ratą kapitałową.
Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka kaucyjna ustanowiona na rzecz Banku na nieruchomości położonej w (…) do maksymalnej kwoty 279.000,00 PLN.
W chwili udzielania kredytu Bank był podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych przepisów regulujących funkcjonowanie takich podmiotów, a jego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.
Także Bank 2 w chwili udzielania Kredytu w Banku 2 był podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych przepisów regulujących funkcjonowanie takich podmiotów, a jego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.
W dniu 31 października 2014 r. nastąpiło połączenie prawne Banku 1 z Bankiem. Od tego momentu Bank stał się następcą prawnym Banku 1 i przejął wszystkie prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez Bank 1, w tym również umowę zawartą przez Panią.
10 kwietnia 2019 r. wniosła Pani pozew przeciwko Bankowi, w którym zakwestionowała ważność umowy kredytu oraz domagała się zasądzenia od Banku na Pani rzecz kwot:
- 64.198,11 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz
- kwoty 15.390,81 CHF.
Następnie pismem z 23 września 2019 r. wniosła Pani o rozszerzenie dotychczasowego powództwa o kwotę 1.307,02 CHF pobraną przez Bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych uiszczonych w CHF w okresie od kwietnia 2019 r. do sierpnia 2019 r. włącznie, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia złożenia niniejszego pisma do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt (…) (dalej „Wyrok Sądu Okręgowego”), wydanym w sprawie z Pani powództwa przeciwko Bankowi, Sąd (…):
1. ustalił, że umowa kredytu jest nieważna;
2. zasądził od Banku na Pani rzecz kwoty:
a) 62.967,85 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 maja 2019 r. do dnia zapłaty;
b) 14.848,71 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 maja 2019 r. do dnia zapłaty;
c) 1.307,98 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 8 listopada 2019 r. do dnia zapłaty;
3. zasądził od Banku na Pani rzecz kwotę 6.417,00 PLN tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
4. oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Na skutek wniesionej 27 grudnia 2023 r. przez Bank apelacji od Wyroku Sądu Okręgowego postępowanie toczy się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w (…).
18 czerwca 2026 r. zawarła Pani z Bankiem porozumienie, którego celem było definitywne zakończenie sporu pomiędzy Stronami, pozostającego w związku z zawarciem oraz wykonywaniem umowy kredytu uznanej za nieważną. Zgodnie z zawartym porozumieniem Strony ustaliły:
1. rozliczenie udzielonego kredytu tak, jakby od daty zawarcia umowy kredytu stanowił on kredyt złotowy (w PLN) z zachowaniem warunków i parametrów wskazanych w porozumieniu;
2. zmianę waluty Pani zadłużenia wobec Banku na walutę polską (PLN);
3. zwolnienie Pani przez Bank z długu poprzez umorzenie pozostałej do spłaty, po rozliczeniu, kwoty zadłużenia z tytułu umowy kredytu (wraz z odsetkami, w tym odsetkami zawieszonymi i bieżącymi) w wysokości 179.298,32 PLN (kwota kapitału = 179.127,54 PLN) (dalej: „kwota 1”), które to zwolnienie Pani przyjęła, w następstwie czego saldo Pani zadłużenia wobec Banku pozostające do spłaty na dzień zawarcia Porozumienia wynosi 0,00 PLN;
4. odstąpienie przez Bank od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty kredytu, przy jednoczesnym zgodnym potwierdzeniu przez Strony, że kredyt udzielony na podstawie umowy kredytu został spłacony w całości, a Bank nie będzie dochodził od Pani jakichkolwiek dalszych roszczeń wynikających z umowy kredytu;
5. dokonanie przez Bank zapłaty na Pani rzecz kwoty 135.506,46 PLN (dalej „kwota 2”) tytułem zwrotu kwot wpłaconych przez Panią środków (rat kapitałowo- odsetkowych), a które w wyniku rozliczenia kredytu w PLN stały się nienależne Bankowi;
6. dokonanie przez Bank zapłaty na Pani rzecz kwoty 14.517 PLN (dalej „kwota 3”), tytułem zwrotu kosztów procesu, toczącego się obecnie za sygn. akt (…);
7. dokonanie przez Bank zapłaty na Pani rzecz kwoty 10.800,00 PLN (dalej „kwota 4”), tytułem zwrotu kosztów procesu, toczącego się obecnie za sygn. akt (…);
8. cofnięcie przez Panią pozwu w sprawie z Pani powództwa przeciwko Bankowi toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) sygn. (…);
9. cofnięcie przez Bank pozwu w sprawie z powództwa Banku przeciwko Pani toczącej się przed Sądem Okręgowym sygn. (…).
Ponadto, w porozumieniu wskazano, że w odniesieniu do kwoty 87.804,06 zł, uwzględniającej się w kwocie 135.506,46 PLN (kwota 2) wypłacanej przez Bank na Pani rzecz w wykonaniu porozumienia, po Pani stronie powstanie przychód, a na Banku ciąży obowiązek informacyjny sporządzenia informacji PIT-11.
Koszty postępowania (w tym koszty zastępstwa procesowego) faktycznie poniesione przez Panią w związku z dochodzeniem roszczeń wobec Banku są wyższe od kwoty 23.517 zł, którą w porozumieniu Bank zobowiązał się Pani zwrócić.
Konsekwencją zawarcia porozumienia było wydanie przez Sąd Apelacyjny postanowienia o uchyleniu Wyroku Sądu Okręgowego w części zaskarżonej apelacją Banku i umorzenie postępowania stosownie do art. 355 i art. 386 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego.
Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku dochodowego.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Nie jest Pani obecnie w stanie wskazać dokładnej daty zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2002 r w Banku 2, ponieważ nie posiada Pani już dokumentacji dotyczącej tego kredytu, w tym umowy kredytowej (bazując na informacjach w księdze wieczystej, prawdopodobnie był to 9 września 2002 r). Kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego w stanie niewykończonym, położonego przy ul. (…) w (…).
Była Pani, według jej najlepszej wiedzy, jedynym kredytobiorcą.
Kredyt mieszkaniowy udzielony przez Bank 2 w 2002 r. był zabezpieczony hipotecznie - przedmiot zabezpieczenia stanowiła nieruchomość, której nabycie zostało sfinansowane z tego kredytu, tj. lokal mieszkalny nr (…) położony przy (…).
Odnosząc się do umowy kredytu zawartej przez Panią z Bankiem 7 kwietnia 2008 r. wskazuje Pani, że była Pani jedynym kredytobiorcą.
Zgodnie z § 6 ust. 9 Ugody, na kwotę umorzenia w wysokości 179.298,32 PLN składały się:
- kapitał w wysokości 179.127,54 PLN,
- odsetki skapitalizowane w wysokości 0,00 PLN,
- odsetki zapadłe niespłacone w wysokości 0,00 PLN,
- odsetki od zadłużenia przeterminowanego w wysokości 0,00 PLN,
- odsetki zawieszone w wysokości 134,23 PLN oraz
- odsetki bieżące w wysokości 36,55 PLN.
Jednocześnie Pani zadłużenie z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat związanych z umową kredytu wynosiło 0,00 PLN.
W skład kwoty umorzenia nie wchodzą kwoty odsetek karnych ani inne opłaty około kredytowe.
W treści wniosku, w opisie Ugody (pkt 5) wskazano, że w ramach Ugody uzgodniono dokonanie przez Bank zapłaty na Pani rzecz kwoty 135.506,46 PLN tytułem zwrotu kwot wpłaconych przez Panią środków (rat kapitałowo-odsetkowych), które w wyniku rozliczenia kredytu w PLN stały się nienależne Bankowi.
Ugoda nie określa, z czego wynika kwota 87.804,06 PLN, nie zawiera też jej szczegółowego rozliczenia lub wskazania podstawy kalkulacji. Nie ma Pani wiedzy z czego wynika ta kwota, w jaki sposób została ustalona przez Bank i z jakiego powodu, zdaniem Banku, w odniesieniu do kwoty 87.804,06 PLN, po Pani stronie miałby powstać przychód a na Banku ciążyć obowiązek informacyjny sporządzenia informacji PIT-11. Z Ugody nie wynika, żeby ww. kwota obejmowała odsetki ustawowe za opóźnienie.
W Pani ocenie, skoro cała kwota 135.506,46 PLN stanowi zwrot kwot wpłaconych przez Panią środków (rat kapitałowo-odsetkowych), które w wyniku rozliczenia kredytu w PLN stały się nienależne Bankowi, to w całości kwota ta nie stanowi przychodu, w związku z czym po stronie Banku nie będzie obowiązku informacyjnego PIT-11.
Pytania
Czy w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym:
1. zmiana waluty kredytu na PLN wiązać się będzie z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego?
2. zwolnienie Pani z długu przez Bank, polegające na umorzeniu pozostałego zadłużenia wynikającego z umowy kredytu (kwota 1) skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3. wypłata przez Bank na Pani rzecz, w wykonaniu porozumienia, kwoty 2 stanowić będzie dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
4. odstąpienie przez Bank od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty kredytu oraz rezygnacja z dochodzenia dalszych roszczeń odsetkowych wynikających z umowy kredytu powoduje powstanie po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
5. zwrot przez Bank na Pani rzecz, w wykonaniu porozumienia, kosztów zastępstwa procesowego (kwota 3 oraz kwota 4) stanowić będzie dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1
W Pani ocenie, przewalutowanie kredytu z waluty CHF na walutę PLN jest dla Pani neutralne podatkowo.
Ad. 2
W Pani ocenie, w związku z umorzeniem przez Bank, w wykonaniu porozumienia, pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu umowy kredytu, powstały z tego tytułu przychód podatkowy będzie objęty zaniechaniem poboru podatku co do całej kwoty umorzenia (włączając w to odsetki karne) w całości.
Ad. 3
W Pani ocenie, w związku z wypłatą przez Bank na Pani rzecz kwoty 2 nie powstanie po Pani stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ad 4
W Pani ocenie odstąpienie przez Bank od naliczania odsetek bieżących oraz rezygnacja z dochodzenia dalszych roszczeń odsetkowych nie skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu podatkowego, gdyż w zakresie odsetek niepowstałych brak jest przysporzenia majątkowego.
Ad 5
W Pani ocenie, w związku z wypłatą przez Bank na Pani rzecz kwoty 3 i kwoty 4 nie powstanie po Pani stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie Pani stanowiska:
Ad 1:
Pani zdaniem, przewalutowanie kredytu hipotecznego z waluty obcej (CHF) na walutę polską (PLN) nie powoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem czynność ta pozostaje neutralna podatkowo na gruncie u.p.d.o.f.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, przy czym warunkiem ich powstania jest uzyskanie przez podatnika przychodu. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne, jak również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W orzecznictwie oraz w utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych przyjmuje się, że przychodem podatkowym jest wyłącznie takie zdarzenie, które skutkuje powstaniem po stronie podatnika definitywnego przysporzenia majątkowego, tj. realnego zwiększenia jego aktywów albo trwałego zmniejszenia zobowiązań.
W Pani ocenie przewalutowanie kredytu nie prowadzi do powstania takiego przysporzenia. Operacja ta polega wyłącznie na zmianie waluty, w której wyrażone jest istniejące zobowiązanie wobec banku. W wyniku przewalutowania nie dochodzi ani do otrzymania przez Panią środków pieniężnych, ani do umorzenia całości lub części zobowiązania. Tym samym nie powstaje przysporzenie majątkowe w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.
Zmianie ulega jedynie sposób określenia wartości istniejącego zobowiązania kredytowego, co ma charakter wyłącznie techniczny i nie wpływa na powstanie przychodu podatkowego, w tym w szczególności przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych, zgodnie z którą przewalutowanie kredytu walutowego stanowi jedynie zmianę waluty zobowiązania, a tym samym nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego po stronie kredytobiorcy. W konsekwencji czynność ta należy uznać za neutralną podatkowo na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ad. 2
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychodem jest również wartość umorzonych zobowiązań podatnika. Jeżeli zatem w ramach zawartego porozumienia Bank umorzył Pani zobowiązanie (zwolnił Panią z części długu) z tytułu umowy kredytu, wartość tego umorzonego zobowiązania stanowić będzie po Pani stronie przychód.
Jednak mimo powstania przychodu, w Pani ocenie, nie powstanie po Pani stronie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od wartości umorzonego kredytu w części objętej zaniechaniem poboru podatku.
Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (dalej: „Rozporządzenie MF”) zaniechano poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
W Pani ocenie umorzenie przez Bank pozostałej do spłaty części kredytu może korzystać z przewidzianego Rozporządzeniem MF zaniechania poboru podatku. Kredyt został bowiem częściowo przeznaczony na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, który spełniał warunki określone w § 1 ust. 4 Rozporządzenia MF.
Jednocześnie pozostała część kredytu została przeznaczona na finansowanie remontu Pani lokalu mieszkalnego, który stanowi wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d u.p.d.o.f. Dla oceny spełnienia przesłanki z art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. decydujące znaczenie ma bowiem rzeczywiste przeznaczenie środków z kredytu, a nie wyłącznie formalne określenie celu w umowie kredytowej. Wydatkowanie środków z kredytu na remont lokalu mieszkalnego mieści się też w zakresie „dowolnego celu” wskazanego w umowie kredytu. Złożyła Pani Bankowi oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, w którym oświadczyła Pani, że kredyt został zaciągnięty w całości na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.
W konsekwencji cały kredyt został przeznaczony na realizację celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. zarówno na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, jak i na remont Pani własnego lokalu mieszkalnego.
Wskazuje Pani, że nie występuje część kredytu przeznaczona na cele inne niż mieszkaniowe, gdyż zarówno środki przeznaczone na spłatę kredytu mieszkaniowego, jak i środki przeznaczone na remont lokalu mieszkalnego służyły realizacji jednego celu mieszkaniowego.
W Pani ocenie spełnione są zatem przesłanki zastosowania zaniechania poboru podatku wynikające z Rozporządzenia MF, ponieważ kredyt stanowi kredyt mieszkaniowy w rozumieniu tego rozporządzenia, tj. został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r., był zabezpieczony hipoteką oraz został zaciągnięty na realizację wydatków określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.
W konsekwencji, po zawarciu porozumienia z Bankiem, wartość umorzonego zobowiązania będzie stanowiła dla Pani przychód podatkowy, jednak w całości korzystać będzie z zaniechania poboru podatku przewidzianego w Rozporządzeniu MF.
Ad. 3
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przyjmuje się, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zwiększającym aktywa lub zmniejszającym pasywa), o charakterze definitywnym, bezzwrotnym. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe (czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych w pieniądzu lub w naturze, czy to w wyniku zmniejszenia jego zobowiązań wobec innych podmiotów).
Kwota 2, którą Bank Pani zwróci w wykonaniu porozumienia, stanowić będzie częściowy zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Panią do Banku w wykonaniu umowy kredytu. Skoro zatem wypłata przez Bank kwoty 2 stanowić będzie zwrot środków nadpłaconych przez Panią ponad faktyczne saldo kredytu, to ich zwrot przez Bank nie spowoduje po Pani stronie przyrostu majątkowego, a jedynie wypłatę (zwrot) środków, które wcześniej zostały przez Panią zapłacone na rzecz Banku. Tym samym otrzymanie od Banku kwoty 2 nie spowoduje powstania po Pani stronie jakiegokolwiek przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ad. 4
W przedstawionym stanie faktycznym odstąpienie przez Bank od naliczania odsetek bieżących oraz rezygnacja z dochodzenia dalszych roszczeń odsetkowych nie skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu podatkowego.
W zakresie, w jakim Bank odstępuje od naliczenia odsetek, które nie zostały jeszcze naliczone i nie stały się wymagalne, nie dochodzi do umorzenia istniejącego zobowiązania, lecz do sytuacji, w której zobowiązanie do zapłaty odsetek nie powstaje w ogóle. W konsekwencji brak jest jakiegokolwiek przysporzenia po Pani stronie, które mogłoby stanowić przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
Ad. 5
Pani zdaniem, kwota 3 i kwota 4 otrzymane od Banku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie będą stanowiły dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Zwrot ten ma na celu częściowy zwrot poniesionych wcześniej przez Panią wydatków na dochodzenie roszczeń przeciwko Bankowi, w tym wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, które były faktycznie wyższe od tych zwracanych przez Bank w wykonaniu porozumienia. Jako rekompensata poniesionych wcześniej wydatków, kwota 3 i kwota 4 otrzymane od Banku nie spowodują dla Pani przyrostu majątkowego. Tym samym ich otrzymanie od Banku nie będzie skutkowało powstaniem po Pani stronie przychodu do opodatkowania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank umorzył Pani zadłużenie, zmieni walutę kredytu oraz wypłacił określony kwoty. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tych czynności.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy,
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.
Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności - Kwota 1
Z przepisów omawianego rozporządzenia w szczególności wynika, że zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie, w przypadku gdy został on zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw. Przy czym istotne jest, by osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, a kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota wierzytelności może obejmować zarówno kapitał jak i odsetki, prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.
W przypadku, gdy w umowie kredytu nie został wskazany cel jego przeznaczenia, gdyż z umowy wynika, że kredyt został zaciągnięty na dowolny cel, a pozostałe okoliczności (np. faktyczne przeznaczenie środków z niego pochodzących) wskazują, że celem jego zaciągnięcia była realizacja przez podatnika własnego celu mieszkaniowego, wskazują, że taki kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 ww. ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że w 2008 r. zaciągnęła Pani kredyt, którego część została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2002 r. na nabycie lokalu mieszkalnego, a pozostała część - na dowolny cel, przy czym ta część została faktycznie przeznaczona na remont tego lokalu. Kredyt z 2002 r. był zabezpieczony hipoteką na nabytym lokalu, który służył zaspokojeniu Pani własnych potrzeb mieszkaniowych.
Określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem poboru podatku, rozporządzenie odwołuje się do wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmujących m.in. nabycie lokalu mieszkalnego oraz jego remont. Tym samym zarówno spłata wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, jak i remont lokalu pozostawały w bezpośrednim związku z realizacją Pani celu mieszkaniowego.
Zatem główną przesłaną do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie tego kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika wymieniony w art. 21 ust. 25 ustawy ma charakter zamknięty - jest to wyliczenie enumeratywne.
W art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jako jeden z wydatków na cele mieszkaniowe - został wymieniony również remont lokalu mieszkalnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.
Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) jako:
Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu. Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Za „remont” budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego budynku jako nieruchomości i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od budynku bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące utrzymaniu budynku we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie budynku mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej nowo wybudowanego budynku. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” budynku mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi budynku mieszkalnego.
Skoro kredyt zaciągnięty w 2008 r. został przeznaczony częściowo na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2002 r. na nabycie lokalu mieszkalnego, a częściowo na dowolny cel, ale faktycznie przeznaczony na remont tego lokalu, to spełnia on przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu. Ponadto nigdy wcześniej nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
W tym przypadku zostały zatem spełnione warunki do zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
W konsekwencji umorzenie przez Bank części zobowiązania z tytułu kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe stanowi dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jednakże do uzyskanego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku na podstawie ww. rozporządzenia.
W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zobowiązania w wysokości 179.298,32 zł.
Zatem Pani stanowisko zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.
Przewalutowanie kredytu
Jak już wcześniej wskazano, otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W ramach operacji przewalutowania nie dochodzi do transferu/przelewu środków pieniężnych, nie dochodzi do uregulowania w jakiejkolwiek formie zobowiązania wynikającego z umowy kredytu - zmianie ulega jedynie waluta, w której zobowiązanie ma być uregulowane. Przewalutowanie stanowi wyłącznie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie, na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie.
Zatem przewalutowanie hipotecznego kredytu bankowego zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe podatnika (w walucie obcej lub w polskich złotych, lecz indeksowanego do waluty obcej, np. CHF) nie powoduje, jak np. umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu, definitywnego zredukowania zobowiązania wobec kredytodawcy. W przeciwieństwie do umorzenia, przewalutowanie kredytu hipotecznego jest neutralne podatkowo i nie powoduje po stronie podatnika powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Samo przewalutowanie stanowi jedynie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie.
W Pani sytuacji opisanej we wniosku, tj. przewalutowania na złotówki kredytu indeksowanego kursem CHF, zmianie ulega jedynie waluta, w której zobowiązanie miało być uregulowane.
Zatem samo przewalutowanie kredytu nie skutkuje dla Pani powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem jest prawidłowe.
Skutki podatkowe wypłaty Kwoty 2
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Bank zobowiązał się do wypłaty na Pani rzecz kwoty 135.506,46 zł tytułem zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych wcześniej przez nią wpłaconych. Zgodnie z porozumieniem raty te, w wyniku rozliczenia Kredytu w PLN, stały się nienależne Bankowi.
Należy zauważyć, że otrzymanie przez Panią tej kwoty nie powoduje powstania przychodu podatkowego, jeżeli stanowi ona wyłącznie zwrot środków, które wcześniej zostały przez Panią przekazane Bankowi, a które stały się nienależne Bankowi.
W takim przypadku nie otrzymuje Pani dodatkowego przysporzenia majątkowego. Otrzymuje Pani jedynie zwrot własnych środków, które wcześniej zostały wydatkowane na spłatę kredytu. Zwrot tych środków nie powoduje więc rzeczywistego zwiększenia Pani majątku.
Istotne znaczenie ma przy tym rzeczywisty charakter wypłaconej kwoty. W porozumieniu „kwota 2” została określona jako zwrot wcześniej wpłaconych przez Panią rat kapitałowo-odsetkowych, które w wyniku rozliczenia kredytu stały się nienależne Bankowi.
W związku z powyższym samo wskazanie przez Bank, że część „kwoty 2” w wysokości 87.804,06 zł stanowi przychód i zostanie wykazana w informacji PIT-11, nie przesądza o podatkowym charakterze tej kwoty. O kwalifikacji podatkowej decyduje bowiem rzeczywisty charakter otrzymanego świadczenia.
Jeżeli zatem kwota 87.804,06 zł stanowi część „kwoty 2” w wysokości 135.506,46 zł, a cała „kwota 2” jest zwrotem wcześniej wpłaconych przez Panią rat kapitałowo-odsetkowych, to również kwota 87.804,06 zł mieści się w wartości środków wcześniej przekazanych przez Panią Bankowi.
W konsekwencji, przy założeniu, że „kwota 2” w całości ma charakter zwrotu wcześniej uiszczonych rat i nie zawiera dodatkowego świadczenia stanowiącego definitywne przysporzenie majątkowe, jej otrzymanie, w tym również części w wysokości 87.804,06 zł, nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za prawidłowe.
Skutki podatkowe odstąpienia od naliczania odsetek bieżących związanych z ostatnią ratą kredytu oraz dochodzenia dalszych roszczeń wynikających z umowy kredytu
Z przedstawionego opisu wynika, że Bank w zawartym porozumieniu zrezygnował z naliczania odsetek bieżących związanych z ostatnią ratą kredytu oraz zobowiązał się, że nie będzie dochodził od Pani dalszych roszczeń wynikających z umowy kredytu.
Należy rozróżnić odsetki, które zostały już naliczone i stanowiły Pani zobowiązanie, od odsetek, których Bank dopiero mógłby naliczyć, ale zrezygnował z ich naliczania.
W „kwocie 1”, tj. w kwocie 179.298,32 PLN umorzonego zadłużenia, zostały już uwzględnione odsetki zawieszone w wysokości 134,23 PLN oraz odsetki bieżące w wysokości 36,55 PLN. Odsetki te były więc elementem istniejącego zadłużenia i zostały objęte umorzeniem.
Natomiast w przypadku odsetek, z których Bank zrezygnował z naliczenia w związku z ostatnią ratą, zobowiązanie takie jeszcze nie powstało. Nie można zatem uznać, że Bank umorzył istniejący dług. Nie uzyskała Pani w tym zakresie żadnego dodatkowego przysporzenia majątkowego.
W konsekwencji rezygnacja Banku z naliczenia przyszłych odsetek oraz z dochodzenia roszczeń, które nie powstały, nie powoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za prawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - Kwota 3 i Kwota 4
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. ustawy Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym koszty postępowania sądowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Z wniosku wynika, że otrzymała Pani zwrot kosztów postępowania. Koszty postępowania sądowego to kwota niższa niż faktycznie poniesione przez Panią koszty związane z postępowaniem sądowym. Zwrot kosztów postępowania sądowego stanowi częściowy zwrot faktycznie poniesionych przez Panią wydatków. W takim wypadku kwota ta będzie stanowiła jedynie częściowy zwrot poniesionych wcześniej wydatków - nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego będzie obojętna podatkowo.
W konsekwencji otrzymane od Banku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (kwota 3 i kwota 4), stanowiące częściowy zwrot rzeczywiście poniesionych kosztów procesu i zastępstwa procesowego, nie stanowią dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy. Tym samym ich otrzymanie nie powoduje powstania po Pani stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 5 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzega Pani, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Panią stan faktyczny.
W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Panią kwot.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów