0114-KDIP3-2.4011.687.2026.3.MG

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami z 22 lipca 2026 r. i z 12 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

- A.B.

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

- C.B.

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowani są współkredytobiorcami umowy kredytu hipotecznego. Umowa kredytu została zawarta przed zawarciem przez Zainteresowanych związku małżeńskiego. Kredyt został zaciągnięty wspólnie przez Zainteresowaną oraz Zainteresowanego, będącego obecnie byłym mężem Zainteresowanej.

Mimo ustania małżeństwa strony nadal pozostają współkredytobiorcami i wspólnie uczestniczą w postępowaniu sądowym oraz są adresatami propozycji ugody przedstawionej przez bank. Zainteresowani są stronami umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF), zawartej z bankiem na sfinansowanie zakupu nieruchomości przeznaczonej na własne cele mieszkaniowe. W związku z powzięciem wątpliwości co do ważności postanowień umowy kredytu Zainteresowani wystąpili przeciwko bankowi z powództwem o ustalenie nieważności umowy kredytu oraz o zapłatę kwot nienależnie pobranych przez bank. W sprawie został wydany wyrok przez Sąd Okręgowy w (…), (…) Wydział Cywilny, w którym: ustalono nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu z uwagi na jej nieważność, zasądzono od banku na rzecz każdego z Zainteresowanych kwotę 136.556,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty, oddalono powództwo w pozostałym zakresie, orzeczono, że koszty procesu ponosi w całości bank, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia. Wyrok nie jest prawomocny. Bank wniósł apelację i postępowanie toczy się obecnie przed sądem drugiej instancji. W celu zakończenia sporu bank przedstawił Zainteresowanym propozycję zawarcia ugody. Zgodnie z jej warunkami bank zobowiązuje się do:

1. umorzenia całego salda kredytu pozostającego do spłaty na dzień zawarcia ugody,

2. wypłaty na rzecz Zainteresowanych kwoty 140.000 zł; zgodnie z informacją przekazaną przez bank kwota ta obejmuje zwrot części kapitału kredytu oraz kwotę odpowiadającą około 40% należnych odsetek ustawowych, zwrotu na rzecz Zainteresowanych opłaty od pozwu w wysokości 1.000 zł,

3. zwrotu kosztów zastępstwa procesowego bezpośrednio pełnomocnikowi Zainteresowanych.

Po wykonaniu postanowień ugody strony zobowiążą się do zakończenia toczącego się postępowania sądowego oraz zrzekną się wzajemnych roszczeń wynikających z umowy kredytu objętej sporem. Bank poinformował Zainteresowanych, że w związku z realizacją ugody nie zamierza wystawiać informacji PIT-11. Na dzień złożenia niniejszego wniosku ugoda nie została zawarta. Zainteresowani zamierzają zawrzeć ugodę po uzyskaniu interpretacji indywidualnej potwierdzającej skutki podatkowe wynikające z jej zawarcia.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Zainteresowani wystąpili ze wspólnym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z planowanym zawarciem ugody z Bankiem Y. S.A., będącym następcą prawnym X. S.A. W dniu 7 kwietnia 2008 r. Zainteresowani zawarli z X. S.A. umowę kredytu hipotecznego nr (…), indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF). Kredyt został przeznaczony wyłącznie na zakup jednego lokalu mieszkalnego położonego w (…) przy ul. (…). Lokal służył zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Zainteresowanych i stanowił jedyną inwestycję mieszkaniową finansowaną tym kredytem.

Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka kaucyjna ustanowiona na nabytym lokalu. Zainteresowani odpowiadają wobec banku solidarnie za zobowiązania wynikające z umowy kredytu. Po zawarciu umowy pomiędzy stronami powstał spór dotyczący ważności umowy kredytu. W wyniku postępowania sądowego sąd pierwszej instancji wydał wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu oraz zasądził na rzecz każdego z Zainteresowanych odpowiednią kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wyrok nie jest prawomocny, ponieważ bank wniósł apelację. Niezależnie od toczącego się postępowania odwoławczego bank przedstawił Wnioskodawcom propozycję zawarcia ugody. Z przekazanych informacji wynika, że ugoda ma obejmować:

- umorzenie pozostałego salda kredytu,

- wypłatę dodatkowego świadczenia pieniężnego,

- zwrot opłaty od pozwu,

- rozliczenie kosztów zastępstwa procesowego.

Według informacji przekazanych przez bank dodatkowe świadczenie obejmuje zwrot części kapitału oraz kwotę odpowiadającą części odsetek ustawowych. Bank poinformował również, że nie planuje wystawienia informacji PIT-11.

Na dzień sporządzenia niniejszego opisu bank nie przekazał Zainteresowanym szczegółowej kalkulacji poszczególnych elementów świadczeń wynikających z projektowanej ugody, w szczególności sposobu obliczenia części odsetek ustawowych ani metodologii wyliczenia kwot przewidzianych do wypłaty. Zainteresowani przedstawiają zdarzenie przyszłe zgodnie z wiedzą wynikającą z otrzymanej propozycji ugody i nie dysponują bardziej szczegółowymi informacjami.

Zainteresowani nigdy wcześniej nie korzystali z zaniechania poboru podatku dotyczącego umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na inną inwestycję mieszkaniową.

Celem niniejszego wniosku jest uzyskanie interpretacji indywidualnej potwierdzającej skutki podatkowe planowanego zawarcia ugody z bankiem.

Umowa kredytu została zawarta w dniu 7 kwietnia 2008 r. z X. S.A. Numer umowy: (…).

Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na lokalu mieszkalnym położonym przy ul. (…) w (…).

Kredytu udzielił X. Bank S.A., którego następcą prawnym jest Bank Y. S.A.

Zainteresowani odpowiadają wobec banku solidarnie za zobowiązania wynikające z umowy kredytu. Planowana ugoda obejmuje wszystkich współkredytobiorców.

Kredyt został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Celem kredytu był zakup jednego lokalu mieszkalnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Z posiadanych przez Zainteresowanych informacji wynika, że projektowana ugoda przewiduje umorzenie pozostałego salda kredytu oraz wypłatę dodatkowego świadczenia pieniężnego. Bank nie przekazał szczegółowego rozliczenia poszczególnych składników świadczenia.

Zainteresowani nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku dotyczącego umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.

Świadczenie pieniężne stanowi element rozliczeń przewidzianych w projektowanej ugodzie po wydaniu wyroku Sądu I instancji stwierdzającego nieważność umowy kredytu. Według informacji przekazanej przez bank obejmuje ono zwrot części kapitału oraz część odsetek ustawowych.

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego nastąpi zgodnie z postanowieniami ugody.

Zwrot opłaty od pozwu będzie stanowił zwrot wydatku rzeczywiście poniesionego przez Zainteresowanych.

Bank poinformował, że część świadczenia odpowiada części odsetek ustawowych.

Według informacji uzyskanej od banku wypłacana kwota obejmuje około 40% odsetek ustawowych. Bank nie przekazał sposobu wyliczenia tej wartości.

Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia Zainteresowani nie dysponują bardziej szczegółowymi informacjami w zakresie objętym pytaniem, ponieważ bank ich nie udostępnił.

Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia Zainteresowani przedstawiają wszystkie informacje, którymi dysponują. Bardziej szczegółowe dane nie zostały przekazane przez bank.

Opis zdarzenia przyszłego został sporządzony zgodnie z wiedzą Zainteresowanych wynikającą z otrzymanej propozycji ugody. W zakresie, w jakim bank nie ujawnił szczegółowych danych dotyczących kalkulacji świadczeń, Zainteresowani nie są w stanie udzielić bardziej precyzyjnych odpowiedzi.

Zgodnie z propozycją ugody przedstawioną Zainteresowanym przez Bank, umorzeniu ma podlegać saldo kredytu pozostałe do spłaty według stanu na dzień zawarcia ugody.

Bank nie przekazał Zainteresowanym szczegółowego rozbicia kwoty salda przeznaczonego do umorzenia na kapitał, odsetki oraz ewentualne inne składniki.

W szczególności Bank nie wskazał, aby w skład kwoty podlegającej umorzeniu wchodziły odsetki karne (odsetki od zadłużenia przeterminowanego), prowizje, składki ubezpieczeniowe lub inne dodatkowe opłaty, ani nie przekazał informacji pozwalających na wyodrębnienie takich składników w kwocie umorzenia.

Zainteresowani nie posiadają zatem informacji pozwalających na wskazanie innych składników umorzenia niż saldo kredytu określone przez Bank w propozycji ugody. Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia Bank nie przekazał Zainteresowanym bardziej szczegółowych danych dotyczących struktury umarzanego salda. Zainteresowani przedstawiają zatem wszystkie informacje, którymi faktycznie dysponują, i nie są w stanie wskazać danych, których Bank im nie udostępnił.

Odsetki ustawowe za opóźnienie, do których odnosi się propozycja ugody, nie zostały naliczone od kwoty 140.000 zł proponowanej przez Bank do wypłaty w ramach ugody.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w (…), (…) Wydział Cywilny, Sąd zasądził od Banku na rzecz Zainteresowanej kwotę 136.556,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty oraz na rzecz Zainteresowanego kwotę 136.556,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty.

Tym samym odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone przez Sąd są naliczane od kwoty 136.556,87 zł przypadającej na każdego z Zainteresowanych, a nie od kwoty 140.000 zł proponowanej obecnie przez Bank w ramach ugody.

Z informacji przekazanych Zainteresowanym przez Bank wynika, że proponowana kwota 140.000 zł obejmuje kapitał kredytu oraz kwotę odpowiadającą około 40% odsetek ustawowych.

Bank nie przekazał Zainteresowanym szczegółowej kalkulacji pozwalającej ustalić, w jaki sposób wyliczono część kwoty 140.000 zł odpowiadającą kapitałowi oraz część odpowiadającą około 40% odsetek ustawowych. Zainteresowani nie posiadają innych informacji w tym zakresie.

Pytania

1.  Czy planowane umorzenie przez Bank Y. S.A. pozostałego do spłaty zobowiązania wynikającego z umowy kredytu hipotecznego nr (…), zawartej w dniu 7 kwietnia 2008 r., w ramach ugody kończącej spór dotyczący nieważności tej umowy, będzie korzystało z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, przy założeniu spełnienia przesłanek określonych w obowiązujących przepisach?

2.  Czy dodatkowe świadczenie pieniężne wypłacone przez bank w ramach tej samej ugody, obejmujące - według informacji przekazanych przez bank - zwrot części kapitału oraz kwotę odpowiadającą części odsetek ustawowych, będzie stanowiło dla Zainteresowanych przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy zwrot opłaty od pozwu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego otrzymane w związku z zawarciem ugody wywołają po stronie Zainteresowanych obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?

4.  Czy przedstawione skutki podatkowe należy oceniać odrębnie dla każdego z Zainteresowanych jako współkredytobiorców będących stronami wspólnego wniosku ORD-WS?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych zawarcie ugody z bankiem na warunkach opisanych we wniosku nie spowoduje powstania po ich stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowa ugoda zostanie zawarta po wydaniu przez Sąd Okręgowy wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu hipotecznego oraz zasądzającego na rzecz każdego z Zainteresowanych zwrot świadczeń pieniężnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny z uwagi na wniesienie apelacji przez bank, jednak strony rozważają zakończenie sporu poprzez zawarcie ugody. Zdaniem Zainteresowanych świadczenia przewidziane w ugodzie mają charakter rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z nieważności umowy kredytu.

Celem ugody jest zakończenie sporu sądowego oraz wzajemne rozliczenie stron, a nie przyznanie Zainteresowanym nowego świadczenia powodującego przyrost ich majątku. Kwota wypłacona przez bank w części odpowiadającej zwrotowi kapitału stanowi zwrot środków wcześniej uiszczonych przez Zainteresowanych na rzecz banku. Zwrot własnych środków nie powoduje powstania przysporzenia majątkowego i nie może zostać uznany za przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Również umorzenie pozostałego salda kredytu jest konsekwencją wzajemnego rozliczenia stron nieważnej umowy. Ponadto, gdyby organ uznał, że umorzenie powoduje powstanie przychodu podatkowego, do świadczenia tego powinny znaleźć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, o ile spełnione są warunki określone w tym rozporządzeniu. W odniesieniu do części świadczenia odpowiadającej odsetkom ustawowym Zainteresowani wskazują, że odsetki te pozostają w bezpośrednim związku z roszczeniem o zwrot nienależnie pobranych świadczeń wynikającym z nieważności umowy kredytu. Stanowią one element kompleksowego rozliczenia stron oraz rekompensatę za czasowe pozbawienie Zainteresowanym możliwości dysponowania własnymi środkami pieniężnymi. W konsekwencji również ta część świadczenia nie powinna zostać uznana za podlegający opodatkowaniu przychód. Zwrot opłaty od pozwu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego mają charakter wyłącznie kompensacyjny i służą wyrównaniu wydatków poniesionych przez Zainteresowanych w celu dochodzenia swoich praw przed sądem. Nie powodują one wzbogacenia Zainteresowanych, lecz jedynie przywracają ich sytuację majątkową do stanu sprzed poniesienia tych kosztów. W ocenie Zainteresowanych żaden z elementów świadczeń przewidzianych w ugodzie nie prowadzi do powstania rzeczywistego przysporzenia majątkowego, które mogłoby zostać uznane za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji zawarcie ugody nie będzie rodziło po stronie Zainteresowanych obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Doprecyzowali Państwo własne stanowisko poprzez wskazanie, że planowane zawarcie ugody z Bankiem Y. S.A., będącym następcą prawnym X. Bank S.A., należy oceniać przez pryzmat skutków nieważności umowy kredytu oraz wzajemnych rozliczeń stron wynikających z tej nieważności.

Planowana ugoda ma zakończyć istniejący spór sądowy dotyczący umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Jej celem nie jest przyznanie Zainteresowanym nowego, samodzielnego świadczenia, lecz kompleksowe rozliczenie wzajemnych roszczeń stron wynikających z zakwestionowanej umowy.

Kredyt został przeznaczony wyłącznie na zakup jednego lokalu mieszkalnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Zainteresowanych. Nie finansował innej inwestycji mieszkaniowej ani działalności gospodarczej.

Zainteresowani wskazują, że umorzenie pozostałej części zobowiązania nastąpi wyłącznie jako element ugody kończącej spór dotyczący nieważności umowy kredytu. W konsekwencji skutki podatkowe należy oceniać z uwzględnieniem przepisów obowiązujących dla kredytów mieszkaniowych oraz aktualnego rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów związanych z kredytami mieszkaniowymi - o ile w dacie zawarcia ugody będą spełnione wszystkie ustawowe przesłanki jego zastosowania.

Odnośnie dodatkowego świadczenia pieniężnego Zainteresowani podkreślają, że z informacji przekazanych przez bank wynika jedynie, iż obejmuje ono zwrot części kapitału oraz kwotę odpowiadającą części odsetek ustawowych.

Bank nie przekazał szczegółowej metodologii wyliczenia tego świadczenia ani jego poszczególnych składników.

Zainteresowani nie mogą zatem przedstawić bardziej szczegółowej kwalifikacji prawnej elementów świadczenia niż wynika to z informacji otrzymanych od banku.

Zainteresowani stoją na stanowisku, że przedstawione zdarzenie przyszłe zostało opisane zgodnie z rzeczywistym zakresem posiadanej wiedzy. Brak bardziej szczegółowych danych nie wynika z zaniechania Zainteresowanych, lecz z faktu, że bank nie udostępnił pełnego sposobu kalkulacji projektowanego rozliczenia.

W związku z powyższym Zainteresowani wnoszą o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska i ocenę skutków podatkowych planowanej ugody wyłącznie w granicach opisanego zdarzenia przyszłego.

Zdaniem Zainteresowanych interpretacja indywidualna powinna zostać wydana z uwzględnieniem rzeczywistego charakteru planowanej ugody jako rozliczenia stron po zakwestionowaniu ważności umowy kredytu mieszkaniowego oraz informacji faktycznie przekazanych przez bank. W zakresie elementów, których bank nie ujawnił, Zainteresowani nie mają możliwości przedstawienia bardziej szczegółowych danych.

W zakresie informacji, których Zainteresowani nie mogli przedstawić bardziej szczegółowo, Zainteresowani wyjaśniają, że bank nie przekazał szczegółowej metodologii rozliczenia projektowanej ugody ani sposobu kalkulacji poszczególnych świadczeń. Opis zdarzenia przyszłego został sporządzony zgodnie z wiedzą Zainteresowanych wynikającą z otrzymanej propozycji ugodowej. Zainteresowani nie uzupełniają tych elementów przypuszczeniami ani informacjami, których nie posiadają. Zainteresowani wnoszą o uwzględnienie niniejszego uzupełnienia oraz wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie przedstawionego zdarzenia przyszłego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazali Państwo, że na podstawie ugody bank umorzył Państwu zadłużenie oraz wypłacił określoną kwotę. Powzięli Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe tych czynności.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

W myśl powyższego rozporządzenia zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści wniosku wynika, że 7 kwietnia 2008 r. została zawarta umowa o kredyt hipoteczny w banku, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i który był uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, celem zaspokojenia celów mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Kredyt zaciągnięty został na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie. Umorzeniu ma podlegać saldo kredytu pozostałe do spłaty według stanu na dzień zawarcia ugody. Nigdy wcześniej nie korzystali Państwo z zaniechania poboru podatku dotyczącego umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na inną inwestycję mieszkaniową. Odpowiadają Państwo wobec banku solidarnie za zobowiązania wynikające z umowy kredytu.

W tym przypadku zostały spełnione warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

W konsekwencji umorzenie przez bank części kredytu zaciągniętego przez Państwo na zakup lokalu mieszkalnego stanowi dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełniają Państwo bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Co za tym idzie - nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu pod warunkiem, że w skład umorzenia nie będą wchodziły ubezpieczenia i inne opłaty, oprócz opłat niezbędnych do zawarcia kredytu.

W tej kwestii Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Wypłata określonej kwoty

Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku zawarcia ugody, Bank zwrócił Państwu środki stanowiące zwrot części kapitału.

Zwrot takiej kwoty nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzymają Państwo od banku taki zwrot, to otrzymana przez Państwa kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu.

Tym samym - nie będzie na Państwu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W tej kwestii Państwa stanowisko również jest prawidłowe.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek

Wskazali Państwo, że w kwocie 140.000,00 zł, którą wypłaci Państwu bank, mieści się część odsetek ustawowych za opóźnienie w zwrocie świadczenia na Państwa rzecz.

Zgodnie z art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Zatem, w przypadku wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, ze zwolnienia skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez bank kwoty „Zwrotu”. Natomiast w pozostałej części (o ile taka będzie), tj. liczonej od roszczenia, którego podatnik domaga się w pozwie, a którego bank faktycznie nie wypłaca, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone przez Sąd, są naliczane od kwoty 136.556,87 zł przypadającej na każdego z Państwa. Z informacji przekazanych Państwu przez Bank wynika, że proponowana kwota 140.000 zł obejmuje kapitał kredytu oraz kwotę odpowiadającą około 40% odsetek ustawowych.

W konsekwencji, w sytuacji gdy odsetki zostaną Państwu naliczone i wypłacone od „Zwrotu”, tj. od kwoty faktycznie zwróconej, odsetki w tej części będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy. Nie będziecie Państwo zobowiązani wówczas do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Państwa stanowisko w tej części uznałem za prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej od pozwu

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu - jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 96 ww. ustawy:

Z wniosku wynika, że otrzymają Państwo zwrot kosztów zastępstwa procesowego, który nastąpi zgodnie z postanowieniami ugody. Zwrot opłaty od pozwu stanowi zwrot faktycznie poniesionych przez Państwa wydatków.

W takim wypadku kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków - nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i opłat od pozwu będzie obojętna podatkowo.

W konsekwencji zwrot tych kosztów poniesionych przez Państwa nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Państwa stanowisko w tym zakresie również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.B. (Zainteresowana będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.