0114-KDIP3-2.4011.712.2026.1.MT

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Posiadał Pan status konsumenta (w rozumieniu art. 22¹ k.c.) w momencie zawierania z Bankiem X Spółką Akcyjną z siedzibą w (…) umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej (franka szwajcarskiego - CHF). Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na własne, prywatne cele mieszkaniowe, niezwiązane z działalnością gospodarczą. Z powodu obecności w umowie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych dotyczących jednostronnego i arbitralnego kształtowania kursów walut przez bank), wytoczył Pan przeciwko bankowi powództwo cywilne, domagając się ustalenia nieważności umowy oraz zwrotu nienależnie wpłaconych środków.

Sprawa zakończyła się wydaniem prawomocnego wyroku przez Sąd Apelacyjny w dniu 20 listopada 2025 r. (sygn. akt (…)), który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego. Na mocy tego wyroku zasądzono od pozwanego Banku X S.A. na Pana rzecz zwrot kwoty głównej w wysokości 449.623,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 17 września 2022 r. do dnia zapłaty. Sądy obu instancji zgodnie orzekły, że umowa kredytowa jest nieważna w całości, a kwota główna 449.623,48 zł stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Zasądzone odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią natomiast rekompensatę za nieterminowe spełnienie przez bank obowiązku zwrotu tych środków (art. 481 § 1 k.c.). Oświadcza Pan, że w okresie trwania umowy kredytowej nie korzystał Pan z tzw. ulgi odsetkowej od tego kredytu w ramach rocznych rozliczeń PIT.

Pytanie

Czy otrzymane przez Pana odsetki ustawowe za opóźnienie (naliczone na podstawie art. 481 § 1 k.c.) od kwoty zasądzonego zwrotu nienależnego świadczenia w postaci rat kapitałowo-odsetkowych, przyznane na mocy prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 listopada (sygn. akt (…)), podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) i czy ciąży na Panu obowiązek ich wykazania w rocznym zeznaniu podatkowym?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, otrzymane na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego odsetki ustawowe za opóźnienie są w całości zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) i nie powodują obowiązku wykazania przychodu w zeznaniu rocznym (PIT-37 lub PIT-36).

Uzasadnienie stanowiska

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których zaniechano poboru podatku. Świadczenie główne (kwota 449.623,48 zł) zasądzone wyrokiem stanowi zwrot nienależnego świadczenia (kondykcję) wskutek unieważnienia umowy kredytowej. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych i podatkowych, zwrot rat kredytu nie stanowi dla konsumenta przysporzenia majątkowego (dochodu). Jest to jedynie restytucja, czyli fizyczny zwrot Pana własnych środków majątkowych, które bezpodstawnie znajdowały się w posiadaniu banku. Świadczenie główne nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako neutralne podatkowo. Skoro świadczenie główne (zwrot nienależnego świadczenia) nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT, to na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty tej właśnie należności również korzystają w całości ze zwolnienia przedmiotowego. Odsetki za opóźnienie dzielą pod względem podatkowym los należności głównej. Powyższe stanowisko w całości pokrywa się z jednolitą praktyką orzeczniczą Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, wyrażoną m.in. w interpretacjach indywidualnych z ostatnich lat np.:

• pismo z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.83.2023.2.MG oraz
• pismo z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.432.2023.1.HD).

W związku z tym nie ma Pan obowiązku odprowadzania podatku od zasądzonych odsetek, a pozwany bank nie jest uprawniony do wystawienia deklaracji PIT-11 z tego tytułu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)  pieniądze i wartości pieniężne, które:

• zostały otrzymane przez podatnika - czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• zostały postawione do dyspozycji podatnika - czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń - czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

• świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
• nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia „nie wymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne”. Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek za opóźnienie

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z tym przepisem:

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu.

Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia, wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania.

W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

W tym miejscu należy ponownie wskazać, że - co do zasady - za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że zawarł Pan z bankiem umowę kredytu indeksowanego do waluty obcej (franka szwajcarskiego - CHF). Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na własne, prywatne cele mieszkaniowe. Z powodu obecności w umowie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych dotyczących jednostronnego i arbitralnego kształtowania kursów walut przez bank), wytoczył Pan przeciwko bankowi powództwo cywilne, domagając się ustalenia nieważności umowy oraz zwrotu nienależnie wpłaconych środków. Na podstawie prawomocnego wyroku sądowego zasądzono od banku na Pana rzecz zwrot kwoty głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd orzekł, że umowa kredytowa jest nieważna w całości, a kwota główna stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Zasądzone odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią natomiast rekompensatę za nieterminowe spełnienie przez bank obowiązku zwrotu tych środków.

Powziął Pan wątpliwość jakie będą skutki podatkowej otrzymania odsetek za opóźnienie.

W świetle powołanych przepisów odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią dla Pana przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W Pana sytuacji jednak, skoro w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu hipotecznego i zwrotem przez bank świadczenia nienależnego, po Pana stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu, to wypłacone z tego tytułu odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w związku z otrzymaniem odsetek ustawowych za opóźnienie nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie zagadnienie objęte pytaniem. Inne kwestie poruszane we wniosku, w tym obowiązek wystawienia przez bank deklaracji PIT-11 oraz konieczność wykazania otrzymanej kwoty w deklaracji PIT-37 lub PIT-36, nie były przedmiotem oceny przez tut. organ.

Powołana przez Pana interpretacje zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tą interpretację.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.