0114-KDIP3-2.4011.676.2026.2.BM

Interpretacja indywidualna2026-08-25Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak opodatkowania „kwoty dodatkowej” przewidzianej w ugodzie z Bankiem.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

24 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 19 lipca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A.

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.B.

Opis zdarzenia przyszłego

Państwo, jako polscy rezydenci, podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, jesteście stroną umowy kredytu mieszkaniowego nr (…) o kredyt mieszkaniowy (…) zawartej w dniu 29 marca 2006 r. z (…) (kredytodawcy). Następcą prawnym (…) jest (…).

Według § 3 umowy kredyt miał zostać przeznaczony na:

1) finansowanie części przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z odpowiednim udziałem ułamkowym w części wspólnej gruntu i budowli, zlokalizowanym (…),

2) finansowanie prac wykończeniowych kredytowanego domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

Według § 2 ust. 2 kredyt został udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 157.569,39 CHF.

Kwota kredytu miała zostać ustalona przez przeliczenie kwoty w CHF na złote według kursu kupna CHF zgodnie z Tabelą kursów z dnia uruchomienia środków (§ 2 ust. 3). Bank wypłacił Kredytobiorcom kwotę 371.799,10 PLN.

Według § 2 ust. 4 umowy kredytowej rozliczenia z Bankiem z tytułu zaciągniętego kredytu w zakresie prowizji, odsetek i rat dokonywane miały być w złotych. Do przeliczeń stosowane są kursy sprzedaży CHF wg Tabeli kursów z dnia realizacji płatności.

Według § 12 ust. 1 umowy (w brzmieniu nadanym aneksem nr 1 z dnia 2 lutego 2007 r.) spłata kredytu nastąpić miała do dnia 2 marca 2036 r. zgodnie z harmonogramem spłat w 349 ratach kapitałowo - odsetkowych składających się z rat kapitałowych i bieżących odsetek płatnych do dnia 2 każdego miesiąca z wyjątkiem ostatniej raty, która jest ratą wyrównującą. Kredyt nie został przez Państwa dotychczas spłacony. Kredyt jest spłacany na bieżąco do dnia złożenia niniejszego wniosku.

Oświadczają Państwo, że:

1) kredyt został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe;

2) kredyt został zabezpieczony hipoteką;

3) nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację, innej niż określona w przedmiotowym wniosku, inwestycji.

W Państwa ocenie, umowa kredytowa zawiera wady skutkujące jej nieważnością. Z racji nieważności czynności zobowiązującej do świadczenia, Państwa wpłaty na poczet Umowy stanowią nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 § 2 kc i dlatego powinny one zostać Państwu zwrócone na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

W związku z powyższym, wystąpili Państwo do Sądu Okręgowego w (…) z pozwem (datowanym na dzień 13 marca 2023 r.) przeciwko Bankowi (…) o ustalenie nieważności umowy kredytu oraz zapłatę kwot, które zostały uiszczone w wykonaniu umowy kredytowej przez cały czas jej trwania, który został zarejestrowany pod sygnaturą (…), odpis pozwu nie został dotąd doręczony pozwanemu Bankowi.

W pozwie zażądali Państwo, oprócz stwierdzenia nieważności umowy kredytowej, także zasądzenia od Banku kwoty 388.284,91 zł oraz kwoty 1.071,02 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od upływu czternastu dni od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty - a więc już w chwili wniesienia pozwu wysokość żądania zainteresowanych przewyższała kwotę uzyskaną od Banku w wykonaniu umowy o kredyt mieszkaniowy. Żądanie pozwu zostało najpierw rozszerzone w piśmie z dnia 31 grudnia 2023 r. poprzez zażądanie ustawowych odsetek od dochodzonych kwot od dnia 24 listopada 2023 r. do dnia zapłaty. Pismem z dnia 26 maja 2026 r. żądanie pozwu zostało rozszerzone w części dotyczącej (tj. żądania głównego) poprzez żądanie zasądzenia dalszej kwoty 78.785,54 zł tytułem zwrotu kwot, które uiszczone zostały w okresie od kwietnia 2023 r. do września 2025 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 października 2025 r. do dnia zapłaty. Powództwo zostanie rozszerzone o dalsze kwoty, które zostały wpłacone od października 2025 r. Według stanu na maj 2026 r. zapłacili Państwo na rzecz Banku łącznie kwotę 487.348,97 zł oraz 1.071,02 CHF, której zwrotu zamierzają dochodzić w drodze powództwa.

Po otrzymaniu odpisu zażalenia powodów na postanowienie o przekazaniu sprawy do Sądu (…), pełnomocnik pozwanego Banku zaproponował zawarcie ugody pozasądowej.

Według zaproponowanej ugody w celu polubownego zakończenia sporu i uchylenia stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy kredytowej strony mają potwierdzić, że miały wolę zawarcia umowy kredytowej w dacie jej zawarcia (§ 1 ust. 1). Strony w ugodzie mają dokonać zmiany waluty zadłużenia na walutę polską według zasad określonych w ugodzie wskazując, że kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach określonych w § 1 ust. 6 ugody z zachowaniem:

1) pozostałych parametrów kredytu wynikających z umowy - tj. okresu kredytowania - 30 lat od daty zawarcia umowy oraz formy spłaty kredytu w ratach annuietowych z uwzględnieniem § 1 ust. 7 ugody,

2) poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych (§ 1 ust. 5).

Według § 1 ust. 6 ugody strony mają ustalić, że kwota kredytu wynosiła 371.799,10 zł. Oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,68%; w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 5,85%, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 4,17%. Po zmianie waluty w wyniku przeprowadzonych negocjacji strony mają oświadczyć w § 1 ust. 8 ugody, że pozostałe do spłaty zadłużenie wynosić ma 0 zł. Kwota, z której Bank ma zwolnić kredytobiorców ma zostać określona w § 1 ust. 9 ugody ze wskazaniem wysokości kapitału oraz poszczególnych rodzajów odsetek.

Według § 5 ust. 1 ugody Bank w terminie 21 dni od dnia jej podpisania wypłacić ma Państwu „kwotę dodatkową”. W chwili otrzymania propozycji ugody, na początku kwietnia 2026 r. kwota ta wynosić miała 107.990,90 zł, przy czym w razie jej późniejszego podpisania miała zostać powiększona o kolejne wpłaty, które zostaną do tego dnia uiszczone. Po dokonaniu szczegółowych obliczeń zaproponowana przez Bank „kwota dodatkowa” nie przewyższa kwoty, którą kredytobiorcy uiścili ponad otrzymany od Banku kapitał w wykonaniu umowy kredytowej. Powodowie dopuszczają negocjacje odnośnie wysokości „kwoty dodatkowej”, przy czym tak oznaczone świadczenie nie powinno przewyższać różnicy kwot, które zostały przez nich uiszczone i kwoty otrzymanej od Banku. Ewentualne dalsze wynegocjowane świadczenia Banku (odsetki, czy też koszty procesu) zostałyby w ugodzie dokładnie oznaczone.

Państwa wątpliwości.

Zaproponowana przez Bank treść Ugody nie potwierdza nieważności Umowy. Nie mają Państwo wpływu na treść pozostałych postanowień zawartych w Ugodzie. Bank nie zgadza się na wprowadzenie do ugody postanowienia, zgodnie z którym, strony potwierdziłyby nieważność Umów lub doprecyzowałyby tytuł pod jakim dokonywana jest płatność „kwoty dodatkowej”.

Istotą Państwa wątpliwości jest to, czy „kwota dodatkowa” jaką otrzymają Państwo od Banku, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Mają Państwo wątpliwości co do skutków podatkowych ww. sposobu rozliczenia stron i dlatego składają przedmiotowy wniosek, aby w zależności od stanowiska organu podatkowego, podjąć decyzję co do zawarcia Ugody. W Państwa ocenie „kwota dodatkowa”, o której mowa w § 5 ust. 1 zaproponowanej ugody stanowiłaby w istocie zwrot kwot uiszczonych w wyniku wykonania nieważnej umowy kredytowej ponad otrzymany od Banku kapitał, choć taka klasyfikacja tej kwoty nie została użyta w zaproponowanym przez Bank tekście ugody.

Pełnomocnik Banku w odpowiedzi na wątpliwości poinformował Państwa, że Bank uzyskał od Dyrektora Krajowej Informacji Podatkowej interpretację indywidualną 0112-KDIL-1.4011.676.2024.2.TR z dnia 29.11.2024 r., według której opisane we wniosku wypłaty na rzecz klientów, objętych programem ugód „dodatkowych kwot” nie spowodują po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionych w interpretacji wyjaśnień Banku wynika, że „dodatkowa kwota” wypłacona klientowi po uprzednim przewalutowaniu jego zobowiązań kredytowych na PLN nie przewyższa nadwyżki zapłaconych rat ponad kwotę wypłaconego przez Bank kapitału oraz że Bank „pilnuje by kwoty wypłacane klientom nie przewyższały różnicy pomiędzy sumą spłat oraz kwoty wpłaconej. Z powyższej interpretacji wynika, że wypłacane przez Bank „kwoty dodatkowe” stanowią dla klienta ekwiwalent części wydatków, które zostały uprzednio poniesione z jego własnych środków i nie powodują faktycznego przyrostu w jego majątku, a jedynie wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia jego majątku.

W Państwa ocenie wątpliwości budzi fakt ogólnikowego nazwania w zaproponowanej ugodzie wypłacanych przez Bank kwot mianem „kwoty dodatkowej” bez sprecyzowania jaki jest tytuł (causa) tego świadczenia. Gdyby Bank dopuszczał wprowadzenie do ugody sformułowań, które zostały użyte w powyższej, wydanej na jego wniosek interpretacji podatkowej, zainteresowani nie mieliby powodu, do wątpliwości czy takie świadczenie podlega obowiązkowi podatkowemu, gdyż z czysto ekonomicznego punktu widzenia uważają je za zwrot nadpłaty, a nie za darowiznę, czy też innego rodzaju świadczenie stanowiące przysporzenie majątkowe.

Celem usunięcia powyższych wątpliwości konieczne stało się wystąpienie z niniejszym wnioskiem o indywidualną interpretację podatkową. W Państwa ocenie przewidziana w ugodzie do wypłaty „kwota dodatkowa” nie stanowi przysporzenia majątkowego, a jedynie zwrot kwot, które zostały nadpłacone ponad uzyskany od Banku kapitał. Gdyby Bank w ramach dalszych negocjacji zamierzał wypłacić zainteresowanym jakieś dalsze świadczenie (np.: z tytułu odsetek za opóźnienie), musiałoby to zostać odrębnie zaznaczone, gdyż Bank we własnym wniosku o interpretację podatkową zaznaczył, że pilnuje, by „kwota dodatkowa” nie przewyższała różnicy pomiędzy sumą świadczeń uzyskanych od kredytobiorców, a kwotą wypłaconego im kapitału. Uzależniają Państwo zawarcie ugody z Bankiem od treści interpretacji podatkowej, która zostanie wydana w wyniku rozpoznania niniejszego wniosku.

Kwota dodatkowa nie została jeszcze wypłacona przez Bank i nie zostanie wypłacona, dopóki nie podpiszą Państwo ugody w tej sprawie. Decyzję o zawarciu ugody uzależniają Państwo przede wszystkim od treści wydanej interpretacji podatkowej.

Uzupełnienie wniosku

Nie otrzymaliście Państwo od Banku oficjalnej deklaracji w jaki sposób obliczono wysokość kwoty dodatkowej. W toku negocjacji za pośrednictwem e-maili z pełnomocnikiem procesowym Banku poprosiliście Państwo o wyjaśnienia wskazując, że nie rozumiecie Państwo dlaczego kwota zwracana przez Bank w par. 5 ust. 1 ugody nazwana jest „kwotą dodatkową” - nie wiadomo wobec czego jest ona „dodatkową”, jaka jest podstawa zwrotu (causa), a zwłaszcza czy jest to jakaś darowizna ze strony Banku, czy też po prostu zwrot nadpłaty. Państwa wątpliwości budziło, czy kwota ta zostałaby objęta zwolnieniem od podatku dochodowego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów o zaniechaniu poboru tego podatku.

W odpowiedzi pełnomocnik Banku poinformował Państwa, że „kwota dodatkowa - jest to nazwa nadana dla wypłacanej Klientowi kwoty na podstawie ugody”. W załączeniu do wiadomości mailowej pełnomocnik przesyłał Państwu interpretację podatkową, „którą Bank dysponuje dotyczącą Kwoty Dodatkowej (że jej wypłata nie stanowi przychodu)”. Interpretacja przesłana przez pełnomocnika Banku ma numer 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR. Po zapoznaniu się z interpretacją dowiedzieli się Państwo, że w ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej „opisane we wniosku Banku wypłaty „Dodatkowych kwot” nie spowodują po stronie Klientów powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.”

Z wyjaśnień przedstawianych przez Bank we wniosku o wydanie powyższej interpretacji wynika, że „dodatkowa kwota” wypłacona klientowi po uprzednim przewalutowaniu jego zobowiązań kredytowych na PLN nie przewyższa nadwyżki zapłaconych rat ponad kwotę wypłaconego przez Bank kapitału oraz że Bank „pilnuje by kwoty wypłacane klientom nie przewyższały różnicy pomiędzy sumą spłat oraz kwoty wpłaconej. Z interpretacji wynika, że wypłacane przez Bank „kwoty dodatkowe” stanowią dla klienta ekwiwalent części wydatków, które zostały uprzednio poniesione z jego własnych środków i nie powodują faktycznego przyrostu w jego majątku, a jedynie wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia jego majątku.

Po uzyskaniu odpowiedzi powołującej się na powyższą interpretację uznaliście Państwo, że wiele ona wyjaśnia, lecz nie jest wiążąca dla Państwa zobowiązań podatkowych i dlatego uznali Państwo za konieczne zwrócenie się o wydanie interpretacji indywidualnej na Państwa rzecz.

Wskazujecie Państwo, że według Państwa obliczeń proponowana przez Bank kwota dodatkowa nie przewyższa różnicy pomiędzy wysokością wpłat, które dokonaliście Państwo w wykonaniu umowy kredytowej, a kwotą uzyskanego od Banku kapitału. Gdyby Bank w toku negocjacji zgodził się na dalsze ustępstwa ze swojej strony, które polegałyby na zapłacie choćby części odsetek za opóźnienie w zapłacie kwot, o które wystąpiliście Państwo w pozwie, to dla zachowania przejrzystości intencji stron przy zawarciu ugody wypłacona z tego tytułu kwota powinna zostać odrębnie oznaczona jako zapłata z innego tytułu. Gdyby jednak Bank nie chciał zgodzić się na jej odrębne oznaczenie, a jedynie na doliczenie do kwoty dodatkowej, to w takim przypadku uznajecie Państwo, że ewentualnemu obowiązkowi podatkowemu mogłaby podlegać tylko ta jej część, która przewyższa dokładnie obliczoną nadwyżkę pomiędzy sumą Państwa wpłat, a kwotą otrzymanego od Banku kapitału.

Uważacie Państwo zatem, że wypłacona w wykonaniu ugody kwota dodatkowa stanowi zwrot części środków, które wpłaciliście Państwo do Banku w ramach spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ugody zostały uznane za nienależne (tj. za nadpłatę kredytu). Nie widzicie Państwo żadnych powodów, dla których kwota ta mogłaby stanowić jakiegoś rodzaju odszkodowanie, wynagrodzenie, zadośćuczynienie, czy też innego rodzaju świadczenie niż zwrot nadpłaty. Nigdy nie prowadziliście Państwo z Bankiem negocjacji w przedmiocie uzyskania takich świadczeń. Powołanie się przez pełnomocnika Banku na uzyskaną przez Bank interpretację podatkową nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR świadczy o tym, że kwota dodatkowa z zaproponowanej Państwu ugody jest tożsama z kwotą dodatkową, która była przedmiotem powyższej interpretacji. Pełnomocnik Banku wyraźnie zaznaczył w odpowiedzi na Państwa wątpliwości odnośnie charakteru tej kwoty, że interpretacja ta dotyczy właśnie tego świadczenia.

Państwa obliczenia potwierdzają to stanowisko, gdyż w chwili otrzymania propozycji ugody, na początku kwietnia 2026 r. zaproponowana Państwu kwota dodatkowa na poziomie 107.990,90 zł była nieznacznie niższa niż suma Państwa wpłat w ramach wykonaniu obowiązków kredytobiorców w wykonaniu umowy kredytu. Od tego czasu wciąż dokonujecie Państwo co miesiąc kolejnych spłat poszczególnych rat. Ugoda zostanie podpisana, jeżeli po zsumowaniu wszystkich Państwa wpłat na dzień jej sporządzenia kwota dodatkowa nie będzie niższa niż nadwyżka ponad otrzymanym od Banku kapitałem.

W powyższych wyjaśnieniach podaliście Państwo wszystko, co Państwu wiadomo na temat zaproponowanej Państwu w ramach ugody kwoty dodatkowej. Macie Państwo nadzieję, że potwierdzone zostanie Państwa stanowisko.

Wnosicie Państwo o uznanie, że przewidziana ugodą wypłata na Państwa rzecz kwota dodatkowa nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz że treść zaproponowanej przez Bank ugody nie przewiduje po Państwa stronie przychodów, które nie mieszczą się w zakresie zastosowania § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Pytanie

Czy „kwota dodatkowa” przewidziana w ugodzie, którą zamierzają Państwo zawrzeć z Powszechną Kasą Oszczędności Bankiem Polskim S.A. (w § 5 ust. 1 przygotowanego przez Bank projektu) nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie przewidziana w zaproponowanej przez Bank ugodzie „kwota dodatkowa” nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniem w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Państwo stanowisko zdaje się znajdować potwierdzenie w kolejnych interpretacjach podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej - tj. przytoczonej wyżej interpretacji wydanej na wniosek Banku w dniu 29 listopada 2024 r., a także w interpretacji wydanych na wniosek kredytobiorców, zarówno przed zawarciem zaproponowanej przez Bank ugody, jak i po jej podpisaniu - np. z dnia 13 czerwca 2025 r o nr 0113-KDIPT2-2.4011.274.2025.2.EC, czy też z dnia 30 kwietnia 2026 r. nr 0114-KDWP.4011.67.2026.2.MW.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

  • dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
  • dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu przez bank ustalonej kwoty dodatkowej

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zwrot wpłaconych wcześniej do Banku środków nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Odnosząc się do kwestii wypłaty Państwu przez bank kwoty dodatkowej w wysokości 107.990,90 zł w związku z planowanym zawarciem ugody, jak Państwo wskazali, kwota dodatkowa nie przewyższa różnicy pomiędzy wysokością wpłat, które dokonaliście Państwo w wykonaniu umowy kredytowej, a kwotą uzyskanego od Banku kapitału. W konsekwencji rozliczenia wynikające z Ugody stanowią ekonomicznie zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz Banku.

Dodatkowo stwierdziliście Państwo, że wypłacona w wyniku ugody kwota dodatkowa stanowi zwrot środków części środków, które wpłaciliście Państwo do Banku w ramach spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ugody zostały uznane za nienależne (tj. za nadpłatę kredytu).

Tym samym czynność ta nie spowoduje uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego. Otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które wpłacili Państwo wcześniej do banku. Wypłacona przez bank kwota dodatkowa nie jest dla Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie mają więc Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Zatem nawiązując do Państwa wątpliwości, stwierdzam, że kwota dodatkowa nie będzie stanowiła dla Państwa przychodu, skoro zaproponowana Państwu kwota dodatkowa była niższa niż suma Państwa wpłat w ramach wykonania umowy kredytu.

Zatem Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.