0114-KDIP3-2.4011.642.2026.2.MT

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniliście go Państwo pismem z 6 lipca 2026 r. (wpływ 13 lipca 2026 r.).

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

• A. A. (…)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

• C. A. (…)

Opis zdarzenia przyszłego

Zdarzenie przyszłe nr 1

Zainteresowani - małżonkowie pozostający w ustroju ustawowej wspólności majątkowej - 25 maja 2006 r. na podstawie umowy kredytowej zawartej z X S.A. (obecnie Y S.A.) waloryzowanej kursem CHF uzyskali kapitał kredytu w kwocie 494.860,04 zł, który był przeznaczony na poczet refinansowania kredytu hipotecznego oraz finansowanie przedpłat na poczet budowy i nabycia od dewelopera lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i prace wykończeniowe w ww. lokalu oraz refinansowanie nakładów poniesionych na ww. finansowanie. Zainteresowani za zobowiązanie z tytułu kredytu odpowiadali w całości solidarnie. Kredyt został wypłacony w walucie polskiej i w całości przeznaczony na ww. cele oznaczone w umowie kredytu.

Zakupione mieszkanie było przeznaczone na własne cele mieszkaniowe Zainteresowanych. Nie było wykorzystywane na cele w postaci działalności gospodarczej. Kredyt był zabezpieczony hipoteką ustanowioną na lokalu mieszkalnym Zainteresowanych, innym względem nieruchomości kredytowanej. Umowa kredytu została spłacona w całości. Na tle ww. umowy kredytu przed Sądem Okręgowym w (…), pod sygnaturą akt (…) toczyło się postępowanie sądowe, które dotyczy stwierdzenia nieważności ww. umowy kredytu. W sprawie zapadł nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu. Aktualnie Zainteresowani oraz Bank zamierzają zawrzeć ugodę, która potwierdza występowanie po stronie Zainteresowanych następujące roszczenia: 255.376,60 PLN - tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, 48.619,57 CHF - tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, 989,72 PLN - tytułem ubezpieczenia, 1.484,58 PLN - tytułem opłaty i prowizji związanych z udzielonym kredytem, 304.074,37 PLN - tytułem ustalonych przez strony części odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od dnia wpływu pozwu do Banku tj. od 7 grudnia 2020 r. do dnia 9 marca 2026 r. Tym samym całość przysługujących Zainteresowanym roszczeń w stosunku do Banku o zapłatę wynosi 561.925,27 PLN oraz 148.619,57 CHF, a więc łącznie roszczenie o zapłatę w wysokości 1.268.893,70 PLN (CHF przeliczony po średnim kursie z dn. 9 marca 2026 r. według tabeli kursów średnich walut obcych NBP). Strony potwierdziły również w ugodzie roszczenie Banku w stosunku do Zainteresowanych w związku z wykonaniem umowy kredytu w kwocie 494.860,04 PLN. Na mocy ugody strony zamierzają dokonać potrącenia wskazanych wyżej roszczeń, co będzie prowadziło do wzajemnego umorzenia się wierzytelności do wysokości niższej z nich (roszczenie Banku). Na skutek tego potrącenia Bank wypłaci Zainteresowanym pozostałą kwotę roszczenia - kwota 774.033,66 PLN, a także Bank zwróci koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 PLN (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Na skutek zawarcia ugody wzajemne roszczenia stron zostaną wycofane z postępowań sądowych. W projekcie ugody Bank poinformował Zainteresowanych, że w związku z zawartą ugodą wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku ugody Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Zainteresowanych nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny - tj. przygotowania informacji PIT-11.

Zdarzenie przyszłe nr 2

Zainteresowani - małżonkowie pozostający w ustroju ustawowej wspólności majątkowej – na podstawie kolejnej umowy kredytowej zawartej z X S.A. (obecnie Y S.A.) z dnia 10 lipca 2007 r. waloryzowanej kursem CHF uzyskali kapitał kredytu w kwocie 700.000,07 zł, który był przeznaczony na poczet budowy i nabycia od dewelopera lokalu mieszkalnego oraz miejsca postojowego, refinansowanie nakładów własnych poniesionych na zakup lokalu oraz pokrycie kosztów związanych z udzieleniem kredytu. Zainteresowani za zobowiązanie z tytułu kredytu odpowiadali w całości solidarnie. Kredyt został wypłacony w walucie polskiej i w całości przeznaczony na ww. cele oznaczone w umowie kredytu. Zakupione mieszkanie było przeznaczone na własne cele mieszkaniowe Zainteresowanych. Nie było wykorzystywane na cele w postaci działalności gospodarczej. Kredyt był zabezpieczony hipoteką ustanowioną na kredytowanym lokalu mieszkalnym. Umowa kredytu została spłacona w całości. Na tle ww. umowy kredytu przed Sądem Okręgowym w (…), pod sygnaturą akt (…) toczyło się postępowanie sądowe, które dotyczy stwierdzenia nieważności ww. umowy kredytu. W sprawie zapadł nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu. Aktualnie Zainteresowani oraz Bank zamierzają zawrzeć ugodę, która potwierdza występowanie po stronie Zainteresowanych następujące roszczenia: 158.865,00 PLN - tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, 307.130,12 CHF - tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, 13.472,43 PLN - tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, 37929,70 PLN - tytułem ubezpieczenia, 5.600,00 PLN - tytułem opłaty i prowizji związanych z udzielonym kredytem, 523.275,02 PLN - tytułem ustalonych przez strony części odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od dnia wpływu pozwu do Banku tj. od 7 grudnia 2020 r. do dnia 9 marca 2026 r. Tym samym całość przysługujących Zainteresowanym roszczeń w stosunku do Banku o zapłatę wynosi 739.142,15 PLN oraz 307.130,12 CHF, a więc łącznie roszczenie o zapłatę w wysokości 2.200 129,42 PLN (CHF przeliczony po średnim kursie z dn. 9 marca 2026 r. według tabeli kursów średnich walut obcych NBP). Strony potwierdziły również w ugodzie roszczenie Banku w stosunku do Zainteresowanych w związku z wykonaniem umowy kredytu w kwocie 700.000,07 PLN. Na mocy ugody strony zamierzają dokonać potrącenia wskazanych wyżej roszczeń, co będzie prowadziło do wzajemnego umorzenia się wierzytelności do wysokości niższej z nich (roszczenie Banku). Na skutek tego potrącenia Bank wypłaci Zainteresowanym pozostałą kwotę roszczenia - kwota 1.500.129,35 PLN, a także Bank zwróci koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 PLN (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Na skutek zawarcia ugody wzajemne roszczenia stron zostaną wycofane z postępowań sądowych. W projekcie ugody Bank analogicznie jak w przypadku zdarzenia nr 1 poinformował Zainteresowanych, że dysponuje indywidualną interpretacją podatkową, z której wynika, że po stronie Zainteresowanych nie powstaje na skutek podpisania ugody przychód.

Uzupełnienie i doprecyzowanie zdarzenia przyszłego

Zainteresowani wskazali, że zwrot środków będzie stanowił wartość dokonanych przez kredytobiorców spłat pomniejszonych o wartość udostępnionego kredytu. Założeniem ugody pozostaje potrącenie wzajemnych należności. Oznacza to, że realizacja ugody nie będzie skutkowała przekazaniem na rzecz kredytobiorców wartości udostępnionego kredytu.

Środki zwrócone na skutek zawartej ugody stanowią wartość rat kapitałowo - odsetkowych i innych opłat związanych z kredytem pomniejszonych o wartość udostępnionego kapitału. Zwrot nie następuje w związku z ponownym przeliczeniem zobowiązania kredytowego według kursu waluty przyjętego w ugodzie. Ugoda przyjmuje, że umowa kredytu jest nieważna. Z tej przyczyny strony na skutek ugody rozliczają wzajemne należności, które stanowią świadczenie nienależne.

Wypłacona kwota nie stanowi wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową / odszkodowania od Banku / zadośćuczynienia ze strony Banku.

Pytania

1. Czy w analizowanym stanie zdarzeń przyszłych zwrot z Banku z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT i czy podlega opodatkowaniu? A jeśli tak, czy korzysta ze zwolnienia zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

2. Czy w analizowanym stanie zdarzeń przyszłych zwrot kosztów poniesionych w związku z uruchomieniem kredytu (ubezpieczenia, ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, opłaty i prowizje) stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT i czy podlega opodatkowaniu? A jeśli tak, czy podlega zwolnieniu zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych, zwrot środków z tytułu wypłaconych rat kapitałowo- odsetkowych oraz innych należności uiszczonych na poczet Umowy Kredytu, które w ramach ugody zostały uznane jako nienależne bankowi z powodu uznania umowy za nieważną i uzgodnionej wzajemnej kompensacji roszczeń - nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, gdyż nie powodują przyrostu majątku, a jedynie przywracają stan sprzed nienależnego świadczenia. Jest to zwrot środków Zainteresowanym, które zostały nienależnie pobrane przez bank.

Analogicznie w odniesieniu do zwrotu kosztów poniesionych w związku z uruchomieniem i wykonaniem kredytu (koszt ubezpieczenia, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, opłat i prowizji), które w ramach ugody zostały uznane jako nienależne bankowi z powodu uznania nieważności umowy i uzgodnionej wzajemnej kompensacji roszczeń - nie stanowią one przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, gdyż nie powodują przyrostu majątku, a jedynie przywracają stan sprzed nienależnego świadczenia.

Ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze, czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ugoda zakładana potrącenie wzajemnych należności stron. Oznacza to w szczególności, że kredytobiorca nie otrzyma bądź nie zachowa jakiejkolwiek części kapitału udostępnionego na skutek uruchomienia kredytu. Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Z informacji przedstawionych przez Państwa wynika, że:

1. zawarli Państwo dwie umowy kredytów hipotecznych waloryzowanych kursem CHF;

2. wnieśli Państwo do sądu pozwy przeciwko bankowi dotyczące ważności ww. umów;

3. zdecydowali się Państwo zawrzeć z bankiem ugody.

Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłacone na podstawie ugód kwoty będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 184):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.

Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Pani skutki podatkowe z tytułu rozliczenia roszczeń

Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku ugody dojdzie do potrącenia Państwu roszczenia z roszczeniem Banku, a na skutek tej czynności Bank zwróci państwu pozostałą kwotę przysługującego Państwu roszczenia.

Taki zwrot nie spełnia zatem celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu ponad roszczenie, które przysługiwało Bankowi.

Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe stwierdzam, że w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego w związku ze zwrotem kwot tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz kosztów poniesionych w związku z uruchomieniem kredytów, o których mowa we wniosku, tj. ubezpieczenia, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz opłat i prowizji.

W związku z zawarciem ugód otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umów kredytowych przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonych państwu kredytów. Kwoty otrzymane na podstawie ugód z bankiem nie spowodują więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku.

W konsekwencji, zwrot ten nie będzie stanowił dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym - nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Zatem Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A. A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.