0114-KDIP3-2.4011.710.2026.2.MJ

Interpretacja indywidualna2026-09-07Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci (zawieszona działalność gospodarcza).

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe – w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci za lata 2020 oraz 2021;

·      prawidłowe – w pozostałym zakresie

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 7 sierpnia 2026 r. (wpływ 7 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani rozwódką. Wyrokiem Sądu Okręgowego w (…) z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt (…), rozwiązano przez rozwód Pani małżeństwo z ojcem dzieci. Od uprawomocnienia się tego wyroku do chwili obecnej nie zawarła Pani kolejnego związku małżeńskiego i pozostaje Pani osobą stanu wolnego.

Z małżeństwa pochodzi dwoje małoletnich dzieci: A.A., ur. (…) 2012 r. oraz B.B., ur. (…) 2014 r.

W całym okresie objętym wnioskiem dzieci były i pozostają małoletnie.

W wyroku rozwodowym sąd:

·      powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom;

·      ustalił miejsce pobytu dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania matki;

·      nie ustalił kontaktów ojca z dziećmi.

Zgodnie z porozumieniem dotyczącym wykonywania władzy rodzicielskiej, sporządzonym notarialnie w dniu 27 grudnia 2016 r., ustalono, że: władzę rodzicielską wykonują oboje rodzice; miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowo Pani miejsce zamieszkania; istotne sprawy dzieci (m.in. leczenie, edukację) uzgadniacie Państwo wspólnie; każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dzieci w czasie sprawowania nad nimi bezpośredniej opieki; niezależnie od tego ojciec wypłaca alimenty.

Kontakty ojca z dziećmi ustalono w porozumieniu w następujący sposób: co drugi dzień każdego tygodnia (tj. 2 lub 3 dni w tygodniu); w dni powszednie ojciec odbiera dzieci z przedszkola/szkoły i sprawuje nad nimi opiekę do wieczora, a w weekendy lub święta spędza z dziećmi cały dzień, po czym odprowadza je do każdorazowego Pani miejsca zamieszkania.

Wyjątkiem jest weekend, kiedy to dzieci mają możliwość zostać na noc w miejscu zamieszkania ojca. Ponadto co roku dzieci spędzają z ojcem dwa tygodnie wakacji letnich.

Niezależnie od kontaktów ojca, to Pani sprawuje nad dziećmi codzienną opiekę: organizuje Pani ich codzienne funkcjonowanie, edukację (w tym zajęcia dodatkowe), leczenie i wyżywienie oraz prowadzi Pani gospodarstwo domowe, w którym dzieci pozostają. Po zakończeniu kontaktów z ojcem dzieci wracają do swojego stałego miejsca zamieszkania, tj. u Pani.

Pobiera Pani na dzieci świadczenie wychowawcze (500+/800+) i korzysta Pani z ulgi prorodzinnej. Ojciec dzieci nie pobiera świadczenia wychowawczego; świadczenie to nie zostało ustalone na rzecz obojga rodziców. Ojciec nie korzysta również z ulgi prorodzinnej.

Uzyskuje Pani dochody z tytułu powołania w spółce A. sp. z o.o. oraz z tytułu świadczeń pieniężnych w spółce B. sp. z o.o., które rozlicza Pani w ramach zeznania rocznego PIT- 37.

W dniu 30 kwietnia 2018 r. zawiesiła Pani wykonywaną wcześniej działalność gospodarczą. Działalność ta była opodatkowana podatkiem liniowym (art. 30c u.p.d.o.f.).

W okresie objętym wnioskiem działalność pozostawała zawieszona, nie osiągała Pani z niej żadnych przychodów ani nie ponosiła Pani żadnych kosztów. Za poszczególne lata objęte wnioskiem złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty.

W okresie objętym wnioskiem nie uzyskiwała Pani przychodów opodatkowanych ryczałtem (ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym), ani dochodów opodatkowanych na podstawie ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego. Pani dzieci nie uzyskiwały własnych dochodów.

Powyższe okoliczności faktyczne pozostawały niezmienne przez cały okres objęty wnioskiem, tj. w latach 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025.

Uzupełnienie stanu faktycznego

Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci.

W latach 2022-2025 w czasie zawieszonej działalności nie ponosiła Pani żadnych kosztów związanych z działalnością gospodarczą, do których zobowiązana była Pani na podstawie umów zawartych przed jej zawieszeniem.

W latach 2022-2025 nie miała Pani zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń w ramach zawieszonej działalności gospodarczej.

W dniu 30 kwietnia 2018 r. zawiesiła Pani wykonywaną wcześniej działalność gospodarczą. Działalność ta była opodatkowana podatkiem liniowym (art. 30c u.p.d.o.f).

W okresie objętym wnioskiem działalność pozostawała zawieszona, nie osiągała Pani z niej żadnych przychodów ani nie ponosiła Pani żadnych kosztów. Za poszczególne lata objęte wnioskiem złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty.

W okresie objętym wnioskiem nie uzyskiwała przychodów opodatkowanych ryczałtem (ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym), ani dochodów opodatkowanych na podstawie ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego.

Pani dzieci nie uzyskiwały własnych dochodów (nieletnie). Powyższe okoliczności faktyczne pozostawały niezmienne przez cały okres objęty wnioskiem, tj. w latach 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025.

Pani dzieci nie podlegały w latach 2020 - 2025 opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Sąd nie rozstrzygnął opieki nad dziećmi i pieczy naprzemiennej.

Zgodnie z porozumieniem dotyczącym wykonywania władzy rodzicielskiej, sporządzonym notarialnie w dniu 27 grudnia 2016 r., ustalono, że: władzę rodzicielską wykonujecie Państwo wspólnie, ale miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowo miejsce Pani zamieszkania.

Kontakty ojca z dziećmi są zgodne z zawartym porozumieniem, tzn.: co drugi dzień każdego tygodnia (tj. 2 lub 3 dni w tygodniu); w dni powszednie ojciec odbiera dzieci ze szkoły i sprawuje nad nimi opiekę do wieczora, a w weekendy lub święta spędza z dziećmi cały dzień, po czym odprowadza je do każdorazowego Pani miejsca zamieszkania.

Wyjątkiem jest weekend, kiedy to dzieci mają możliwość zostać na noc w miejscu zamieszkania ojca. Ponadto, co roku dzieci spędzają z ojcem dwa tygodnie wakacji letnich. Podczas sprawowania opieki nad dziećmi każdy z Państwa ponosi koszty ich utrzymania indywidualnie. Po zakończeniu kontaktów z ojcem dzieci wracają do swojego stałego miejsca zamieszkania, tj. u Pani.

Istotne sprawy dzieci (m.in. leczenie, edukację, hobby) uzgadniacie wspólnie.

Niezależnie od kontaktów ojca, to Pani sprawuje nad dziećmi codzienną opiekę: organizuje Pani ich codzienne funkcjonowanie, edukację (w tym zajęcia dodatkowe), leczenie i wyżywienie oraz prowadzi Pani gospodarstwo domowe, w którym dzieci pozostają.

Pytania

1.  Czy w opisanym stanie faktycznym przysługiwało Pani prawo do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2022, 2023, 2024 i 2025 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w opisanym stanie faktycznym przysługiwało Pani prawo do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2020 i 2021 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r.?

3.  Czy w przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1 lub nr 2 jest Pani uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o rozliczenie podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci w korekcie zeznania podatkowego za odpowiedni rok z lat 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025, złożonej po upływie terminu do złożenia zeznania?

Pani stanowisko

Ad. 1

W Pani ocenie za lata 2022-2025 przysługuje Pani prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c-4d u.p.d.o.f.

Jest Pani rozwódką, a Pani dzieci są małoletnie. Sprawuje Pani nad nimi stałą i samodzielną pieczę. Dzieci zamieszkują z Panią (sąd ustalił ich miejsce pobytu przy Pani), organizuje Pani ich codzienne funkcjonowanie, edukację, leczenie, wyżywienie oraz ponosi Pani koszty ich utrzymania.

Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że o statusie osoby samotnie wychowującej dziecko decyduje faktyczne wykonywanie codziennych obowiązków wychowawczych i samodzielne ponoszenie ciężaru utrzymania, a nie wyłączność władzy rodzicielskiej. Potwierdził to NSA w wyroku z 21 stycznia 2025 r. (II FSK 633/24), wskazując, że wspólna władza rodzicielska nie oznacza wspólnego wychowywania, a preferencja podatkowa ma związek z samodzielnym ponoszeniem kosztów wychowania dziecka. Jeżeli dziecko zamieszkuje z jednym z rozwiedzionych rodziców, to rodzic ten samodzielnie je wychowuje. NSA podkreślił również, że ustawa nie uzależnia prawa do preferencji od długości okresu samotnego wychowywania w roku podatkowym. Podobnie orzekł WSA w Łodzi w wyroku z 29 maja 2023 r. (I SA/Łd 324/23), wskazując, że samotnie wychowującym jest rodzic, który faktycznie sprawuje pieczę nad dzieckiem bez udziału drugiego rodzica, nawet jeśli ten posiada pełnię władzy rodzicielskiej i okresowo opiekuje się dzieckiem. Istotne jest bowiem to, kto wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze.

Nie wychowuje Pani dzieci „wspólnie” z ich ojcem w rozumieniu art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. Nie prowadzicie Państwo wspólnego gospodarstwa domowego ani nie zamieszkujecie razem. Dzieci mają stałe miejsce zamieszkania - przy Pani - gdzie organizuje Pani ich codzienne życie. NSA w wyroku z 23 sierpnia 2024 r. (II FSK 182/24) wyjaśnił, że wspólne wychowywanie oznacza sytuację, w której rodzice mieszkają razem i wychowują dziecko w jednym miejscu i czasie, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Także WSA w Krakowie w wyroku z 29 września 2025 r. (I SA/Kr 473/25) wskazał, że „wspólne wychowywanie” oznacza zapewnienie dziecku jednego wspólnego domu, w którym rodzice wspólnie realizują proces wychowawczy.

Nie zachodzi również opieka naprzemienna w rozumieniu art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. - Sąd nie orzekł takiego modelu opieki, lecz ustalił miejsce pobytu dzieci przy Pani.

Ponadto świadczenie wychowawcze przysługuje wyłącznie Pani, a nie obojgu rodzicom. Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 29 września 2025 r. (I SA/Kr 473/25), opieka naprzemienna w rozumieniu art. 6 ust. 4f wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej oraz ustalenia świadczenia wychowawczego na rzecz obojga rodziców.

W Pani sprawie żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Nie znajduje również zastosowania wyłączenie z art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. Fakt, że prowadzona przez Panią działalność gospodarcza jest opodatkowana podatkiem liniowym, nie pozbawia Pani prawa do preferencji. Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. brzmieniem tego przepisu wyłączenie dotyczy podatników stosujących art. 30c w zakresie osiągniętych przychodów, poniesionych kosztów oraz związanych z nimi rozliczeń. W okresie objętym wnioskiem działalność była zawieszona, nie osiągała Pani z niej przychodów ani nie ponosiła Pani kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. nie ma w Pani sytuacji zastosowania.

Ad. 2

W Pani ocenie za lata 2020 i 2021 przysługiwało Pani prawo do rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.

Przez cały rok 2020 i 2021 realizacja przez Panią procesu wychowawczego, jak również kontakty dzieci z ojcem, przebiegały na zasadach tożsamych z opisanymi w stanie faktycznym i w stanowisku do pytania nr 1.

Pani stanowisko potwierdza orzecznictwo, przykładowo wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. (II FSK 573/15), w którym zostało wskazane, iż „Skoro samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, to w sytuacji, gdy w stanie faktycznym opisanym we wniosku oboje rodzice sprawują opiekę nad dziećmi oddzielnie, w innym miejscu, każde w "swojej połowie" czasu w danym roku podatkowym - a więc jak zauważył WSA "nie wspólnie", to prawo do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania wynikającego z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. może mieć nie tylko to z rodziców, któremu ustalono wspólne miejsce zamieszkania z dziećmi, ale każde z nich.”

Na koniec podkreśliła Pani, że w Pani ocenie nie znajdzie zastosowania wyłączenie z art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. w ówczesnym brzmieniu.

Sam wybór opodatkowania działalności na zasadach art. 30c u.p.d.o.f. nie powinien pozbawiać Pani prawa do preferencji za lata 2020 i 2021. W tych latach działalność pozostawała zawieszona - nie osiągnęła Pani z niej żadnych przychodów ani nie poniosła Pani kosztów, a złożone zeznania PIT-36L były „zerowe”.

Nie wystąpił zatem jakikolwiek skutek podatkowy na gruncie art. 30c u.p.d.o.f. Za taką wykładnią przemawia przede wszystkim cel regulacji, kierowanej do osób, które samodzielnie troszczą się o codzienne potrzeby dziecka i ponoszą ciężar jego utrzymania. Pozbawienie Pani z tego powodu preferencji opierałoby się wyłącznie na okoliczności formalnej (wcześniejszym wyborze formy opodatkowania) bez realnego znaczenia podatkowego w danym roku. Trafność tej wykładni potwierdza późniejsza zmiana stanu prawnego. Nowelizacją obowiązującą od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca objął preferencją również podatników, do których mają zastosowanie przepisy art. 30c u.p.d.o.f. lub ustawy o ryczałcie, lecz którzy przez cały rok nie osiągnęli przychodów ani nie ponieśli kosztów i składają „zerowy" PIT-36L lub PIT-28.

Świadczy to, że sytuacja taka jak Pani zasługuje na objęcie preferencją, a jej wcześniejsze wykluczenie stanowiło dostrzeżoną przez samego ustawodawcę lukę. Z tych względów uważa Pani, że art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. nie powinien wyłączać Pani prawa do rozliczenia za lata 2020 i 2021 jako osoby samotnie wychowującej dzieci.

Ad. 3

W Pani ocenie, w razie twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1 lub nr 2, jest Pani uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o rozliczenie w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci również w korekcie zeznania złożonej po upływie terminu do złożenia zeznania - za odpowiedni rok z lat 2020-2025, objęty odpowiedzią twierdzącą.

Zgodnie z art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej podatnik może skorygować uprzednio złożone zeznanie.

Prawo do korekty przysługuje aż do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

Przepisy art. 6 ust. 4c oraz art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. uzależniają zastosowanie preferencji od wniosku „wyrażonego w rocznym zeznaniu podatkowym", nie wymagając przy tym, by wniosek ten został złożony wyłącznie w zeznaniu pierwotnym ani w ustawowym terminie do jego złożenia.

Ograniczenie tego rodzaju, wykluczające skorzystanie z preferencji w razie złożenia wniosku po terminie, przewidywał dawny art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f., został on jednak uchylony z dniem 1 stycznia 2019 r. Od tej daty wniosek o preferencyjne rozliczenie może być skutecznie wyrażony także w korekcie zeznania złożonej po upływie terminu do złożenia zeznania rocznego.

W konsekwencji uważa Pani, że jeżeli za dany rok spełnia Pani warunki rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci (pytania nr 1 lub 2), to jest Pani uprawniona do skutecznego wyrażenia stosownego wniosku w korekcie zeznania za ten rok, złożonej w okresie do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ogólne zasady rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dzieci

Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r., stanowił, że:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c przywołanej ustawy, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).

W świetle zaś art. 6 ust. 8 tej ustawy:

·      w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych

·      w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych

·      w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2022 r., stosowanym do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W myśl art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Przedmiotem Pani wątpliwości jest możliwość rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2020 – 2025 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci.

Z treści wniosku wynika, że w latach tych miała Pani zawieszoną wcześniej wykonywaną działalność gospodarczą, która była opodatkowana podatkiem liniowym. W okresie objętym wnioskiem działalność pozostawała zawieszona, nie osiągała Pani z niej żadnych przychodów ani nie ponosiła Pani żadnych kosztów. Za poszczególne lata objęte wnioskiem złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty.

Zgodnie z art. 9a ust. 2 ww. ustawy:

·      w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

·      w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r.

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

Jak stanowi art. 9a ust. 2a ww. ustawy:

·      w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.

Podatnik może zawiadomić w formie pisemnej o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, albo pisemny wniosek o zastosowaniu opodatkowania w formie karty podatkowej, w terminie, o którym mowa w art. 29 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

·      w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.

Podatnik może zawiadomić na piśmie o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, albo sporządzony na piśmie wniosek o zastosowaniu opodatkowania w formie karty podatkowej, w terminie, o którym mowa w art. 29 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

·      w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.

Podatnik może zawiadomić na piśmie o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2.

W myśl art. 30c tej ustawy:

Podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2 lub 7 , z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 , wynosi 19% podstawy obliczenia podatku

Możliwość skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 dla osoby samotnie wychowującej dzieci, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany np. do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z treści wniosku wynika, że jest Pani rozwódką i ma Pani dwoje małoletnich dzieci. W wyroku rozwodowym sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, ustalił miejsce pobytu dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania matki, nie ustalił kontaktów ojca z dziećmi.

Zgodnie z porozumieniem dotyczącym wykonywania władzy rodzicielskiej, sporządzonym notarialnie w dniu 27 grudnia 2016 r., ustalono, że: władzę rodzicielską wykonują oboje rodzice; miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowo Pani miejsce zamieszkania; istotne sprawy dzieci (m.in. leczenie, edukację) uzgadniacie Państwo wspólnie; każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dzieci w czasie sprawowania nad nimi bezpośredniej opieki; niezależnie od tego ojciec wypłaca alimenty.

Kontakty ojca z dziećmi ustalono w porozumieniu w następujący sposób: co drugi dzień każdego tygodnia (tj. 2 lub 3 dni w tygodniu); w dni powszednie ojciec odbiera dzieci z przedszkola/szkoły i sprawuje nad nimi opiekę do wieczora, a w weekendy lub święta spędza z dziećmi cały dzień, po czym odprowadza je do każdorazowego Pani miejsca zamieszkania. Wyjątkiem jest weekend, kiedy to dzieci mają możliwość zostać na noc w miejscu zamieszkania ojca. Ponadto co roku dzieci spędzają z ojcem dwa tygodnie wakacji letnich.

Niezależnie od kontaktów ojca, to Pani sprawuje nad dziećmi codzienną opiekę: organizuje Pani ich codzienne funkcjonowanie, edukację (w tym zajęcia dodatkowe), leczenie i wyżywienie oraz prowadzi Pani gospodarstwo domowe, w którym dzieci pozostają. Po zakończeniu kontaktów z ojcem dzieci wracają do swojego stałego miejsca zamieszkania, tj. u Pani.

Pobiera Pani na dzieci świadczenie wychowawcze (500+/800+) i korzysta Pani z ulgi prorodzinnej.

W dniu 30 kwietnia 2018 r. zawiesiła Pani wykonywaną wcześniej działalność gospodarczą. Działalność ta była opodatkowana podatkiem liniowym (art. 30c u.p.d.o.f.).

W okresie objętym wnioskiem działalność pozostawała zawieszona, nie osiągała Pani z niej żadnych przychodów ani nie ponosiła Pani żadnych kosztów. Za poszczególne lata objęte wnioskiem złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty.

W latach 2022-2025 w czasie zawieszonej działalności nie ponosiła Pani żadnych kosztów związanych z działalnością gospodarczą, do których zobowiązana była Pani na podstawie umów zawartych przed jej zawieszeniem.

W latach 2022-2025 nie miała Pani zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń w ramach zawieszonej działalności gospodarczej.

Sąd nie rozstrzygnął opieki nad dziećmi i pieczy naprzemiennej.

Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci.

Ocena skutków podatkowych za lata 2020-2021

W tym miejscu należy podkreślić, że wyłączenie sposobu opodatkowania (w tym opodatkowania podatkiem liniowym) wskazane w cytowanym wcześniej art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.) miało zapobiegać m.in. sytuacjom, gdzie podatnik, do dochodów którego znajdują zastosowanie (odrębnie) przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może w stosunku do drugich dochodów (np. z umowy o pracę), stosować przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Gdyby tak było, to w ten sposób podatnik korzystałby zarówno z preferencyjnego opodatkowania dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej (art. 30c tej ustawy), jak i ze specyficznego uregulowania podatkowego w odniesieniu do osób samotnie wychowujących dzieci.

O ile do danej osoby mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie znajdują do niej zastosowania przepisy art. 6 ust. 4 tej ustawy, jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu art. 3 ustawy podatkowej. Wyłączenie z art. 6 ust. 8 w brzmieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.) ma bowiem charakter podmiotowy dotyczący bowiem osoby fizycznej, a nie jej dochodu podatkowego. Podatnikiem tego podatku jest konkretna osoba fizyczna podlegająca obowiązkowi podatkowemu (ograniczonemu lub nieograniczonemu) i do tak określonej osoby odnosi się wyłącznie z art. 6 ust. 8 ww. ustawy (w brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.), bez względu na zastosowanie do opodatkowania jej pozostałych dochodów innych przepisów niż przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do osób, co do których miały zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (do 31 grudnia 2021 r.), nie znajduje zastosowania przepis art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Powzięła Pani wątpliwość, czy za 2020 i 2021 r. przysługiwało Pani prawo do rozliczenia się jako matka samotnie wychowująca dzieci w przypadku zawieszonej działalności gospodarczej i nieuzyskiwania dochodów z tego tytułu.

Wskazać należy, że pomimo zawieszenia przez Panią prowadzenia działalności gospodarczej i nieuzyskiwania dochodów z tej działalności gospodarczej, wobec Pani - w latach 2020-2021 - miały zastosowanie (choćby potencjalnie) przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z literalnym brzmieniem przytoczonego wcześniej art. 6 ust. 8 ustawy (w brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.) z możliwości zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nie może skorzystać osoba, w stosunku do której w roku podatkowym – niezależnie od czasu trwania ani też rezultatów – miały zastosowanie przepisy art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, zawieszenie działalności gospodarczej nie zwalnia podatnika z obowiązku prowadzenia ewidencji i rejestrów w takim zakresie, jak mają one być prowadzone w trakcie działalności.

Podatnicy, którzy zawiesili działalność, mają więc obowiązek złożenia zeznania rocznego, a także ewentualnej zapłaty podatku dochodowego. Za każdy rok, w którym działalność była zawieszona, należy również dokonywać rozliczenia rocznego i wykazywać rozliczanie działalności, nawet jeśli zawieszenie obejmowałoby okres całego roku i nie wystąpiłyby u podatnika żadne przychody. W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca jest zatem zwolniony z zaliczek na podatek dochodowy, nie jest natomiast zwolniony z rocznego rozliczenia podatku i złożenia deklaracji rocznej na podatek dochodowy.

Wobec podatnika, który prowadząc działalność gospodarczą złożył oświadczenie o wyborze formy opodatkowania tzw. podatkiem liniowym, a następnie zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i nie uzyskał z tego tytułu przychodów, istnieje potencjalna możliwość zastosowania przepisów ww. ustawy.

Ponadto, nie został nałożony przepisami ustawy, dodatkowy wymóg w postaci osiągnięcia przez osobę fizyczną przychodu/dochodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zawieszenia działalności nie można uznać za jej likwidację. Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej oznacza, że „bieżące” przychody z tej działalności gospodarczej nie są osiągane (są równe 0), jednak nie zmienia to faktu, że do osoby przedsiębiorcy nadal mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co w konsekwencji doprowadza do braku możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odrębnego opodatkowania. Możliwość jego zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie.

Z przytoczonego wcześniej art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.), bezspornie wynika, że prawa do preferencyjnego rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, pozbawione zostały osoby, do których mają zastosowanie przepisy art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1557/20, w którym Sąd wskazał, że:

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej na podstawie art. 14a u.s.d.g nie uchyla zakazu opodatkowania w sposób, o którym mowa w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Jak już wspomniano wcześniej, wyłączenie z art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f ma charakter podmiotowy dotyczący bowiem osoby fizycznej, a nie jej dochodu podatkowego. Fakt osiągania dochodów (przychodów) albo ich brak nie ma wpływu na zastosowanie art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f.

Ponadto, w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 193/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że cyt.:

(…) okoliczność, że danym roku podatkowym faktycznie nie uzyskał z tego tytułu żadnych przychodów (i nie poniósł żadnych kosztów) nie powoduje, że w stosunku do niego nie znajdą zastosowania ograniczenia w zakresie możliwości wspólnego opodatkowania, wynikające z art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. Na gruncie przepisów u.p.d.o.f. zasadą jest odrębne opodatkowanie dochodów uzyskiwanych przez poszczególnych podatników – osoby fizyczne.”

Mając na uwadze powyższe, nie przysługiwało Pani prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci za lata 2020 oraz 2021, bowiem w latach tych miało do Pani zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w jej brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.) gdyż ww. okresie miała Pani zawieszoną działalność gospodarczą opodatkowaną tzw. podatkiem liniowym (art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Ocena skutków podatkowych za lata 2022-2025

Przedmiotem Pani wątpliwości jest także możliwość rozliczenia się jako matka samotnie wychowująca dzieci w przypadku zawieszonej działalności gospodarczej i nieuzyskiwania dochodów z tego tytułu za okres 2022-2025.

W latach 2022-2025 także była Pani stanu wolnego oraz wychowywała Pani swoje małoletnie córki z małżeństwa zakończonego w 2017 r. W okresie tym działalność również pozostawała zawieszona, nie osiągała Pani z niej żadnych przychodów ani nie ponosiła Pani żadnych kosztów. W latach 2022-2025 w czasie zawieszonej działalności nie ponosiła Pani żadnych kosztów związanych z działalnością gospodarczą, do których zobowiązana była Pani na podstawie umów zawartych przed jej zawieszeniem. W ww. latach nie miała Pani zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń w ramach zawieszonej działalności gospodarczej. Za poszczególne lata objęte wnioskiem złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że z uzasadnienia do zmiany brzmienia art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że projekt ustawy zmieniającej (ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) przewiduje w szczególności poszerzenie prawa do wspólnego opodatkowania małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci w odniesieniu do tych podatników, do których mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przepisy o ryczałcie, w zakresie opodatkowania przychodów innych niż z tytułu tzw. najmu prywatnego i którzy przez cały rok podatkowy nie osiągnęli przychodów, ani nie ponieśli kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w tych przepisach, nie są również obowiązani lub nie korzystają z uprawnienia na podstawie tych przepisów do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, ani nie są obowiązani albo nie korzystają z uprawnienia na podstawie tych przepisów do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń, tj. podatników, którzy złożą „zerowy” PIT-36L lub PIT-28.

Ustawodawca uzależnił więc prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie wszystkich warunków określonych w stosownych przepisach, tj.:

·      posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci);

·      wychowywania w roku podatkowym dziecka (dzieci);

·      braku zastosowania w stosunku do podatnika i jego dziecka przepisów art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; oraz

·      niepodlegania opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Podkreślenia wymaga to, że sam fakt formalnego posiadania przez Panią działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym, która w latach 2022-2025 pozostawała zawieszona, i w ramach której:

·      nie osiągnęła Pani w ww. okresie żadnych przychodów,

·      nie ponosiła Pani kosztów uzyskania przychodów,

·      nie posiadała Pani zobowiązań ani uprawnień do zwiększania lub pomniejszania podstawy opodatkowania albo przychodów,

·      nie dokonywała Pani innych doliczeń lub odliczeń związanych z tą działalnością,

·      złożyła Pani zeznania PIT-36L wykazujące zerowe przychody i koszty

nie powoduje utraty prawa do opodatkowania za lata 2022-2025 w sposób przewidziany dla samotnych rodziców.

Zatem, w przedstawionym we wniosku opisie sprawy, nie znajduje zastosowania ograniczenie wynikające z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.), gdyż w latach 2022-2025 w stosunku do Pani ani Pani dzieci nie miały zastosowania przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem liniowym ani przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie, o którym mowa w tym przepisie.

Jednocześnie skoro z opisu sprawy wynika, że:

·      na mocy prawomocnego wyroku jest Pani osobą rozwiedzioną,

·      wychowuje Pani dwoje małoletnich dzieci,

·      Sąd nie rozstrzygnął opieki nad dziećmi i pieczy naprzemiennej, natomiast powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, ustalił miejsce pobytu dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania matki, nie ustalił kontaktów ojca z dziećmi;

·      pobiera Pani na dzieci świadczenie wychowawcze (500+/800+);

·      kontakty ojca z dziećmi są zgodne z zawartym porozumieniem, tzn.: co drugi dzień każdego tygodnia (tj. 2 lub 3 dni w tygodniu); w dni powszednie ojciec odbiera dzieci ze szkoły i sprawuje nad nimi opiekę do wieczora, a w weekendy lub święta spędza z dziećmi cały dzień, po czym odprowadza je do każdorazowego Pani miejsca zamieszkania. Wyjątkiem jest weekend, kiedy to dzieci mają możliwość zostać na noc w miejscu zamieszkania ojca. Ponadto, co roku dzieci spędzają z ojcem dwa tygodnie wakacji letnich. Podczas sprawowania opieki nad dziećmi każdy z Państwa ponosi koszty ich utrzymania indywidualnie. Po zakończeniu kontaktów z ojcem dzieci wracają do swojego stałego miejsca zamieszkania, tj. u Pani,

·      niezależnie od kontaktów ojca, to Pani sprawuje nad dziećmi codzienną opiekę: organizuje Pani ich codzienne funkcjonowanie, edukację (w tym zajęcia dodatkowe), leczenie i wyżywienie oraz prowadzi Pani gospodarstwo domowe, w którym dzieci pozostają,

- to miała Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2022, 2023, 2024 oraz 2025.

Spełnia Pani bowiem wymagane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dzieci z uwagi na szerszy zakres opieki nad dziećmi, a także nie mają do Pani zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy.

Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Korekta zeznań podatkowych

W kwestii korekty rozliczeń wskazuję, że zgodnie z treścią art. 81 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.

Stosownie do art. 81 § 2 ww. ustawy:

Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.

Przy czym, w myśl z art. 3 pkt 5 tej ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.

Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć kwot odliczeń od dochodu z tytułu ulgi podatkowej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.

Korektę deklaracji składa się wówczas, gdy następują – w wyniku jakichkolwiek zdarzeń gospodarczych – zmiany w zakresie danych wykazanych w tych deklaracjach (np. po stronie przychodów, kosztów ich uzyskania, zwolnień, odliczeń, wysokości podatku należnego).

Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość ze zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Zgodnie natomiast z art. 75 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację).

Jeżeli zatem, skutkiem dokonanej korekty będzie powstanie nadpłaty, to zgodnie z art. 75 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, należy złożyć wraz ze skorygowanym zeznaniem rocznym również wniosek o jej stwierdzenie do właściwego organu podatkowego.

W konsekwencji, skoro za lata 2022-2025 przysługiwało Pani prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci, to ma Pani również prawo do złożenia korekty zeznań podatkowych za te lata.

W tej części Pani stanowisko w zakresie pytania nr 3 także jest prawidłowe.

Natomiast, w związku z tym, że w zakresie pytania nr 2 Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe, odstępuję od udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 3 w zakresie możliwości złożenia korekty zeznań podatkowych za lata 2020-2021, gdyż oczekiwała Pani odpowiedzi w tym zakresie w sytuacji uznania przez organ, że w latach 2020-2021 przysługiwało Pani prawo do rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.