taxmachine.pl

0114-KDIP3-2.4011.624.2026.2.AC

Interpretacja indywidualna2026-08-12Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak zaniechania poboru podatku w wyniku podpisania ugody - dwa lokale mieszkalne.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.  

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

5 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 18 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Uzupełnili go Państwo – na wezwanie – pismem z 1 lipca 2026 r. oraz pismem, które wpłynęło 21 lipca 2026 r.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

(…)

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

(…)

3.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

(…)

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 27 marca 2006 r. małżonkowie A.A. i B.A. - pozostający we wspólności majątkowej - zawarli z Bankiem 1 (…) (wraz z następcą prawnym Bankiem 2 (…) zwane dalej: „Bank”) umowę kredytu hipotecznego, indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) (dalej: „Kredyt”). Poniżej znajduje się wskazanie relacji między osobami wymienionymi w opisie zdarzenia:

  • A.A. - kredytobiorca, osoba zainteresowana niebędąca stroną postępowania;
  • B.A. - kredytobiorca, mąż A.A., zmarły w roku 2017;
  • C.A. - syn kredytobiorców, osoba zainteresowana będąca stroną postępowania;
  • D.B. - córka kredytobiorców, osoba zainteresowana niebędąca stroną postępowania.

1. Cel Kredytu

Kapitał Kredytu został przeznaczony na dwa odrębne cele

  •  cel mieszkaniowy:

nabycie dwóch sąsiednich mieszkań w budynku wielomieszkaniowym na etapie budowy przez dewelopera. Mieszkania te zostały połączone w jeden lokal mieszkalny (dalej „Lokal’), który służył zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych małżonków. Lokal zamieszkiwał również syn C.A.;

  • cel konsolidacyjny:

spłacenie zobowiązań kredytobiorców w innym banku: limitu w rachunku bieżącym należącym do B.A., oraz kredytu gotówkowego związanego z prowadzoną przez B.A. jednoosobową działalnością gospodarczą (…) (usługowa działalność budowlana). Kwota ta została przeznaczona bezpośrednio na spłatę wskazanych zobowiązań.

2. Użytkowanie Lokalu

Od daty uzyskania kluczy Lokal zamieszkiwali: małżonkowie A.A. i B.A. oraz ich syn C.A. Lokal służył przede wszystkim zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych małżonków i syna. Równocześnie, w związku z prowadzoną przez B.A. działalnością gospodarczą, jeden pokój Lokalu był użytkowany jako biuro. Działalność gospodarcza była również zarejestrowana pod adresem Lokalu. Koszty eksploatacyjne biura, obliczane jako koszty eksploatacyjne Lokalu w proporcji metrażu pokoju do metrażu całości Lokalu, były zaliczane do kosztów uzyskania przychodu działalności. Amortyzacja Lokalu ani koszty odsetkowe związane z Kredytem nie były zaliczane do tych kosztów.

Córka D.B. nie zamieszkiwała w Lokalu. Nabyła równocześnie własny lokal w tym samym budynku, zaspokajając w ten sposób własne potrzeby mieszkaniowe. C.A. zamieszkiwał Lokal do roku 2012.

3. Zgon B.A. i nabycie spadku

W roku 2017 kredytobiorca B.A. zmarł nie pozostawiając testamentu. Wszyscy troje spadkobiercy ustawowi i zarazem osoby zainteresowane w niniejszym wniosku. A.A. (małżonka), D.B. (córka), C.A. (syn), przyjęli spadek wprost na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia.

W wyniku połączenia wspólności majątkowej małżeńskiej i dziedziczenia ustawowego, udziały we własności Lokalu ukształtowały się następująco:

     A.A. - udział 4/6 (tj. 1/2 ze wspólności małżeńskiej + 1/6 z dziedziczenia);

     C.A. - udział 1/6 z dziedziczenia;

     D.B. - udział 1/6 z dziedziczenia.

Jednocześnie spadkobiercy odziedziczyli w analogicznych proporcjach zobowiązania z tytułu Kredytu wobec Banku.

4. Postępowanie reklamacyjne i sądowe

W roku 2024 zainteresowani uruchomili wobec Banku procedurę reklamacyjną kwestionując ważność umowy Kredytu (przez tak zwane klauzule abuzywne). Następnie Wnioskodawcy złożyli do sądu wniosek o unieważnienie umowy kredytowej.

5. Planowana ugoda z Bankiem

Na obecnym etapie zainteresowani rozważają zawarcie z Bankiem ugody pozasądowej. Na mocy ugody Bank miałby umorzyć Zainteresowanym część lub całość pozostałego zadłużenia wynikającego z Kredytu. Ugoda nie została jeszcze zawarta - niniejszy wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego. Nie są również znane jej warunki ze względu na niepewny wynik negocjacji.

Żaden z zainteresowanych nie korzystał do tej pory z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Bank, który udzielił kredytu A.A. i B.A., był w dacie udzielenia kredytu podmiotem, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw. Te same warunki spełnia następca prawny tego banku.

Pierwotnym kredytodawcą był Bank 1 (…). Jego następcą prawnym jest Bank 2 (…), który jest podmiotem mającym zawrzeć ugodę.

Kredyt został zabezpieczony hipoteką na dwóch (połączonych) mieszkaniach, których zakup był przedmiotem omawianego kredytu – poniżej numery KW tych mieszkań: (…).

Stronami pierwotnej umowy kredytu byli wyłącznie A.A. i B.A.

C.A. i D.B. nie byli stronami umowy kredytowej. Stali się odpowiedzialni za zobowiązanie kredytowe wskutek dziedziczenia po zmarłym B.A. Odpowiedzialność za kredyt wynika zatem z przepisów prawa spadkowego, a nie z umowy kredytu. W związku z tym, że nie przeprowadzono działu spadku, wszyscy spadkobiercy (A.A., C.A., D.B.) odpowiadają za kredyt solidarnie.

W ocenie Zainteresowanych kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu omawianego rozporządzenia.

Środki z kredytu posłużyły nabyciu dwóch sąsiadujących lokali w tym samym budynku, które zostały nabyte z jednym, z góry powziętym zamiarem - utworzenia jednego lokalu mieszkalnego dla jednej rodziny. Już na etapie adaptacji lokale zostały trwale połączone w jeden lokal mieszkalny, który od początku służył zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (małżonków A.A. i B.A. wraz z synem C.A.).

Zgodnie z definicją zawartą w omawianym rozporządzeniu, przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, tj. osoby fizycznej zajmującej jeden lokal mieszkalny wraz z osobami stale z nią zamieszkującymi. Taki właśnie stan występuje w niniejszej sprawie - jeden faktyczny lokal mieszkalny, jedno gospodarstwo domowe.

W planowanej ugodzie umorzeniu podlegałyby jedynie kapitał oraz zwykłe odsetki, bez odsetek karnych i innych opłat.

W dacie nabycia oba lokale objęte były – i nadal są – dwiema odrębnymi księgami wieczystymi. Formalnie oba lokale miały i mają nadal dwa odrębne adresy. W akcie notarialnym zakupu wskazano osobno ceny dwóch mieszkań.

Pytania

1. Czy przychód uzyskany przez A.A. z tytułu umorzenia części lub całości zadłużenia kredytowego przez Bank na podstawie ugody będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przedmiotowego Rozporządzenia?

2. Czy przychód uzyskany przez D.B. z tytułu umorzenia części lub całości zadłużenia kredytowego przez Bank na podstawie ugody będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przedmiotowego Rozporządzenia?

3. Czy przychód uzyskany przez C.A. z tytułu umorzenia części lub całości zadłużenia kredytowego przez Bank na podstawie ugody będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przedmiotowego Rozporządzenia?

4. Czy prawo do zaniechania poboru należy zastosować proporcjonalnie tylko do części kredytu przeznaczonej na cel mieszkaniowy?

5. Czy prawo do zaniechania poboru obowiązuje niezależnie od faktu rejestracji w Lokalu działalności gospodarczej i przeznaczeniu jednego pokoju na cele biurowe?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

Ad. 1

A.A. spełnia wszystkie warunki zaniechania poboru określone w Rozporządzeniu:

     była współkredytobiorcą pierwotnej umowy kredytowej z 2006 r.;

     Kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe (zakup mieszkań, które służyły zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych A.A. i B.A.);

     Kredyt był zabezpieczony hipoteką na Lokalu będącym nieruchomością mieszkalną,

     A.A. nie korzystała dotychczas z zaniechania poboru podatku w związku z żadnym kredytem.

W konsekwencji, przychód z umorzenia przypadający na udział A.A. (4/6 całości umorzenia) będzie w ocenie zainteresowanych objęty zaniechaniem poboru podatku - z wyjątkiem części odpowiadającej proporcji konsolidacyjnej, o której mowa w stanowisku do Pytania 4.

Ad. 2

Według zainteresowanych na prawo do zaniechania poboru nie wpływają negatywnie poniższe okoliczności:

a) D.B. nie była stroną pierwotnej umowy kredytowej

Stała się współodpowiedzialna za Kredyt wyłącznie wskutek dziedziczenia (przyjęcie spadku wprost po B.A.). Przedmiotowe Rozporządzenie posługuje się pojęciem "kredyt hipoteczny udzielony na cele mieszkaniowe” - nie zawęża jednak kręgu beneficjentów do samych kredytobiorców. Zainteresowani stoją na stanowisku, że przepisy obejmują swym zakresem również następców prawnych kredytobiorców, gdyż zaniechanie poboru odnosi się do przychodu związanego z Kredytem, a nie do osoby kredytobiorcy.

b) D.B. nie zamieszkiwała w Lokalu

Zainteresowani ponownie wskazują, że zaniechanie poboru związane jest z celem zaciągnięcia Kredytu przez pierwotnych kredytobiorców (A.A. i B.A.), a nie z sytuacją mieszkaniową D.B. Cel mieszkaniowy został osiągnięty przez pierwotnych kredytobiorców, a D.B. wstąpiła w ich prawa i obowiązki jedynie jako następca prawny z mocy prawa spadkowego. Odmienne stanowisko prowadziłoby do nierównego traktowania spadkobierców w zależności od ich subiektywnej sytuacji mieszkaniowej co nie wynika z treści przepisów o zaniechaniu poboru.

Podsumowując, zainteresowani stoją na stanowisku, że przychód z umorzenia przypadający na udział D.B. (1/6 całości umorzenia) będzie objęty zaniechaniem poboru podatku – z wyjątkiem części odpowiadającej proporcji konsolidacyjnej, o której mowa w stanowisku do pytania 4.

Ad. 3

Zdaniem zainteresowanych. C.A. – mimo, że nie był stroną pierwotnej umowy kredytowej - również spełnia warunki do objęcia zaniechaniem poboru podatku z następujących względów:

     Stał się współodpowiedzialny za Kredyt wyłącznie wskutek dziedziczenia po B.A.;

     Faktycznie zamieszkiwał Lokal od daty jego nabycia przez rodziców, współrealizując cel mieszkaniowy Kredytu,

     Rozporządzenie nie wyklucza zastosowania zaniechania poboru wobec spadkobierców kredytobiorców hipotecznych,

     C.A. nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku w związku z żadnym kredytem.

Okoliczność, że C.A. wyprowadził się z Lokalu w 2012 r. nie ma zdaniem zainteresowanych znaczenia - przepisy o zaniechaniu poboru nie wymagają zamieszkiwania w nieruchomości w dacie zawarcia ugody, lecz odnoszą się do celu kredytu w dacie jego zaciągnięcia.

Podsumowując, zainteresowani stoją na stanowisku, że przychód z umorzenia przypadający na udział C.A. (1/6 całości umorzenia) będzie objęty zaniechaniem poboru podatku - z wyjątkiem części odpowiadającej proporcji konsolidacyjnej, o której mowa w stanowisku do Pytania 4.

Ad. 4

Zainteresowani uznają, że część Kredytu przeznaczona na konsolidację zobowiązań osobistych oraz związanych z działalnością gospodarczą B.A. nie spełnia warunku przeznaczenia na „cele mieszkaniowe” - i w związku z tym odpowiadająca jej część ewentualnego umorzenia nie korzysta z zaniechania poboru. Zdaniem zainteresowanych, część umorzenia podlegającą zaniechaniu poboru należy określić proporcjonalnie, stosując udział celu mieszkaniowego w całości kwoty kapitału udzielonego Kredytu.

Ad. 5

Zdaniem zainteresowanych, okoliczność w której jeden pokój Lokalu był użytkowany jako biuro jednoosobowej działalności gospodarczej B.A. oraz fakt, że pod adresem Lokalu była zarejestrowana ta działalność, nie wpływa na prawo do zaniechania poboru Zainteresowani opierają to stanowisko na następujących argumentach:

  • Cel zaciągnięcia Kredytu był mieszkaniowy. Przepisy o zaniechaniu poboru wiążą zwolnienie z celem kredytu w dacie jego zaciągnięcia (2006 r). a nie z późniejszym sposobem użytkowania nieruchomości Kredyt został zaciągnięty i wydatkowany na zakup lokali mieszkalnych - a nie na nabycie nieruchomości komercyjnej;
  • Koszty odsetkowe związane z Kredytem nie były zaliczane do kosztów uzyskania przychodu działalności B.A Jedynymi kosztami rozliczanymi w działalności były koszty eksploatacyjne (media czynsz) w części proporcjonalnej do metrażu biura - co jest typowym i powszechnie stosowanym rozwiązaniem nie zmieniającym charakteru samego Kredytu Również amortyzacja Lokalu nie była zaliczana do kosztów działalności;
  • Po śmierci B.A. w 2017 r. działalność została zlikwidowana i wszelkie związki Lokalu z działalnością gospodarczą ustały. Aktualnie Lokal służy wyłącznie celom mieszkaniowym;
  • Poboczne użytkowanie nieruchomości na cel związany z działalnością gospodarczą nie pozbawia jej nadrzędnego charakteru jako nieruchomości mieszkalnej dla celów podatkowych, ani nie pozbawia przedmiotowego Kredytu celu mieszkaniowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy,

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

1.    Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)    umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)    kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)    osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)    otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.    Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)    kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)    odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)    opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.    W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.    W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego

5.    Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)    jednego gospodarstwa domowego albo

2)    więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).

6.    Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.    W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

1.    Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)    udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)    zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)    zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.    Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)    nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)    nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)    nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)    budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)    rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

     położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.    kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej;

2.    kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.    kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.    kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Przy czym, zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu konsolidacyjnego w sytuacji, gdy kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Przedstawili Państwo informacje, z których wynika, że:

1.    27 marca 2006 r. małżonkowie A.A. i B.A. - pozostający we wspólności majątkowej zaciągnęli kredyt hipoteczny, indeksowany do franka szwajcarskiego (CHF);

2.    kredyt został przeznaczony na dwa cele: mieszkaniowy – nabycie dwóch sąsiednich mieszkań w budynku wielomieszkaniowym na etapie budowy przez dewelopera - oraz konsolidacyjny;

3.    kredyt został zabezpieczony hipoteką na dwóch (połączonych) mieszkaniach – posiadających dwie odrębne księgi wieczyste. Formalnie oba lokale miały i mają nadal dwa odrębne adresy. W akcie notarialnym zakupu wskazano osobno ceny dwóch mieszkań;

4.    Pan B.A. zmarł w 2017 r. spadkobiercami zostali: żona, córka i syn (Zainteresowani);

5.    Zainteresowani uruchomili wobec Banku procedurę reklamacyjną kwestionując ważność umowy kredytu i złożyli do sądu wniosek o unieważnienie umowy kredytowej.

6.    Zainteresowani rozważają zawarcie z Bankiem ugody pozasądowej, na mocy której Bank miałby umorzyć Zainteresowanym część lub całość pozostałego zadłużenia wynikającego z Kredytu.

7.    żaden z Zainteresowanych nie korzystał do tej pory z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Powzięli Państwo wątpliwość, czy z tytułu umorzenia części lub całości zadłużenia kredytowego przez Bank na podstawie ugody będą Państwo objęci zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przedmiotowego Rozporządzenia.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Przejście majątku, a więc praw i obowiązków majątkowych zmarłego, na inne osoby fizyczne i prawne regulują przepisy Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

§ 2. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

§ 3. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Na mocy art. 1012 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

W myśl art. 1030 Kodeksu cywilnego:

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku.

Zgodnie natomiast z art. 1031 § 1 Kodeksu cywilnego:

W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.

Z przedstawionego przez Państwa opisu wynika, że środki z kredytu posłużyły nabyciu dwóch sąsiadujących lokali w tym samym budynku, które zostały nabyte z zamiarem utworzenia jednego lokalu mieszkalnego dla jednej rodziny. Dodatkowo każde z mieszkań posiada odrębną księgę wieczystą i odrębny adres.

Zatem kredyt ten nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. związanej z jednym lokalem mieszkalnym, lecz dotyczył dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych (dwóch lokali mieszkalnych).

Tymczasem z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe jasno wynika, że kredyt mieszkaniowy powinien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Zatem z ww. rozporządzenia wynika wprost, że aby kwota umorzona mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie omawianego rozporządzenia – to kredyt hipoteczny powinien zostać zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową – tj. w przedmiotowej sprawie powinien dotyczyć jednego lokalu mieszkalnego.

Kredyt zaciągnięty w 2006 r. dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych – dwóch lokali mieszkalnych, które posiadają dwie odrębne księgi wieczyste. Zatem nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Fakt, że dwa lokale mieszkalne zostały połączone w jeden duży lokal mieszkalny, który służył realizacji potrzeb mieszkaniowych A.A., B.A. i C.A., nie oznacza, że kredyt został zaciągnięty na lokal mieszkalny, o którym mowa w ww. rozporządzeniu.

Ponadto, kredyt hipoteczny został zaciągnięty w części na cel konsolidacyjny. Cel ten polegał na spłaceniu zobowiązań kredytobiorców w innym banku: limitu w rachunku bieżącym należącym do B.A., oraz kredytu gotówkowego związanego z prowadzoną przez B.A. jednoosobową działalnością gospodarczą (…) (usługowa działalność budowlana).

Jak wskazałem powyżej, z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe jasno wynika, że kredyt mieszkaniowy powinien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

W związku z powyższym, kredyt hipoteczny w części konsolidacyjnej przeznaczony na spłatę limitu w rachunku bieżącym oraz spłatę kredytu gotówkowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie spełnia warunku określonego w § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, uprawniającego do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności, ponieważ nie stanowi on kredyt zaciągniętego na cel mieszkaniowy określony w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku do dochodowym od osób fizycznych.

W tym przypadku także nie znajdzie zastosowania ww. zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zatem, umorzona kwota wierzytelności w całości będzie stanowiła dla Państwa przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od całości umorzonej kwoty.

W związku powyższym, całość umorzonej kwoty, zarówno w części dotyczącej kredytu przeznaczonego na cel mieszkaniowy jak i w części przeznaczonej na cel konsolidacyjny, nie będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Dla przedmiotowego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje fakt, że w lokalu mieszkalnym powstałym z dwóch lokali była zarejestrowana działalność gospodarcza i jeden pokój przeznaczony na cele biurowe.

Państwa stanowisko w całości uznałem za nieprawidłowe, gdyż cała umorzona kwota wierzytelności stanowi dla Państwa przychód podlegający opodatkowaniu, do którego nie ma zastosowanie zaniechanie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego. Zatem nie mogą Państwo określać proporcjonalnie udziału umorzonej wierzytelności, do którego ma zastosowanie zaniechanie poboru podatku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

C.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...).  Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów