0114-KDIP3-2.4011.753.2026.2.MN
Umorzenie kredytu zaciągniętego na spłatę poprzedniego kredytu (na zakup udziału w domu i drodze dojazdowej) oraz refinansowanie środków własnych i na zakup pozostałych udziałów.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- nieprawidłowe - w zakresie wskazania, że zaniechanie poboru podatku nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do tej części kredytu, która sfinansowała nabycie udziałów w drodze dojazdowej;
- prawidłowe - w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 26 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A.
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B.
Opis zdarzenia przyszłego
W 2007 r. Wnioskodawcy zawarli z (…) Bank S.A., dalej: „(…)”, umowę kredytu mieszkaniowego (…) nr (…), dalej: „Kredyt (…)”. Kwota Kredytu (…) wynosiła 370.000,00 PLN.
Zgodnie z § 2 umowy Kredyt (…) został udzielony na: „budowę i wykończenie domu jednorodzinnego położonego w miejscowości (…) przy ul. (…), Gm. (…) działka nr 1 (udział 548/950 części projektowanej działki nr 2 oraz 1/20 części we współwłasności nie zabudowanych działek 3 i 4) oraz refinansowanie kosztów budowy z przeznaczeniem na potrzeby własne”.
Zgodnie z faktycznym wykorzystaniem środków z Kredytu (…),:
- kwota 335.000,00 PLN została przeznaczona na sfinansowanie nabycia oraz realizacji mieszkalnej części inwestycji, odpowiadającej obecnie działce nr 6 i części budynku zajmowanej przez rodziców Pani B.B.;
- pozostała kwota 35.000,00 PLN służyła refinansowaniu wydatków na budowę poniesionych przed uruchomieniem Kredytu (…).
Nabyte zostały również udziały w nieruchomościach stanowiących drogę dojazdową.
W dokumentach dotyczących tej transakcji nie wyodrębniono jednak osobnej części kwoty Kredytu (…) przeznaczonej wyłącznie na te udziały.
Kredyt (…) został udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez bank podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawniony do udzielania kredytów na podstawie przepisów prawa bankowego. Kredyt był zabezpieczony hipotecznie.
2 sierpnia 2011 r. Wnioskodawcy zawarli z (…) S.A. umowę kredytu mieszkaniowego nr (…), nr techniczny (…), dalej: „Kredyt …” lub „Umowa Kredytu”.
Prawnym następcą (…) S.A. w zakresie Umowy Kredytu jest (…), dalej również: „Bank”.
Kwota Kredytu (…) została określona w umowie na 920.000,00 PLN, z zastrzeżeniem, że ostateczna wysokość zobowiązania Wnioskodawców do spłaty miała zostać wyrażona w CHF po wypłacie całej kwoty kredytu i przeliczeniu poszczególnych uruchomień po kursie kupna CHF z tabeli Banku.
Z projektu Ugody wynika, że suma kwot faktycznie wypłaconych tytułem Kredytu (…) wyniosła 919.673,88 PLN.
Zgodnie z częścią szczególną Umowy Kredytu kwota 920 000,00 PLN została przeznaczona na następujące cele:
- 580.000,00 PLN na finansowanie kosztów nabycia nieruchomości położonej w (…), działki nr 5, dla której urządzona była księga wieczysta nr (…) oraz udziałów w nieruchomościach obejmujących działki nr 8 i 4, dla których urządzona była księga wieczysta nr (…);
- 340.000,00 PLN na spłatę Kredytu (…).
Z ceny objętej pierwszym z powyższych celów kwota 565.000,00 PLN odpowiadała nabyciu części mieszkalnej budynku położonej na działce nr 5, natomiast kwota 15.000,00 PLN odpowiadała nabyciu udziałów w nieruchomościach niemieszkalnych stanowiących drogę dojazdową.
Wnioskodawcy nie zaliczają kwoty 15 000,00 PLN do wydatków na cele mieszkaniowe objętych niniejszym wnioskiem.
Kwota 340 000,00 PLN przeznaczona na spłatę Kredytu (…) refinansowała to wcześniejsze zobowiązanie. Wnioskodawcy przyjmują, że część refinansowa zachowuje strukturę celów Kredytu (…). Oznacza to, że z kwoty 340 000,00 PLN część wynosząca 307.837,84 PLN odpowiada finansowaniu mieszkalnej części inwestycji, natomiast część wynosząca 32.162,16 PLN odpowiada refinansowaniu wcześniejszych wydatków na budowę.
Druga z tych kwot nie jest przez Wnioskodawców zaliczana do wydatków objętych zaniechaniem poboru podatku.
Kredyt (…) został udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez bank podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawniony do udzielania kredytów na podstawie przepisów prawa bankowego. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie.
Na potrzeby zastosowania § 1 ust. 3 Rozporządzenia Wnioskodawcy ustalają udział wydatków mieszkaniowych w całkowitej kwocie Kredytu (…) w następujący sposób:
|
Pozycja |
Cele mieszkaniowe |
Cele pozostałe |
|
Nabycie części budynku na działce nr 5 |
565.000,00 PLN |
|
|
Nabycie udziałów w drodze dojazdowej |
|
15.000,00 PLN |
|
Spłata Kredytu (…) |
307.837,84 PLN |
32.162,16 PLN |
|
Łącznie |
872.837,84 PLN |
47.162,16 PLN |
|
Udział w Kredycie (…) |
94,873678% |
5,126322% |
W konsekwencji Wnioskodawcy przyjmują, że 94,873678% Kredytu (…) zostało przeznaczone na wydatki mieszkaniowe związane z nabyciem i realizacją obu części jednego budynku mieszkalnego. Pozostałe 5,126322% odpowiada wydatkom, których Wnioskodawcy nie obejmują żądaniem potwierdzenia zaniechania poboru podatku.
Pomiędzy Wnioskodawcami a Bankiem powstał spór dotyczący skuteczności postanowień Umowy Kredytu oraz jej ważności.
Z powództwa Wnioskodawców przeciwko Bankowi przed Sądem Okręgowym w (…) toczy się postępowanie o ustalenie i zapłatę pod sygn. akt (…).
W związku z tym sporem Bank wytoczył przeciwko Wnioskodawcom powództwo o ustalenie i zapłatę, rozpoznawane przez Sąd Okręgowy w (…) pod sygn. akt (…).
Wnioskodawcy oraz Bank prowadzą rozmowy zmierzające do polubownego zakończenia obu postępowań. Bank przedstawił projekt ugody pozasądowej, dalej: „Ugoda”. Wnioskodawcy planują zawrzeć Ugodę w 2026 r., przed 31 grudnia 2026 r.
Projekt Ugody zakłada w szczególności, że:
- strony utrzymają Umowę Kredytu w mocy, rozliczając go tak, jak gdyby od dnia zawarcia był kredytem złotowym oprocentowanym według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę;
- zadłużenie Wnioskodawców zostanie ustalone na 55 000,00 PLN, płatne w terminie 30 dni od zawarcia Ugody, po czym Bank zamknie kredyt, a strony zakończą postępowania sądowe i zrezygnują z dalszych roszczeń związanych z Umową Kredytu;
- Bank umorzy pozostałą część kapitału Kredytu (…), stanowiącą różnicę między zadłużeniem ustalonym na dzień Ugody a kwotą 55.000,00 PLN;
- przewidywana kwota kapitału objęta umorzeniem wynosi 151.058,53 CHF albo jej równowartość w PLN, ustaloną zgodnie z ostateczną treścią Ugody;
Umorzenie nie zakłada żadnych należności związanych z kosztami usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, opłat, karnych odsetek.
Wnioskodawcy są małżonkami i polskimi rezydentami podatkowymi.
Dotychczas nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności wynikających z kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Oba kredyty, w zakresie, w jakim zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe, służyły sfinansowaniu dwóch części tego samego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, położonego w (…).
Budynek stanowi jedną całość budowlaną i mieszkalną, przy czym jego poszczególne części są zajmowane przez dwa odrębne gospodarstwa domowe.
W jednej części budynku, od chwili jej nabycia, zamieszkują Wnioskodawcy, natomiast w drugiej części, również od chwili jej nabycia, zamieszkują rodzice Pani B.B.
Nieruchomość, na której znajduje się budynek, była pierwotnie oznaczona jako działka ewidencyjna nr 1. W wyniku późniejszego podziału geodezyjnego powstały między innymi działki nr 6 i 5. Części budynku sfinansowanej Kredytem (…) odpowiada obecnie działka nr 6, natomiast części budynku nabytej przy wykorzystaniu Kredytu (…) odpowiada działka nr 5. Dokonany podział ewidencyjny gruntu nie zmienił charakteru budynku ani tego, że obie jego części pozostają elementami jednego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej.
Wnioskodawcy oraz rodzice Pani B.B. prowadzą dwa odrębne gospodarstwa domowe. Pani B.B. jest córką osób zajmujących drugą część budynku, natomiast Pan A.A. jest ich zięciem. Wszystkie osoby zajmujące budynek są zatem względem siebie osobami zaliczonymi do 1 grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Przedmiotem niniejszego wniosku są wyłącznie skutki podatkowe planowanego umorzenia kapitału Kredytu (…). Zakres wniosku nie obejmuje rozliczeń z tytułu ewentualnych kwot wypłacanych bądź zwracanych przez Bank na mocy ugody.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Zarówno w zakresie Kredytu (…) z 2007 r., jak i Kredytu (…) z 2011 r., Wnioskodawcy odpowiadali solidarnie za spłatę kredytów, tj. do pełnej wysokości każdego z zobowiązań.
Nieruchomości objęte zabezpieczeniami hipotecznymi związanymi z Kredytem (…) z 2007 r. oraz Kredytem (…) z 2011 r. są obecnie ujawnione w niżej wskazanych księgach wieczystych, prowadzonych przez Sąd Rejonowy w (…), Wydział Ksiąg Wieczystych. Kredyt (…) został w 2011 r. spłacony ze środków Kredytu (…). Z tego względu aktualne wpisy w działach IV tych ksiąg dotyczą Kredytu (…) z 2011 r.:
- księga wieczysta nr (...) - nieruchomość gruntowa obejmująca działkę ewidencyjną nr (…) (identyfikator działki (…)). W dziale IV ujawniono hipotekę umowną nr (...) do sumy 171.676,42 CHF, zabezpieczającą spłatę kapitału, odsetek i innych kosztów związanych z udzieleniem, wykorzystaniem i spłatą kredytu wynikającego z umowy nr (…) z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wierzycielem hipotecznym jest (…) SA;
- księga wieczysta nr (…) - nieruchomość gruntowa obejmująca działkę ewidencyjną nr 6 (identyfikator działki (…)), położoną w (…) przy ul. (…). W dziale IV ujawniono hipotekę umowną nr 5 do sumy 249.949,57 CHF, zabezpieczającą kapitał kredytu, odsetki oraz inne koszty i należności wynikające z umowy nr (…) z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wierzycielem hipotecznym jest (…) S.A.;
- księga wieczysta nr (…) - nieruchomość gruntowa obejmująca działki ewidencyjne nr 8 (identyfikator działki (…)) oraz nr 4 (identyfikator działki (…)), wykorzystywane jako drogi. W dziale IV, na udziałach oznaczonych numerami (…) i (…), ujawniono hipotekę umowną nr (...) do sumy 2.593,73 CHF, zabezpieczającą kapitał kredytu, odsetki i inne koszty związane z udzieleniem, wykorzystaniem i spłatą kredytu wynikającego z umowy nr (…) z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wierzycielem hipotecznym jest (…) S.A.
Działki nr 8 i 4 stanowią jedyną i niezbędną drogę zapewniającą bezpośredni dojazd do nieruchomości mieszkalnej Wnioskodawców. Bez wykorzystania tych działek dojazd do tej nieruchomości nie byłby możliwy. Droga jest wspólna także dla innych nieruchomości mieszkalnych położonych przy tej ulicy. Jej przebieg można zweryfikować w Geoportalu Krajowym pod adresem: (…).
Pytanie
Czy do przychodu każdego z Wnioskodawców, powstałego w związku z planowanym umorzeniem przez Bank części wierzytelności z tytułu kapitału Kredytu (…), znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, w części odpowiadającej proporcji, w jakiej środki z Kredytu (…) zostały przeznaczone, bezpośrednio oraz poprzez spłatę Kredytu (…), na sfinansowanie obu części jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, z wyłączeniem części kredytu przeznaczonej na nabycie udziałów w nieruchomościach niemieszkalnych stanowiących drogę dojazdową oraz na refinansowanie wcześniejszych wydatków na budowę?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawców, do przychodu każdego z nich, powstałego w związku z planowanym umorzeniem części wierzytelności z tytułu kapitału Kredytu (…), znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w części odpowiadającej 94,873678% umorzonej wierzytelności.
Wskazana część Kredytu (…) została przeznaczona na realizację celów mieszkaniowych, zarówno bezpośrednio, poprzez sfinansowanie nabycia jednej części budynku mieszkalnego, jak i pośrednio, poprzez spłatę Kredytu (…) przeznaczonego na sfinansowanie drugiej części tego samego budynku. Refinansowanie Kredytu (…) nie stanowi realizacji odrębnej inwestycji mieszkaniowej, lecz zachowuje mieszkaniowy charakter pierwotnie sfinansowanych wydatków.
Obie części budynku składają się ponadto na jedną inwestycję mieszkaniową w rozumieniu § 1 ust. 5 i 6 Rozporządzenia. Inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dwóch odrębnych gospodarstw domowych, które zajmują wspólnie jeden budynek mieszkalny, przy czym osoby należące do obu gospodarstw domowych są względem siebie zaliczane do I grupy podatkowej.
Zaniechanie poboru podatku nie znajdzie natomiast zastosowania do pozostałych 5,126322% umorzonej wierzytelności. Część ta odpowiada środkom przeznaczonym na nabycie udziałów w nieruchomościach niemieszkalnych stanowiących drogę dojazdową oraz na refinansowanie wcześniejszych wydatków na budowę, które na potrzeby niniejszego wniosku Wnioskodawcy uznają za wydatki pozostające poza katalogiem określonym w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o P1T.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są co do zasady otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Umorzenie wymagalnej wierzytelności kredytowej prowadzi do definitywnego zmniejszenia pasywów kredytobiorcy, a tym samym co do zasady powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.
Rozporządzenie wprowadza jednak szczególną regulację, na mocy której pobór podatku od określonych umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zostaje zaniechany.
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia:
Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit a) inwestycji mieszkaniowej.
Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Oba opisane kredyty zostały udzielone przed 15 stycznia 2015 r. przez banki objęte państwowym nadzorem i uprawnione do prowadzenia działalności kredytowej. Oba kredyty były zabezpieczone hipotecznie. W zakresie objętym stanowiskiem Wnioskodawców służyły sfinansowaniu nabycia oraz realizacji części budynku mieszkalnego, a zatem wydatków mieszczących się w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) i d) ustawy o PIT.
Ponadto Wnioskodawcy nie korzystali z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do kredytu zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, a planowana Ugoda zostanie zawarta przed 31 grudnia 2026 r. Przesłanki podmiotowe, czasowe i dotyczące zabezpieczenia kredytu są więc spełnione.
Zgodnie z § 1 ust. 3 Rozporządzenia:
W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie, o którym mowa w ust 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Przepis ten przesądza, że występowanie w jednej umowie zarówno celów mieszkaniowych, jak i innych celów nie wyłącza zaniechania w całości. Prawodawca nakazał w takim przypadku wyodrębnić część kwalifikowaną według udziału wydatków mieszkaniowych w całkowitej kwocie kredytu.
W Kredycie (…) kwota przypadająca na cele objęte art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT wynosi 872.837,84 PLN z łącznej kwoty 920.000,00 PLN, czyli 94,873678%. Dlatego ta sama proporcja powinna zostać zastosowana do kwoty kapitału umorzonej na podstawie Ugody. Pozostała część, wynosząca 5,126322%, pozostaje poza zakresem zaniechania zgodnie ze stanowiskiem samych Wnioskodawców.
Zgodnie z § 1 ust. 4 Rozporządzenia:
W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
Kredyt (…) został udzielony Wnioskodawcom przed 15 stycznia 2015 r. przez bank podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawniony do udzielania kredytów. Kredyt ten został zabezpieczony hipoteką oraz, w części objętej stanowiskiem Wnioskodawców, przeznaczony na wydatki związane z budową i wykończeniem części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, odpowiadającej obecnie działce nr 6. W tym zakresie Kredyt (…) spełniał zatem warunki uznania go za kredyt mieszkaniowy w rozumieniu § 3 ust. 1 Rozporządzenia.
Na potrzeby niniejszego wniosku Wnioskodawcy przyjmują, że spośród całkowitej kwoty Kredytu (…) wynoszącej 370.000,00 PLN kwota 335.000,00 PLN została przeznaczona na wydatki mieszkaniowe, natomiast kwota 35.000,00 PLN odpowiadała refinansowaniu wcześniejszych wydatków na budowę i nie jest przez nich obejmowana stanowiskiem o zastosowaniu zaniechania poboru podatku. Przyjęcie takiego podziału pozwala na wyodrębnienie tej części Kredytu (…), która stanowi właściwy punkt odniesienia dla zastosowania § 1 ust. 4 Rozporządzenia.
Przepis ten stanowi szczególną normę zapewniającą ciągłość mieszkaniowego przeznaczenia finansowania w przypadku zastąpienia pierwotnego kredytu mieszkaniowego kredytem refinansowym. Jeżeli zatem nowy kredyt zostaje przeznaczony na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, wierzytelność z tytułu kredytu refinansowego zachowuje mieszkaniową kwalifikację w części odpowiadającej refinansowanej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Wynika to bezpośrednio z użytego przez prawodawcę sformułowania „w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego”.
Prawodawca nie uzależnił zastosowania § 1 ust. 4 Rozporządzenia od spełnienia dodatkowych warunków, innych niż mieszkaniowy charakter refinansowanej wierzytelności. W szczególności przepis nie przewiduje, aby sama zmiana banku finansującego albo zawarcie kolejnej umowy kredytu prowadziły do utraty mieszkaniowego charakteru wydatku. Przeciwnie, § 1 ust. 4 został skonstruowany jako norma łącząca pierwotne finansowanie mieszkaniowe z późniejszym kredytem przeznaczonym na jego spłatę.
Kredyt refinansowy nie finansuje bowiem nowej inwestycji w znaczeniu gospodarczym. Zastępuje wyłącznie dotychczasowe źródło jej finansowania. Przedmiot finansowania pozostaje niezmieniony, a zmianie ulega jedynie stosunek kredytowy, w ramach którego finansowanie jest kontynuowane. Z tego względu zawarcie umowy kredytu refinansowego nie może samo w sobie prowadzić do uznania, że podatnik zrealizował kolejną inwestycję mieszkaniową.
Odmienne rozumienie pozbawiałoby § 1 ust. 4 Rozporządzenia samodzielnego znaczenia normatywnego. Każde refinansowanie kredytu mieszkaniowego prowadziłoby wówczas do sztucznego zwiększenia liczby inwestycji mieszkaniowych, mimo że nowy kredyt służyłby jedynie spłacie finansowania dotyczącego tej samej nieruchomości. Skoro prawodawca wyraźnie objął zaniechaniem również wierzytelności wynikające z kredytów refinansowych, nie można jednocześnie uznawać samego refinansowania za realizację odrębnej inwestycji, która ograniczałaby albo wyłączała możliwość zastosowania zaniechania.
Za takim rozumieniem przemawia również § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia, który wprost uwzględnia możliwość zaciągnięcia więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. O kwalifikacji finansowania nie rozstrzyga zatem liczba zawartych umów kredytu, lecz cel, na jaki zostały przeznaczone środki. Kredyt (…) oraz refinansująca go część Kredytu (…) stanowią kolejne etapy finansowania tych samych wydatków mieszkaniowych, a nie finansowanie dwóch odrębnych inwestycji.
W niniejszej sprawie związek pomiędzy Kredytem (…) a Kredytem (…) jest bezpośredni i wynika z treści umów kredytowych. Umowa Kredytu (…) wyraźnie przewiduje przeznaczenie kwoty 340.000,00 PLN na spłatę Kredytu (…). Ponieważ kwota 335.000,00 PLN z całkowitej kwoty 370.000,00 PLN Kredytu (…) odpowiadała wydatkom mieszkaniowym, mieszkaniowy charakter zachowuje następująca część środków przeznaczonych na jego spłatę:
340.000,00 PLN x 335.000,00 PLN * 370.000,00 PLN = 307.837,84 PLN.
Zastosowanie § 1 ust. 4 w związku z mechanizmem proporcjonalnego przyporządkowania wydatków przewidzianym w § 1 ust. 3 Rozporządzenia prowadzi zatem do zachowania mieszkaniowej kwalifikacji kwoty 307.837,84 PLN w ramach Kredytu (…). Pozostała część środków przeznaczonych na spłatę Kredytu (…), wynosząca 32.162,16 PLN, odpowiada proporcjonalnie refinansowaniu wcześniejszych wydatków na budowę i nie jest obejmowana stanowiskiem Wnioskodawców o zastosowaniu zaniechania.
Kwota 307.837,84 PLN, odpowiadająca mieszkaniowej części refinansowanego Kredytu (…), wraz z kwotą 565.000,00 PLN przeznaczoną bezpośrednio na nabycie drugiej części budynku, daje łącznie 872.837,84 PLN wydatków mieszkaniowych sfinansowanych Kredytem (…). Kwota ta stanowi 94,873678% całkowitej kwoty Kredytu (…) wynoszącej 920.000,00 PLN.
Nie ma zatem podstaw do uzupełniania § 1 ust. 4 Rozporządzenia o ograniczenie, zgodnie z którym refinansowanie kredytu mieszkaniowego prowadziłoby do powstania kolejnej inwestycji mieszkaniowej albo do wykorzystania przez podatnika możliwości zastosowania zaniechania w odniesieniu do inwestycji pierwotnie sfinansowanej. Takie ograniczenie nie wynika z treści przepisu i pozostawałoby sprzeczne z funkcją kredytu refinansowego.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w zasadach wykładni przepisów podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 grudnia 2024 r., sygn. akt II FSK 913/24, wskazał:
Racjonalny prawodawca, którego celem byłoby wprowadzenie ograniczeń w stosowaniu określonych przepisów dałby temu wyraz w ich treści. W piśmiennictwie przyjmuje się założenie o racjonalnym prawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny, a także celowy (...).
Zwolnienia jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane zarówno bez dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Z jednej strony przepisy tego rodzaju stanowią wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, z drugiej zaś przyznają uprawnienia, a w analizowanym przypadku są to normy celu społecznego i w związku z tym, nie powinny być interpretowane zawężająco.
W konsekwencji Kredyt (…) nie stanowi odrębnej inwestycji mieszkaniowej wyłącznie z tego powodu, że został zaciągnięty na podstawie wcześniejszej umowy, a następnie spłacony środkami pochodzącymi z Kredytu (…). Jest on elementem historii finansowania wydatków mieszkaniowych, wobec których § 1 ust. 4 Rozporządzenia nakazuje zachować ciągłość kwalifikacji podatkowej. Tym samym wcześniejsze zaciągnięcie Kredytu (…) nie pozbawia Wnioskodawców prawa do zastosowania zaniechania poboru podatku do części umorzonej wierzytelności z tytułu Kredytu (…) odpowiadającej kwocie 307 837,84 PLN refinansowanych wydatków mieszkaniowych.
Niezależnie od argumentacji dotyczącej refinansowania, przesłanka jednej inwestycji mieszkaniowej jest spełniona wprost na podstawie § 1 ust. 5 i 6 Rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami:
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do l grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Wykładnia językowa tych regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że jedna inwestycja mieszkaniowa nie musi służyć jednemu gospodarstwu domowemu. § 1 ust. 5 pkt 2 Rozporządzenia wyraźnie obejmuje sytuację, w której jeden budynek mieszkalny jest zajmowany przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Warunkiem jest odpowiednia więź rodzinna między co najmniej jedną osobą z każdego gospodarstwa.
Sformułowanie „zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny" odnosi się do wspólnego budynku jako obiektu, nie zaś do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Potwierdza to § 1 ust. 6, który odrębnie definiuje jedno gospodarstwo domowe i dopuszcza samodzielne zajmowanie lokalu albo budynku przez osobę fizyczną. Gdyby § 1 ust. 5 pkt 2 wymagał prowadzenia jednego gospodarstwa domowego lub zajmowania tych samych pomieszczeń, regulacja ta byłaby zbędna, ponieważ taki przypadek mieściłby się już w § 1 ust. 5 pkt 1.
W sprawie Wnioskodawców występują dokładnie dwa gospodarstwa domowe opisane w § 1 ust. 5 pkt 2. Pierwsze tworzą Wnioskodawcy zajmujący jedną część budynku. Drugie tworzą rodzice Pani B.B. zajmujący drugą część tego samego budynku. Obie części są elementami jednego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: 1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Pani B.B. jest zstępną swoich rodziców, a jej rodzice są jej wstępnymi. Pan A.A. jest ich zięciem, zaś oni są jego teściami. Warunek zaliczenia co najmniej jednej osoby z każdego gospodarstwa do I grupy podatkowej jest więc spełniony w sposób niewątpliwy.
Rozporządzenie nie uzależnia uznania inwestycji za jedną inwestycję mieszkaniową od liczby działek ewidencyjnych lub ksiąg wieczystych, sposobu wewnętrznego podziału budynku ani od posiadania przez każde gospodarstwo domowe odrębnego wejścia. Kryteria określone w § 1 ust. 5 i 6 Rozporządzenia mają charakter funkcjonalny. Decydujące znaczenie ma zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych więcej niż jednego gospodarstwa domowego w ramach jednego budynku mieszkalnego oraz istnienie pomiędzy członkami tych gospodarstw więzi rodzinnej odpowiadającej I grupie podatkowej. W opisanym zdarzeniu przyszłym wszystkie te warunki są spełnione.
Podział dawnej działki nr 1 na działki nr 6 i 5 nie zmienia materialnego przedmiotu inwestycji. Finansowanie dotyczyło dwóch części jednego budynku, od początku przeznaczonych na stałe zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców oraz rodziców Pani B.B. W konsekwencji obie części mieszczą się w ustawowej definicji jednej inwestycji mieszkaniowej.
Wynik wykładni językowej pozostaje zgodny z celem Rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Regulacja ma usuwać barierę podatkową utrudniającą polubowne zakończenie sporów dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą. Nie ma podstaw, aby pojęcie jednej inwestycji mieszkaniowej zawężać przez warunki, których prawodawca nie zamieścił w § 1 ust. 5 i 6.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1813/24:
W ocenie Sądu punktem wyjścia przy analizie rozporządzenia winno być rozważenie celu jego wprowadzenia (ażeby uwzględnić taką wykładnię przepisów, która zapewni, że zaniechanie poboru podatku będzie uzasadnione interesem publicznym i/lub ważnym interesem podatników - jak stanowi o tym art 22 § 1 pkt 1 O.p.). Otóż uzasadnieniem dla wprowadzania przedmiotowej regulacji stanowiła szczególna sytuacja na rynku kredytów frankowych i związana z tym potrzeba stworzenia zachęt do zawierania przez obie strony (banki i kredytobiorców] ugód w celu restrukturyzacji tzw. kredytów frankowych. W tym kontekście za przeszkodę uznano konieczność uwzględnienia przez podatników-kredytobiorców jako przychodu umorzonych kwot wierzytelności z tytułu kredytu.
Sąd podkreślił również, że zawężające interpretowanie Rozporządzenia osłabiałoby zachętę do zawierania ugód i pozostawałoby w sprzeczności z mechanizmem współdziałania kredytodawców oraz państwa. W sprawie Wnioskodawców przyjęcie wykładni zgodnej z literalną treścią § 1 ust. 4-6 realizuje ten cel, nie prowadząc przy tym do objęcia zaniechaniem wydatków niemieszkalnych, które zostały wyłączone na podstawie § 1 ust. 3.
Kredyt (…) w części odpowiadającej kwocie 872 837,84 PLN został przeznaczony na nabycie i realizację dwóch części jednego budynku mieszkalnego zajmowanego przez dwa spokrewnione gospodarstwa domowe. Część refinansowa zachowuje charakter mieszkaniowy na podstawie § 1 ust. 4 Rozporządzenia, a obie części budynku stanowią jedną inwestycję mieszkaniową zgodnie z § 1 ust. 5 i 6 Rozporządzenia.
Zastosowanie mechanizmu proporcjonalnego z § 1 ust. 3 Rozporządzenia prowadzi do objęcia zaniechaniem 94,873 678% umorzonej wierzytelności z tytułu kapitału Kredytu (…).
Pozostałe 5,126322%, odpowiadające wydatkom wyłączonym przez Wnioskodawców z zakresu celów mieszkaniowych, nie będzie korzystać z zaniechania poboru podatku.
Mając na względzie powyższe, należy uznać stanowisko Wnioskodawców za prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazali Państwo, że na podstawie proponowanej ugody bank umorzy Państwu zadłużenie. Powzięli Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe tej czynności.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku z tytułu innego kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie.
Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem, rozporządzenie odwołuje się do wydatków na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 cytowanej ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że kredyt z 2011 r. będący przedmiotem ugody został zaciągnięty na:
- finansowanie kosztów nabycia nieruchomości położonej na działce 7 oraz udziałów w nieruchomościach stanowiących drogi dojazdowe;
- spłatę kredytu z 2007 r., który był zaciągnięty na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego na działce pierwotnie oznaczonej numerem 1, nabycie udziałów w drogach dojazdowych oraz refinansowanie kosztów budowy z przeznaczeniem na potrzeby własne.
Zgodnie z art. 21 ust. 25 omawianej ustawy, wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy jest zakup lokalu mieszkalnego.
Jak wskazuje cytowany wcześniej art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatkiem na cele mieszkaniowe jest również wydatek poniesiony na nabycie udziału w prawie własności gruntu, który jest powiązany z lokalem mieszkalnym.
Udział w drodze dojazdowej do nieruchomości jest zatem elementem niezbędnym w ramach realizacji inwestycji mieszkaniowej. Sam fakt zakupienia udziału w nieruchomości wspólnej, tj. drodze dojazdowej nie wyklucza możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku, bowiem fakt, że droga dojazdowa została ujęta w odrębnej księdze wieczystej nie czyni z niej oddzielnej inwestycji mieszkaniowej.
Ponadto wskazuję, że w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jako jeden z wydatków na cele mieszkaniowe - został wymieniony również remont lokalu mieszkalnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.
Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) jako:
Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu. Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Za „remont” budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego budynku jako nieruchomości i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od budynku bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące utrzymaniu budynku we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie budynku mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej nowo wybudowanego budynku. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” budynku mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi budynku mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe, skoro kredyt z 2007 r. został zaciągnięty na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego na działce pierwotnie oznaczonej numerem 1 oraz nabycie udziałów w drogach dojazdowych, to jest w tej części kredytem mieszkaniowym, o którym mowa w omawianym rozporządzeniu.
Z informacji przedstawionych przez Państwa wynika, że kredyt z 2007 roku został również częściowo zaciągnięty na refinansowanie kosztów budowy z przeznaczeniem na potrzeby własne.
Zauważam, że pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.
Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel.
Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki.
Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem kredyt z 2007 roku w części, w jakiej został zaciągnięty na refinansowanie - nie spełnia definicji kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w omawianym rozporządzeniu.
Omawiane rozporządzenie w § 1 ust. 4 odwołuje się do kredytu refinansowego.
Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu refinansowego, jeśli został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki mieszkaniowe.
Z informacji przedstawionych przez Państwa wynika, że w 2011 roku zaciągnęli Państwo kredyt, który zrefinansował (spłacił) kredyt z 2007 roku oraz sfinansował koszty nabycia nieruchomości położonej na działce 7 oraz udziały w nieruchomościach stanowiących drogi dojazdowe.
Ponadto wskazali Państwo, że wcześniejszy kredyt z 2007 roku dotyczył działki, która pierwotnie oznaczona była numerem 1, a następnie w wyniku podziału wyodrębnione zostały działki 6 i 7, a kredyt z 2011 roku dotyczył działki 7, a zatem tej samej inwestycji mieszkaniowej.
Z informacji przedstawionych przez Państwa wynika również, że dom wybudowany na tych działkach zamieszkują dwie rodziny - Państwo oraz rodzice.
Z brzmienie § 1 ust. 5 pkt 2 omawianego Rozporządzenia wynika, że pod pojęciem jednej inwestycji mieszkaniowej może mieścić się inwestycja mieszkaniowa zaspokajająca potrzeby więcej niż jednego gospodarstwa domowego - pod warunkiem, że nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa jest osobą zaliczoną do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z opisu Państwa sprawy wynika, że jedna z osób z pierwszego gospodarstwa (Pani B.B. - córka) jest spokrewniona z osobą z drugiego gospodarstwa (matka), zatem spełniony został warunek realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej przez dwa gospodarstwa domowe.
Ponadto, przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Zatem z ww. rozporządzenia wynika wprost, że aby kwota umorzona mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie omawianego rozporządzenia - to w przypadku dwóch kredytów hipotecznych - powinny one zostać zaciągnięte na jedną inwestycję mieszkaniową.
Mając na uwadze przedstawione przez Państwa informacje stwierdzam, że kredyt z 2011 roku dotyczył tej samej inwestycji mieszkaniowej, na którą został zaciągnięty kredyt z 2007 roku. Zatem warunek jednej inwestycji mieszkaniowej został spełniony.
Skoro zatem, jak już wcześniej zostało wskazane, budowa i wykończenie domu oraz nabycie udziałów w drogach dojazdowych, jak również spłata kredytu na tę samą inwestycję mieszkaniową - mogą zostać uznane za wydatki na cele mieszkaniowe, to z zaniechania poboru podatku może skorzystać kwota umorzonego kredytu z 2011 roku, w części, w jakiej kredyt ten został zaciągnięty na:
- sfinansowanie kosztów nabycia nieruchomości i udziałów w drodze dojazdowej;
- spłatę kredytu z 2007 r., w części, w jakiej tamten kredyt został zaciągnięty na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego oraz nabycie udziałów w drogach dojazdowych
natomiast z zaniechania poboru podatku nie może skorzystać kwota umorzonego kredytu w części, w jakiej kredyt ten został zaciągnięty na:
- spłatę kredytu z 2007 r., w części, w jakiej ten kredyt został zaciągnięty na refinansowanie kosztów budowy poniesionych przed uruchomieniem kredytu.
Państwa stanowisko jest zatem nieprawidłowe w zakresie wskazania, że zaniechaniu nie podlega ta część umorzonego kredytu, która została przeznaczona na nabycie udziałów w drogach dojazdowych oraz prawidłowe w pozostałym zakresie, tj. że zaniechaniu nie podlega ta część umorzonego kredytu, która związana była z refinansowaniem wcześniejszych wydatków na budowę, a podlega w pozostałym wskazanym przez Państwa zakresie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów