0114-KDIP3-2.4011.621.2026.3.BM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 2 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 3 lipca 2026 r. (wpływ 3 lipca 2026 r.) oraz pismem z 7 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania.

Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A.

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.B.

Opis zdarzenia przyszłego

14 maja 2008 roku Pan wraz ze swoją małżonką, jako osoby fizyczne zawarliście Państwo z bankiem (…) z siedzibą w (…) umowę kredytu mieszkaniowego z przeznaczeniem uzyskanego kredytu na zakup domu mieszkalnego w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych małżonków.

Zgodnie z ww. umową okres kredytowania wynosił 360 równych rat miesięcznych z terminem zakończenia kredytowania 12 maja 2038 roku. Bank udzielił kredytu w frankach szwajcarskich CHF i zarówno jego spłata, jak i koszty jego obsługi poniesione przez Państwa również były w CHF.

Nabyliście Państwo dom mieszkalny sfinansowany wymienionym kredytem mieszkaniowym w CHF na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 16 maja 2008 roku. Zakupiony dom mieszkalny zgodnie z kartoteką budynków był budynkiem mieszkalnym murowanym, podpiwniczonym, trzykondygnacyjnym o powierzchni zabudowy 150 m2 a jego budowę zakończono w 1980 r. Dom został zakupiony wraz z działkami o łącznej powierzchni 0,1202 ha stanowiącymi tereny mieszkaniowe położone w jednostce ewidencyjnej (…), (…) w dzielnicy (…).

Dom ten stał się również zabezpieczeniem hipotecznym udzielonego kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z aktem małżeństwa wydanym dnia 29 kwietnia 2006 r. zawarliście Państwo związek małżeński i w chwili zawierania przedmiotowej umowy kredytu mieszkaniowego do dnia dzisiejszego pozostają Państwo w ustroju majątkowej wspólności małżeńskiej.

Powodem zakupu przedmiotowego domu mieszkalnego były plany powiększenia rodziny, konieczność wspólnego zamieszkania ze starszymi rodzicami w celu sprawowania opieki nad nimi oraz potrzeba zamieszkania blisko siedziby miejsca Państwa pracy.

Należy podkreślić, że zaciągając ww. kredyt mieszkaniowy na zakup domu mieszkalnego działaliście Państwo całkowicie jako osoby prywatne, a ten kredyt mieszkaniowy został przez Państwa zaciągnięty w ramach oferty banku przeznaczonej dla konsumentów, z zamiarem sfinansowania zakupu wymarzonego domu rodzinnego. Kredyt ten został zaciągnięty do i był spłacany z Państwa majątku wspólnego.

Po zakupie domu mieszkalnego przeprowadzili Państwo w nim konieczny remont w celu przystosowania do zamieszkania w nim, po czym okresowo Państwo zamieszkiwaliście w tym domu, z zamiarem sprzedaży dotychczas zajmowanego budynku mieszkalnego, który był stary i za mały na Państwa potrzeby mieszkaniowe związane z powiększeniem rodziny.

Dodatkowo w poprzednim domu zamieszkiwało z Państwem dziecko Zainteresowanego będącego stroną postępowania z poprzedniego małżeństwa. Powyższe wyjaśnienia zostały przedłożone w formie pisemnej z potwierdzeniem dowodowym w trakcie postępowania sądowego, o którym mowa dalej w ramach uzasadnienia statusu konsumenta po Państwa stronie.

Następnie pod koniec 2010 roku, wobec zaistnienia konieczności ratowania budżetu domowego na skutek dźwigania ciężaru obsługi przedmiotowego kredytu mieszkaniowego, przy braku możliwości sfinansowania tego zobowiązania z ewentualnej sprzedaży poprzedniego, starego budynku mieszkalnego, stanęli Państwo przed koniecznością zrewidowania swoich planów i marzeń o mieszkaniu w większym domu. Uznali Państwo wówczas, że dopóki kurs CHF nie spadnie i nie zmniejszy się obciążenie budżetu domowego drastycznie wysokimi ratami tego kredytu „frankowego” musieli Państwo zmienić swoje plany życiowe i od stycznia 2011 r. wprowadzić do ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej Zainteresowanego i wykorzystywać ten dom jako pensjonat do świadczenia usług noclegowych. W związku z wykorzystywaniem domu w działalności gospodarczej Zainteresowanego budynek był amortyzowany, a zakończenie amortyzacji nastąpiło w 2021 roku.

Jednak raty i odsetki oraz koszty obsługi tego kredytu mieszkaniowego nadal były ponoszone z Państwa majątku wspólnego i nie były uwzględniane w kosztach działalności gospodarczej Zainteresowanego. Należy podkreślić z całą stanowczością, że wynajem pokoi w domu i świadczenie usług noclegowych był podyktowany koniecznością ratowania budżetu domowego, co także zostało dowiedzione przed sądem w trakcie postępowania sądowego.

We wrześniu 2020 roku zawarli Państwo z kancelariami radców prawnych działającymi wspólnie w ramach umowy spółki cywilnej umowę, której przedmiotem były działania ukierunkowane na osiągnięcie następujących Celów:

a) potwierdzenie przez sąd lub na mocy zawartej z bankiem ugody nieważności umowy kredytu, ewentualnie niewykonania Umowy Kredytu, uznania jej za niezawartą, albo uznania, że od początku nie było podstaw do uzależniania wysokości zwracanego kredytu i rat kredytowych od kursu CHF,

b) odzyskanie wpłaconych na rzecz banku kwot pieniężnych tytułem Umowy Kredytu w całości lub części, ewentualnie zaliczenie na poczet zadłużenia wobec banku nienależnie pobranych przez bank kwot pieniężnych.

Na podstawie udzielonych przez Państwa pełnomocnictw wspomnianej kancelarii 27 maja 2021 roku został wniesiony do Sądu Okręgowego w (…) pozew przeciwko bankowi (…), (…) działający w Polsce poprzez (…) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce KRS: (…) o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mogącego wynikać z faktu zawarcia między Państwem a pozwanym bankiem wspomnianej powyżej umowy kredytu mieszkaniowego z dnia 14 maja 2008 r. ze względu na nieważność tej umowy, ewentualnie jej nieskuteczne zawarcie, ewentualnie jej niewykonanie i wygaśnięcie - roszczenie główne oraz o zasądzenie, w związku z nieważnością ww. umowy, ewentualnie uznaniem jej za niezawartą albo niewykonaną, od pozwanego banku solidarnie na Państwa rzecz określonych wartości roszczeń wynikających z całości Państwa wierzytelności wobec pozwanego banku będących równowartością wszystkich kwot pieniężnych jakie zostały uzyskane przez ten bank od dnia zawarcia przedmiotowej umowy kredytu mieszkaniowego do maja 2021 roku, kiedy to podjęli Państwo przed złożeniem ww. pozwu sądowego próbę ugody z bankiem i jej polubownego rozwiązania.

W międzyczasie, 30 sierpnia 2022 r. poinformowali Państwo bank kredytujący, składając oświadczenie za zwrotnym potwierdzeniem o zamiarze dokonania całkowitej spłaty kredytu a 5 września 2022 r. przedmiotowy kredyt mieszkaniowy został ostatecznie i całkowicie spłacony przez Państwa.

Następnie na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z 21 września 2022 r. nieruchomość ta została sprzedana.

Na rozprawie 29 maja 2025 roku Sąd Okręgowy w (…) wydał wyrok w związku z nieważnością ww. umowy kredytu mieszkaniowego zasądził na Państwa rzecz od pozwanego banku kredytującego dochodzone roszczenia w pełnej wysokości. 12 lutego 2026 r. bank złożył apelację od ww. wyroku. Następnie 29 kwietnia 2026 r. bank przysłał propozycję ugody polubownego zakończenia sporu z możliwością jej zawarcia w ramach trwającego postępowania sądowego jak i pozasądowo przed Sądem (…).

Uzupełnienie i doprecyzowania opisu zdarzenia przyszłego

Obecnie trwają uzgodnienia z bankiem kredytującym odnośnie wartości pieniężnych jakie będą podlegały wzajemnym rozliczeniom pomiędzy bankiem kredytującym a kredytobiorcami po wyroku sądowym (zaskarżonym przez bank) orzekającym nieważność przedmiotowej umowy kredytu mieszkaniowego i zasądzenia na Państwa rzecz dochodzonych przez Państwa roszczeń, wynikających ze spłaty kredytu we frankach szwajcarskich oraz odsetek ustawowych za opóźnienia w zapłacie przez bank zasądzonych kwot roszczeń.

Należy tutaj podkreślić, iż Państwa roszczenia to zwroty kwot zapłaconych przez kredytobiorców, a więc będą swoistym ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Nie powodują faktycznego przyrostu w Państwa majątku, a jedynie pokrywają wcześniejsze jego zmniejszenie.

Niemniej dla zobrazowania wartości jakie są przedmiotem wzajemnych rozliczeń to wartość wypłaconego kapitału kredytu wraz z kwotą odsetek dochodzonych przez bank została zaproponowana przez bank w wysokości ok. 2,3 mln zł, a Państwo jako kredytobiorcy spłaciliście kwoty (zasądzone wyrokiem sądu do zwrotu przez bank) wraz z dochodzonymi przez Państwa odsetkami do dnia zapłaty w kwocie ok. 6,9 mln zł, co oznacza że dla Państwa należna z porozumienia z bankiem byłaby wartość ok. 4,6 mln zł.

Jednakże jak zawarliście Państwo w zadanym pytaniu pomimo, że wypłacone przez bank wartości w ramach porozumienia, czy też ugody, będą pokrywały jedynie poniesione przez Państwa wydatki na spłatę kredytu mieszkaniowego to przedmiotowy kredyt w chwili jego zaciągania przez Państwa służył zakupowi domu mieszkalnego i wobec powyższego wartość pieniężna wynikająca z zawartego porozumienia z bankiem winna być również zwolniona z poboru podatku od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, wobec Państwa wątpliwości odnośnie późniejszego (ponad dwa lata od zakupu domu mieszkalnego sfinansowanego zaciągniętym kredytem) przeznaczenia wykorzystania zakupionego domu mieszkalnego jako pensjonatu do świadczenia usług noclegowych od stycznia 2011 r. i wprowadzenia budynku do ewidencji środków trwałych Zainteresowanego będącego stroną postępowania działalności gospodarczej.

Jedynie ta wątpliwość kieruje Państwem o zwrócenie się z wnioskiem o wydanie interpretacji, chociaż w pełni zdają sobie Państwo sprawę, że wartości pieniężne otrzymane w ramach zawartego porozumienia będą jedynie zwrotem kwot zapłaconych przez Państwa bankowi kredytującemu i będą swoistym ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Nie spowodują faktycznego przyrostu w Państwa majątku, a jedynie pokryją wcześniejsze jego zmniejszenie.

Przedmiotem porozumienia będą rozliczenia wzajemnych wierzytelności.

Bankowi przysługują roszczenia względem Państwa w kwocie ok. 2,3 mln zł, ale cały czas trwają uzgodnienia z Bankiem odnośnie warunków wzajemnych roszczeń.

Państwu przysługują roszczenia względem Banku w kwocie ok. 6,9 mln zł, ale cały czas trwają uzgodnienia z Bankiem warunków wzajemnych roszczeń.

Nie ma ostatecznego kształtu porozumienia, chociaż wydaje się zasadnym, aby rozliczenia odbyły się w trybie potrącenia wzajemnych roszczeń.

Przedmiotem pozwu było przyjęcie założenia, że kwota kredytu i rat kredytowych nie byłyby od początku uzależnione od kursu CHF, kredyt byłby oprocentowany od początku na zasadach przyjętych w zawartej umowie, a kwota raty w CHF winna odpowiadać należnej kwocie raty w PLN przeliczonej na CHF po kursie średnim NBP z dnia płatności raty.

Stąd najbardziej zasadne wydaje się Państwu, że jest to zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych bez uzależnienia od kursu CHF i oprocentowaniu kredytu na zasadach przewidzianych w ww. umowie spowodowały nadpłatę kredytu przez kredytobiorców.

Termin zawarcia ewentualnego porozumienia, czy też ugody, z bankiem jest trudny do określenia na tym etapie, bo zależy od decyzji również drugiej strony, tj. banku. Państwa intencją jest jak najszybsze zakończenie uzgodnień i zawarcie porozumienia.

Wyjaśniliście Państwo, że wartość początkową nieruchomości wprowadzonej do ewidencji środków trwałych działalności Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowiła tylko wartość zakupionej nieruchomości ujęta w akcie notarialnym Rep.: (…) z dnia 16 maja 2008 r. oraz wartość przystosowania nieruchomości do działalności gospodarczej w postaci poniesionych nakładów na ten cel.

Tylko z tak wyliczonej wartości początkowej ww. nieruchomości Zainteresowany niebędący stroną postępowania dokonywał odpisów amortyzacyjnych podlegających uwzględnieniu w kosztach uzyskania przychodów.

Odsetki od kredytu zapłacone do dnia przekazania nieruchomości do działalności gospodarczej nie były uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości i były ponoszone z Państwa prywatnego majątku wspólnego i nie były uwzględniane w żadnej formie w kosztach działalności gospodarczej.

Pytanie

Czy w przypadku zawarcia porozumienia lub ugody z bankiem kredytującym w świetle opisanego zdarzenia przyszłego ewentualna wartość pieniężna otrzymana przez Państwa od banku kredytującego w wyniku zawartej ugody z bankiem będzie zwolniona od poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Państwa stanowisko w sprawie

Jedną z przesłanek skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie zaciągniętego kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który brzmi: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Natomiast jak wynika z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Przywołana treść regulacji wskazuje, że zastosowanie zaniechania poboru podatku uwarunkowane jest uwarunkowane w szczególności tym, aby kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej.

Państwo, jako prywatne osoby fizyczne zaciągnęli ww. kredyt mieszkaniowy na zakup domu mieszkalnego w ramach oferty banku przeznaczonej dla konsumentów, w celu sfinansowania zakupu domu rodzinnego. Stąd podstawowy cel jakim jest cel mieszkaniowy udzielonego kredytu na realizację inwestycji służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych kredytobiorców został spełniony bowiem kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Również przedmiotowy kredyt mieszkaniowy we frankach szwajcarskich został zaciągnięty przed dniem 15 stycznia 2015 roku i był odpowiednio zabezpieczony co również spełnia wymóg zawarty w przepisie § 3. 1. Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku. Kredyt mieszkaniowy został wykorzystany tylko w celu sfinansowania jednej inwestycji mieszkaniowej w postaci zakupu domu mieszkalnego i nie był wykorzystany do jakichkolwiek innych celów.

Ani Pan, ani Pana małżonka nie korzystaliście nigdy wcześniej z zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe do realizacji jakichkolwiek swoich potrzeb mieszkaniowych.

Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 6 lutego 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.896.2023.2.DA: „Zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej; - kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw; - kredyt był zabezpieczony hipotecznie; - kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.”

Powzięta przez Państwa wątpliwość, związana z późniejszym (ponad dwa lata od zakupu domu mieszkalnego sfinansowanego zaciągniętym kredytem) przeznaczeniem wykorzystania zakupionego domu mieszkalnego jako pensjonatu do świadczenia usług noclegowych i od stycznia 2011 r. wprowadzenia budynku do ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej nie znajduje potwierdzenia w przywołanych wcześniej przepisach obowiązującego prawa, bowiem prawo podatnika do stosowania zwolnienia od podatku byłoby gdziekolwiek w nich uwarunkowane od wykorzystywania już wcześniej zakupionego domu mieszkalnego tylko i wyłącznie do celów mieszkaniowych lub też wykorzystywaniem jego do tych celów przez ściśle określony czas albo w określonym zakresie. Tym bardziej, że zmiana planów wykorzystania domu mieszkalnego wynikała z zaistnienia nieprzewidzianych warunków i konieczności ratowania Państwa budżetu domowego na skutek dźwigania ciężaru obsługi przedmiotowego kredytu mieszkaniowego.

Raty i odsetki oraz koszty obsługi tego kredytu mieszkaniowego przez cały czas były ponoszone z Państwa prywatnego majątku wspólnego i nie były uwzględniane w kosztach działalności gospodarczej Zainteresowanego.

Należy podkreślić, że dla celów zastosowania tego zwolnienia liczy się przede wszystkim cel jaki przyświecał kredytobiorcom w momencie realizacji inwestycji/zaciągnięcia kredytu.

Na potwierdzenie powyższego należy także przywołać ww. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 lutego 2024 r. sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.896.2023.2.DA, w której wskazał: „Wskazując jako cel mieszkaniowy wydatki poniesione na nabycie lokalu mieszkalnego, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa, kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył lokal mieszkalny w celu zamieszkania w nim, ale w lokalu tym - z różnych powodów - zamieszkiwał tylko czasowo.”

Także w interpretacji indywidualnej z 3 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.842.2025.2.MN stwierdził: „Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa - kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył lokal mieszkalny w którym zamieszkiwał, a następnie wynajął go bądź udostępnił część lokalu na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazuję, że określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem, rozporządzenie odwołuje się do wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 cytowanej ustawy. Rozporządzenie nie zawiera natomiast zapisu, zgodnie z którym wykorzystywanie nieruchomości, na którą zaciągnięto kredyt mieszkaniowy jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika powoduje wyłączenie z możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od powstałego z tego tytułu przychodu.”

Na koniec, nie bez znaczenia jest fakt, że nieważność przedmiotowej umowy kredytu mieszkaniowego została potwierdzona na rozprawie w dniu 29 maja 2025 roku przez Sąd Okręgowy w (...), który w związku z nieważnością ww. umowy zasądził na Państwa rzecz od pozwanego banku kredytującego dochodzone roszczenia w pełnej wysokości.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.

Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazuję również, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym.

Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Z opisu sprawy wynika, że:

1.  14 maja 2008 r. zawarli Państwo z Bankiem umowę kredytu hipotecznego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej – zakup domu mieszkalnego;

2.  w styczniu 2011 r. wprowadzili Państwo dom do ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej Zainteresowanego będącego stroną postępowania i wykorzystywaliście go jako pensjonat do świadczenia usług noclegowych. W związku z wykorzystaniem domu w działalności gospodarczej Zainteresowanego budynek był amortyzowany, a zakończenie amortyzacji nastąpiło w 2021 r.;

3.  raty i odsetki oraz koszty obsługi tego kredytu nie były uwzględnione w kosztach uzyskania przychodów działalności gospodarczej, odsetki nie były uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego;

4.  5 września 2022 r. kredyt został przez Państwa spłacony i rozliczony w całości;

5.  21 września 2022 r. nieruchomość została przez Państwa sprzedana;

6.  ugoda z Bankiem jest na etapie analizy propozycji i nie została jeszcze podpisana i data podpisania nie została jeszcze ustalona;

7.  na rozprawie z dnia 29 maja 2025 roku Sąd wydał wyrok w związku z nieważnością ww. umowy kredytu mieszkaniowego i zasądził na Państwa rzecz od pozwanego Banku dochodzenie roszczenia w pełnej wysokości;

8.  12 lutego 2026 r. Bank złożył apelację od ww. wyroku;

9.  następnie 29 kwietnia 2026 r. Bank przysłał Państwu propozycję ugody polubownego zakończenia sporu z możliwością jej zawarcia w ramach trwającego postępowania sądowego jak i pozasądowo przez Sądem (…).

Źródła przychodu

Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: m. in.:

-     pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),

-     inne źródła (pkt 9).

Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.

Źródła przychodu – przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej

Na podstawie 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a cytowanej ustawy stanowi, że:

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że zwrot kredytu oraz spłata kredytu są neutralne podatkowo. Wyjątkiem w tym przypadku są skapitalizowane odsetki od tych pożyczek (kredytów), które stanowią przychód w przypadku ich zwrotu oraz stanowią koszt uzyskania przychodów w przypadku ich zapłaty.

Co do zasady − nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).

Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera bezpośredniej i legalnej definicji środków trwałych, dokonuje natomiast ich podziału na podlegające i niepodlegające amortyzacji.

Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, za składnik majątku w prowadzonej działalności można uznać taki składnik, który spełnia łącznie następujące warunki:

·      składnik majątku wykorzystywano dla celów prowadzonej działalności gospodarczej,

·      składnik ten stanowi/stanowił środek trwały w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

·      składnik majątku podlegał ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Odnosząc się do zwrotu nadpłaty przez Bank, w związku z tym, że kredyt którego dotyczy zwrot został zaciągnięty na nabycie środka trwałego wykorzystywanego w działalności gospodarczej, należy wskazać na poniższe przepisy.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z ww. art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Co równie ważne, w oparciu o powyższe, można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym.

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 22 ust. 7c ww. ustawy:

W myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Powołany przepis wyklucza możliwość uznania wydatków na nabycie środka trwałego za koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, przesuwając moment potrącalności tego rodzaju kosztów do odpłatnego zbycia tych składników majątku. Wprowadzając to unormowanie, ustawodawca miał na względzie, że wydatki na wytworzenie wyżej wskazanych trwałych składników majątku służących podmiotowi dla celów prowadzonej działalności nie są związane z przychodami uzyskiwanymi w okresie wytworzenia tego składnika majątku.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 33 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 pkt 45 ww. ustawy:

W zakres postanowień powyższego artykułu wchodzą wszelkie dotacje, subwencje, dopłaty, otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środków trwałych. Fakt otrzymania zwrotu poniesionych wydatków powoduje, że część odpisów amortyzacyjnych nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne, z tytułu zużycia środków trwałych od tej ich części, która m.in. została podatnikowi w jakiejkolwiek formie zwrócona. Oznacza to, że otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środka trwałego wchodzą w zakres powołanego art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy.

Źródła przychodu - przychody z innych źródeł

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Ocena Państwa sytuacji podatkowej – wypłata „ewentualnej wartości pieniężnej” od Banku

Jak wskazali Państwo w opisie okoliczności sprawy, Bank wypłaci na Państwa rzecz określoną wartość pieniężną.

Aby ocenić skutki podatkowe takiej wypłaty, w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy spełnia ona definicję przychodu podatkowego.

Środki pieniężne - które w wyniku zawarcia ugody bank zwraca kredytobiorcy w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę i nieprzekraczające różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu kredytu – bez względu na nazwę nadaną tym środkom w ugodzie, np. dodatkowy zwrot - są co do zasady neutralne podatkowo (ich otrzymanie nie powoduje powstania przychodu po stronie kredytobiorcy). Natomiast w sytuacji, gdy kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość wykracza poza ww. różnicę, środki te są przychodem kredytobiorcy. Należy jednak zaznaczyć, że odmiennie kształtuje się sytuacja podatników prowadzących działalność gospodarczą.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomość od 2011 r. była ujęta w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania w ramach działalności gospodarczej. Przy czym odsetki od kredytów naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania nie były uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości i były ponoszone z Państwa prywatnego majątku wspólnego i nie były uwzględniane w żadnej formie w kosztach działalności gospodarczej.

Wyjaśniliście Państwo, że wartość początkową nieruchomości wprowadzonej do ewidencji środków trwałych działalności Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowiła tylko wartość zakupionej nieruchomości oraz wartość przystosowania nieruchomości do działalności gospodarczej w postacie poniesionych nakładów na ten cel. Tylko z tak wyliczonej wartości początkowej ww. nieruchomości Zainteresowany będący stroną postepowania dokonywał odpisów amortyzacyjnych podlegających uwzględnieniu w kosztach uzyskania przychodów.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazać należy, że przypadająca na rzecz Zainteresowanego będącego stroną postepowania ewentualna wartość pieniężna w części dotyczącej rat kapitałowych nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei otrzymanie zwrotu części odsetek od kredytu, która odpowiada ewentualnej wartości pieniężnej, podlegającej uwzględnieniu w wartości początkowej środka trwałego pozostaje bez wpływu na jego wartość początkową oraz na wysokość odpisów amortyzacyjnych, które to wielkości określone są w momencie przyjęcia środka trwałego do używania i wpisania go do ewidencji środków trwałych. Odpisy amortyzacyjne dokonane przed otrzymaniem zwrotu stanowią – zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w całości koszt uzyskania przychodów.

Otrzymanie zwrotu skutkuje natomiast wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów tej części odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości otrzymanego zwrotu i o tę wielkość należy zmniejszyć koszty uzyskania przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymano zwrot. Dotyczy to już dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Dodatkowo, skoro zwrot poniesionych wydatków w postaci odsetek od kredytu dotyczy kosztów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki (odsetki od kredytu które mogły być uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości), na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią dla Zainteresowanego będącego stroną postepowania przychodu podatkowego.

Jednocześnie mając na uwadze treść art. 14 ust. 3 pkt 3a zwrócone na podstawie Ugody odsetki od kredytu, które Zainteresowany będący stroną postępowania mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej będą stanowiły dla Niego przychód tej działalności w momencie ich otrzymania.

Odnosząc się zaś do Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania wypłata przypadającej na Jej rzecz części kwoty stanowiącej ewentualną wartość pieniężną nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, ale przywraca należny stan posiadania. Zwrot środków, które bank uzyskał nienależnie, jest dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania neutralny podatkowo na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wobec tego, przypadająca na rzecz Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania ewentualna wartość pieniężna nie będzie dla Niej przychodem podatkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wypłata ewentualnej wartości pieniężnej a możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku

Państwa zdaniem, otrzymana przez Państwa od Banku wartość pieniężna będzie zwolniona na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie bowiem z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Z powyższego wynika, że zaniechanie poboru podatku dotyczy kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego oraz otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Zaniechanie to nie dotyczy natomiast otrzymanej na podstawie ugody z bankiem kwoty niesłusznie wpłaconej do banku.

Z Państwa wniosku nie wynika, aby ugoda z bankiem przewidywała umorzenie Państwu wierzytelności obejmujących kapitał kredytu, odsetki lub inne należności. W Państwa sprawie nie doszło również do przewalutowania kredytu.

W opisanej sprawie nie będzie miało zastosowania zaniechanie poboru podatku na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Finansów.

Zatem Państwa stanowisko w całości jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzegają Państwo, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Państwa opis zdarzenia przyszłego.

W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku.

Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego.

Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.