0114-KDIP3-2.4011.761.2026.1.BM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe 

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W okresie od 15 września 1980 r. do 28 kwietnia 2020 r. była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w (…) („Pracodawca”). Przez ponad czterdzieści lat wykonywała Pani pracę na rzecz pracodawcy, nie otrzymując negatywnych ocen Pani pracy ani zastrzeżeń co do sposobu wykonywania obowiązków.

W dniu 28 kwietnia 2020 r. pracodawca rozwiązał z Panią umowę w trybie art. 52 Kodeksu pracy. W chwili rozwiązania umowy o pracę była Pani pracownikiem w wieku przedemerytalnym, zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.; „Kodeks pracy”) i podlegała z tego tytułu pełnej ochronie.

Wskutek działania pracodawcy złożyła Pani do Sądu Rejonowego (…) na podstawie art. 56 i 57 Kodeksu pracy odwołanie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, wnosząc w szczególności o przywrócenie do pracy i zasądzenie od pracodawcy wynagrodzenia za cały czas pozostawiania bez pracy wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wręczenia jej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2025 r. sygn. akt (…) Sąd Rejonowy (…) przywrócił Panią do pracy na dotychczasowe warunki pracy i płacy oraz w szczególności zasądził od pracodawcy kwotę 26.505 zł tytułem wynagrodzenia za trzy miesiące pozostawania bez pracy, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Apelację od powyższego wyroku złożyły obie strony procesu.

W dniu 19 maja 2026 r. Sąd Okręgowy w (…) orzeczeniem z dnia 19 maja 2026 r., sygn. akt (…), zasądził w szczególności (w punkcie 1. Wyroku) od pozwanego pracodawcy kwotę po 8.835,00 zł (osiem tysięcy osiemset trzydzieści pięć złotych) miesięcznie od 29 kwietnia 2020 r. do dnia podjęcia pracy, tytułem wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po dniu podjęcia pracy do dnia zapłaty, pod warunkiem podjęcia jej w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu wyroku („Świadczenie”).

W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy powołał w szczególności art. 57 § 2 Kodeksu pracy oraz art. 39 Kodeksu pracy: „[...] zgodnie z art. 57 § 2 Kodeksu pracy pracownikowi, o którym mowa w art. 39 Kodeksu pracy, w razie przywrócenia go do pracy przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, czyli wysokość wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy według art. 57 § 2 Kodeksu pracy jest związana z rozwiązaniem stosunku pracy z pracownikiem podlegającym ochronie przed wypowiedzeniem, między innymi, na podstawie właśnie art. 39 Kodeksu pracy. Skoro ustawodawca zakazał rozwiązania stosunku pracy z określoną kategorią pracowników to naruszenie tego zakazu rodzi obowiązek pełnej rekompensaty skutków bezprawnego rozwiązania stosunku pracy”.

1 czerwca 2026 r. stawiła się Pani do pracy.

Zasądzone przez Sąd Świadczenie stanowi dla Pani formę kompensacji szkody oraz krzywdy wyrządzonej wskutek bezprawnych działań pracodawcy. W szczególności Świadczenie to nie stanowi ekwiwalentu za świadczenie wzajemne, jako że nie wykonywała Pani pracy za okres, za który Świadczenie zostało zasądzone. Świadczenie obejmuje zarówno szkody majątkowe, jak i niemajątkowe wynikające z naruszenia dóbr osobistych, pogorszenia stanu zdrowia oraz długotrwałych negatywnych konsekwencji życiowych i zawodowych. Gdyby pracodawca nie dopuścił się bezprawnych działań, nie powstałaby szkoda wymagająca naprawienia, a tym samym nie istniałaby podstawa do wypłaty świadczenia.

Pracodawca tytułem wykonania Wyroku wypłacił na Pani rzecz w kwotę 385.069,48 zł (trzysta osiemdziesiąt pięć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć złotych 48/100), na którą składały się: 376.765,74 zł (trzysta siedemdziesiąt sześć tysięcy siedemset sześćdziesiąt pięć złotych 74/100) tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy po potrąceniu składek: emerytalnej, rentowej, chorobowej, następnie składki zdrowotnej oraz zaliczki na podatek dochodowy według skali od kwoty 645.544 zł, a także odsetki za zwłokę, oraz zwrot kosztów.

Utrata zatrudnienia oraz sposób postępowania pracodawcy były dla Pani zdarzeniem o charakterze traumatycznym, wiążącym się z poczuciem niesprawiedliwości, naruszeniem godności osobistej oraz koniecznością wieloletniego dochodzenia swoich praw przed sądem. Postępowanie sądowe trwało sześć lat. W ocenie Sądu oraz Pani działania pracodawcy miały charakter długotrwałego nękania, szykanowania oraz mobbingu. Wskazuje Pani również na dyskryminację ze względu na płeć oraz wiek ochronny. Obecnie oczekuje Pani na ogłoszenie wyroku w odrębnym postępowaniu dotyczącym mobbingu.

Konsekwencją opisanych działań pracodawcy było istotne pogorszenie Pani stanu psychicznego, konieczność korzystania z pomocy psychiatrycznej oraz podjęcia leczenia farmakologicznego. Wieloletni stres związany z utratą pracy, niepewnością finansową oraz utratą poczucia bezpieczeństwa wywarł znaczący wpływ na Pani życie rodzinne, społeczne i zdrowotne.

Otrzymane Świadczenie ma charakter kompensacyjny, ponieważ stanowi rekompensatę rzeczywistej szkody oraz krzywdy poniesionej wskutek bezprawnego pozbawienia Pani zatrudnienia oraz naruszenia Pani praw pracowniczych. Sam fakt zasądzenia Świadczenia pozostaje bezpośrednim następstwem wyrządzonej krzywdy, co uzasadnia jego odszkodowawczy charakter.

Pytanie

Czy świadczenie pieniężne zasądzone na Pani rzecz przez Sąd Okręgowy (…) orzeczeniem z dnia 19 maja 2026 r., sygn. (…), korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku odpowiedzi przeczącej, czy świadczenie pieniężne zasądzone na Pani rzecz przez Sąd Okręgowy (…) orzeczeniem z dnia 19 maja 2026 r., sygn. (…), korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem otrzymane Świadczenie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 592 ze zm.; „updof”), ponieważ:

·         ma charakter odszkodowawczy lub zadośćuczynienia,

·         wynika z bezprawnego działania pracodawcy,

·         zostało zasądzone przez sąd,

·         naprawia rzeczywistą szkodę oraz krzywdę,

·         nie stanowi przychodu ze stosunku pracy,

·         jego wysokość i zasady ustalenia wynikają z przepisów Kodeksu pracy.

W okresie, za który zasądzono Świadczenie nie była Pani zobowiązana do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, a tym bardziej w określonym czasie, miejscu i pod określonym kierownictwem. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uznania, że stanowi ono przychód związany bezpośrednio z tym stosunkiem i tym samym nie ma podstaw do opodatkowania jako przychodu ze stosunku pracy.

Gdyby Świadczenie było wynagrodzeniem miesięcznym ze stosunku pracy, to powinno być wypłacone przede wszystkim za miesiące, kiedy praca była świadczona, z odsetkami za opóźnienie, a przede wszystkim z uwzględnieniem okresów, za które miałoby być należne. Jednakże przedmiotowe Świadczenie nie ma charakteru periodycznego.

Należy podkreślić, że w przypadku wynagrodzenia miesięcznego w wysokości 8.835 zł, w roku osiąga Pani przychody w wysokości nieprzekraczającej progu 120.000 zł, co w konsekwencji nie generuje opodatkowania według stawki 32%.

Świadczenie nie jest ekwiwalentem za pracę, lecz rekompensatą szkody i krzywdy powstałej wskutek naruszenia prawa przez pracodawcę. W związku z tym nie może być kwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy.

Pani zdaniem otrzymane Świadczenie stanowi odszkodowanie otrzymane na podstawie wyroku sądowego, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw (w tym wypadku Kodeksu pracy), a odszkodowanie to nie zostało wprost zakwalifikowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych do odszkodowań wyłączonych ze stosowania zwolnienia z podatku dochodowego, bowiem wynika z wyroku sądowego, a więc stanowi odszkodowanie zwolnione od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b updof. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza to stanowisko np. w wyrokach z 27 maja 2021 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 3420/18 oraz z 25 listopada 2021 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 982/21.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 updof wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem:

a)    określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)    odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)    odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)    odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)    odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)     odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)    odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zwolnieniem tym objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b updof, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)    otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)    dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zwolnienie powyższe obejmuje zatem swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b updof wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści.

Świadczenie zostało zasądzone przez Sąd i jego wysokość została określona w wyroku — spełnia więc przesłanki zwolnienia.

Świadczenie nie ma cech przychodu ze stosunku pracy:

•        nie jest wynagrodzeniem,

•        nie jest ekwiwalentem za pracę,

•        nie jest świadczeniem wzajemnym,

•        nie wynika z umowy o pracę,

•        nie jest korzyścią uzyskaną w związku z wykonywaniem pracy.

Jest konsekwencją bezprawnego działania pracodawcy.

W przedmiotowej sprawie istnieje związek przyczynowy między bezprawnym działaniem pracodawcy, powstaniem szkody, wypłatą świadczenia. Gdyby pracodawca nie dopuścił się bezprawnych działań, nie doszłoby do rozwiązania umowy o pracę, nie powstałaby szkoda majątkowa i niemajątkowa, nie byłoby podstaw do zasądzenia świadczenia.

Świadczenie jest więc konsekwencją szkody, a nie elementem stosunku pracy.

Założenia wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 3b updof zostały w warunkach niniejszej sprawy zrealizowane. Źródłem wypłaty Świadczenia był przepis art. 57 § 2 Kodeksu pracy. Świadczenie to zostało określone jako wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W istocie jest to jednak świadczenie o charakterze odszkodowawczym, co wynika z jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w wyroku z 25 października 2007 r., o sygn. akt II BP 11/07 (Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych), wskazał, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stanowi odszkodowanie wyłącznie za utracone wynagrodzenie za pracę, a nie za inną szkodę (straty, utracone korzyści), którą pracownik mógł ponieść w wyniku rozwiązania umowy o pracę. Roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie jest tu odrębnym roszczeniem, gdyż ściśle łączy się z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Orzekając o przywróceniu do pracy, Sąd pracy obligatoryjnie orzeka również o wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy. Zdaniem Sądu świadczenia należne pracownikowi z tytułu naruszenia przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, w sytuacji gdy zostało otrzymane na podstawie wyroku, będzie objęte dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b updof, ponieważ jest ono odszkodowaniem.

W wyroku z 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II PK 117/08 (Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych) Sąd Najwyższy, w odniesieniu do należnego pracownikowi wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, podkreślił że świadczenie to ma charakter odszkodowawczy, ma rekompensować pracownikowi utracone wynagrodzenie w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. Pokrywa szkodę, jakiej doznał pracownik z powodu utraty możliwości zarobkowania. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie mają charakteru periodycznego tak jak wynagrodzenie za pracę, ani majątkowo-przysparzającego, lecz charakter kompensacyjno- odszkodowawczy, ponadto nie odwzajemniają pracy i stąd nie mieszczą się w prawniczym (doktrynalnym) pojęciu wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o którym mowa w art. 47 i art. 57 Kodeksu pracy - jest w istocie także odszkodowaniem, albowiem wypłacane jest za okres przypadający po ustaniu stosunku pracy. Zdaniem Sądu Najwyższego, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 47 i art. 57 Kodeksu pracy), jest szczególnym świadczeniem odszkodowawczym i niewątpliwie nie jest ono wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Jego charakter odszkodowawczy wyraża się w tym, że stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek niezgodnego z prawem pozbawienia go zatrudnienia. W istocie nie jest ono przeznaczone na pokrycie kosztów utrzymania pracownika, które pracownik z oczywistych przyczyn musiał ponieść już wcześniej, w czasie pozostawania bez pracy. Nawet jeżeli byłoby faktycznie na ten cel przeznaczone (np. na pokrycie długów zaciągniętych przez pracownika w związku z koniecznością ponoszenia kosztów utrzymania w okresie pozostawania bez pracy), to nie taki jest jego sens normatywny. W tej sytuacji trudno nawet twierdzić, aby świadczenie to zastępowało wynagrodzenie za pracę (było jego substytutem).

W uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2009 r., o sygn. akt I PZP 2/09 stwierdzono, że określone w art. 47 i art. 57 Kodeksu pracy wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy bywa powszechnie postrzegane jako majątkowe świadczenie odszkodowawcze, które pełniło funkcję uproszczonej, ale pewnej i w zamierzeniu ustawodawcy szybkiej sankcji prawa pracy stosowanej wobec pracodawcy za samo wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę.

W orzeczeniu z 10 marca 2010 r., o sygn. akt II PK 265/09, Sąd Najwyższy podkreślił, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (z art. 47 i art. 57 Kodeksu pracy) ma charakter odszkodowania za utratę wynagrodzenia wynikającą z bezprawnego wypowiedzenia umowy o pracę lub szerzej, szkody poniesionej wskutek wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Wynagrodzenie to (czyli odszkodowanie) nie zależy od tego, czy wskutek ustania stosunku pracy pracownik został pozbawiony na jakiś czas lub trwale dochodów, czy też podjął inną pracę w miejsce utraconego zatrudnienia.

W wyroku Sądu Najwyższego z 14 marca 2017 r., sygn. akt II PK 5/16 wskazano na odszkodowanie, z powołaniem na art. 56 i art. 58 Kodeksu pracy, które przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Takie odszkodowanie nie reaktywuje stosunku pracy, a jest dla pracownika zrekompensowane wymierną wartością finansową, a dla pracodawcy stanowi sankcję za podjęcie czynności naruszającej prawo. Ustawodawca stanowczo nie przewidział by sytuacja zasądzenia odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów wpływała na byt prawny już zakończonego stosunku pracy. Zasądzenie takiego odszkodowania nie powoduje przedłużenia czasu trwania stosunku pracy o okres, za który zostało ono przyznane.

Sąd Najwyższy wyraził także pogląd, że z konstrukcyjnego punktu widzenia wynagrodzenie z art. 57 § 1 i § 2 Kodeksu pracy służy naprawieniu szkody, jaką poniósł pracownik w wyniku utraty zarobku wskutek niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy. Oznacza to, że wynagrodzenie z art. 57 § 1 i § 2 Kodeksu pracy jest szczególnym świadczeniem odszkodowawczym, którego specyfika wyraża się w tym, że choć stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek bezprawnego pozbawienia zatrudnienia, to jednak samo świadczenie w istocie jest oderwane od poniesionej straty. W rezultacie, poza funkcją kompensacyjno- odszkodowawczą wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy pełni też rolę sankcji wobec pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy oraz funkcję profilaktyczną (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2019 r., o sygn. akt II PK 170/18).

Zdaniem Sądu Najwyższego, które przedstawił m.in. w wyroku z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II PK 254/17, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy posiada właściwości odszkodowawcze i pełni rolę kompensacyjną względem utraty wynagrodzenia w rezultacie niemożności wykonywania pracy wskutek wadliwego lub bezprawnego rozwiązania stosunku pracy. Jest to zatem wynagrodzenie zasądzane za czas niewykonywania pracy, w którym pracownik mógłby ją świadczyć, tyle że doznał przeszkód wskutek bezprawnych działań pracodawcy. Wynagrodzenie z art. 57 § 1 i § 2 Kodeksu pracy należy się za niedopuszczenie pracownika do pracy. Przysługuje bez względu na winę pracodawcy i wystąpienie szkody po stronie zatrudnionego, jedynym warunkiem jego przyznania jest podjęcie przez pracownika pracy, do której został przywrócony.

Powyższe przykłady orzeczeń i wyrażonych w nich poglądów Sądu Najwyższego potwierdzają jednoznacznie tezę o odszkodowawczym charakterze świadczenia z Kodeksu pracy świadczenia należne pracownikowi z tytułu naruszenia przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę (za wypowiedzeniem) w sytuacji, gdy zostało otrzymane na podstawie wyroku, będzie objęte dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b updof, ponieważ jest ono odszkodowaniem.

Jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych jest zgodne z przedstawionym wyżej stanowiskiem Sądu Najwyższego. Sądy administracyjne w sposób jednoznaczny traktują wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy jako odszkodowanie za szkodę, jaką poniósł pracownik w wyniku utraty wynagrodzenia za pracę wskutek niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy, oraz jako odszkodowanie wypłacone pracownikowi, którego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów Kodeksu pracy.

Sądy administracyjne potwierdzają, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 albo z art. 21 ust. 1 pkt 3b updof, jeśli wynika z wyroku sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił potrzebę odwoływania się do wypracowanej w tym względzie przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej, czego konsekwencją jest zakwalifikowanie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy do kategorii odszkodowania użytego w art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b updof (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 3420/18; z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 982/21; także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/G143/15).

W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II FSK 982/21 orzekł, że dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b updof należy uwzględnić, że o charakterze danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, ale rzeczywisty charakter świadczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku organu i Sądu pierwszej instancji w art. 57 § 2 Kodeksu pracy mamy do czynienia ze świadczeniem o charakterze odszkodowawczym, co wynika z jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Potrzeba odwołania się do wypracowanej w tym względzie przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej jest konsekwencją tego, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wprowadzają definicji ustawowej "odszkodowania", którym to zwrotem posłużył się ustawodawca w treści art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b updof.

W wyroku z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II FSK 333/22, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost: „Zasądzone przez sąd pracy wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy wynikające z art. 57 § 2 Kodeksu pracy korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.” Biorąc pod uwagę stan faktyczny, przedstawione argumenty oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych, otrzymane Świadczenie:

•        nie stanowi przychodu ze stosunku pracy,

•        ma charakter odszkodowawczy i kompensacyjny,

•        wynika z przepisów Kodeksu pracy,

•        naprawia rzeczywistą szkodę oraz krzywdę,

•        wynika z bezprawnego działania pracodawcy,

•        zostało zasądzone przez sąd,

•        spełnia przesłanki art. 21 ust. 1 pkt 3 lub pkt 3b updof,

•        korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z ww. przepisem:

Zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.

Pojęcie przychodów

W świetle art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:

1. w dniu 28 kwietnia 2020 r. pracodawca rozwiązał z Panią umowę o pracę w trybie art. 52 Kodeksu pracy;
2. wystąpiła Pani do Sądu odwołanie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, wnosząc w szczególności o przywrócenie do pracy i zasądzenie od pracodawcy wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wręczenia Pani oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia;
3. wyrokiem z dnia 28 lutego 2025 r. Sąd przywrócił Panią do pracy oraz zasądził na Pani rzecz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.

Powzięła Pani wątpliwość, czy otrzymane świadczenie może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

Zwolnienie to jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. W związku z tym, tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia wynikającego z przepisów prawa pracy pozwala na zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy jednoczesnym braku wyłączeń, o jakich mowa w lit. a)-g) tego przepisu.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej lub odpowiedzialności kontraktowej, a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Powyższe regulacje, mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie.

Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy:

Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 45, art. 56, art. 99 Kodeksu pracy).

Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę reguluje Kodeks pracy.

Stosownie do art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

Zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu pracy:

W myśl art. 45 § 1-3 ww. Kodeksu:

Stosownie do art. 47 Kodeksu pracy:

W myśl natomiast art. 47¹ ww. Kodeksu:

Zgodnie zaś z art. 56 § 1 ww. Kodeksu:

W myśl art. 57 § 1 ww. Kodeksu:

Z powyższych regulacji wynika, że zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Wynagrodzenia tego nie można traktować jako odszkodowania za bezprawne rozwiązanie stosunku pracy przysługującego na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu pracy. Kodeks pracy wprowadza wyraźne rozgraniczenie pomiędzy wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy, a odszkodowaniem. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługuje wówczas, gdy orzeczono o przywróceniu do pracy (art. 57 § 1 Kodeksu pracy), natomiast o odszkodowaniu można mówić w sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem przepisów, a pracownik nie żąda przywrócenia do pracy (art. 56 § 1 Kodeksu pracy).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia jasno wynika, że wniosła Pani o przywrócenie do pracy oraz o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd uwzględnił Pana roszczenie i zasądził przywrócenie do pracy, jak również wypłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Zatem zasądzone wynagrodzenie nie jest odszkodowaniem, a świadczeniem związanym bezpośrednio ze stosunkiem pracy. Kwota wypłaconego wynagrodzenia stanowi więc przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2029/07. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że:

W wyroku z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1504/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:

Ponadto, w wyroku z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3966/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:

Powyższe orzeczenia potwierdzają stanowisko organu przedstawione w niniejszej interpretacji.

Zatem wypłacone Pani wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, w związku z Pani przywróceniem do pracy, nie jest odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem, lecz stanowi przychód ze stosunku pracy.

Do wypłaty zasądzonej przez Sąd na mocy wyroku, będącej wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy nie ma zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3 ani z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ww. przepisy odnoszą się literalnie do odszkodowań i zadośćuczynień, a w niniejszej sprawie została Pani przywrócona do pracy i otrzymała Pani wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W sprawie tej wystąpił ciąg zdarzeń przyczynowo skutkowych, w których jedno zdarzenie warunkowało powstanie kolejnego. Ponieważ została Pani przywrócona do pracy, to przysługiwało Pani wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Gdyby natomiast Sąd orzekł, że przysługuje Pani roszczenie o odszkodowanie, przywrócenie do pracy by nie wystąpiło, a Pani należne byłoby odszkodowanie w wysokości określonej na podstawie wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Decyzja Sądu o przywróceniu do pracy implikowała zatem dalszy kierunek przysługujących świadczeń, tj. ich podstawę i rodzaj.

Mając na uwadze powyższe, wypłacone Pani przez pracodawcę świadczenie stanowi dla Pani przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu.

Pani stanowisko jest więc nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wskazać należy, że wyroki, które powołała Pani we wniosku nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ zapadły one w odniesieniu do indywidualnej i właściwej tylko temu orzecznictwu opisie sprawy. W związku z powyższym należy zauważyć, że moc obowiązująca zaprezentowanych przez Panią wyroków zamyka się w obrębie spraw, dla których zostały wydane, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.