0114-KDIP3-2.4011.683.2026.2.MG

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 15 lipca 2026 r. (data wpływu 20 lipca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 13 sierpnia 2010 r. zawarła Pani z: poprzednikiem prawnym X. S.A. - obecnie Y. S.A. z siedzibą w (…), umowę nr (…) [zaewidencjonowana pod NRB (…)] o kredyt hipoteczny X. dla osób fizycznych, denominowany do franków szwajcarskich (CHF) na kwotę 247.000,00 zł.

Kredyt został przeznaczony na sfinansowanie w części zakupu na rynku wtórnym spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. (…) w (…), okres kredytowania - 360 miesięcy, system spłat - raty równe.

Przedmiotową nieruchomość nabyła Pani w celu zaspokojenia osobistych potrzeb mieszkaniowych.

Zaciągnięty kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego przy ul. (…) w (…). Mieszkanie nigdy nie było przedmiotem najmu osobom trzecim oraz nigdy nie była w nim prowadzona działalność gospodarcza. Począwszy od momentu zaciągnięcia umowy kredytowej, kolejne raty kredytu były spłacane bez żadnych opóźnień.

Powołując się na abuzywność klauzul z umowy kredytowej 10 listopada 2020 r. wytoczyła Pani przeciwko bankowi Y. pozew indywidualny o nieważność umowy kredytowej, wnosząc o zasądzenie od banku kwoty 157.511,82 PLN pobranej tytułem rat kapitałowo-odsetkowych za okres od września 2010 r. do sierpnia 2020 r. włącznie, w wykonaniu łączącej strony całkowicie nieważnej umowy kredytowej - sygn. (…) Sąd Okręgowy w (…). Ponadto wniosłam o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawie w dniu 30 października 2024 r. został wydany nieprawomocny wyrok, który został przez Panią zaskarżony. Sprawa aktualnie toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (…) Wydział Cywilny za sygn. akt (…).

Niezależnie 4 stycznia 2024 r. bank Y. S.A. pozwał Panią o zwrot nominalnego kapitału w kwocie 309.701,00 PLN - postępowanie sądowe toczy się przed Sądem Okręgowym w (…), sygn. akt: (…).

W trakcie trwania umowy spłaciła Pani kwotę nominalną kapitału i obecnie nie płaci już Pani rat kredytowych. W związku z kwestionowaniem ważności i abuzywności zapisów umowy, Bank zaproponował podpisanie pozasądowej ugody polegającej na przewalutowaniu na PLN kredytu, a następnie umorzenia części długu. Na mocy tej ugody strony ostatecznie rozliczą umowę kredytową, zakończą istniejące dwa spory sądowe oraz oświadczą, że nie będą dochodzić w przyszłości roszczeń związanych z zawarciem i wykonaniem umowy kredytowej. Ugoda zamknie wzajemne roszczenia i doprowadzi do formalnego wygaszenia umowy.

W celu ugodowego zakończenia sporu bank proponuje wypłatę na Pani rzecz kwoty 4.968,77 PLN (nadpłaty rat) plus kwoty 83.990,23 PLN (z tytułu rozliczenia umowy). Na kwotę dodatkową 83.990,23 PLN Bank wystawi PIT-11.

Ponadto bank zobowiązuje się do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez Panią w związku ze sporem (sygn. akt: (…) - I instancja oraz sygn. akt: (…) - II instancja) w łącznej wysokości 18.900,00 PLN oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500,00 PLN.

Bank zobowiązuje się też do zwrotu kosztów procesu poniesionych przez Panią w związku z drugim sporem (sygn. akt: (…)) w wysokości 10.800,00 PLN.

Niezależnie od powyższego w ugodzie zostanie podpisane przez Panią oświadczenie, które w pełni Pani potwierdza - w celu zastosowania rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe:

1) oświadcza Pani, iż kredyt został zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r. i został zabezpieczony hipotecznie.

2) oświadcza Pani, iż kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, a wartość kredytu stanowiła 72,22% pełnej kwoty wydatku.

3) oświadcza Pani, iż kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. inwestycji, której celem było zaspokojenie Pani potrzeb mieszkaniowych - jednego gospodarstwa domowego.

4) oświadcza Pani, iż nie skorzystała Pani dotychczas z żadnego z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, niż ta, która była finansowana Kredytem.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

a. bank wypłaci na Pani rzecz kwotę 4.968,77 zł (nadpłaty rat ponad kwotę 247.000,00 zł) plus kwotę dodatkową 83.990,23 zł (z tytułu rozliczenia umowy) – potwierdza Pani, iż są to zwroty środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo - odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu.

Przedmiotem przyszłej ugody jest zakończenie sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z umowy kredytowej, między innymi poprzez zmianę umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z umowy. Ugoda opisuje, iż strony dokonują zmiany waluty zadłużenia, określonej w umowie, na walutę polską - kredyt udzielony na podstawie umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy, tj. od dnia 13 sierpnia 2010 r., stanowił kredyt Złotowy czyli kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 247.000,00 zł; oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 2,61%; okresu kredytowania - 359 miesięcy licząc od daty zawarcia umowy oraz formy spłaty kredytu w ratach annuitetowych.

Według powyższego kwota ww. tym bardziej nie powinna podlegać opodatkowaniu, jako że zgodnie z treścią projektu ugody ma Pani otrzymać zwrot tego, co w czasie trwania umowy kredytu Pani świadczyła. Zwrot tego, co świadczono, nie stanowi przychodu.

b. zwrot przez bank kosztów zastępstwa procesowego poniesionych prze Panią w związku ze sporem (sygn. akt: (…) - I instancja oraz sygn. akt: (…) II instancja) w łącznej wysokości 18.900,00 zł – potwierdza Pani, iż stanowi kwotę faktycznie przez Panią poniesioną.

c. zwrot przez bank kosztów połowy opłaty od pozwu w wysokości 500,00 zł.

Opłata od pozwu wynosiła 1000,00 zł – potwierdziła Pani, iż zwrot w wysokości 500,00 zł będzie stanowił połowę faktycznie poniesionych przez Panią wydatków.

d. zwrot przez bank kosztów procesu poniesionych przez Panią w związku z drugim sporem (sygn. akt: (…)) w łącznej wysokości 10.800,00 zł – potwierdza Pani, iż stanowi kwotę faktycznie przez Panią poniesioną.

Pytanie

Czy środki pieniężne, które zostaną Pani wypłacone przez bank Y. S.A. po zawarciu ugody, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko

W Pani ocenie, przysporzenie tytułem ugody nie będzie stanowić przychodu.

Zwrot pieniędzy będzie stanowił zwrot nienależnie pobranych środków pieniężnych (pieniądze nadpłacone tytułem rozliczenia umowy) tożsamy z odszkodowaniem. Raty spłacała Pani ze swoich przychodów, które były opodatkowane, w związku z czym opodatkowanie kwoty wynikającej z ich zwrotu jest opodatkowaniem podwójnym. Podobnie nie opodatkowuje się pieniędzy pochodzących np. ze spłaty pożyczki. Otrzymane na mocy ugód środki będą stanowiły zwrot niezasadnie uzyskanych korzyści.

Wnosi Pani o pozytywne rozpatrzenie swojego wniosku - w Pani ocenie, przysporzenie tytułem ugody nie będzie stanowić przychodu.

Zależy Pani na jak najszybszym zakończeniu stosunku prawnego więżącego Panią z bankiem. Pragnie Pani jak najszybciej podpisać ugodę z bankiem, ponieważ obrana przez Panią droga sądowa jest bardzo długa - trwa już ponad 5 lat, obecnie sprawa toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (…), od listopada 2024 r. wciąż oczekuje Pani na wyznaczenie terminu rozprawy w ww. Sądzie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłaci Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku zawarcia ugody, Bank zwróci Pani środki (4.968,77 zł i 83.990,23 zł), które stanowią zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo - odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec tego zwrócona kwota nie stanowi dla Pani przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Zatem nie musi Pani wykazywać otrzymanej kwoty w zeznaniu rocznym.

Zatem Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu i koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Panią kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego – do wysokości poniesionych przez Panią wydatków - nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.