0114-KDIP3-2.4011.717.2026.3.AC
Brak możliwościowi rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci w latach 2022–2025.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 26 lipca 2026 r. (data wpływu 27 lipca 2026 r.) i 18 sierpnia 2026 r. (data wpływu 19 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Jest Pani matką dwojga małoletnich dzieci. Jest Pani panną. Nigdy nie pozostawała Pani w związku małżeńskim z ojcem dzieci. Nie zamieszkuje Pani wspólnie z ojcem dzieci. Nie prowadzi Pani z ojcem dzieci wspólnego gospodarstwa domowego. Pani oraz ojciec dzieci posiadacie pełną władzę rodzicielską. Opieka nad dziećmi wykonywana jest w formie pieczy naprzemiennej, ustalonej na podstawie rozstrzygnięcia sądowego oraz porozumienia rodziców. W latach objętych wnioskiem dzieci pozostawały pod opieką każdego z rodziców w porównywalnym zakresie.
Od 2025 r. opieka wykonywana jest w systemie tygodniowym, tj. dzieci przebywają tydzień u Pani oraz tydzień u ojca dzieci. W okresach, w których dzieci przebywają pod Pani opieką, samodzielnie sprawuje Pani bieżącą pieczę nad dziećmi oraz realizuje obowiązki związane z ich codziennym wychowaniem, edukacją, organizacją czasu wolnego, opieką zdrowotną oraz zabezpieczeniem potrzeb bytowych. Prowadzi Pani odrębne gospodarstwo domowe i samodzielnie zapewnia dzieciom warunki mieszkaniowe oraz organizuje ich codzienne funkcjonowanie w czasie, gdy pozostają pod Pani opieką. Ponosi Pani koszty związane z utrzymaniem i edukacją dzieci. W szczególności finansuje Pani obiady szkolne, składki na radę rodziców, wycieczki szkolne oraz część zajęć dodatkowych. Organizuje Pani również i ponosi koszty związane z bieżącymi potrzebami dzieci, w tym wizytami lekarskimi, stomatologicznymi oraz innymi sprawami dotyczącymi ich zdrowia i rozwoju.
Ojciec dzieci również wykonuje władzę rodzicielską w okresach, w których dzieci pozostają pod jego pieczą, oraz uczestniczy w ponoszeniu wybranych kosztów związanych z dziećmi, w szczególności finansuje część zajęć dodatkowych.
Rodzice ponoszą koszty związane z dziećmi odrębnie, zgodnie z przyjętym sposobem wykonywania pieczy naprzemiennej. Na dzieci nie zostały zasądzone ani ustalone alimenty.
Od czerwca 2022 r. świadczenie wychowawcze 500+, a następnie 800+, zostało ustalone wyłącznie na Pani rzecz i jest przez Panią pobierane w pełnej wysokości na oboje dzieci.
Ojciec dzieci od 2022 r. nie pobierał świadczenia wychowawczego i nie występował o jego ustalenie. Ponadto w ugodzie sądowej dotyczącej ustalenia kontaktów z dziećmi zawartej w lutym 2025 r. ojciec dzieci potwierdził zgodę na pobieranie przez Panią w całości świadczenia wychowawczego.
Dzieci nie uzyskują dochodów.
Uzyskuje Pani dochody wyłącznie ze stosunku pracy. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej. Nie mają do Pani zastosowania przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, podatkiem tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego.
W sprawie nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa ani kontrola celno-skarbowa. Sprawa nie została również zakończona decyzją ostateczną organu podatkowego.
Uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W latach 2022–2025 posiadała Pani miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Również w odniesieniu do zdarzenia przyszłego będzie Pani posiadała miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce i będzie Pani podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Od stycznia do maja 2022 r. świadczenie wychowawcze 500+ na małoletnie dzieci pobierał w całości ojciec dzieci. Od czerwca 2022 r. świadczenie wychowawcze zostało ustalone wyłącznie na Pani rzecz i od tego czasu pobiera je Pani w pełnej wysokości na oboje dzieci. Ojciec dzieci od czerwca 2022 r. nie pobiera świadczenia wychowawczego i nie występował o jego przyznanie.
Ugoda sądowa dotycząca sposobu wykonywania opieki nad małoletnimi dziećmi została zawarta przed Sądem Rejonowym w dniu 13 lutego 2025 r. i od tego dnia była wykonywana przez oboje rodziców. Nie dysponuję informacją o dacie formalnego uprawomocnienia ugody.
Opieka nad małoletnimi dziećmi w porównywalnym wymiarze czasu była wykonywana przez rodziców od stycznia 2022 r., tj. od momentu wyprowadzenia się ojca dzieci ze wspólnie zajmowanego miejsca zamieszkania.
Sposób wykonywania opieki został następnie uregulowany postanowieniem Sądu z dnia 16 maja 2022 r. wydanym w przedmiocie zabezpieczenia kontaktów z dziećmi.
Od dnia zawarcia ugody sądowej, tj. od 13 lutego 2025 r., opieka wykonywana jest w systemie tygodniowym, polegającym na naprzemiennym sprawowaniu opieki przez każdego z rodziców przez okres jednego tygodnia.
Od stycznia 2022 r. dzieci pozostawały pod opieką każdego z rodziców w porównywalnym wymiarze czasu.
W okresie od wydania postanowienia Sądu z dnia 16 maja 2022 r. do dnia zawarcia ugody sądowej w dniu 13 lutego 2025 r. sposób sprawowania opieki wynikał z postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów. Na jego podstawie dzieci przebywały pod Pani opieką:
‒ w nieparzystych tygodniach roku – od piątku po zakończeniu zajęć edukacyjnych do niedzieli do godziny 18:00,
‒ w każdym tygodniu – od środy po zakończeniu zajęć edukacyjnych do piątku do rozpoczęcia zajęć szkolnych,
‒ w okresie wakacji – od 15 lipca do 31 lipca oraz od 16 sierpnia do 31 sierpnia.
Od dnia zawarcia ugody sądowej, tj. od 13 lutego 2025 r., opieka nad dziećmi wykonywana jest w systemie tygodniowym, polegającym na naprzemiennym sprawowaniu opieki przez każdego z rodziców przez jeden tydzień.
W latach 2022–2025 wykonywała Pani władzę rodzicielską oraz faktycznie wychowywała Pani małoletnie dzieci w okresach, w których pozostawały one pod Pani opieką. W tym czasie samodzielnie wykonywała Pani wszystkie bieżące obowiązki związane z wychowaniem dzieci.
W szczególności zapewniała Pani dzieciom wyżywienie, odzież, opiekę zdrowotną, pomoc w nauce, utrzymywała Pani bieżący kontakt ze szkołą, finansowała obiady szkolne, składki na Radę Rodziców, wycieczki szkolne oraz część zajęć dodatkowych. Organizowała Pani czas wolny dzieci, dbała Pani o ich rozwój emocjonalny, społeczny i edukacyjny oraz ponosiła Pani koszty związane z ich codziennym utrzymaniem i zaspokajaniem bieżących potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych.
W okresach, w których dzieci pozostawały pod Pani opieką, obowiązki te wykonywała Pani samodzielnie, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe.
Ojciec dzieci wykonywał władzę rodzicielską i obowiązki wychowawcze wyłącznie w okresach, w których dzieci pozostawały pod jego pieczą.
Rodzice nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, ani nie sprawowali bieżącej opieki nad dziećmi wspólnie w tym samym czasie.
Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci poza dwojgiem małoletnich dzieci wskazanych we wniosku.
W zakresie daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu z dnia 16 maja 2022 r. wskazała Pani, że nie posiada informacji o dacie jego uprawomocnienia. W celu ustalenia tej daty zwróciła się Pani do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie. W odpowiedzi uzyskała Pani informację: „Uprzejmie informuję, iż brak w systemie informacji w tym zakresie.” W związku z powyższym nie jest Pani w stanie wskazać dokładnej daty uprawomocnienia się postanowienia ani daty wynikającej z pieczęci sądu.
Ojciec dzieci wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego miejsca zamieszkania w dniu 20 stycznia 2022 r. Od dnia 20 stycznia 2022 r. opieka nad dziećmi była faktycznie sprawowana przez oboje rodziców i była podzielona w sposób regularny.
W każdym tygodniu dzieci przebywały:
‒ u Pani – od środy po zakończeniu zajęć szkolnych do niedzieli do godziny 9:00;
‒ u ojca – od niedzieli od godziny 9:00 do środy do czasu zakończenia zajęć szkolnych.
W czasie pobytu dzieci u każdego z rodziców opiekę nad nimi sprawował wyłącznie ten rodzic. Taki sposób organizacji opieki obowiązywał od dnia wyprowadzenia się ojca, tj. od 20 stycznia 2022 r., do połowy maja 2022 r. W konsekwencji w tym okresie dzieci regularnie i cyklicznie przebywały zarówno w Pani miejscu zamieszkania, jak i w miejscu zamieszkania ojca, a czas ich pobytu u każdego z rodziców był z góry ustalony i powtarzalny.
Od 20 stycznia 2022 r. rodzice nie zamieszkiwali wspólnie, a opieka nad dziećmi była faktycznie podzielona pomiędzy rodziców zgodnie z opisanym powyżej harmonogramem.
Pytanie
Czy ma Pani prawo do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za lata podatkowe 2022–2025 oraz w latach następnych, przy zachowaniu przedstawionego sposobu sprawowania opieki?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, spełnia Pani warunki do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Spełnia Pani przesłanki formalne określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest Pani osobą niepozostającą w związku małżeńskim oraz wychowuje małoletnie dzieci.
Pani zdaniem fakt sprawowania przez ojca dzieci opieki w ramach pieczy naprzemiennej oraz posiadania przez niego pełnej władzy rodzicielskiej nie wyklucza automatycznie prawa do zastosowania preferencji. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymagają, aby drugi rodzic był pozbawiony władzy rodzicielskiej ani, aby rodzic korzystający z preferencji wykonywał władzę rodzicielską wyłącznie.
W przedstawionym stanie faktycznym Pani oraz ojciec dzieci prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i nie wychowują dzieci wspólnie w ramach jednego gospodarstwa rodzinnego. Każdy z rodziców samodzielnie realizuje obowiązki wychowawcze w okresach, w których dzieci pozostają pod jego pieczą. W okresach sprawowania opieki przez Panią to Pani samodzielnie wykonuje bieżącą pieczę nad dziećmi, organizuje ich życie codzienne oraz zabezpiecza ich potrzeby. Okoliczność, że ojciec dzieci również wykonuje władzę rodzicielską i sprawuje opiekę w przypadających mu okresach, nie oznacza, że Pani nie wykonuje samodzielnie funkcji wychowawczej w czasie, gdy dzieci pozostają pod jej opieką. Istotne znaczenie ma również fakt, że świadczenie wychowawcze na dzieci zostało ustalone wyłącznie na Pani rzecz, a ojciec dzieci nie pobierał tego świadczenia oraz wyraził zgodę na jego pobieranie przez Panią.
W Pani ocenie pojęcie „samotnego wychowywania dziecka” powinno być oceniane przez pryzmat rzeczywistego sposobu wykonywania obowiązków rodzicielskich, a nie wyłącznie przez fakt formalnego ustalenia pieczy naprzemiennej. W konsekwencji uważa Pani, że przysługuje Pani prawo do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci za lata 2022–2025 oraz w latach następnych, o ile przedstawiony sposób wykonywania opieki pozostanie niezmieniony.
Uzupełnienie Pani stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego:
Podtrzymuje Pani przedstawione we wniosku stanowisko, zgodnie z którym spełnia przesłanki do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W Pani ocenie wykonywanie przez ojca dzieci władzy rodzicielskiej oraz sprawowanie przez niego opieki w przypadających mu okresach nie wyklucza możliwości uznania, że Pani samotnie wychowuje dzieci w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto wskazała Pani, że w niniejszej sprawie dodatkowe znaczenie ma fakt, iż świadczenie wychowawcze na dzieci od czerwca 2022 r. zostało ustalone wyłącznie na Pani rzecz.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) w brzmieniu od 1 lipca 2022 r. obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
W myśl art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy w brzmieniu od 1 lipca 2022 r. obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Stosownie do art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
‒ w brzmieniu obowiązującym od 16 grudnia 2022 r. do 20 lutego 2024 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 240 i 2476), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
‒ w brzmieniu obowiązującym od 21 lutego 2024 r. do 6 lutego 2025 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
‒ w brzmieniu obowiązującym od 7 lutego 2025 r. do 29 kwietnia 2026 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
‒ w brzmieniu obowiązującym od 30 kwietnia 2026 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
3) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
4) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 377), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle art. 6 ust. 4f cytowanej ustawy:
‒ w brzmieniu od 1 lipca 2022 r. obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
‒ w brzmieniu obowiązującym od 16 grudnia 2022 r. do 20 lutego 2024 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140).
‒ w brzmieniu obowiązującym od 21 lutego 2024 r. do 6 lutego 2025 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2023 r. poz. 810 i 1565).
‒ w brzmieniu obowiązującym od 7 lutego 2025 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
Jak stanowi art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Brzmienie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione, (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci. Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.
Z uwagi na to, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się do jego definicji słownikowych.
„Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.
Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do „jego utrzymania” czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim, lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej i psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.
Podstawową kwestią jest zatem ustalenie, który z rodziców faktycznie wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim i żadnemu z rodziców sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej, a jednocześnie ojciec (matka) dziecka wypełnia postanowienia wyroku sądowego w zakresie realizacji kontaktów z dzieckiem oraz świadczeń alimentacyjnych.
Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.
Z zacytowanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie kilku warunków.
Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia.
Ponadto, w szczególności, osoba chcąca skorzystać z tej preferencji podatkowej, musi posiadać określony status. Przy czym przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie w roku podatkowym wychowywać dzieci samotnie.
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa – wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.
W konsekwencji, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się bowiem na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rodziców nie stanowi zatem samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek.
W rezultacie, rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Nie oznacza to jednak, że zarówno ojciec, jak i matka dziecka, mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo to przysługuje tylko jednemu rodzicowi, pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki dla tej preferencji.
W przypadku zatem rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy samotnie wychowują dziecko/dzieci w porównywalnych okresach w systemie opieki naprzemiennej (orzeczonej przez sąd i wskazanej w porozumieniu rodzicielskim zawartym przed sądem), stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jeżeli tylko jeden z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa – przysługuje temu rodzicowi, który nie pobiera świadczenia wychowawczego.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że jest Pani panną, ponadto nigdy nie była Pani w związku małżeńskim z ojcem dzieci. Od dnia zawarcia ugody sądowej, tj. od 13 lutego 2025 r., opieka wykonywana jest w systemie tygodniowym, polegającym na naprzemiennym sprawowaniu opieki przez każdego z rodziców przez okres jednego tygodnia. Od ww. daty dzieci przebywają tydzień u Pani oraz tydzień u ojca dzieci. W okresach, w których dzieci przebywają pod Pani opieką, samodzielnie sprawuje Pani bieżącą pieczę nad dziećmi oraz realizuje obowiązki związane z ich codziennym wychowaniem, edukacją, organizacją czasu wolnego, opieką zdrowotną oraz zabezpieczeniem potrzeb bytowych. Prowadzi Pani odrębne gospodarstwo domowe i samodzielnie zapewnia dzieciom warunki mieszkaniowe oraz organizuje ich codzienne funkcjonowanie w czasie, gdy pozostają pod Pani opieką. Ponosi Pani koszty związane z utrzymaniem i edukacją dzieci. Ojciec dzieci również wykonuje władzę rodzicielską w okresach, w których dzieci pozostają pod jego pieczą, oraz uczestniczy w ponoszeniu wybranych kosztów związanych z dziećmi, w szczególności finansuje część zajęć dodatkowych. Rodzice ponoszą koszty związane z dziećmi odrębnie, zgodnie z przyjętym sposobem wykonywania pieczy naprzemiennej. Na dzieci nie zostały zasądzone ani ustalone alimenty. Od stycznia do maja 2022 r. ojciec dzieci pobierał świadczenie wychowawcze. Od czerwca 2022 r. świadczenie wychowawcze 500+, a następnie 800+, zostało ustalone wyłącznie na Pani rzecz i jest przez Panią pobierane w pełnej wysokości na oboje dzieci.
Jak wynika z opisu sprawy, wyłącznie Pani od czerwca 2022 r. pobiera świadczenie rodzinne.
Skoro ustanowienie opieki naprzemiennej powoduje podział świadczenia wychowawczego pomiędzy oboje rodziców, to niezależnie od ustaleń pomiędzy rodzicami (że świadczenie będzie pobierał jeden z nich) lub braku takich ustaleń (jeden z rodziców nie zajmuje się dzieckiem i to drugi pobiera świadczenie) – prawo do preferencyjnego rozliczenia nie przysługuje.
W przedmiotowej sprawie, w związku z tym, że – jak wskazała Pani we wniosku – od 20 stycznia 2022 r., tj. od momentu wyprowadzenia się ojca dzieci ze wspólnie zajmowanego miejsca zamieszkania, opieka nad dziećmi była faktycznie sprawowana przez oboje rodziców i była podzielona w sposób regularny (w systemie od środy do niedzieli i od niedzieli do środy), a sposób wykonywania opieki został uregulowany postanowieniem Sądu z dnia 16 maja 2022 r. wydanym w przedmiocie zabezpieczenia kontaktów z dziećmi, a dzieci regularnie i cyklicznie przebywały zarówno w Pani miejscu zamieszkania, jak i w miejscu zamieszkania ojca, a czas ich pobytu u każdego z rodziców był z góry ustalony i powtarzalny, należy uznać, że model sprawowania pieczy nad dziećmi miał charakter zbliżony do opieki naprzemiennej..
Następnie opieka naprzemienna nad Pani dziećmi została ustalona w ugodzie sądowej zawartej w lutym 2025 r. A zgodnie z postanowieniami tej ugody dzieci przebywały od ww. daty na zmianę tydzień u każdego rodziców i zarówno Pani, jak i ojciec dzieci, wykonują i wykonywali pełen zakres władzy rodzicielskiej względem dzieci w systemie tygodniowym. Zatem, wystąpiła określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych negatywna przesłanka uniemożliwiająca Pani skorzystanie z tej preferencji, bowiem – jak wynika z brzmienia ww. przepisu – sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy dzieci, o których mowa we wniosku – nie sposób uznać, że w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci oraz nie sposób zgodzić się z Pani stanowiskiem, że sposób rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci Pani przysługuje.
W przedmiotowej sprawie, w związku z tym, że wychowując w latach 2022-2025 oraz w latach następnych dzieci w porównywalnych okresach w systemie opieki naprzemiennej, Pani pobierała i pobiera świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dziecka – to wystąpiła określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych negatywna przesłanka uniemożliwiająca Pani skorzystanie z tej preferencji, bowiem – jak wynika z brzmienia ww. przepisu – sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4d ww. ustawy, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W konsekwencji, za lata 2022-2025 oraz w latach następnych nie może rozliczyć się Pani jako rodzic samotnie wychowujący dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pani stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a,
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów