0114-KDIP3-2.4011.592.2026.2.AC

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 14 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 14 lipca 2026 r. (wpływ 22 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

I. Pana dane

Pan A.A. - jest osobą fizyczną, obywatelem polskim i mieszka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podlega Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej jako: „ustawa PIT").

II. Zatrudnienie i rozwiązanie umowy o pracę

W okresie od dnia 4 marca 2022 r. do dnia 23 października 2023 r. był Pan pracownikiem spółki (…) sp. z o.o. z siedzibą w (…) (dalej: „(…)") na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wraz z późniejszymi aneksami (dalej: „Umowa o Pracę"). Jednocześnie w okresie od 23 lutego 2022 r. do 11 października 2023 r. pełnił Pan funkcję Prezesa Zarządu (…).

W dniu 11 października 2023 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników (…) odwołało Pana z funkcji Prezesa Zarządu.

W dniu 23 października 2023 r. (…) złożyła Panu oświadczenie o rozwiązaniu Umowy o Pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (w trybie art. 52 § 1 Kodeksu pracy). Na moment złożenia oświadczenia obowiązywał Pana trzymiesięczny okres wypowiedzenia Umowy o Pracę.

Rozwiązanie to nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa pracy, tj. było bezprawne w rozumieniu art. 56 § 1 Kodeksu pracy.

III. Postępowanie sądowe z Pana powództwa

Zakwestionował Pan rozwiązanie Umowy o Pracę i wniósł Pan do Sądu Rejonowego (…) pozew o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Swoje roszczenie oparł Pan na art. 56 § 1 Kodeksu pracy (sygn. akt (…), dalej: „Postępowanie Sądowe").

Sąd prowadzący Postępowanie Sądowe skierował strony do mediacji na podstawie art. 183⁸ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

IV. Ugoda Sądowa — przedmiot wniosku

W wyniku mediacji Pan oraz (…) zawarli ugodę przed mediatorem w dniu 3 października 2025 r. Ugoda przewidywała, że strony zawrą przed Sądem Rejonowym (…) ugodę sądową (dalej: „Ugoda Sądowa"). Ugoda Sądowa została zawarta w dniu 13 listopada 2025 r.

Na dzień złożenia wniosku Ugoda Sądowa została zawarta i zatwierdzona przez sąd pracy, natomiast świadczenia z niej wynikające nie zostały jeszcze wypłacone. Wniosek dotyczy skutków podatkowych przyszłej wypłaty.

Na marginesie, dodatkowo Pan poinformował, że ugoda mediacyjna zawarta z (…) obejmuje, oprócz Ugody Sądowej, szereg innych, całkowicie odrębnych roszczeń i zobowiązań stron (dalej: „Roszczenia Inne"), które nie są przedmiotem niniejszego wniosku.

W treści Ugody Sądowej (…) sp. z o.o. oświadczyła, że w związku z dokonanym w dniu 23 października 2023 roku nieprawidłowym rozwiązaniem z A.A. stosunku pracy zobowiązuje się zapłacić (…) tytułem odszkodowania za rozwiązanie Umowy o Pracę kwotę w wysokości 281.381,71 zł brutto (słownie: dwieście osiemdziesiąt jeden tysięcy trzysta osiemdziesiąt jeden złotych), która to kwota stanowi trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (…) powiększonego o odsetki ustawowe.

Na mocy więc Ugody Sądowej Strony postanowiły, że (…), w związku z dokonanym w dniu 23 października 2023 r. nieprawidłowym rozwiązaniem stosunku pracy, zapłaci Panu tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie Umowy o Pracę kwotę w wysokości 281.381,71 zł brutto, na którą składają się:

a.  odszkodowanie wynikające z art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy w wysokości 231.475,06 zł - stanowiące trzykrotność Pana przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (77.158,35 zł), obliczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 927, dalej: „Rozporządzenie") w zw. z rozporządzeniem z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego (Dz. U. z 1997 r. Nr 2, poz. 14 ze zm., dalej: „Rozporządzenie Urlopowe");

b.  odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 49.906,65 zł - naliczone zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego od kwoty odszkodowania za okres od 23 października 2023 r. do 30 września 2025 r.

Dodatkowo podkreślił Pan, że postanowienia Ugody Sądowej dotyczące zrzeczenia się roszczeń ponad Kwotę Ugody Sądowej nie wpływały na wysokość odszkodowania objętego niniejszym wnioskiem. Kwota 231.475,06 zł została ustalona wyłącznie jako równowartość Pana trzymiesięcznego wynagrodzenia, tj. zgodnie z art. 58 KP. Nie stanowi ona wynagrodzenia za zrzeczenie się innych roszczeń ani dodatkowej, swobodnie ustalonej jakiejkolwiek innej rekompensaty.

Ugoda Sądowa została zatwierdzona przez sąd pracy, który — zgodnie z art. 469 Kodeksu postępowania cywilnego — odmówiłby zatwierdzenia ugody naruszającej słuszny interes pracownika lub obowiązujące prawo.

Na dzień złożenia niniejszego wniosku Ugoda Sądowa została zawarta przed Sądem, natomiast nie nastąpiła jeszcze wypłata odszkodowania.

Niniejszy wniosek dotyczy wyłącznie Ugody Sądowej i wypłacanego na jej podstawie odszkodowania z art. 58 KP. Skutki podatkowe innych roszczeń nie są przedmiotem niniejszego wniosku.

Treść Ugody Sądowej zawartej i zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy (…) wyraźnie identyfikuje „nieprawidłowe rozwiązanie stosunku pracy w dniu 23 października 2023 roku” jako podstawę odszkodowania i wprost odnosi je do art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy. Sąd pracy, zatwierdzając Ugodę Sądową, potwierdził jej zgodność z prawem oraz słusznym interesem pracownika w rozumieniu art. 469 KPC — co byłoby niemożliwe, gdyby Pana roszczenie z art. 56 KP nie miało podstawy prawnej.

Wskazał Pan, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną (znak: 0114-KDWP.4011.204.2025.1.PP) z wniosku wspólnego (…) sp. z o.o. i Pana, uznając stanowisko wnioskodawców za nieprawidłowe. Nie zgadza się Pan z oceną prawną zawartą w tej interpretacji, w szczególności z powodu:

1.  Błędnego połączenia dwóch odrębnych elementów ugody (Ugody Sądowej i zobowiązania do zmiany świadectwa pracy) i wyprowadzenia z tego niedopuszczalnego wniosku o braku odszkodowawczego charakteru świadczenia z art. 58 KP;

2.  Pominięcia utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego (SK 51/06, SK 18/05, SK 34/01) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (II FSK 1861/16, II FSK 1058/22);

3.  Błędnego zakwalifikowania odszkodowania ryczałtowego z art. 58 KP jako rekompensaty utraconych korzyści (lucrum cessans), co jest sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem TK i doktryną prawa pracy;

4.  Pominięcia roli sądu pracy jako gwaranta legalności Ugody Sądowej (art. 469 KPC), co eliminuje ryzyko nadużyć stanowiące ratio legis wyłączenia z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy PIT.

Złożył Pan niniejszy wniosek jako podatnik bezpośrednio zainteresowany skutkami podatkowymi opisanego zdarzenia — jako osoba fizyczna, która ma otrzymać odszkodowanie i która poniesie ciężar podatku dochodowego, jeśli zwolnienie nie zostanie zastosowane. Jest to postępowanie w pełni odrębne od postępowania toczącego się z wniosku (…) sp. z o.o.

Poprzedni wniosek wspólny (znak: 0114-KDWP.4011.204.2025.1.PP) był złożony przez (…) sp. z o.o. jako Zainteresowanego będącego stroną postępowania (płatnika), a przez Pana jako Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania. Niniejszy wniosek składany jest przez Pana jako samodzielnego podatnika — stronę postępowania — co otwiera Panu pełną ochronę wynikającą z art. 14k-14nb Ordynacji podatkowej, niezależnie od ochrony przysługującej (…).

Niniejszy wniosek zawiera istotne doprecyzowania stanu faktycznego nieobecne w poprzednim wniosku, w szczególności: wyraźne oddzielenie skutków prawnych Ugody Sądowej od innych aspektów ugody mediacyjnej oraz szczegółowe uzasadnienie ryczałtowego (nie kompensacyjnego) charakteru odszkodowania z art. 58 KP.

Ponadto niniejszy wniosek powołuje nowe orzecznictwo wydane po złożeniu poprzedniego wniosku, w tym wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r. (II FSK 1058/22).

Podkreślił Pan również, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ interpretacyjny, przy analogicznych stanach faktycznych oraz tożsamej podstawie prawnej świadczenia, dokonuje całkowicie odmiennej kwalifikacji podatkowej wyłącznie w sposób uznaniowy. Jak wynika z przywołanych wyżej interpretacji indywidualnych Dyrektora KIS, organ akceptuje możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT do odszkodowań wypłacanych na podstawie ugód sądowych, jeżeli:

(i) świadczenie odpowiada wysokości wynikającej z art. 58 Kodeksu pracy,

(ii) sposób ustalenia wysokości świadczenia wynika wprost z przepisów prawa,

(iii) brak jest dodatkowego elementu ugodowego wpływającego na wysokość świadczenia.

W niniejszej sprawie wszystkie te przesłanki są spełnione:

(i) kwota świadczenia odpowiada dokładnie wysokości odszkodowania ustawowego z art. 58 KP,

(ii) sposób obliczenia wynika bezpośrednio z przepisów Kodeksu pracy i aktów wykonawczych,

(iii) świadczenie nie obejmuje żadnej nadwyżki ponad ustawową wysokość odszkodowania.

Organ interpretacyjny, dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego, powinien zachowywać jednolitość stosowania prawa i unikać sytuacji, w której analogiczne świadczenia są raz kwalifikowane jako objęte zwolnieniem podatkowym, a innym razem, jako podlegające opodatkowaniu. W szczególności nie sposób zaakceptować sytuacji, w której Dyrektor KIS:

a.  w interpretacjach indywidualnych nr 0112-KDIL2-1.4011.704.2025.1.KF oraz 0112-KDIL2-1.4011.888.2025.2.AK uznaje możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT do odszkodowań z art. 56 § 1 w zw. z art. 58 KP wypłacanych na podstawie ugody sądowej,

b.  natomiast w Pana sprawie, dotyczącej świadczenia o analogicznej podstawie prawnej i identycznym mechanizmie ustawowego ustalenia wysokości, odmawia zastosowania tego samego zwolnienia.

Zgodnie z art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej wniosek może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych - niniejszy wniosek spełnia ten wymóg. Skutek podatkowy (powstanie przychodu) nastąpi dopiero z chwilą wypłaty (art. 11 ust. 1 ustawy PIT), która jest zdarzeniem przyszłym.

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

Ugoda sądowa została zawarta przed Sądem Rejonowym (…).

Postanowienie o umorzeniu postępowania oraz zatwierdzeniu ugody uprawomocniło się w dniu 21 listopada 2025 r.

Przed zawarciem Ugody Sądowej Umowa o Pracę została rozwiązana jednostronnym oświadczeniem (…) sp. z o.o. z dnia 23 października 2023 r. o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Umowa o pracę nie została rozwiązana za porozumieniem stron.

Podstawą prawną rozwiązania stosunku pracy wskazaną przez pracodawcę był art. 52 § 1 Kodeksu pracy.

Ugoda Sądowa wskazuje, iż świadczenie jest wypłacane „w związku z dokonanym w dniu 23 października 2023 roku nieprawidłowym rozwiązaniem stosunku pracy". Ugoda nie wymienia numerów przepisów Kodeksu pracy, natomiast została zawarta w toku postępowania wszczętego pozwem opartym na art. 56 § 1 Kodeksu pracy (i odnosi się do roszczenia dochodzonego w tej sprawie), którego treść jest następująca:

Art. 56. Kodeksu pracy:

§ 1. Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

§ 2. Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Roszczenie dochodzone w postępowaniu sądowym od początku oparte było wyłącznie na art. 56 § 1 Kodeksu pracy, a ugoda została zawarta wyłącznie w celu zakończenia tego postępowania i zaspokojenia tego właśnie roszczenia. Ugoda nie zmieniła charakteru ani podstawy prawnej dochodzonego roszczenia i nie kreowała nowego rodzaju świadczenia.

Ugoda Sądowa nie zawiera postanowienia rozwiązującego umowę o pracę ani nie zmienia sposobu ustania stosunku pracy.

Stosunek pracy ustał wskutek jednostronnego oświadczenia pracodawcy z dnia 23 października 2023 r. o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Oświadczenie to z chwilą dojścia do Pana wywołało skutek w postaci rozwiązania stosunku pracy. Żadne z postanowień Ugody Sądowej nie uchyla skutków tego oświadczenia ani nie kreuje nowego sposobu rozwiązania stosunku pracy.

Odrębna ugoda mediacyjna przewiduje jedynie dokonanie zmiany treści świadectwa pracy przy zachowaniu daty ustania stosunku pracy. W Pana ocenie postanowienie to dotyczy wyłącznie treści dokumentu i nie stanowi samodzielnej podstawy rozwiązania stosunku pracy ani podstawy wypłaty odszkodowania objętego niniejszym wnioskiem. Przewidziana w odrębnej ugodzie mediacyjnej korekta treści świadectwa pracy (dotyczy treści dokumentu, przy zachowaniu daty ustania stosunku pracy) i nie zmienia materialnoprawnej podstawy odszkodowania; nie stanowi też ponownego rozwiązania umowy o pracę.

Odszkodowanie objęte Ugodą Sądową dotyczy wyłącznie skutków rozwiązania umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę w dniu 23 października 2023 r. i nie ma związku z późniejszą zmianą treści świadectwa pracy przewidzianą w ugodzie mediacyjnej.

Zgodnie z treścią Ugody Sądowej (…) sp. z o.o. zobowiązała się zapłacić Panu odszkodowanie „w związku z dokonanym w dniu 23 października 2023 roku nieprawidłowym rozwiązaniem stosunku pracy". Ugoda została zawarta w toku postępowania sądowego wszczętego pozwem o odszkodowanie dochodzone na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu pracy, którego treść jest następująca:

Art. 56. Kodeksu pracy:

§ 1. Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

§ 2. Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Kwota odszkodowania odpowiada wysokości odszkodowania określonego w art. 58 Kodeksu pracy, tj. równowartości wynagrodzenia za okres trzymiesięcznego wypowiedzenia.

Podsumowując - podstawą obowiązku zapłaty jest Ugoda Sądowa zawarta w sprawie (…), natomiast materialnoprawną podstawę roszczenia stanowią art. 56 § 1 i art. 58 Kodeksu pracy, na których oparto pozew oraz według których ustalono wysokość odszkodowania. Strony określiły wysokość odszkodowania jako odpowiadającą odszkodowaniu należnemu na podstawie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy, tj. równowartości trzymiesięcznego wynagrodzenia obliczonego zgodnie z przepisami wykonawczymi. Ugoda nie ustanawia samodzielnej podstawy materialnoprawnej świadczenia, lecz stanowi wyłącznie procesową formę zakończenia sporu dotyczącego roszczenia wynikającego z art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy.

W przedstawionym stanie faktycznym wysokość i zasady ustalenia odszkodowania wynikają z art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy oraz z przepisów wykonawczych regulujących sposób ustalania wynagrodzenia stanowiącego podstawę odszkodowania. Ugoda Sądowa nie określa samodzielnie sposobu ustalenia wysokości odszkodowania, lecz odzwierciedla wysokość świadczenia wynikającą z tych przepisów. Kwota 231.475,06 zł odpowiada trzykrotności Pana przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego zgodnie z przepisami prawa pracy. Strony ugody nie określały wysokości odszkodowania według własnego uznania — jego wysokość została ustalona jako odpowiadająca odszkodowaniu wynikającemu z art. 58 Kodeksu pracy i nie przekracza tej kwoty. Świadczenie stanowi równowartość wynagrodzenia za trzymiesięczny okres wypowiedzenia, obliczonego według zasad właściwych dla ustalania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, i nie zawiera nadwyżki ponad odszkodowanie ustawowe.

Odsetki ustawowe za opóźnienie zostały naliczone zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego od kwoty odszkodowania należnego Panu za okres od 23 października 2023 r. do 30 września 2025 r., zgodnie z postanowieniami Ugody Sądowej.

Na kwotę wskazaną w Ugodzie Sądowej składa się:

a.  odszkodowanie w wysokości 231.475,06 zł,

b.  odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 49.906,65 zł, naliczone zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego za okres od 23 października 2023 r. do 30 września 2025 r. Odsetki stanowią świadczenie formalnie odrębne od odszkodowania, naliczone od należności głównej (odszkodowania) z tytułu opóźnienia w jej wypłacie, i dzielą jej podatkowy los.

Wskazał Pan, że powyższe wyjaśnienia stanowią wyłącznie doprecyzowanie opisu przedstawionego we wniosku i nie zmieniają zakresu zadanych pytań ani Pana stanowiska oraz nie stanowią modyfikacji przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

Umowa o pracę zawarta z Panem została rozwiązana w dniu 23 października 2023 r. mocą jednostronnego oświadczenia pracodawcy w trybie art. 52 Kodeksu pracy. Pana zwolnienie z prawnego punktu widzenia było nieprawidłowe, co obie strony potwierdziły w Ugodzie Sądowej, którą zatwierdził sąd powszechny. Zaś wysokość odszkodowania określona w Ugodzie Sądowej została ustalona na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa jako 3 miesięczna wysokość miesięcznego wynagrodzenia (obowiązywał Pana wówczas 3 miesięczny okres wypowiedzenia).

Pytania

1.  Czy kwota odszkodowania w wysokości 231.475,06 zł, która zostanie Panu wypłacona przez (…) na podstawie Ugody Sądowej zawartej i zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy (…), tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie Umowy o Pracę bez wypowiedzenia — obliczona na podstawie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy oraz przepisów Rozporządzenia i Rozporządzenia Urlopowego — korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy kwota odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości 49.906,65 zł, stanowiąca część świadczenia wypłacanego na podstawie Ugody Sądowej, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 lub pkt 95b ustawy PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zwolnienie odszkodowania z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT

Stoi Pan na stanowisku, że kwota odszkodowania 231.475,06 zł korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT.

Spełnienie warunków pozytywnych zwolnienia

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, zwolnieniu podlegają odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Stoi Pan na stanowisku, że wszystkie warunki są spełnione:

a.  Charakter odszkodowawczy świadczenia. Kwota, którą ma Pan otrzymać stanowi odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2016 r. (II FSK 1861/16), pojęcie „odszkodowania" użyte w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT obejmuje nie tylko odszkodowania w rozumieniu cywilistycznym, lecz także odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa pracy. Prawo pracy stanowi odrębny od prawa prywatnego system norm i jego pojęcia nie mogą być, w braku wyraźnego zastrzeżenia, rozumiane tak jak w prawie cywilnym (postanowienie TK z dnia 29 marca 2013 r.).

b.  Wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów ustawy i rozporządzeń wykonawczych. Wysokość odszkodowania z art. 58 KP jest w całości zdeterminowana przez następujący łańcuch przepisów prawa powszechnie obowiązującego:

‒    art. 56 § 1 KP - podstawa roszczenia (niezgodne z prawem rozwiązanie bez wypowiedzenia),

‒    art. 58 KP - określenie wysokości (wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, tj. za 3 miesiące),

‒    § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia - sposób obliczenia odszkodowania - jak ekwiwalentu za urlop,

‒    Rozporządzenie Urlopowe - szczegółowe zasady obliczenia ekwiwalentu.

Następnie, wskazuję, że Sąd orzekający w sprawie nie dysponuje żadną swobodą uznaniową co do metody obliczenia odszkodowania — jest w całości związany ww. przepisami. Kwota Ugody Sądowej (231.475,06 zł) jest matematycznie identyczna z kwotą, którą sąd byłby zobowiązany zasądzić wyrokiem, co dowodzi, że zasada obliczenia pochodzi wyłącznie z ustawy, a nie z woli stron. Strony zastosowały przepisy prawa — nie zmodyfikowały ich ani nie zastąpiły własnym uzgodnieniem.

c.   Brak wyłączeni z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a-g ustawy PIT. W szczególności nie zachodzi wyłączenie z lit. g, gdyż kwota zostanie wypłacona na podstawie ugody sądowej zawartej i zatwierdzonej przez sąd pracy, a nie ugody pozasądowej lub umowy.

Charakter prawny Ugody Sądowej

Ugoda sądowa nie jest zwykłą umową cywilnoprawną. Jest czynnością procesową dokonaną przed sądem, podlegającą kontroli sądu, a po spełnieniu przesłanek z art. 777 § 1 pkt 1 KPC stanowi tytuł egzekucyjny. Tym samym nie można jej utożsamiać z ugodą pozasądową ani z dowolnym porozumieniem stron.

Warunek „wynikania wprost z przepisów" dotyczy zasady obliczenia, a nie mechanizmu wypłaty (wyrok vs. ugoda sądowa). Skoro zasada obliczenia jest w pełni ustawowa, okoliczność, że strony zawarły ugodę zamiast czekać na wyrok, jest prawnie irrelewantna dla zastosowania zwolnienia.

Ochrona wynikająca z wyroku TK SK 51/06 — ugoda sądowa eliminuje ryzyko nadużyć

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. (sygn. akt: SK 51/06) stwierdził niekonstytucyjność wyłączenia ze zwolnienia odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej i wskazał, że: „ratio legis wyłączenia z lit. g dotyczyło ryzyka zmowy stron co do fikcyjnych szkód. Ryzyko to jest jednak wyeliminowane w przypadku ugody sądowej, gdyż sąd sprawuje kontrolę nad jej treścią — może odmówić zatwierdzenia ugody sprzecznej z prawem lub zasadami współżycia społecznego (art. 203 § 4 w zw. z art. 223 § 2 KPC), a w sprawach pracowniczych — naruszającej słuszny interes pracownika (art. 469 KPC).

Reakcją ustawodawcy na ten wyrok była nowelizacja z 2008 r. (Dz. U. Nr 97, poz. 623), która nadała art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g brzmienie: „odszkodowań wynikających z zawartych umów tub ugód innych niż ugody sądowe". Ugoda Sądowa zawarta i zatwierdzona przez sąd pracy mieści się w zakresie pojęcia „ugody sądowej" — wyłączenie z lit. g nie ma do niej zatem zastosowania.

Pana stanowisko znajduje potwierdzenie również w aktualnej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

W interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.704.2025.1.KF, organ uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym odszkodowanie należne pracownikowi na podstawie ugody sądowej z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, obliczone na podstawie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy, korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT. Organ zaakceptował, że wysokość takiego odszkodowania wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy, a ugoda sądowa nie pozbawia świadczenia charakteru ustawowego.

Analogicznie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 stycznia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.888.2025.2.AK, Dyrektor KIS potwierdził możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT do odszkodowania wypłaconego byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej — w zakresie, w jakim kwota świadczenia odpowiadała wysokości odszkodowania ustalonej zgodnie z art. 58 Kodeksu pracy. Negatywna ocena organu dotyczyła wyłącznie nadwyżki ponad kwotę ustawową, która w tamtej sprawie obejmowała dodatkowy element ugodowy związany ze zrzeczeniem się innych roszczeń.

Powyższe interpretacje są istotne dla niniejszej sprawy, ponieważ potwierdzają dokładnie tę samą zasadę: zwolnieniu podlega ta część świadczenia wypłacanego na podstawie ugody sądowej, która odpowiada odszkodowaniu należnemu pracownikowi na podstawie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 Kodeksu pracy. W Pana sprawie kwota 231.475,06 zł odpowiada w całości ustawowej wysokości odszkodowania z art. 58 KP, a zatem — tym bardziej — nie występuje element dodatkowej, swobodnie uzgodnionej rekompensaty ugodowej.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2025 r. o sygn. akt: II FSK 883/22 wskazał, że „podziela pogląd wyrażony przez ten Sąd w wyroku z dnia 20 października 2020 r. (II FSK 1519/18), że sam fakt uzgodnienia wysokości odszkodowania w drodze ugody sądowej nie przesądza charakteru prawnego uzyskanego na tej podstawie świadczenia i nie stanowi negatywnej przesłanki zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.". Wyrok ten potwierdza, że decydujące znaczenie ma nie sama forma ugody, lecz to, czy wysokość świadczenia wynika z przepisów prawa. W niniejszej sprawie warunek ten jest spełniony, ponieważ kwota 231.475,06 zł odpowiada dokładnie wysokości z art. 58 KP.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2026 r. I SA/Po 712/25 Sąd stwierdził, że odszkodowanie wypłacone na podstawie ugody sądowej z byłym pracodawcą, obejmujące roszczenia wynikające z przepisów prawa pracy, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych. Organy podatkowe błędnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Decyzje administracyjne zostały uchylone. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że:

„Źródłem zawartej ugody sądowej było postępowanie sądowe wszczęte w wyniku wniesionego pozwu, w którym określono roszczenie oraz jego wysokość. Zgodnie z art. 10 kpc w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania do ugodowego załatwienia sprawy. Należy też podkreślić, że sąd, przed którym zawierana jest ugoda, czuwa, aby była ona zgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz aby nie zmierzała do obejścia przepisów prawa. To pozew złożony do Sądu, przed którym zawarto ugodę, zakreśla podstawę materialnoprawną ugody. Ugoda jest czynnością procesową, która zmierza do szybkiego zakończenia sporu i wywołuje określone skutki w zakresie prawa materialnego, analogiczne jak wyrok sądowy. To prawda (na co zwraca uwagę organ w zaskarżonej decyzji), że w zawartej ugodzie nie wskazano, z jakiego tytułu pozwany zobowiązał się do wypłaty odszkodowania ani na jakiej podstawie ustalono wysokość odszkodowania. Jednak z treści ugody wynika, że kwota odszkodowania wyczerpuje wszystkie roszczenia powoda wskazane w pozwie, zatem odszkodowanie odnosi się do roszczeń wskazanych w pozwie. Są to roszczenia wynikające z prawa pracy i na podstawie tej gałęzi prawa należy oceniać ważność i skuteczność oświadczeń woli. Nie można zgodzić się z organem, że określone świadczenie przyznane przez byłego pracodawcę nie jest odszkodowaniem wynikającym z przepisów prawa pracy. Kodeks pracy przewiduje odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę, za nierówne traktowanie w zatrudnieniu, za dyskryminację i określa wysokość odszkodowania lub minimalne odszkodowanie. Skarżący w pozwie odwołał się do przepisów kodeksu pracy przy definiowaniu roszczenia. Nie można zatem uznać, że wypłacone odszkodowanie nie wynikało z odrębnych przepisów, było tylko swobodnym ustaleniem między stronami ugody. Jak już wyżej wskazano, to pozew złożony do Sądu, przed którym zawarto ugodę, zakreśla podstawę materialnoprawną ugody. W związku z powyższym zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że wskazane odszkodowanie wypłacone na podstawie ugody sądowej nie korzysta ze zwolnienia określonego w ww. przepisie. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o zwrot nadpłaty, organ będzie obowiązany uwzględnić wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. zaprezentowaną w niniejszym wyroku.".

Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 810/25.

Odszkodowanie z art. 58 KP nie stanowi rekompensaty utraconych korzyści

Kwalifikowanie odszkodowania z art. 58 KP jako świadczenia dotyczącego „korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono" (art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy PIT) jest błędne z następujących powodów.

Odszkodowanie z art. 58 Kodeksu pracy jest odszkodowaniem ustawowym (ryczałtowym). Jego wysokość jest z góry i w całości zdeterminowana przepisami prawa, tj. wynosi równowartość wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (w niniejszej sprawie 3 miesiące) i nie jest w żaden sposób uzależniona od: (i) wykazania przez pracownika poniesienia rzeczywistej szkody, (ii) udowodnienia jej rozmiaru, (iii) faktu znalezienia przez pracownika nowego zatrudnienia, (iv) jakichkolwiek innych okoliczności faktycznych.

Odszkodowanie z art. 58 KP ma stałą wysokość niezależną od tego, czy pracownik znalazł nową pracę następnego dnia po zwolnieniu, czy po roku, ani od tego, jakie zarobki faktycznie utracił. Nie jest zatem szacowaniem żadnych hipotetycznych przyszłych zarobków — czym różni się fundamentalnie od odszkodowania za lucrum cessans, które z definicji wymaga ustalenia wysokości utraconych korzyści.

Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/05), w którym TK wprost stwierdził:

„wystąpienie szkody, rozumianej jako uszczerbek w prawnie chronionych dobrach pracownika, a także jej ewentualna wysokość, nie stanowią przesłanek powstania tego roszczenia i nie mają wpływu na jego wysokość. W związku z tym roszczenie należne pracownikowi na podstawie art. 58 k.p. określa się w orzecznictwie i literaturze jako "odszkodowanie ustawowe".

W tym kierunku wypowiedział się m.in. Sąd Najwyższy w wyrokach z 17 listopada 1981 r. (sygn. akt I PR 91/81, OSNCP nr 5-6/1982, poz. 81) i 29 maja 1987 r. (sygn. akt I PRN 24/87, "Służba Pracownicza" nr 2/1988, s. 26).

Za słuszny należy jednak uznać pogląd uznający je za roszczenie majątkowe sui generis, u którego podstaw - obok funkcji kompensacyjnej - leży również funkcja socjalna i represyjna (zob. Ł. Pisarczyk, Odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę, "Praca i Zabezpieczenie Społeczne" nr 8/2002, s. 18-19). Fakt, że w toku dalszych rozważań to świadczenie jest określane jako odszkodowanie, jest wynikiem stosowania konwencji terminologicznej przyjętej przez ustawodawcę, a nie analizy jego charakteru prawnego.

Stwierdzenie "ustawowego" charakteru odszkodowania z art. 58 k.p. pociąga za sobą dwie istotne konsekwencje. Po pierwsze - pracownik znajduje się w korzystnej sytuacji dowodowej. Odmiennie niż na gruncie art. 415 lub art. 471 k.c., nie musi on bowiem udowadniać przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy (kwestia szkody; zdarzenia, z którego szkoda wynikła, i związku przyczynowego pomiędzy tym zdarzeniem a szkodą), a jedynie wadliwość rozwiązania umowy o pracę. Po drugie - ponieważ roszczenie to przysługuje niezależnie od wysokości szkody doznanej przez pracownika, nie ulega zmniejszeniu o wartość innych świadczeń zapewniających utrzymanie w okresie pozostawania bez pracy (np. zasiłek; zob. wyrok SN z 29 maja 1987 r., sygn. akt I PRN 24/87), nawet w sytuacji, gdy niezwłocznie po wadliwym rozwiązaniu stosunku pracy pracownik podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, uzyskując tym samym określone dochody i minimalizując wysokość doznanej szkody".

Tym samym odszkodowanie to nie jest rekompensatą utraconych korzyści (lucrum cessans), lecz sankcją ustawową za bezprawne działanie pracodawcy — niezależną od rzeczywistego uszczerbku majątkowego pracownika.

Gdyby przyjąć rozumowanie, że każde odszkodowanie pracownicze stanowi lucrum cessans, bo rekompensuje utracone zarobki" — żadne odszkodowanie pracownicze nigdy nie korzystałoby ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3. Prowadziłoby to do całkowitego wydrążenia tego przepisu z treści w zakresie prawa pracy. Skoro ustawodawca w lit. a-g wprost wymienia odszkodowania pracownicze wyłączone ze zwolnienia — to a contrario pozostałe odszkodowania pracownicze (w tym z art. 58 KP) ze zwolnienia korzystają. W przeciwnym razie wyliczenie wyłączeń z lit. a-g byłoby legislacyjnie zbędne.

Treść Ugody Sądowej wprost wskazuje „nieprawidłowe rozwiązanie stosunku pracy w dniu 23 października 2023 r." jako jej podstawę. Zatwierdzając tę ugodę, sąd pracy potwierdza istnienie roszczenia z art. 56 § 1 KP. Gdyby roszczenie to nie istniało (bo umowa rzekomo rozwiązała się za porozumieniem), sąd odmówiłby zatwierdzenia ugody jako bezpodstawnej — czego nie uczynił.

Ad. 2

Zwolnienie odsetek (art. 21 ust. 1 pkt 95 i 95b ustawy PIT)

Stoi Pan na stanowisku, że kwota odsetek ustawowych 49.906,65 zł korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy PIT.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy PIT, wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy PIT (tj. ze stosunku pracy). Odszkodowanie z art. 56 § 1 KP jest świadczeniem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy PIT. Odsetki naliczone od kwoty tego odszkodowania z tytułu nieterminowej jego wypłaty przez (…) korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy PIT.

Stanowisko to potwierdza wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r. (sygn. II FSK 1058/22), w którym sąd wyraźnie stwierdził:

„W przypadku, gdy po otrzymaniu odpisu pozwu pracodawca nie wypłaci bezzwłocznie odszkodowania, ale czeka do zakończenia postępowania sądowego - należy uznać, że doszło do «nieterminowej wypłaty» świadczenia w dniu doręczenia odpisu pozwu. Ustawowe odsetki od nieterminowej wypłaty odszkodowania przysługującego pracownikowi z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia należne są od dnia doręczenia pracodawcy odpisu pozwu zawierającego żądanie zapłaty tego odszkodowania. Stanowisko organu, zgodnie z którym zwolnienie nie dotyczy odsetek za okres od daty doręczenia odpisu pozwu do dnia uprawomocnienia się orzeczenia - należy uznać za błędne."

Z ostrożności wskazuję, że nawet gdyby organ uznał, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 95 nie ma zastosowania, odsetki korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności wolnych od podatku dochodowego.

Pana zdaniem ugoda sądowa opiewająca na odszkodowanie z tytułu nieprawidłowego zwolnienia z pracy (oraz odsetki od tego odszkodowania) - korzysta ze zwolnienia z opodatkowania PIT po stronie byłego pracownika na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT (wysokość odszkodowania wynika bezpośrednio z postanowień przepisów art. 56 i 58 Kodeksu pracy) oraz na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 i 95b ustawy o PIT - jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń ze stosunku pracy (m.in.) oraz odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepisy ogólne dotyczące opodatkowania odszkodowań

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

W oparciu o powyższy przepis, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy:

Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy:

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych, są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

Ponadto treść komentowanego art. 12 ust. 1 omawianej ustawy wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od pracodawcy.

W myśl art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przystępując do obowiązków pracownika związanych z wypłatą odszkodowania na podstawie zawartego Porozumienia w pierwszej kolejności należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie). Odszkodowanie stanowi zawsze przychód, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób swój majątek. Warunkiem otrzymania każdego odszkodowania jest zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.

Ze złożonego przez Pana wniosku wynika, że powziął Pan wątpliwość, czy wypłacone odszkodowanie będące wynikiem zawartej ugody sądowej korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wyjaśniam zatem, że odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Należy zaznaczyć, że powyższym zwolnieniem objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia i to tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a-g zacytowanego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Ponadto należy podkreślić, że ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane zgodnie z wykładnią literalną. W związku z tym tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

1.  otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

2.  odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:

a.  ustawy,

b.  przepisów wykonawczych do ustawy,

c.   układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,

3.  wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,

4.  nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć – niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

Odnośnie zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795) przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18^3d, art. 36¹ § 2, art. 45, art. 56, art. 94³ § 3, art. 99, art. 101² Kodeksu pracy).

Stosownie zaś do art. 32 § 1 ustawy Kodeks pracy:

W myśl art. 36 § 1 pkt 3 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 56 § 1 ww. Kodeksu:

Na postawie art. 58 ww. Kodeksu:

Przepis art. 58 Kodeksu pracy określa zatem granicę wysokości odszkodowania, o którym mowa w art. 56 § 1 ww. Kodeksu.

Z powyższych przepisów wynika, że w kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Jednocześnie zgodnie z art. 58 Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.

Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.

Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.

Opodatkowanie odszkodowania w odniesieniu do Pana sytuacji

Z opisu sprawy wynika, że był Pan pracownikiem (…) na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony oraz pełnił Pan funkcję Prezesa Zarządu (…). 11 października 2023 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników (…) odwołało Pana z funkcji Prezesa Zarządu. 23 października 2023 r. pracodawca złożył Pan oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. W związku z tym wniósł Pan pozew do sądu pracy, kwestionując zasadność wypowiedzenia. W toku postępowania sądowego strony zawarły ugodę sądową. Na podstawie ugody pracodawca zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz kwoty 231.475,06,00 zł tytułem odszkodowania w związku z nieprawidłowym rozwiązaniem stosunku pracy zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu pracy. Świadczenie zostało wprost nazwane w ugodzie odszkodowaniem wynikającym z przepisów Kodeksu pracy. W wyniku zawarcia ugody sądowej nie doszło do zmiany trybu rozwiązania umowy o pracę. Ww. kwota została ustalona wyłącznie jako równowartość Pana trzymiesięcznego wynagrodzenia zgodnie z art. 58 Kodeksu pracy. Wypłacone odszkodowanie nie dotyczyło wynagrodzenia za zrzeczenie się innych roszczeń ani dodatkowej, swobodnie ustalonej jakiejkolwiek innej rekompensaty. Wysokość odszkodowania określona w Ugodzie Sądowej została ustalona na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa jako 3 miesięczna wysokość miesięcznego wynagrodzenia (obowiązywał Pana wówczas 3 miesięczny okres wypowiedzenia).

Umowa o pracę nie została rozwiązana za porozumieniem stron.

Podkreślam, że dla objęcia odszkodowania zwolnieniem niezbędne jest między innymi, aby z przepisów prawa (ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw) wynikały wprost wysokość lub zasady ustalania otrzymanego odszkodowania.

Powołane powyżej przepisy Kodeksu pracy określają zakres i sposób naprawienia szkody, jak również zawierają element, który jest istotny z uwagi na zastosowanie zwolnienia podatkowego, tj. normują wysokość odszkodowania.

Wskazuję, że z przedstawionego opisu sprawy nie wynika, aby zachodziły wyłączenia, o jakich mowa w lit. a)-g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem odszkodowanie to zostało przyznane ugodą sądową za nieprawidłowe rozwiązanie stosunku pracy. Odszkodowanie zostało zasądzone zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu pracy.

Skoro otrzymane świadczenie:

1)  jest odszkodowaniem;

2)  zostało przyznane i obliczone na podstawie przepisów Kodeksu pracy;

3)  nie zachodzą wyłączenia uniemożliwiające zwolnienie z opodatkowania

‒    należy stwierdzić, że założenia wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostały w warunkach niniejszej sprawy spełnione i przyznane odszkodowanie może korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, kwota odszkodowania w wysokości 231.475,06 zł, która zostanie Panu wypłacona na podstawie ugody sądowej tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia będzie zwolniona od podatku dochodowego na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Opodatkowanie odsetek w odniesieniu do Pana sytuacji

W odniesieniu do odsetek od wypłaconych świadczeń, instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

W myśl art. 482 § 1 Kodeksu cywilnego:

Analizując treść powyższych przepisów należy zauważyć, że nie można utożsamiać odsetek ze świadczeniem głównym. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli wynika to z czynności prawnej (zdarzenia prawnego) będącej podstawą do wypłaty świadczenia głównego lub gdy dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.

W ujęciu kodeksowym odsetki stanowią więc świadczenie pieniężne, do którego może być zobowiązany dłużnik – najogólniej mówiąc – korzystający z cudzych pieniędzy. Chodzi tu zarówno o sytuację, gdy korzystanie z pieniędzy wierzyciela jest przedmiotem umowy (np. pożyczka oprocentowana, kredyt), jak i gdy nie jest ono objęte zgodą wierzyciela, w szczególności wynika z opóźnienia w zapłacie sumy pieniężnej przez dłużnika, a także wówczas, gdy korzystanie z pieniędzy polega na poniesieniu przez wierzyciela wydatków w interesie dłużnika.

Powyższą tezę potwierdza analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z której wynika, że odsetki stanowią odrębną od należności głównej kategorię przychodu, która tylko w ściśle określonych przypadkach korzysta ze zwolnienia z opodatkowania.

Zasadniczo odsetki pełnią funkcję wynagrodzenia należnego wierzycielowi od dłużnika za korzystanie z pieniędzy, mogą jednak też mieć znaczenie waloryzacyjne oraz (w przypadku odsetek za opóźnienie) kompensacyjne i represyjne czy motywacyjne. Oczywistym jest więc, że odsetki stanowią trwałe przysporzenie w majątku podatnika, które mieści się w kategorii przychodu, który co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższą tezę potwierdza analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z której wynika, że odsetki stanowią odrębną od należności głównej kategorię przychodu, która tylko w wyjątkowych przypadkach korzysta ze zwolnienia z opodatkowania.

Zwolnienie od podatku dochodowego wypłacanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy wyraźnie o tym stanowi (konkretnie odnosi się do odsetek). Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ww. ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są:

‒    § pkt 52 – odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe (Dz.U. poz. 776);

‒    § pkt 95 – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1;

‒    § pkt 95a – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego;

‒    § pkt 95b – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;

‒    § pkt 119 – odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w części odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów wartościowych od emitenta;

‒    § pkt 130 – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a;

‒    § pkt 130a – odsetki lub dyskonto od listów zastawnych uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a;

‒    § pkt 130b – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego i oferowanych na rynkach zagranicznych, przeznaczonych na finansowanie ustawowych celów działalności Banku Gospodarstwa Krajowego, dotyczących wspierania polityki gospodarczej Rady Ministrów, realizacji rządowych programów społeczno-gospodarczych oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego, oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji, uzyskane przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a.

Jak wynika z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Skoro zatem odszkodowanie, które Pan otrzymał będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone na podstawie ugody sądowej odsetki za opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia będą podlegać w całości zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Powołane przez Pana interpretacje zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pana sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

W odniesieniu zaś do przywołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że jakkolwiek wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym. Rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Odnosząc się do interpretacji indywidualnej znak 0114-KDWP-4011.204.2025.1.PP należy podkreślić, że została ona wydana w oparciu o inny stan faktyczny.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

‒    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

‒    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

‒    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.