taxmachine.pl

0114-KDIP3-2.4011.618.2026.3.MJ

Interpretacja indywidualna2026-08-06Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem (zaniechanie poboru podatku - drugi kredyt dot. nabycia działki budowlanej).

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

  • nieprawidłowe – w zakresie wskazania, że umorzenie wierzytelności z tytułu drugiego kredytu jest neutralne podatkowo;
  • prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 22 czerwca 2026 r. oraz pismem z 25 czerwca 2026 r., a także pismem z 28 lipca 2026 r.– w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zawarł Pan z Bankiem dwie umowy kredytowe, których celem była realizacja jednej, spójnej inwestycji mieszkaniowej polegającej na zabezpieczeniu gruntu oraz wybudowaniu na nim domu jednorodzinnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Pierwsza umowa kredytowa została zaciągnięta na cel związany z budową domu jednorodzinnego. W odniesieniu do tej umowy zawarł Pan już uprzednio ugodę z Bankiem.

Druga umowa kredytowa (będąca przedmiotem niniejszego wniosku) została zaciągnięta na cel - zakup działki gruntu pod budowę wyżej wymienionego domu. Działka zakupiona ze środków z drugiej umowy kredytowej stanowi ten sam grunt (nieruchomość), na którym wzniesiony został dom jednorodzinny sfinansowany z pierwszej umowy kredytowej. W momencie zakupu nieruchomość gruntowa posiadała status działki budowlanej (przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową). Na przedmiotowej działce wybudował Pan dom i faktycznie w nim Pan zamieszkuje.

Obecnie Bank przedstawił Panu propozycję zawarcia drugiej ugody, tym razem dotyczącej umowy kredytowej na zakup wspomnianej działki budowlanej. Zgodnie z warunkami przedstawionymi przez Bank, ugoda ma polegać na restrukturyzacji zadłużenia poprzez umorzenie pozostałego do spłaty salda długu (kapitału wraz z odsetkami).

W wyniku podpisania ugody, pozostałe Pana zobowiązanie wobec Banku z tytułu kredytu na działkę zostanie trwale skasowane (anulowane), a Bank nie będzie żądał jego spłaty.

W związku z planowanym podpisaniem wyżej opisanej ugody, po Pana stronie powstanie przysporzenie majątkowe wynikające z umorzenia długu przez Bank na drugiej umowie, która bezpośrednio współfinansowała tę samą, jedną inwestycję mieszkaniową (ten sam dom jednorodzinny na tej samej działce).

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Druga umowa o kredyt została zawarta 31 maja 2007 roku w walucie PLN. Następnie 3 kwietnia 2008 roku przewalutował Pan kredyt we franku szwajcarskim (CHF).

Pierwotny kredyt z 31 maja 2007 roku został zawarty w złotym polskim (PLN) a następnie 3 kwietnia 2008 r. został przewalutowany na franka szwajcarskiego (CHF)

Drugi kredyt został udzielony przez Bank (...), a więc podmiot nadzorowany przez KNF.

Zgodnie zapisani umowy - kredyt przeznaczony jest na zakup nieruchomości położnej w (…) ul. (…), na którą składa się nie zabudowana działka gruntu oznaczona nr ew. (…) o pow. 542 m2 oraz na sfinansowanie prowizji przygotowawczej.

Celem zaciągnięcia drugiego kredytu było zaspokojenie celów mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Drugi kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. budowę domu.

Drugi kredyt został zabezpieczony hipotecznie na zakupionej nieruchomości, tj. na zakupionej działce położonej przy ul. (…) w (…).

Drugi kredyt zaciągnął Pan wspólnie z żoną (AA) i solidarnie odpowiadacie Państwo za spłatę kredytu do pełnej wysokości.

Zgodnie z propozycją ugody z bankiem kredyt pozostający do spłaty w CHF zostanie przewalutowany na PLN, a następnie całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu zostanie w całości umorzone.

Ugoda z bankiem dotycząca zakupu działki nie została jeszcze podpisana.

Kwota umorzenia dotyczy tylko kwoty kapitału pozostałego do spłaty.

W odniesieniu do pierwszej, zawartej już uprzednio ugody z bankiem, skorzystał Pan z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pytanie

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w związku z umorzeniem przez Bank pozostałego do spłaty salda zadłużenia (kapitału) z tytułu drugiej umowy kredytowej przeznaczonej na zakup działki budowlanej pod budowę domu, może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe i w związku z tym nie będzie na Panu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego PIT z tego tytułu?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, z tytułu planowanego umorzenie przez Bank pozostałego do spłaty salda zadłużenia z tytułu drugiej umowy kredytowej (przeznaczonej na zakup działki budowlanej) może Pan korzystać w całości z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

W konsekwencji, nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego (PIT), a Bank nie powinien wystawiać z tego tytułu informacji PIT-11.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. 2022 poz. 592 z późn. zm., w tym przedłużenie obowiązywania na lata 2025-2026 Dz.U. 2024 poz. 1912), zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia wierzytelności z kredytu mieszkaniowego.

W myśl § 1 ust. 3 tego Rozporządzenia, zaniechanie to stosuje się w odniesieniu do jednej umowy kredytowej zaciągniętej na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

W Pana przypadku, pomimo technicznego zawarcia dwóch osobnych umów kredytowych (jednej na budowę domu, drugiej na zakup działki), środki z obu tych instrumentów finansowych posłużyły realizacji jednego, spójnego i tożsamego celu mieszkaniowego w ramach tej samej inwestycji.

Zakup działki budowlanej oraz wzniesienie na niej domu jednorodzinnego stanowią w sensie gospodarczym, logicznym i prawnym niepodzielną całość. Zakup gruntu pod budowę był warunkiem koniecznym i bezpośrednim etapem poprzedzającym rozpoczęcie prac budowlanych.

Rozbicie finansowania na dwa stosunki prawne było podyktowane wyłącznie wymogami proceduralnymi banku, który nie oferował możliwości sfinansowania zakupu ziemi i budowy jednym kredytem przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Kredyt na zakup działki nie służył celom spekulacyjnym ani inwestycyjnym, lecz stanowił fundament pod budowę domu, w którym obecnie Pan stale zamieszkuje, realizując i zaspokajając własne cele mieszkaniowe.

Finansowanie jednego przedsięwzięcia dwoma kredytami celowymi (grunt i budynek) nie zmienia faktu, że dotyczą one tej samej, jednej nieruchomości mieszkalnej.

Podkreśla Pan, że wybudowany dom posłużył zaspokojeniu Pana własnych potrzeb mieszkaniowych. Zabezpieczenie gruntu pod ten konkretny budynek mieszkalny w całości wpisuje się w katalog wydatków określonych w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, do których odsyła Rozporządzenie Ministra Finansów.

Podsumowując, z uwagi na tożsamość celu i przedmiotu obu umów kredytowych, limit "jednej inwestycji" mieszkaniowej nie został przekroczony, a planowane umorzenie salda zadłużenia z drugiej umowy kredytowej w kwocie 78.000,00 zł jest dla Pana w pełni neutralne podatkowo.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazał Pan, że na podstawie proponowanej ugody bank umorzy Panu zadłużenie. Powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowe powyższej czynności.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Panu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu nr 2 należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

1.  Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.  Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W literze c) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, natomiast w literze d) wskazano budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.

Z analizowanej sprawy wynika, że zawarł Pan z bankiem dwie umowy kredytowe, których celem była realizacja jednej, spójnej inwestycji mieszkaniowej polegającej na zabezpieczeniu gruntu oraz wybudowaniu na nim domu jednorodzinnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Pierwsza umowa kredytowa została zaciągnięta na cel związany z budową domu jednorodzinnego. W odniesieniu do tej umowy zawarł Pan już uprzednio ugodę z bankiem oraz skorzystał Pan z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Druga umowa została zawarta w 2007 r. i dotyczyła kredytu w złotych polskich (PLN) na zakup działki gruntu pod budowę wyżej wymienionego domu. Następnie kredyt ten 3 kwietnia 2008 r. został przewalutowany na franka szwajcarskiego (CHF). Działka zakupiona ze środków z drugiej umowy kredytowej stanowi ten sam grunt (nieruchomość), na którym wzniesiony został dom jednorodzinny sfinansowany z pierwszej umowy kredytowej. Na przedmiotowej działce wybudował Pan dom i faktycznie w nim Pan zamieszkuje. Obecnie bank przedstawił Panu propozycję zawarcia drugiej ugody, tym razem dotyczącej umowy kredytowej na zakup wspomnianej działki budowlanej. Zgodnie z warunkami przedstawionymi przez bank, ugoda ma polegać na restrukturyzacji zadłużenia poprzez umorzenie pozostałego do spłaty salda długu.

Wątpliwość Pana budzi to czy w związku z planowanym zawarciem ugody z Bankiem, w ramach której dojdzie do umorzenia zobowiązania – kapitału, dotyczącej drugiego kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2007 r. na zakup działki gruntu pod budowę domu jednorodzinnego, będzie Pan mógł skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia.

Wskazał Pan, że korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku przy zawarciu ugody dotyczącej pierwszego kredytu. Celem obydwu kredytów była realizacja jednej, spójnej inwestycji mieszkaniowej polegającej na zakupie gruntu oraz wybudowaniu na nim domu jednorodzinnego służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Z przywołanego wcześniej § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że kredyt mieszkaniowy winien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Wobec powyższego, stwierdzam, że pierwszy kredyt zaciągnięty na budowę domu jednorodzinnego oraz drugi kredyt zaciągnięty w 2007 r. na zakup gruntu pod budowę ww. domu, zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Zaniechania poboru podatku, o którym mowa ww. rozporządzeniu nie przysługuje natomiast w przypadku gdy osoba fizyczna korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, co wynika z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia.

Zatem, umorzenie przez Bank pozostałego do spłaty salda zadłużenia (kapitału) z tytułu drugiej umowy kredytowej z 2007 r. przeznaczonej na zakup działki budowlanej pod budowę domu będzie stanowiło dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, w odniesieniu do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z ww. umorzeniem kapitału, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan bowiem przesłanki umożliwiające skorzystanie z ww. zaniechania poboru podatku.

Wobec tego, nie będzie na Panu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Pana stanowisko w ww. zakresie jest prawidłowe.

Natomiast nie sposób zgodzić się z Panem, że planowane umorzenie salda zadłużenia z drugiej umowy kredytowej jest dla Pana w pełni neutralne podatkowo.

Należy wyjaśnić, że neutralność podatkowa oznacza że dana operacja gospodarcza, zdarzenie lub transakcja nie powoduje natychmiastowego powstania obowiązku zapłaty podatku (dochodu do opodatkowania). Zatem, w momencie transakcji nie powstaje przychód generujący podatek.

Z kolei w sytuacji umorzenia wierzytelności powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ale z uwagi na Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., przychód ten podlega zaniechaniu poboru tego podatku.

Zatem, w ww. zakresie Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla Pana żony.

W stanowisku zajętym we wniosku wskazał Pan, że bank nie powinien wystawić informacji PIT-11 z ww. tytułu. Przedmiotem niniejszej interpretacji są skutki podatkowe dla Pana umorzenia kredytu bankowego. W związku z tym, w postępowaniu dotyczącym Pana obowiązków podatkowych Organ podatkowy nie może rozstrzygać o obowiązkach innego podmiotu (Banku), który nie złożył wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.