0114-KDIP3-2.4011.663.2026.2.MJ
Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem (zwrot kwoty).
Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 20 lipca 2026 r. - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zainteresowana będąca stroną postępowania (dalej: „Wnioskodawczyni” lub „Kredytobiorczyni”) w dniu 27 stycznia 2006 r. zawarła umowę kredytu nr (…) sporządzoną w dniu 20 stycznia 2006 r. z (…) Bankiem S.A. z siedziba w (…) (aktualnie Bank (…) z siedzibą w (…); dalej: „Bank") na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej.
Na warunkach określonych w ww. umowie indeksowanej walutą CHF (frank szwajcarski) Bank zobowiązał się postawić do dyspozycji Kredytobiorców kredyt w kwocie 404.944,24 zł. Na kwotę udzielonego kredytu składała się kwota pozostawiona do dyspozycji Kredytobiorczyni w wysokości 400.000,00 zł przeznaczona na realizację celu umowy, tj. pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej, koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 3.214,24 zł oraz koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 1.780,00 zł. Następnie aneksem z dnia 3 listopada 2006 r. kwota kredytu została zwiększona o 25.000,00 zł, następnie aneksem z dnia 31 sierpnia 2007 r. zwiększona o 8.000,00 zł, aneksem z dnia 29 stycznia 2008 r. o kwotę 22.000,00 zł oraz aneksem z dnia 12 czerwca 2008 r. o kwotę 25.000,00 zł.
Na mocy ww. umowy Bank wypłacił więc Kredytobiorczyni kwotę 484.993,23 zł (kwota rzeczywiście wypłacona Kredytobiorczyni kredytu na realizację celu kredytu wynosiła 479.998,98 PLN (zakup nieruchomości i cele konsumpcyjne zgodnie z zawartymi aneksami), natomiast koszty kredytowane wyniosły 4.994,25 PLN) co według przeliczenia Banku zgodnego z kursem kupna z tabeli Banku stanowiło równowartość 206.016,37 CHF.
Ww. wypłacona Kredytobiorczyni kwota podzielona była na następujące transze:
- Kredytowane koszty: 2.087,20 CHF - kurs banku 2,3928 - równowartość 4.994,25 zł;
- wypłata kredytu: 55.722,58 CHF - kurs banku 2,3928 - równowartość 133.332,99 zł;
- wypłata kredytu: 55.722,58 CHF - kurs banku 2,3928 - równowartość 133.332,99 zł;
- wypłata kredytu: 55.722,59 CHF - kurs banku 2,3928 - równowartość 133.333,01 zł;
- aneks 3 listopada 2006 r. - wypłata kredytu: 10.781,90 CHF - kurs banku 2,3187 - równowartość 24.999.99 zł - dzień 16 listopada 2006 r.;
- aneks 31 sierpnia 2007 r. - wypłata kredytu: 3.548,14 CHF - kurs banku 2,2547 - równowartość 7.999.99 zł - dzień 10 września 2007 r.;
- aneks 29 stycznia 2008 r. - wypłata kredytu: 10.026,89 CHF - kurs banku 2,1941 - równowartość 22.000 zł - dzień 11 lutego 2008 r.;
- aneks 12 czerwca 2008 r. - wypłata kredytu: 12.404,49 CHF - kurs banku 2,0154 - równowartość 25.000,01 zł - dzień 26 czerwca 2008 r.
W okresie od dnia zawarcia umowy - 27 stycznia 2006 r. do 4 października 2024 r. Kredytobiorczyni spłaciła na poczet Banku kapitał w wysokości 123.140,84 zł oraz 94.615,54 CHF, odsetki w wysokości 89.711,93 zł oraz 12.841,31 CHF, opłaty dodatkowe w wysokości 2.998,66 zł oraz 1.088,56 CHF oraz opłatę manipulacyjną w wysokości 46,28 zł (razem kapitał + odsetki + opłaty dodatkowe: 215.897,70 zł oraz 108.545,41 CHF). Powyższe spłaty zostały udokumentowane zaświadczeniem wystawionym przez Bank - kredytodawcę z dnia 4 listopada 2024 roku.
Wnioskodawczyni spłaciła więc na datę wniesienia pozwu łącznie kwotę 215.897,70 PLN i 111.125,16 CHF (w przeliczeniu na PLN 492.428,92 zł wg średniego kursu NBP z dnia 21 lutego 2025 r.), co łącznie daje kwotę ok. 708.326,62 PLN, podczas gdy wypłacono jej kredyt w wysokości 484.993,23 PLN.
W dniu 5 marca 2025 r. Kredytobiorczyni za pośrednictwem Poczty Polskiej złożyła do Sądu Okręgowego (…) pozew indywidualny dotyczący przedmiotowej umowy kredytowej, przedmiotem którego były roszczenia Kredytobiorczyni względem Banku związane z zawarciem i wykonaniem ww. umowy kredytowej, tj. roszczenia o zapłatę z żądaniem zwrotu na rzecz Kredytobiorczyni kwoty 215.897,70 zł oraz 108.545,41 CHF w związku z nieważnością umowy kredytu wynikającą z zawarcia i stosowania w niej przez Bank postanowień niedozwolonych oraz żądaniem ustalenia nieważności umowy kredytu.
Dochodzona w toku tego postępowania sądowego należność stanowiła kwotę wpłaconą przez Kredytobiorczynię na rzecz Banku w wykonaniu nieważnej umowy kredytu, tj. łącznie 215.897,70 zł oraz 108.545,41 CHF.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. Bank dostarczył Kredytobiorczyni odpowiedź na pozew, w której oświadczył, że nie uznaje on powództwa Kredytobiorczyni.
W trakcie postępowania sądowego Bank wystąpił z propozycją zawarcia ugody pozasądowej, która zakończyłaby spór dotyczący kwestionowanej umowy kredytu.
W toku postępowania strony zawarły ugodę pozasądową z dnia 22 maja 2026 roku, na podstawie której, Bank m.in. zobowiązał się do spełnienia na rzecz Wnioskodawczyni świadczenia pieniężnego w wysokości 170.000,00 zł tytułem zwrotu kwoty wpłaconej przez Wnioskodawczynię w toku wykonywania ww. umowy z Bankiem w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń wynikających z ww. umowy lub pozostających z nią w związku.
Z zawartej ugody wynika również, iż pozostała część zobowiązania Wnioskodawczyni wobec banku w kwocie 321.267,14 zł (przeliczona wg kursu średniego franka szwajcarskiego z dnia poprzedzającego zawarcie ugody - tj. 21 maja 2026 roku - 4,6409 PLN/CHF) zostanie umorzona, przy czym w tym zakresie bank wystawi stosowną informację podatkową (PIT).
Jednocześnie łączna suma świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku (rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat) przekracza kwotę kapitału kredytu wypłaconą Wnioskodawczyni powiększoną o kwotę 170.000,00 zł otrzymaną w ramach ugody.
Uzupełnienie stanu faktycznego
Kwota 170.000,00 zł została wypłacona przez Bank na podstawie ugody pozasądowej z dnia 22 maja 2026 r. w oparciu o następujące postanowienie ugody (gdzie Umowa to umowa kredytu, a Klient to Wnioskodawczyni):
„W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Klienta wpłaconej przez Klienta w okresie wykonywania Umowy kwoty 170000,00 PLN (...)."
Tym samym, ww. kwota objęta zapytaniem została wypłacona tytułem zwrotu na rzecz Wnioskodawczyni kwoty wpłaconej na rzecz banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu.
Kwota ta stanowi zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku podczas wykonywania umowy kredytowej, tj. środków uiszczonych przez Wnioskodawczynię w ramach spłaty zobowiązań wynikających z tej umowy. Ta wypłata wynika z zawartej ugody i jest dokonywana w celu pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń stron.
Kwota 170.000,00 zł mieści się w kwotach uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku w związku z wykonywaniem umowy kredytu. Łączna wartość świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku przekracza bowiem sumę wypłaconego kapitału kredytu oraz kwoty 170.000,00 zł otrzymanej na podstawie ugody.
Kwota 170.000,00 zł nie została wyliczona jako efekt ponownego przeliczenia kredytu według określonego kursu waluty. Stanowi ona kwotę ustaloną przez strony ugody jako część zwrotu świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię w związku z wykonywaniem umowy kredytu i rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z tej umowy.
Tym samym, kwota 170.000,00 zł:
- nie jest zwrotem środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu;
- nie jest zwrotem środków wpłaconych wcześniej do banku, które zostały w ugodzie uznane za nienależne bankowi z innych powodów;
- mieści się w kwocie wpłacanej przez Wnioskodawczynię podczas spłaty kredytu, tj. mieści się w kwocie, którą Wnioskodawczyni przekazała na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego finansowania.
Ponadto, kwota 170.000,00 zł:
a) nie stanowi wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową;
b) nie stanowi odszkodowania wypłaconego przez Bank;
c) nie stanowi zadośćuczynienia wypłaconego przez Bank.
Świadczenie to jest elementem ugodowego rozliczenia roszczeń stron wynikających z zawarcia i wykonywania umowy kredytowej i stanowi zwrot części środków wcześniej przekazanych przez Wnioskodawczynię Bankowi.
Pytanie
Czy wyżej wymieniona kwota 170.000,00 zł otrzymana przez Wnioskodawczynię od banku na podstawie zawartej ugody pozasądowej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?
Pani stanowisko
Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota 170.000,00 zł otrzymana od banku nie stanowi przychodu w rozumieniu Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Kwota ta jest częściowym zwrotem wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawczynię kwot w związku z wykonywaniem umowy kredytu bankowego. Otrzymana przez Wnioskodawczynię w ramach ugody z dnia 22 maja 2026 r. kwota nie stanowi przysporzenia majątkowego, a stanowi zwrot wcześniej przekazanych na rzecz Banku kwot rat kapitałowo - odsetkowych. Kwota ta nie stanowi dochodu i nie podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. w rozumieniu art. 10 oraz art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.
Brak przychodu do opodatkowania w rozumieniu Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592), dalej jako „Ustawa PIT”, wynika w przedmiotowej sprawie z definicji tego przychodu z art. 11 ust. 1 Ustawy PIT. Zgodnie z tym przepisem przychodem są m.in. otrzymane pieniądze, jednak wyłącznie wówczas, gdy skutkują powstaniem realnego przysporzenia majątkowego. Ugruntowane w orzecznictwie i interpretacjach organów podatkowych jest stanowisko, że przychodem podatkowym jest jedynie takie świadczenie, które powoduje definitywne zwiększenie majątku podatnika.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 Ustawy PIT:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 "inne źródła" Ustawy PIT.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania "w szczególności" wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji.
Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody.
Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W analizowanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Kwota 170.000,00 zł otrzymana przez Wnioskodawczynię stanowi w istocie zwrot części świadczeń uprzednio spełnionych na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu, której ważność została zakwestionowana powództwem Wnioskodawczyni. W związku z zawartą umową kredytową, Wnioskodawczyni wykonała na rzecz banku świadczenia, których wartość łącznie przekracza: kwotę udzielonego kapitału kredytu powiększoną o kwotę uzyskaną na podstawie ugody. Oznacza to, że otrzymane świadczenie nie prowadzi do wzbogacenia Wnioskodawczyni, lecz stanowi jedynie częściowe wyrównanie jej wcześniejszych świadczeń.
W konsekwencji należy uznać, że: Wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnego nowego przysporzenia majątkowego, następuje jedynie przesunięcie majątkowe o charakterze restytucyjnym (zwrot), a tym samym brak jest podstaw do uznania omawianej kwoty za przychód podatkowy.
W ugodzie Bank i Wnioskodawczyni zgodnie stwierdzają, że umowa zawiera postanowienia identyczne lub podobne z postanowieniami uznawanymi przez sądy za abuzywne albo nieważne, lub w odniesieniu do których kierowane są tego typu zarzuty.
W ramach ugody Wnioskodawczyni nie uzyskała od Banku odszkodowania lub wynagrodzenia z tytułu jej zawarcia. W związku z zawartą ugodą Wnioskodawczyni cofnęła natomiast powództwo w sprawie i zrzekła się roszczeń wobec Banku ponad kwotę objęta ugodą.
Wnioskodawczyni podkreśla, że odrębną kwestią jest potencjalne umorzenie części zobowiązania wobec banku. W tym zakresie: możliwe jest powstanie przychodu podatkowego, co znajduje odzwierciedlenie w planowanym wystawieniu informacji PIT przez bank. Jednakże kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego wniosku, który dotyczy wyłącznie zwrotu kwoty 170.000,00 zł.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że otrzymana przez Wnioskodawczynię tytułem zawarcia ugody kwota 170.000,00 zł nie stanowi przychodu, a tym samym brak jest podstaw do opodatkowania tej kwoty podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
- dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
- dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłaci Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wypłata kwoty dodatkowej
Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty
Z opisu sprawy wynika, że bank zwrócił Pani część środków uprzednio wpłaconych przez Panią na rzecz Banku podczas wykonywania umowy kredytowej, tj. środki uiszczone przez Panią w ramach spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu.
W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić.
Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro kwota, którą otrzymała Pani od banku w wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Panią podczas spłaty kredytu, tj. mieści się w kwocie, którą przekazała Pani na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego finansowania oraz nie stanowi wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową, a także nie stanowi odszkodowania oraz zadośćuczynienia wypłaconego przez Bank, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta jest dla Pani neutralna podatkowo
Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Pani stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów