0114-KDIP3-2.4011.552.2026.3.BM

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe - w części dotyczącej skutków podatkowych otrzymania kwoty dodatkowej oraz
• prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 7 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 24 czerwca 2026 r. (data wpływu 29 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wraz z małżonkiem zawarła Pani z (…) z siedzibą w (…), przejętej następnie przez (…) z siedzibą w (…) (dalej: „Bank”) umowę nr (…) o kredyt mieszkaniowy (…) (kredyt hipoteczny przeznaczony na zakup lub zamianę nieruchomości na rynku wtórnym) z dnia 17 lutego 2011 r. (dalej: „Umowa”).

W oparciu o Umowę Bank udzielił Pani kredytu w kwocie 288.744,00 zł, z zastrzeżeniem, że ostateczna wysokość zobowiązania Kredytobiorcy do spłaty wyrażona w CHF określona będzie po wypłacie całej kwoty kredytu i po przeliczeniach na tę walutę po kursie jej kupna.

Do dnia 21 listopada 2019 r. wpłaciła Pani na rzecz Banku łącznie kwoty 37.263,00 CHF (słownie: trzydzieści siedem tysięcy dwieście sześćdziesiąt trzy franki szwajcarskie) oraz 298.720,32 PLN (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt osiem tysięcy siedemset dwadzieścia złotych i trzydzieści dwa grosze) tytułem spłaty kredytu.

Zgodnie z Umową, kredyt przeznaczony był na zakup nieruchomości na rynku wtórnym (dalej: „Nieruchomość”). Zobowiązała się Pani względem Banku do wykorzystania kredytu zgodnie z jego przeznaczeniem. Środki uzyskane przez Panią zostały przeznaczone wyłącznie na prywatny cel mieszkaniowy.

Łączna wartość świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz Banku obejmuje spłaty dokonywane zarówno w złotych polskich (PLN), jak i we frankach szwajcarskich (CHF). Wskazuje Pani, że suma spłat dokonanych przez Panią przewyższa kwotę wypłaconego kapitału, co oznacza, że po Pani stronie występuje tzw. nadpłata ponad wypłacony kapitał (rozumiana jako różnica pomiędzy sumą świadczeń spełnionych na rzecz Banku a kwotą kapitału udostępnionego Pani). Oznacza to, że spłaciła Pani w całości kapitał udostępniony przez Bank (brak pozostającego do spłaty kapitału), a dokonane przez Panią spłaty obejmowały także świadczenia ponad wartość wypłaconego kapitału. Spłaciła Pani bowiem na rzecz Banku kwotę w łącznej wysokości 37.263,00 franków szwajcarskich (CHF) i 298.720,32 złotych polskich (PLN).

W dniu 21 listopada 2019 r. nastąpiła całkowita spłata kredytu, a saldo kapitału do spłaty wyniosło 0,00 zł.

Bank jako instytucja finansowa uprawniona do udzielania kredytów hipotecznych prowadzi działalność regulowaną i podlega nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Umowa została zawarta na 30 lat, obejmujący wieloletnią spłatę w ratach.

Następnie wystąpiła Pani do Banku z przedsądowym wezwaniem do zapłaty z dnia 11 czerwca 2024 r. Bank nie uznał Pani roszczeń.

Wobec powyższego, skierowany został pozew, w którym wniesiono o ustalenie, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe jest nieważna w całości oraz zasądzenie od Banku na Pani rzecz i Pani małżonka kwot: 37.263,00 franków szwajcarskich (CHF) oraz 298.720,32 złotych polskich (PLN).

Zakwestionowała Pani ważność oraz skuteczność niektórych postanowień Umowy, w szczególności związanych z mechanizmem walutowym oraz zasadami przeliczeń, a w konsekwencji - ważność Umowy jako zobowiązania pieniężnego powiązanego z walutą obcą.

W związku z tym zainicjowała Pani postępowanie sądowe przeciwko Bankowi w celu stwierdzenia nieważności umowy oraz rozliczenia stron poprzez zwrot świadczeń spełnionych na rzecz Banku. Postępowanie sądowe jest w toku na etapie pierwszej instancji, a w sprawie nie zapadł jeszcze wyrok. Spór ma charakter cywilny i dotyczy rozliczeń związanych z umową kredytu indeksowanego do CHF.

W toku trwającego postępowania Bank zaproponował zakończenie sporu w drodze ugody. Rozważa Pani zawarcie ugody, przy czym na moment sporządzania niniejszego wniosku ugoda nie została jeszcze podpisana. Rozważana ugoda może mieć charakter sądowy lub pozasądowy, ale na obecnym etapie komunikacji między Bankiem, a Panią ta kwestia nie została jeszcze rozstrzygnięta.

Propozycja ugody przewiduje wypłatę przez Bank na Pani rzecz i Pani małżonka jednorazowej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu części świadczeń nienależnie spełnionych przez Panią i Pani małżonka na rzecz Banku oraz tzw. kwoty dodatkowej.

Kwota dodatkowa ma mieć przy tym charakter kompensacyjny - jej wypłata ma stanowić element polubownego zakończenia sporu i częściowego rozliczenia oraz nie stanowi odsetek. Z perspektywy ekonomicznej wypłata tej kwoty nie stanowi wynagrodzenia za korzystanie z kapitału ani ekwiwalentu odsetkowego, lecz jest elementem kompensacyjnym przewidzianym wyłącznie w ramach ugody.

W ramach ugody Bank zobowiązuje się również do zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego za I instancję oraz połowę opłaty sądowej od pozwu.

Z istoty ugody jako kompromisu między stronami, wypłacona przez Bank sumaryczna wartość środków pieniężnych będzie niższa od wartości, jaką zasądziłby sąd w wyroku w sposób zgodny z żądaniem powództwa (zwrot wpłaconych tytułem kredytu kwot, odsetek oraz zwrot kosztów procesowych).

W efekcie zawarcia ugody, Bank nie będzie zgłaszał wobec Pani dalszych roszczeń związanych z umową. Z uwagi na fakt, że kredyt został wcześniej spłacony w całości, projekt ugody nie przewiduje umorzenia (zwolnienia z długu) jakichkolwiek kwot pozostających do spłaty - rozliczenie ma dotyczyć rekalkulacji (przeliczenia) rozliczeń historycznych oraz ugodowego rozliczenia nadwyżki (nadpłaty) po Pani stronie.

Jednocześnie przewiduje Pani, że postępowanie może zakończyć się wydaniem wyroku zasądzającego na Pani rzecz zwrot świadczeń spełnionych na rzecz Banku, odsetki ustawowe za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu. Na wypadek takiego rozstrzygnięcia powzięła Pani wątpliwość co do skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

W odniesieniu do zwrotu świadczeń pieniężnych, to jest w odniesieniu do pytania, dlaczego bank wypłaci kwotę zwrotu, jakim tytułem ją wypłaci, z czego będzie wynikała ta wypłata i jaki będzie miała charakter, wskazuje Pani, że zaproponowana w ugodzie kwota, którą Bank ma wypłacić, stanowi kwotę zwracaną w ramach rozliczeń stron na podstawie spornej umowy kredytu, która stanowi najwyższą wartościowo pozycję opisaną w Ugodzie, skalkulowaną w oparciu o założenie, że ma nastąpić zwrot części świadczenia pieniężnego spełnionego na rzecz (…) z siedzibą w (…), przejętej następnie przez (…) z siedzibą w (…) (dalej: „Bank”) w wysokości odpowiadającej różnicy całości kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu ww. umowy kredytu, oraz wartości wymaganej do spłaty po ustaleniu nowych warunków umowy kredytu, która to wartość ustalona została przy założeniu, że udzielony kredyt stanowił kredyt złotowy od momentu zawarcia umowy, z zachowaniem pozostałych warunków kredytu, a zatem z zastrzeżeniem przeliczenia wypłat we frankach szwajcarskich (CHF) na złotówki (PLN) po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty i przy ustaleniu oprocentowania kredytu według zmiennej stopy procentowej jako sumy wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z odpowiedniego okresu i marży odpowiedniej w wysokości - kwota ta stanowi zatem zwrot części spełnionego świadczenia na rzecz Banku w związku z nadwyżką powstałą w wyniku ponownego przeliczenia wartości kredytu w oparciu o założenie, że kredyt ten stanowił kredyt złotówkowy.

W odniesieniu do świadczeń wypłacanych dodatkowo, obok zwrotu wpłaconych Bankowi świadczeń pieniężnych, to składać się na nie będą według aktualnej wiedzy:

-  zwrot kosztów procesu;

-  zwrot opłaty od pozwu;

-  kwota wynegocjowana z Bankiem wypłacona tytułem rezygnacji z kontynuowania procesu sądowego.

Podkreślenia wymaga, że aktualnie trwa proces negocjacji z Bankiem i że bez względu na zastosowane przez Bank nazewnictwo poszczególnych elementów świadczeń wynikających z Ugody, które może się różnić w zależności od przyszłej wersji ugody, wyżej wskazany opis oddaje charakter świadczeń planowanych do wypłaty na podstawie Ugody.

Powyższe elementy zostaną wypłacone w oparciu o zawartą przez strony ugodę pozasądową, której zawarcie ma na celu uchylenie stanu niepewności co do skuteczności umowy i ma wyczerpać wszelkie roszczenia stron z tytułu zawartej umowy kredytu. Ugoda z Bankiem ma zostać zawarta w związku z toczącym się z Bankiem sporem sądowym, w którym roszczenie względem Banku obejmuje ustalenie nieważności zawartej umowy kredytowej w związku z występowaniem w umowie klauzul abuzywnych i naruszeniem praw konsumentów oraz zasądzenie całości kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu realizacji Umowy kredytu.

Wyjaśnia Pani, że łączna sumaryczna wartość świadczeń, które mają zostać wypłacone na podstawie Ugody, z pewnością nie przekroczą kwoty wpłaconej na rzecz Banku przez kredytobiorców. Niezależnie zatem od nazewnictwa zastosowanego w ugodzie, kwota ta nie będzie stanowiła dla kredytobiorców dodatkowego przysporzenia, przekraczającego wcześniej uiszczone kwoty na rzecz Banku. Wynika to z charakteru Ugody, w której kredytobiorcy rezygnują z części dochodzonego pozwem roszczenia (obejmującego sumaryczną wartość wpłaconych na rzecz Banku kwot z tytułu zawarcia umowy kredytowej). Wedle aktualnych pozycji negocjacyjnych, przy założeniu, że sumaryczna wartość roszczeń dochodzonych sądownie stanowi równowartość kwot wpłaconych tytułem realizacji umowy kredytowej stanowi 100% wartości:

• opisany wyżej zwrot świadczeń pieniężnych wynosi około 30% tej wartości;
• sumaryczna wartość świadczeń wypłacanych dodatkowo (zwrot kosztów procesu; zwrot opłaty od pozwu; kwota wynegocjowana z Bankiem wypłacona tytułem rezygnacji z kontynuowania procesu sądowego) wynosi około 10% tej wartości.

Zatem łączna wartość świadczeń planowanych do wypłaty z tytułu zawarcia Ugody stanowi około 40% wartości przedmiotu sporu wskazanego w złożonym pozwie.

Wskazuje Pani również, że wyżej opisane świadczenia mają zostać wypłacone w terminie uzgodnionym w ugodzie, a początek biegu tego terminu ma nastąpić w dacie podpisania ugody. Jednocześnie, podkreślenia wymaga, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, którego dotyczy niniejsze postępowanie, zostało opisane zdarzenie przyszłe. Ugoda z Bankiem nie została zatem jeszcze zawarta i obecnie znane są ogólne założenia tej ugody. W tym momencie nie jest zatem możliwe precyzyjne określenie terminu wypłaty przez Bank kwot opisanych we wniosku o interpretację indywidualną.

W odniesieniu do kwestii zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu, wskazuje Pani, że: 

a)  w ugodzie Bank ma zobowiązać się do zwrotu rzecz kredytobiorców kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, to jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) lub rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215), regulującymi wysokość wynagrodzenia minimalnego radcy prawnego i adwokata. Zwracana przez Bank kwota stanowi zwrot faktycznie poniesionych kosztów w związku z udziałem w sprawie;

b)  również zwrot opłaty od pozwu będzie stanowił zwrot faktycznie poniesionych wydatków.

W odniesieniu do kwestii naliczania i wypłacania odsetek ustawowych wskazuje Pani, że według aktualnych założeń propozycji ugodowych przewidziano wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych, naliczanych od następnego dnia po bezskutecznym upływie terminu na wypłatę przez Bank ww. środków przewidzianych w ugodzie. Zatem odsetki będą potencjalnie należne wtedy, kiedy Bank nie wywiąże się z zapisów Ugody.

W ugodzie nie została stwierdzona nieważność umowy kredytowej. Celem Ugody, jak wskazano wyżej, jest zakończenie między stronami sporów dotyczących kwestii ważności umowy kredytu.

Pytania

1.  Czy wypłacenie przez Bank, na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej kwot stanowiących zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”)?

2.  Czy dodatkowa kwota pieniężna („kwota dodatkowa”) wypłacona na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej obok zwrotu świadczeń, której wysokość wraz z pozostałą kwotą zwrotu otrzymywanego w ramach zawartej ugody nie przekracza kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu realizacji Umowy, pozostaje neutralna podatkowo i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy zwrot przez Bank - na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej - kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu poniesionych uprzednio przez Panią stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. i 1 ust. 1 ustawy o PIT, czy też - jako zwrot poniesionych wydatków - pozostaje neutralny podatkowo i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

4.  Czy otrzymanie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu kwot zasądzonych od Banku tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy i zwrotu kosztów procesu nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT?

5.  Czy otrzymane od Banku odsetki za opóźnienie od zasądzonych kwot nie będą podlegały opodatkowaniu PIT z uwagi na zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT?

Pani stanowisko

Pani zdaniem:

1.  Wypłacenie przez Bank, na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej kwot stanowiących zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”).

2.  Dodatkowa kwota pieniężna („kwota dodatkowa”) wypłacona na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej obok zwrotu świadczeń, której wysokość wraz z pozostałą kwotą zwrotu otrzymywanego w ramach zawartej ugody nie przekracza kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu realizacji Umowy, pozostaje neutralna podatkowo i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

3.  Zwrot przez Bank - na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej - kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu poniesionych uprzednio przez Panią stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, czy też - jako zwrot poniesionych wydatków - pozostaje neutralny podatkowo i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

4.  Otrzymanie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu kwot zasądzonych od Banku tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy i zwrotu kosztów procesu nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

5.  Otrzymane od Banku odsetki za opóźnienie od zasądzonych kwot nie będą podlegały opodatkowaniu PIT z uwagi na zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Uzasadnienie stanowiska

Ad. 1

W Pani ocenie, w przypadku dokonania rozliczeń z tytułu Umowy w drodze ugody sądowej, zwrot przez Bank kwot stanowiących zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią (w tym części odpowiadającej spłaconemu kapitałowi) nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Zwrot ten ma charakter zwrotny (restytucyjny) i nie skutkuje definitywnym przyrostem Pani majątku, lecz prowadzi do oddania środków, które wcześniej zostały przekazane Bankowi w wykonaniu Umowy. Jednocześnie należy podkreślić, że kredyt został przez Panią całkowicie spłacony w dniu 21 listopada 2019 r., a saldo kapitału do spłaty wynosi 0,00 zł, w związku z czym ugoda nie dotyczy umorzenia jakiegokolwiek istniejącego zadłużenia, lecz wyłącznie rozliczenia historycznych świadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu co do zasady podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów objętych zwolnieniami lub zaniechaniem poboru podatku. Pojęciem pierwotnym jest jednak przychód, zdefiniowany w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jednocześnie, co konsekwentnie podkreśla się w praktyce organów podatkowych, przychodem mogą być tylko takie świadczenia, które powodują realny, trwały i definitywny przyrost majątku podatnika (zwiększenie aktywów albo zmniejszenie pasywów) i nie mają charakteru zwrotnego. Skoro zatem wypłacane przez Bank kwoty stanowią rozliczenie i zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Panią, to po ich stronie brak jest elementu trwałego przysporzenia, a w konsekwencji brak jest podstaw do rozpoznania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

1) 0113-KDIPT2-2.4011.882.2025.2.MK z dnia 1 grudnia 2025 r.:

„Wobec powyższego, skoro jak Państwo (Kredytobiorcy) wskazali we wniosku i jego uzupełnieniu - kwota, którą bank zamierza Państwu wypłacić w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego, stanowi zwrot części rat, jakie Państwo przekazali uprzednio na rzecz banku i zwrot ten nie stanowi przysporzenia ponad kwoty, jakie uprzednio przekazali Państwo bankowi tytułem spłaty kredytu (wypłacane świadczenie jest znacznie mniejsze niż suma kwot, jakie uprzednio przekazali Państwo bankowi tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych), to stwierdzam, że zwrot ten nie stanowi dla Państwa przychodu.”

2) 0115-KDST2-1.4011.361.2025.2.NC z dnia 18 września 2025 r.:

„Kwota "przekazana nam przez Bank" na podstawie ugody nie spowoduje faktycznego przyrostu majątku Wnioskodawcy (Kredytobiorcy). Ponadto u.p.d.o.f. określa dochód jako nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Przychód podatkowy warunkuje możliwość powstania dochodu podatkowego w tym znaczeniu, że dopóki nie mamy do czynienia z przychodem w sensie podatkowym, dopóty nie może powstać dochód podatkowy. Otrzymanego zwrotu nie można traktować w kategorii przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 u.p.d.o.f., ponieważ w tej sytuacji nie następuje po stronie Wnioskodawcy (Kredytobiorcy) żadne przysporzenie majątkowe.”

3) 0112-KDIL2-1.4011.389.2025.1.MKA z dnia 2 czerwca 2025 r.:

„Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzymali Państwo od banku w wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu mieszkaniowego jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo.

W związku z powyższym, otrzymana przez Państwa na podstawie ugody kwota, nie będzie stanowiła dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Tym samym nie ciąży na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.”

Wnioskodawca stoi więc na stanowisku, że wypłata przez Bank na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej kwot stanowiących zwrot świadczeń spełnionych uprzednio przez Wnioskodawcę (w tym odpowiadających spłaconemu kapitałowi) nie skutkuje powstaniem przychodu, gdyż ma charakter zwrotny i nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji wypłata ta jest neutralna podatkowo na gruncie ustawy o PIT.

Ad. 2

Pani zdaniem, otrzymanie od Banku tzw. kwoty dodatkowej, której wysokość wraz z pozostałą kwotą zwrotu otrzymywanego w ramach zawartej ugody nie przekracza kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu realizacji Umowy, nie posiada charakteru przysporzenia majątkowego, lecz stanowi jedynie część zwrotu wcześniej poniesionych wydatków.

Podkreślenia wymaga, że z istoty ugody jako kompromisu między stronami, wypłacona przez Bank sumaryczna wartość środków pieniężnych będzie niższa od wartości, jaką zasądziłby sąd w wyroku w sposób zgodny z żądaniem powództwa (zwrot wpłaconych tytułem kredytu kwot, odsetki, zwrot kosztów procesowych).

W konsekwencji stoi Pani na stanowisku, że dodatkowe świadczenie (tzw. „kwota dodatkowa”) wypłacona w ramach ugody sądowej ma charakter zwrotu wcześniej poniesionych wydatków i jako taka nie stanowi przychodu w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Dodatkowo - na zasadzie analogii do korzystnych rozstrzygnięć dotyczących ugód kredytowych - podkreśla się, że o skutkach podatkowych nie przesądza sama nazwa świadczenia („kwota dodatkowa”) lecz jego rzeczywista funkcja i ekonomiczny charakter.

Skoro w sprawach, w których uznawano brak opodatkowania wypłat wynikających z ugód, akcentowano konieczność badania istoty świadczenia (zwrotnej/kompensacyjnej) oraz brak klasycznego dochodu, to analogicznie świadczenie dodatkowe powinno być oceniane przez pryzmat jego kompensacyjnej funkcji, a nie przez pryzmat nazwy użytej w ugodzie, tak np. w interpretacji 24 lutego 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.942.2024.2.DA, gdzie „kwota dodatkowa” została opisana jako zwrot z uiszczonych spłat rat - czyli oceniono ją według jej funkcji rozliczeniowej, a nie według nazwy.

Podobnie kwalifikowano tak zwaną kwotę dodatkową w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS:

1) 0112-KDWL.4011.19.2025.2.DK z dnia 14 lipca 2025 r.:

„W sprawie Wnioskodawcy, na podstawie Ugody dojdzie do zmiany waluty zadłużenia, a po zmianie waluty zadłużenia i dokonaniu rozliczenia, zadłużenie wobec Banku z tytułu Umowy będzie w pełni zaspokojone i wystąpi kwota do zwrotu Osobom spłacającym kredyt, tj. kwota dodatkowa (zwrot). Co więcej, przyjęty sposób ustalania wysokości zwrotu nie doprowadzi do sytuacji, w której na skutek dokonania zwrotu, Osoby spłacające kredyt - w łącznym rozliczeniu Umowy i Ugody - uiściłyby na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli otrzymana od Banku kwota finansowania (kwota kapitału Kredytu). Nie wystąpi zatem przysporzenie majątkowe po stronie Osób spłacających kredyt. Kwota dodatkowa, która ma zostać wypłacona przez Bank odpowiada nadpłaconej kwocie kredytu ponad kapitał spłacony przez Osoby spłacające kredyt.”

2) 0112-KDIL2-1.4011.47.2025.1.AK z dnia 13 marca 2025 r.:

„Wobec powyższego, skoro kwota dodatkowa w wysokości (...) zł, którą otrzymają Państwo od Banku wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego to jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. W konsekwencji nie mają Państwo obowiązku wykazania w. kwoty w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymali Państwo tę kwotę.”

W konsekwencji powyższego, stoi Pani na stanowisku, że dodatkowe świadczenie wypłacone w ramach ugody sądowej/pozasądowej ma charakter zwrotu wcześniej wpłaconych kwot z tytułu Umowy i jako takie nie stanowi przychodu na gruncie art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. W konsekwencji wypłata ta jest neutralna podatkowo na gruncie ustawy o PIT.

Ad. 3

W Pani opinii, zwrot przez Bank na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu, uprzednio poniesionych przez Panią, nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, przy czym warunkiem powstania dochodu jest uprzednie zaistnienie przychodu podatkowego. Z kolei art. 11 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje, że przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W praktyce wykładni tego przepisu przyjmuje się jednak jednolicie, że za przychód mogą zostać uznane wyłącznie takie świadczenia, które powodują realny, trwały i definitywny przyrost majątkowy po stronie podatnika, a więc prowadzą do zwiększenia jego aktywów albo zmniejszenia pasywów i nie mają charakteru zwrotnego.

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu nie spełnia powyższych przesłanek. Świadczenie to ma bowiem charakter wyłącznie refundacyjny i stanowi zwrot poniesionych wcześniej wydatków. Jego celem nie jest przysporzenie Pani nowej korzyści majątkowej, lecz jedynie wyrównanie uszczerbku majątkowego, jaki wcześniej powstał po Pani stronie wskutek poniesienia wydatków koniecznych do dochodzenia swoich praw wobec Banku. W konsekwencji po Pani stronie nie dochodzi do definitywnego wzbogacenia i powstania przysporzenia majątkowego, lecz do przywrócenia stanu majątkowego sprzed poniesienia tych wydatków.

Nie sposób zatem uznać, że zwrot kosztów procesu lub kosztów zastępstwa procesowego stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Świadczenie to nie stanowi bowiem nowego przysporzenia majątkowego. Jest ono ściśle związane z koniecznością poniesienia przez Panią określonych wydatków w celu dochodzenia ochrony prawnej i pełni funkcję zwrotu uprzednio wydatkowanych środków.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w aktualnej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

1) 0112-KDIL2-1.4011.732.2025.1.DJ z dnia 30 września 2025 r.:

„W konsekwencji, zwrot przez bank na Pana rzecz kosztów postępowania (o których mowa we wniosku) na podstawie zawartej ugody nie stanowi dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 w. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem, w związku z otrzymaniem od banku ww. kwoty nie powinien Pan wykazywać jej w rocznym zeznaniu podatkowym oraz dokonywać zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu."

2) 0113-KDIPT2-2.4011.43.2026.2.DA z dnia 25 marca 2026 r.:

„Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Z opisu sprawy wynika, że w ramach ugody (planowanej w 2026 r.) Bank zobowiązany będzie dokonać zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł, która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Ponadto z wniosku wynika, że środki te nie będą stanowiły przysporzenia po Pani stronie, kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków."

W konsekwencji, skoro kwoty otrzymane przez Panią od Banku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu stanowią jedynie refundację uprzednio poniesionych wydatków, to ich otrzymanie nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego. Świadczenia te pozostają neutralne podatkowo na gruncie ustawy o PIT.

Ad. 4

W przypadku uzyskania przez Panią na podstawie prawomocnego wyroku sądu kwot zasądzonych od Banku obejmujących zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy, odsetki ustawowe za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu, analiza podatkowa powinna zostać przeprowadzona przez pryzmat definicji przychodu z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT i przesłanki definitywnego przysporzenia.

W pierwszej kolejności zwrot świadczeń spełnionych przez Panią w wykonaniu Umowy ma charakter restytucyjny i stanowi zwrot nienależnie spełnionych świadczeń (w konsekwencji nieważności Umowy bądź abuzywności postanowień). Otrzymanie tej kwoty nie powoduje wzrostu majątku w sensie podatkowym, lecz przywraca stan sprzed dokonania świadczeń na rzecz Banku. Z tego względu - przy braku definitywnego przysporzenia - nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o PIT, a tym samym brak jest podstaw do opodatkowania. Przedstawione stanowisko znajduje odzwierciedlenie w interpretacjach:

1) 0113-KDIPT2-2.4011.158.2025.3.KR z dnia 15 maja 2025 r.:

„W opisanej sytuacji doszło do wykonania postanowień zapadłych w wyrokach sądu okręgowego i sądu apelacyjnego. W konsekwencji uzyskał Pan m.in. - jak Pan wskazał w uzupełnieniu wniosku - zwrot środków pieniężnych, które wcześniej, na mocy umowy kredytowej przekazano na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych. Zatem kwota zwrotu kapitału zasądzona prawomocnie, która - jak Pan wskazał w uzupełnieniu wniosku - nie stanowi przysporzenia ponad kwotę wpłacaną do banku tytułem spłaty rat odsetkowo-kapitałowych, nie powoduje faktycznego przyrostu w Pana majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten (kwota kapitału) nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pana stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, zwrócona Panu przez bank kwota nienależnie pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.”

2) 0112-KDIL2-1.4011.161.2025.2 z dnia 10 kwietnia 2025 r.:

„W opisanej sytuacji doszło do wykonania postanowień zapadłych w wyroku sądu. W konsekwencji uzyskała Pani zwrot wpłaconych przez Panią rat kredytowych. Zatem kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pani stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. I1 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym zwrócona Pani przez bank kwota nienależnie pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych."

W konsekwencji, skoro kwoty otrzymane przez Panią od Banku tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy stanowią jedynie refundację uprzednio poniesionych wydatków, to ich otrzymanie nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego. Świadczenia te pozostają neutralne podatkowo na gruncie ustawy o PIT.

Z kolei zasądzony odrębnym punktem sentencji wyroku zwrot kosztów procesu (w tym w szczególności kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej, opłaty skarbowej i innych kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw) ma charakter refundacyjny. Jest to zwrot wydatków poniesionych przez stronę w związku z koniecznością prowadzenia sporu, a nie świadczenie stanowiące dodatkową korzyść majątkową. Skoro koszty procesu są w istocie zwrotem uprzednio poniesionych obciążeń, ich zasądzenie i wypłata co do zasady nie powodują definitywnego wzbogacenia podatnika.

Taka kwalifikacja znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji nr 0112-KDIL2-1.4011.1053.2025.1.DJ z dnia 23 stycznia 2026 r.:

„Zatem zwrot na rzecz kredytobiorców kosztów postępowania sądowego do wysokości poniesionych przez nich kosztów - nie spowoduje powstania po ich stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w treści wniosku wskazał Pan, że zwrot kosztów procesu obejmował uiszczone przez Pana opłaty od pozwu, opłatę skarbową od pełnomocnictwa, koszty zastępstwa procesowego oraz opłaty od wniosku o zabezpieczenie. Dalej poinformował Pan, że Bank rozliczył i wypłacił Panu kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem.

Wobec powyższego, otrzymana przez Pana od Banku kwota tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem, nie powoduje powstania po Pana stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Pana wydatków - nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.”

W konsekwencji, otrzymanie przez Panią i Pani małżonka kwot zasądzonych prawomocnym wyrokiem sądu obejmujące zwrot kosztów procesu nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Zwrot kosztów procesu ma bowiem co do zasady charakter refundacyjny i pozostaje neutralny podatkowo jako zwrot wydatków poniesionych w celu dochodzenia praw.

Ad. 5

Odnosząc się do możliwego zasądzenia na drodze wyroku sądowego odsetek ustawowych za opóźnienie, podkreślić należy ich akcesoryjny charakter względem świadczenia głównego. Co do zasady, odsetki są świadczeniem ubocznym, naliczanym z tytułu nieterminowego spełnienia świadczenia pieniężnego. W praktyce interpretacyjnej prezentowany jest pogląd, że odsetki ustawowe za opóźnienie wypłacane w związku z opóźnieniem w zwrocie należności, która sama w sobie nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, mogą korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

W rezultacie także ta część zasądzonych kwot nie powinna powodować obowiązku podatkowego. Dla pełnej spójności z dominującą linią interpretacyjną organów podatkowych należy doprecyzować, że odsetki za opóźnienie - jako przyrost majątkowy — mogą spełniać definicję przychodu z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT i być kwalifikowane do źródła „inne źródła” (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT), jednak w niniejszej sprawie są one objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegającej opodatkowaniu (tj. świadczenia restytucyjnego).

Stanowisko jest potwierdzone w interpretacjach o znakach:

1) 0115-KDST2-1.4011.550.2025.2.JP z dnia 17 grudnia 2025 r.:

„Skoro w przedstawionych okolicznościach wypłata nienależnie pobranych świadczeń z tytułu unieważnionej umowy o kredyt hipoteczny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z wypłatą odsetek ustawowych nie jest Pani zatem zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego."

2) 0113-KDIPT2-2.4011.739.2025.1.DA z dnia 6 października 2025 r.:

„Skoro zatem, zwrot nienależnie pobranych świadczeń (rat kapitalowo-odsetkowych oraz opłat i prowizji), które Pani otrzymała, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone Pani odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, zasądzone wyrokiem sądu odsetki ustawowe za opóźnienie będą zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b w. ustawy."

Należy przy tym wskazać, że w obu wskazanych wyżej rozstrzygnięciach organ akceptuje brak obowiązku podatkowego w odniesieniu do odsetek ustawowych za opóźnienie, przyjmując kwalifikację „przychód zwolniony” na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. W świetle powyższego, w Pani ocenie, zasądzone odsetki powinny zostać uznane za przychód zwolniony na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Powzięła Pani wątpliwość, czy kwoty otrzymane od Banku w ramach ugody, tj. zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią, kwota dodatkowa, odsetki za opóźnienie oraz koszty zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej od pozwu stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wypłata zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią oraz kwoty dodatkowej

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych w ramach umowy kredytu

Z treści wniosku wynika, że kwota zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią stanowi zwrot części spełnionego świadczenia na rzecz Banku w związku z nadwyżką powstałą w wyniku ponownego przeliczenia wartości kredytu w oparciu o założenie, że kredyt ten stanowił kredyt złotowy, tj. przy założeniu, że udzielony kredyt stanowił kredyt złotowy od momentu zawarcia umowy, z zachowaniem pozostałych warunków kredytu, a zatem z zastrzeżeniem przeliczenia wypłat we frankach szwajcarskich (CHF) na złotówki (PLN) po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty i przy ustaleniu oprocentowania kredytu według zmiennej stopy procentowej jako sumy wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z odpowiedniego okresu i marży odpowiedniej w wysokości. Można więc wskazać, że jest to zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu.

Z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Zatem, jeśli faktycznie na podstawie opisanej ugody dotyczącej kredytu hipotecznego udzielonego w CHF otrzyma Pani kwotę zwrotu środków pieniężnych spełnionych przez Panią i kwota ta – jak wynika z okoliczności sprawy – obejmować będzie wyłącznie nadpłatę dokonaną przez Panią ponad nominalną wartość kapitału wypłaconego z Banku, to uznać trzeba, że nie uzyska Pani faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pani majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, w związku z wypłatą przez Bank zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią, jako zwrot własnych pieniędzy, które wpłaciła Pani wcześniej do Banku w ramach spłaty kredytu (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), nie będą one stanowić dla Pani przysporzenia i po Pani stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Zatem Pani stanowisko w tej części jest prawidłowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty dodatkowej

Jak wynika z opisu zdarzenia, propozycja ugody przewiduje wypłatę przez Bank na rzecz Pani i Pani małżonka wypłatę kwoty dodatkowej.

Kwota dodatkowa ma mieć przy tym charakter kompensacyjny – jej wypłata ma stanowić element polubownego zakończenia sporu i częściowego rozliczenia oraz nie stanowi odsetek. Dodatkowo kwota dodatkowa stanowić ma kwotę wynegocjowaną z Bankiem wypłaconą z tytułu rezygnacji z kontynuowania procesu sądowego. Tym samym wypłaconą Pani kwotę pieniężną należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji pieniądze te są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

We własnym stanowisku w sprawie nadaje Pani tej wypłacie cechy, które nie wynikają z opisu sprawy. Pani zdaniem, przedstawionym w opisie własnego stanowiska w sprawie, kwota ta jest zwrotem części środków nadpłaconych na rzecz Banku. Jednak z opisu zdarzenia nie wynika nic takiego.

Skoro ugoda nie traktuje tej kwoty jako zwrotu, to Pani sama nie może uznać tej kwoty za zwrot dla określenia skutków podatkowych. Pani opinia o tej kwocie nie jest opisem zdarzenia i z tego powodu nie uwzględniłem jej przy wydawaniu interpretacji. W opisie sprawy jednoznacznie Pani wskazała, że kwota ta została wypłacona tytułem rezygnacji z kontunuowania procesu sądowego.

W konsekwencji Pani stanowisko w tej części jest nieprawidłowe.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Odsetki za zwłokę w wypłacie świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jak wskazała Pani we wniosku odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane i wypłacane są według aktualnych założeń propozycji ugodowych, gdzie przewidziana jest wypłata odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych, naliczanych od następnego dnia po bezskutecznym upływie terminu na wypłatę przez Bank ww. środków przewidzianych w ugodzie. Odsetki będą więc potencjalnie należne wtedy, kiedy Bank wywiąże się z zapisów ugody.

W związku z powyższym otrzymane przez Panią od Banku odsetki za opóźnienie wynikające z ugody, będą stanowiły dla Pani przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeśli faktycznie Bank wypłaci Pani odsetki ustawowe za opóźnienie, które będą naliczone od kwoty faktycznie wypłaconej (kwoty zwrotu) to wypłacona Pani przez Bank kwota zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych przez Panią nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro odsetki te korzystają ze zwolnienia, to z tytułu wypłaty tych odsetek nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i w tej kwestii Pani stanowisko również jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej od pozwu

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu – jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 96 ww. ustawy:

Zatem, po Pani stronie nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu zwrotu kosztów procesu, bowiem otrzyma Pani zwrot tych kosztów w kwocie faktycznie przez Panią poniesionych. Wobec tego, że ww. zwrot nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w tej części jest prawidłowe.

Odnosząc się do ostatniej Pani wątpliwości, a mianowicie, czy otrzymanie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu kwot zasądzonych od Banku tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy i zwrotu kosztów procesu nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Stwierdzam, że zarówno zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy, jak również zwrot kosztów procesu w ogóle nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, a tym samym nie ma Pani z tego tytułu ani obowiązku zapłaty podatku dochodowego, ani wykazania tych środków w zeznaniu podatkowym.

W tej kwestii Pani stanowisko także jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pani, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla drugiego kredytobiorcy, Pani męża.

W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych, stwierdzam, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.