0114-KDIP3-2.4011.497.2026.2.MN

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 6 lipca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca/Bank jest podmiotem prowadzącym działalność bankową w oparciu o przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (dalej: „Prawo bankowe”). W ramach prowadzonej działalności bankowej, Wnioskodawca udziela swoim klientom - osobom fizycznym (tj. konsumentom; dalej: „Klienci”) kredytów hipotecznych oraz pożyczek hipotecznych (łącznie dalej określane, jako „finansowanie hipoteczne”).

Finansowanie hipoteczne mogło mieć postać:

1) kredytów/pożyczek hipotecznych indeksowanych do waluty innej niż polski złoty (PLN), np. do franka szwajcarskiego (CHF);

2) kredytów/pożyczek hipotecznych denominowanych w walucie innej niż polski złoty (PLN), np. we franku szwajcarskim (CHF).

Kredyt denominowany w walucie obcej charakteryzuje się tym, że kwota kredytu jest wskazana w walucie obcej, wypłata zwykle następuje w walucie PLN (choć nie jest wykluczona wypłata w walucie obcej), spłata może następować w PLN lub walucie obcej (zależy to od wyboru Klienta i treści łączącej Klienta i Bank umowy). Kredyt indeksowany do waluty obcej charakteryzuje się tym, że kwota kredytu jest wskazana w walucie PLN, natomiast wartość zadłużenia jest ustalana z chwilą wypłaty i wyrażona w walucie obcej, wypłata zwykle następuje w walucie PLN (choć nie jest wykluczona wypłata w walucie obcej), spłata może następować w PLN lub walucie obcej (zależy to od wyboru Klienta i treści łączącej klienta i Bank umowy).

Klient dokonuje spłaty takiego finansowania w walucie polskiej i/lub w walucie, do której finansowanie jest indeksowane/denominowane. W przeciwieństwie jednak do finansowania udzielonego w polskim złotym, saldo zadłużenia Klienta wobec Banku oraz raty należne (kapitałowe i odsetkowe) wyrażone są w walucie obcej (np. CHF).

Wnioskodawca jest także stroną umów o finansowanie hipoteczne indeksowane/ denominowane do walut obcych w zakresie w jakim Wnioskodawca jest następcą prawnym (…) i opisany tutaj stan faktyczny/zdarzenie przyszłe ma zastosowanie również do tego finansowania.

Dalej finansowanie hipoteczne indeksowane lub denominowane do waluty obcej, którego stroną jest Bank będzie określane, jako „finansowanie hipoteczne walutowe”.

Od pewnego czasu Klienci kwestionują ważność umów o finansowanie hipoteczne walutowe i wchodzą z Bankiem w spór sądowy. Polskie sądy powszechne i Sąd Najwyższy w sprawach będących wynikiem pozwów złożonych przez Klientów Banku, orzekają w różny sposób, jednak w zdecydowanej większości wydają wyroki (dalej: „Wyroki”) stwierdzające nieważność całej umowy lub utrzymujące w mocy ważność umowy finansowania hipotecznego walutowego i jednocześnie stwierdzające abuzywność samych klauzul indeksacyjnych/ denominacyjnych. Skutkiem Wyroków unieważniających jest z reguły powstanie po stronie Banku obowiązku zapłaty (zwrotu) na rzecz Klientów albo wszystkich świadczeń spełnionych przez Klientów na rzecz Banku w wykonaniu umowy finansowania hipotecznego walutowego albo obowiązku zapłaty (zwrotu) na rzecz Klientów całej nadpłaty dokonanej przez Klientów ponad nominalny kapitał udostępniony Klientom przez Bank.

W opinii Banku, wiążące go umowy o finansowanie hipoteczne walutowe są w całości skuteczne i ważne, a podnoszone przez Klientów roszczenia nie są zasadne. Jednakże, w związku z toczącymi się już postępowaniami sądowymi, jak również możliwością wytoczenia powództw cywilnych przez Klientów w przyszłości, mając na uwadze znaczne koszty, jakie ponosi Bank w przypadku zapadnięcia niekorzystnego dla niego Wyroku oraz ryzyka z tym związane, Bank podjął decyzję o wdrożeniu procesu ugodowego (dalej: „Ugody”).

Celem Ugód jest polubowne rozstrzyganie istniejących sporów (w przypadku, gdy Klient wytoczył już przeciwko Bankowi pozew) oraz przeciwdziałanie pozwom, które mogą pojawić się w przyszłości, a dzięki temu wyeliminowanie stanu niepewności, co do przyszłych roszczeń Klientów.

Z Ugód mogą skorzystać zarówno Klienci, którzy ciągle spłacają udzielone im finansowanie hipoteczne walutowe, Klienci, którzy dokonali już wszystkich spłat (tj. finansowanie zostało spłacone), jak i Klienci, którym Bank wypowiedział umowy finansowania hipotecznego walutowego. Ugoda jest formą rozwiązania sporu prawnego (istniejącego lub potencjalnego) odnośnie do postanowień umów finansowania hipotecznego walutowego.

W Ugodzie strony (tj. Klient oraz Bank) potwierdzają, że ich wolą było zawarcie umowy finansowania hipotecznego walutowego oraz jednocześnie dokonują przekształcenia waluty umowy na polski złoty na mocy opisanego w Ugodzie mechanizmu polegającego na przeliczeniu faktycznie dokonanych przez Klienta wpłat na poczet hipotetycznego kredytu zlotowego.

W związku z Ugodami, Bank może dokonywać na rzecz Klientów różnych świadczeń, w tym dokonywać:

• zwolnienia z długu w stosunku do całości/części istniejącego zadłużenia,
• zwrotu Klientowi wpłaconych przez niego kwot, co wynika z zastosowania metodyki przeliczenia waluty kredytu (dalej: Zwrot),
• wypłaty dodatkowej kwoty (dalej: Kwota Dodatkowa),
• wypłaty Klientowi świadczenia mającego na celu pokrycie przez Bank poniesionych kosztów świadków, biegłych, opłat sądowych i kosztów zastępstwa procesowego (dalej: „KZP”).

Skutki podatkowe wypłaty Klientowi Dodatkowej Kwoty i KZP zostały na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „UPDOF”) potwierdzone w wydanej na rzecz Banku interpretacji z 29 listopada 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, w której Organ potwierdził m.in., że jeśli Kwota Dodatkowa wypłacana Klientowi na mocy Ugody mieścić się będzie w kwocie wpłacanej przez drugą stronę ugody (Klientów/podatników) podczas spłaty finansowania hipotecznego, to jej wypłacenie nie spowoduje po stronie danego Klienta (podatnika) dodatkowego przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji po stronie Banku nie wystąpią obowiązki informacyjne. Jednocześnie Organ potwierdził, że wypłacana kwota KZP jest odrębnym świadczeniem stanowiącym zwrot wydatków ponoszonych przez Klientów.

Bank stosując się do tej interpretacji porównuje kwoty, jakie Klient wpłacił w trakcie spłaty finansowania hipotecznego z kwotami wypłacanymi mu przez Bank tytułem Zwrotu i Kwoty Dodatkowej. Jeśli suma dokonanych przez Bank wypłat nie przekracza wpłat Klienta ponad dokonany przez niego zwrot wypłaconego mu kapitału, Bank nie rozpoznaje po stronie Klienta przychodu.

Przyjmując wartości z przykładu opisanego we wniosku skutkującego interpretacją sygn. 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR:

• Klient otrzymał od Banku kapitał w wysokości 200 000 PLN;
• wpłacił do Banku z tytułu spłaty tego finansowania kwotę 350 000 PLN.

Dokonywana przez Bank na mocy Ugody suma wypłat z tytułu Zwrotu i Kwoty Dodatkowej, która nie powoduje powstania przychodu po stronie Klienta nie mogłaby przekroczyć 150 000 PLN (Klient otrzymał od Banku 200 000 PLN kapitału, ale w trakcie „życia” kredytu wpłacił do Banku w rzeczywistości 350 000 PLN, a zatem różnica pomiędzy tymi kwotami, tj. 150 000 PLN, jest kwotą graniczną, jaką Klient może otrzymać bez rozpoznawania po jego stronie przychodu).

Od pewnego czasu, Klienci toczący spór sądowy z Bankiem zawierając Ugodę domagają się także dodatkowych świadczeń, które mogliby uzyskać w sądzie w przypadku zakończenia sporu Wyrokiem, a nie Ugodą. Mowa tutaj o odsetkach ustawowych za opóźnienie od nieterminowej wypłaty należności dochodzonej przed sądem (określane także jako „odsetki ustawowe”).

Mając na uwadze oczekiwania Klientów, Bank dokonuje/zamierza dokonywać wypłaty Klientom dodatkowych odsetek. Wartość tych odsetek będzie/jest naliczana w oparciu o przepisy art. 481 § 1 w zw. art. 455 Kodeksu cywilnego. Maksymalna kwota odsetek, jaką Bank może wypłacić Klientom naliczana jest/będzie od kwoty roszczenia dochodzonego przez Klienta przed sądem, którą - co do zasady - stanowi dokonana przez Klienta suma wpłat z tytułu umowy finansowania (np. Klient wpłacił do Banku 350 000 PLN i tyle wynosi jego roszczenie i od tej kwoty Bank ustali graniczną kwotę odsetek). Niewykluczone jest jednak, że w toku negocjacji, kwota odsetek zostanie określona na poziomie niższym niż ustalona kwota graniczna odsetek.

W praktyce oznacza to, że podstawą kalkulacji odsetek nie będą kwoty bezpośrednio wypłacane Klientowi z tytułu Zwrotu i Kwoty Dodatkowej, ale odsetki skalkulowane w oparciu o wartość roszczenia Klienta zgłoszonego w postępowaniu sądowym. Wynika to z faktu, że w przypadku wygrania sprawy przed sądem, Klienci otrzymaliby odsetki liczone od wartości dochodzonego i uznanego za zasadne roszczenia. Podkreślenia wymaga, że odsetki ustawowe będą naliczane za okres od dnia skutecznego wezwania Banku przez Klienta do zwrotu wpłat dokonanych w ramach umowy (tj. np. od daty doręczenia Bankowi pozwu). Odsetki mogą być wypłacone jedynie tym Klientom, z którymi Bank toczy spór sądowy.

Mając na uwadze model stosowanej przez Bank Ugody, Bank przewiduje, że wypłacane odsetki ustawowe nie będą odrębną pozycją w treści Ugody. Bank przewiduje, że wartość skalkulowanych na powyższych zasadach odsetek będzie ujmowana w wartości Kwoty Dodatkowej. W niektórych przypadkach mogą wystąpić zatem sytuacje, gdzie w ramach Zwrotu i Kwoty Dodatkowej, Bank wypłaci Klientowi kwotę większą, niż ten wpłacił do Banku ponad wpłaty stanowiące zwrot otrzymanego przez Klienta kapitału. Na przykładzie sytuacja taka mogłaby wyglądać następująco:

• Klient otrzymał od Banku kapitał w wysokości 200 000 PLN;
• wpłacił do Banku z tytułu spłaty tego finansowania kwotę 350 000 PLN;
• tytułem Zwrotu, Bank wypłaca Klientowi kwotę 50 000 PLN;
• tytułem Kwoty Dodatkowej Bank wypłaca Klientowi kwotę 125 000 PLN, z czego 25 000 PLN tytułem odsetek ustawowych.

Część wypłacanej Klientowi Kwoty Dodatkowej będą zatem stanowiły odsetki od nieterminowej wypłaty należności dochodzonej przez Klienta w postępowaniu sądowym. Podkreślenia wymaga, że Bank posiada/będzie posiadał informacje i kalkulacje, które umożliwiają mu dokładne ustalenie kwot wpłaconych w trakcie trwania umowy przez Klienta, wartość wpłat przekraczających wpłaty z tytułu zwrotu kapitału, wartość Zwrotu wynikającego z przeliczenia, a także wartości odsetek ujmowanych w wypłacanej Klientowi Kwocie Dodatkowej. Tym samym, Bank będzie posiadał informacje, jaka część Kwoty Dodatkowej stanowi element zwrotu uprzednich wpłat Klienta, a jaka stanowi równowartość odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Z Klientami, z którymi Bank pozostaje w sporze przed sądem, zawierane są zarówno Ugody sądowe, jak i pozasądowe.

Każdy przypadek objęty opisanym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym dotyczy jednak sytuacji, w której toczy się spór Banku z Klientem na drodze sądowej. Sprawa może zakończyć się zawarciem Ugody przed sądem albo zawarciem Ugody pozasądowej. W tym drugim przypadku Klient zobowiązuje się na podstawie postanowień Ugody do cofnięcia pozwu wniesionego przeciwko Bankowi, co prowadzi do zakończenia postępowania sądowego.

Świadczenia wypłacane na rzecz klienta, nazwane odpowiednio „Zwrotem” i „Kwotą Dodatkową”, w swojej istocie mają charakter od siebie odmienny.

Świadczenia nazywane „Zwrotem” są bowiem zwrotem środków pieniężnych, które zawsze mieszczą się w kwocie uprzednio spłaconej przez Klientów (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie (dalej: Przeliczenie) stały się Bankowi nienależne.

„Kwota Dodatkowa” zaś, w zakresie nieobejmującym odsetek za opóźnienie żądanych w pozwie przez Klienta, to świadczenie które także mieści się w kwocie środków pieniężnych uprzednio spłaconych przez Klientów (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), jednak nie obejmuje swym zakresem zwrotu kwoty, która po dokonaniu przeliczenia, o którym mowa w poprzednim akapicie, stała się Bankowi nienależna.

W istocie po dokonaniu Przeliczenia, jeżeli okazuje się, że suma wpłaconych przez Klienta kwot jest wyższa, niż kwoty, które Klient spłaciłby, gdyby warunki spłacanego kredytu od początku były takie, jakie powstają na skutek Przeliczenia, różnica między sumą kwot wpłaconych przez Klienta, a kwotą wynikającą z Przeliczenia, stanowi kwotę „Zwrotu” dokonywanego na rzecz Klienta.

Jeśli zaś dążenie Klienta prowadzi do odzyskania kwot przewyższających kwotę „Zwrotu”, wypłacane Klientowi świadczenia określane jako „Kwota dodatkowa”, jest kwotą wypłacaną ponad „Zwrot”.

Bank poniżej opisuje schemat Przeliczenia oraz ustalania kwot ponad „Zwrot”:

W ramach dokonywanych w Ugodzie zmian Bank i Klient dokonują przekształcenia waluty umowy na polski złoty na mocy opisanego w Ugodzie mechanizmu polegającego na przeliczeniu faktycznie dokonanych przez Klienta wpłat na poczet hipotetycznego kredytu złotowego.

Postanowienia Ugody mają na celu ustalenie bieżącego zadłużenia Klienta, które obciążałoby go, gdyby udzielone mu finansowanie od samego początku było wyrażone w polskim złotym - tj. następuje zaliczenie faktycznie wpłaconych kwot z tytułu finasowania walutowego na poczet hipotetycznych płatności dotyczących finasowania w polskim złotym, które powstało na podstawie zasad ustalonych w Ugodzie. Ugody zawierane przez Bank oparte są na propozycji Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "Przewodniczący KNF"), która przewiduje, że zmiana waluty kredytu powinna polegać na takim rozliczeniu z Klientem, jakby od początku kredyt był udzielony w polskim złotym. Dlatego propozycją "wyjściową" Banku jest przeliczenie kredytu walutowego do kredytu w polskim złotym, którego warunki szczegółowo są opisywane w Ugodzie, (m.in. oprocentowanie tego kredytu ustalane jest według zmiennej stopy procentowej, zazwyczaj jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i określonej marży, której wysokość odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta umowa, której dotyczy Ugoda).

W wyniku wyżej opisanej zmiany waluty zadłużenia Bank, co do zasady, dokonuje „Zwrotu” Klientowi części wpłaconych przez niego kwot (dokonuje niejako zwrotu nadpłaconego przez niego kapitału/odsetek w porównaniu do sytuacji, w której finansowanie byłoby od początku udzielone w złotym polskim).

W celu lepszej prezentacji poszczególnych przepływów mogących wynikać z Przeliczenia, Bank przedstawia przykład liczbowy prezentujący zasady rozliczeń i operacji dokonywanych w związku z Ugodą:

• kwota wypłacona Klientowi 100 000 CHF, tj. 200 000 PLN (tj. kurs CHF z dnia wypłaty - 2 PLN);
• dotychczasowe rzeczywiste spłaty Klienta z tytułu rat kapitałowo odsetkowych wyniosły 350 000 PLN (to jest suma rzeczywistych spłat w PLN lub w CHF przeliczonych na PLN po kursie z daty spłaty);
• gdyby Klient od początku miał zawartą umowę kredytu złotówkowego to suma odsetek jaką miałby do zapłaty wynosiłaby 100 000 PLN. Tym samym do całkowitej spłaty kredytu Klientowi wystarczyłaby kwota 300 000 PLN (200 000 PLN z tytułu zwrotu kapitału + 100 000 PLN z tytułu spłaty odsetek).

Klient spłacił zatem w niniejszym przykładzie 350 000 PLN a więc o 50 000 PLN więcej niż konieczne byłoby do spłaty kredytu w PLN.

W wyniku Przeliczenia Bank w tym przykładzie dokonałby wypłaty Klientowi kwoty nadpłaconej w wysokości 50 000 PLN z tytułu różnicy pomiędzy rozliczeniem kredytu w CHF a rozliczeniem kredytu opartego na propozycji Przewodniczącego KNF tj. PLN + Wibor 3M (tj. 350 000 PLN - 300 000 PLN) - kwota ta stanowi właśnie „Zwrot”.

Jednocześnie w wyniku negocjacji warunków Ugody, Bank może dokonać wypłaty dodatkowych świadczeń, przewyższającą wartość „Zwrotu” wynikającą z Przeliczenia. Pomimo bowiem dokonanego „Zwrotu”, kwota wpłacona przez Klienta tytułem spłaty kredytu nadal byłaby wyższa od kwoty mu wypłaconej o 100 000 PLN i to właśnie ta kwota stanowi przestrzeń do negocjacji z Klientem w aspekcie zwrotu jako „Kwota Dodatkowa”.

Te dodatkowe świadczenia nie wynikają już bezpośrednio z mechanizmu Przeliczenia waluty kredytu na zasadach wynikających z propozycji Przewodniczącego KNF, ale są elementem dodatkowych uzgodnień i ustępstw poczynionych pomiędzy stronami w ramach Ugody.

Przy założeniu uzgodnienia z Klientem wypłaty Kwoty Dodatkowej w wysokości 30 000 PLN, uzupełniając o nią analizowany powyżej przykład, Klient otrzyma od Banku następujące świadczenia:

• 50 000 PLN tytułem „Zwrotu” wynikającego z Przeliczenia,
• 30 000 PLN tytułem wypłaty „Kwoty Dodatkowej”

Ponad powyższe świadczenia, Klienci podczas negocjacji wskazują, że w przypadku wygranej przez nich sprawy w sporze sądowym, otrzymaliby również inne świadczenie, tj. odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie dochodzonego roszczenia.

W związku z powyższym domagają się czynienia na ich rzecz kolejnych ustępstw, tj. spełnienia kolejnych roszczeń dochodzonych przez nich w sporze sądowym - odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie kwot będących przedmiotem sporu sądowego.

Jak zostało to wskazane w treści Wniosku, Bank przewiduje, że wypłacane odsetki ustawowe nie będą odrębną pozycją w treści Ugody. Bank przewiduje, że wartość skalkulowanych na powyższych zasadach odsetek będzie ujmowana w wartości „Kwoty Dodatkowej”, a zatem „Kwota dodatkowa” może obejmować w swym zakresie:

• świadczenie, które mieści się w kwocie środków pieniężnych uprzednio spłaconych przez Klientów (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), będące świadczeniem ponad „Zwrot” opisany powyżej,
• wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie kwot będących przedmiotem sporu sądowego, liczonych zgodnie z art. 481 § 1 w zw. art. 455 Kodeksu cywilnego.

W niektórych przypadkach mogą wystąpić zatem sytuacje, gdzie ze względu na wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie kwot będących przedmiotem sporu sądowego, liczonych zgodnie z art. 481 § 1 w zw. art. 455 Kodeksu cywilnego, Bank dokonując wypłat w ramach „Zwrotu” i Kwoty Dodatkowej, wypłaci Klientowi kwotę większą, niż ten wpłacił do Banku ponad wpłaty stanowiące zwrot otrzymanego kapitału.

Należy jednak zaznaczyć, że dokonywane przez Bank na rzecz Klienta świadczenia w części przekraczającej kwotę wpłaconą do Banku ponad wpłaty stanowiące zwrot otrzymanego przez Klienta kapitału, będą wynikały właśnie z dokonywania wypłat odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie kwot będących przedmiotem sporu sądowego, liczonych zgodnie z art. 481 §1 w zw. art. 455 Kodeksu cywilnego.

Jednocześnie Bank posiada/będzie posiadał informacje i kalkulacje, które umożliwiają mu dokładne ustalenie kwot wpłaconych w trakcie trwania umowy przez Klienta, wartość wpłat przekraczających wpłaty z tytułu zwrotu kapitału, wartość „Zwrotu” wynikającego z Przeliczenia, a także wartości odsetek ujmowanych w wypłacanej Klientowi „Kwocie Dodatkowej”. Tym samym, Bank będzie posiadał informacje, jaka część Kwoty Dodatkowej stanowi element zwrotu uprzednich wpłat Klienta, a jaka stanowi równowartość odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności dochodzonej przez sądem.

Bank wypłaca Klientom odsetki, które naliczane są od wartości zgłaszanych przez Klientów wobec Banku roszczeń o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz Banku na podstawie umów kredytowych, a które to roszczenia są przedmiotem sporu sądowego toczącego się między Klientem a Bankiem.

W ramach negocjacji warunków Ugody Klienci domagają się także dodatkowych świadczeń, które mogliby uzyskać w sądzie w przypadku zakończenia sporu wyrokiem, a nie Ugodą. Tymi świadczeniami są m.in. będące przedmiotem niniejszego wniosku odsetki, szczegółowo opisane w pkt. 2, liczone od wartości dochodzonego roszczenia, które Klienci otrzymaliby w przypadku uznania pozwu przez sąd. Przedmiotowe odsetki Klienci otrzymują od Banku jako przedmiot jednego z czynionych względem nich ustępstwa.

W ramach zawieranej z Klientem Ugody, która jest następstwem toczącego się między Bankiem, Klientem sporu sądowego, Bank oraz Klient dokonują wobec siebie wzajemnych ustępstw, w ramach których Klient dobrowolnie godzi się na odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku w zamian za zmianę kształtu stosunku cywilnoprawnego łączącego strony umowy kredytu, w zakresie zobowiązań Klienta oraz odpowiadających im praw Banku.

Jednocześnie Bank potwierdza realizację na rzecz Klienta części roszczenia dochodzonego na drodze sądowej, bez oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu przez sąd.

Zawierane Ugody w swej istocie realizują cel, jakim jest przede wszystkim uchylenie niepewności co do rozstrzygnięcia, zaistniałego między Bankiem a Klientami, sporu obejmującego zawartą umowę kredytu, a także co do terminu pojawienia się takiego rozstrzygnięcia, jego uprawomocnienia oraz skutecznego wyegzekwowania.

W konsekwencji świadczenie, którego Klienci domagają się w ramach negocjacji warunków Ugody i które otrzymują na skutek zawarcia takiej Ugody stanowi element roszczenia dochodzonego przez nich przed sądem i jest przedmiotem ustępstwa, które Bank czyni względem Klienta. Nie jest to zatem rekompensata za odstąpienie od dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, ale wypełnienie istotnego postanowienia Ugody, która co do zasady powinna wskazywać jakie ustępstwa czynią sobie strony w zakresie istniejącego pomiędzy nimi stosunku prawnego.

Wypłacone odsetki będą odsetkami za opóźnienie w zapłacie (zwrocie) całej kwoty, jakiej Klient domaga się od Banku w ramach toczącego się sporu sądowego. Jeżeli Klient wstępuje na drogę sądową z Bankiem, to podważa ważność zawartych umów, a tym samym kwestionuje swój obowiązek uiszczenia rat kapitałowo odsetkowych i innych należności na rzecz Banku (np. prowizji za inspekcję nieruchomości). W konsekwencji domaga się od Banku zwrotu określonej kwoty, która przede wszystkim dotyczy wszystkich świadczeń wpłaconych przez niego na rzecz Banku w toku realizacji umowy. Tym samym wypłacone Klientowi odsetki będą odsetkami za opóźnienie w zwrocie wpłaconych niesłusznie - tj. w oparciu o uznawane przez Klienta za nieważne postanowienia umowne, czy uznawaną przez Klienta za nieważną umowę - rat kapitałowo - odsetkowych oraz innych należności.

Pytania

1.  Czy wypłacane w związku z zawieranymi Ugodami odsetki ustawowe ustalane i wypłacane według zasad opisanych w stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego, korzystają ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF, a tym samym na Wnioskodawcy dokonującym ich wypłaty nie ciążą obowiązki informacyjne, o których mowa w art. 42a ust. 1 UPDOF?

2.  W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie oznaczone nr 1, czy wskazanie w Ugodzie, że wypłacane świadczenie stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość powoduje, że wypłacane na rzecz Klienta odsetki ustawowe za opóźnienie, opisane w stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

Na mocy art. 9 ust. 1 UPDO:

Ogólne pojęcie przychodu ustawodawca zdefiniował w art. 11 ust. 1 UPDOF wskazując, że:

Katalog źródeł przychodu, do których kwalifikuje się przychody danego rodzaju został wymieniony w art. 10 ust. 1 UPDOF, zgodnie z którym źródłem przychodów są m.in. wskazane w pkt 9 inne źródła.

Te z kolei zostały zdefiniowane w art. 20 ust. 1 UPDOF:

Katalog przychodów zaliczanych do innych źródeł nie stanowi katalogu zamkniętego, zawiera bowiem jedynie przykładowe wskazanie przychodów zaliczanych do tego źródła, o czym świadczy użycie słowa „w szczególności”. Wobec tego przychodem z innych źródeł będzie dla podatnika każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne, czy częściowo odpłatne.

Na podmiotach dokonujących świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 UPDOF, który wskazuje, że:

Na potrzeby oceny opisanego stanu faktycznego/opisu zdarzenia przyszłego istotny jest także art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF, który wskazuje, że:

Z przepisu tego wynika, że zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Zgodnie z art. 917 KC:

Cytowana powyżej definicja pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne ugody:

a)  ugoda może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku;

b)  celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu;

c)  strony ugody dążą do osiągnięcia tego celu przez wzajemne ustępstwa (w literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy podmiot rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.).

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Ugodę zalicza się do kategorii umów ustalających i następczych, tj. mających na celu nadanie już istniejącemu stosunkowi prawnemu cechy pewności i bezsporności. Ugoda może zmierzać do potwierdzenia treści już istniejącego stosunku prawnego, jak i zmieniać bądź rozwiązywać ten stosunek. [K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022).

Takie stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 4 lutego 2004 r. sygn. akt I CK 178/03, w którym Sąd wskazał, że:

Przenosząc przytoczone przepisy na analizowany stan faktyczny/opis zdarzenia przyszłego należy w pierwszej kolejności wskazać, że odsetki spełniające wymienione przesłanki mogą korzystać ze zwolnienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF, także w sytuacji, gdy są ustalane i przyznawane na mocy ugody.

Potwierdzają to także organy podatkowe, np. w interpretacji z 3 grudnia 2024 r. sygn. 0115-KDIT1.4011.656.2024.1.JG, z 16 września 2025 r. sygn. 0113-KDWPT.4011.178.2025.2.ASZ, czy z 20 października 2025 r. sygn. 0115-KDIT1.4011.672.2025.2.MN.

W analizowanym stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego Bank również dokonuje wypłaty świadczenia stanowiącego w swej istocie odsetki od nieterminowej wypłaty należności. Klienci kwestionujący umowy finansowania walutowego hipotecznego domagają się zwrotu wszystkich kwot wpłaconych do Banku w związku z tą umową, a więc zarówno wpłat dokonanych z tytułu uiszczania rat odsetkowych, jak i rat kapitałowych. Klienci w ramach składanych powództw domagają się również odsetek ustawowych za opóźnienie. W wyniku Ugody strony dokonują takiego rozliczenia, które gwarantuje, że Bank otrzyma od Klienta, co najmniej, zwrot wypłacanego mu na początku umowy kapitału. Przeliczenie to jest wynikiem metodyki rekalkulacji udzielonego kredytu w taki sposób, jakby kredyt ten był od początku kredytem udzielonym w PLN. Dlatego też kwoty wypłacane Klientom z tytułu Zwrotu i Kwoty Dodatkowej są niższe, niż wartość dochodzonego przez Klientów roszczenia. Wartość kalkulowanych przez Bank odsetek ustawowych zależna jest jednak od wartości świadczenia dochodzonego przez Klientów i odsetki liczone są od maksymalnie tej kwoty, tj. od kwoty roszczenia Klienta.

Sam mechanizm kalkulacji kwoty odsetek powoduje, że naliczane są one od kwoty, której zwrot nie podlegałby opodatkowaniu - maksymalna kwota odsetek naliczana jest bowiem od roszczenia Klienta, tj. wpłaconych przez niego w trakcie trwania umowy wartości. Sam fakt, że Bank nie dokonuje faktycznej wypłaty tych świadczeń, ale dokonuje przeliczeń uwzgledniających dokonane przez Klienta wpłaty, a także wartość kapitału, którego zwrot powinien otrzymać, nie ma tutaj znaczenia. Dokonywane przez Bank rozliczenie jest w swym zakresie podobne do rozliczenia na zasadzie teorii salda - tj. w wyniku przeliczeń w ramach Ugody porównywana jest wartość wpłat Klienta, ale też wartość kapitału kredytu, który Klient otrzymał. Wynik tego porównania rodzi warunki rozliczenia zmiany waluty umowy.

Podobnie na kwalifikację odsetek nie wpływa brak odrębnego ich określenia w Ugodzie. Na gruncie prawa podatkowego kluczowe znaczenie ma bowiem treści czynności prawnej, co wynika z art. 199a §1 Ordynacji podatkowej, który wskazuje, że organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.

Także w ujęciu prawnym wypłacane świadczenie stanowi odsetki do nieterminowej wypłaty należności. Warunki istotne dla ich kalkulacji ustalane są w oparciu o przepisy art. 481 § 1 w zw. art. 455 Kodeksu cywilnego. Przepis te wskazują, że odsetki powinny być naliczane od żądanego świadczenia, którym tutaj jest świadczenie dochodzone przez Klienta przed sądem.

W analizowanej sytuacji zamiarem stron jest zawarcie Ugody zbliżonej w swych warunkach do warunków, jakie zostałyby ustalone w ewentualnym wyroku kończącym spór miedzy stronami. Jednym z elementów tego wyroku byłyby odsetki naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, której rozliczenia strony zamierzają dokonać również na mocy Ugody - Klient jest świadomy, że takie odsetki może otrzymać, a Bank, że może być zobowiązany do ich wypłaty.

Dlatego strony Ugody negocjując jej warunki uwzględniają ich wartość w negocjacjach, a następnie czyniąc wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego, uwzględniają je w kwotach dokonywanego wzajemnie rozliczenia - treść czynności prawnej przewiduje ich wystąpienie. Co więcej, odsetki nie zmieniają swojego charakteru jedynie przez to, że nie zostały wyodrębnione w Ugodzie, ale ujęte w wypłacanej Kwocie Dodatkowej.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do konkluzji, w których to samo świadczenie, tj. odsetki naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, byłoby inaczej opodatkowane tylko dlatego, że zostały inaczej nazwane w wyroku, czy innych podobnych ugodach.

Podkreślenia wymaga także, że Bank posiada informacje i kalkulacje, które umożliwiają mu dokładne ustalenie kwot wpłaconych w trakcie trwania umowy przez Klienta, wartość wpłat przekraczających wpłaty z tytułu zwrotu kapitału, wartość Zwrotu wynikającego z przeliczenia, a także wartości odsetek ujmowanych w wypłacanej Klientowi Kwocie Dodatkowej.

Tym samym, Bank będzie posiadał informacje, jaka część Kwoty Dodatkowej stanowi element zwrotu uprzednich wpłat Klienta, a jaka stanowi odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności.

Ad. 2

W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie oznaczone nr 1, wskazanie w Ugodzie, że wypłacane świadczenie stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość powoduje, że wypłacane na rzecz Klienta odsetki ustawowe za opóźnienie, opisane w stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF.

Pytanie oznaczone nr 2 stanowi uzupełnienie zagadnienia objętego pytaniem nr 1 i zmierza do wyjaśnienia, czy w przypadku uznania przez Organ, że dla zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotny jest sposób określenia świadczenia w treści Ugody, tj. wyraźne wskazanie, iż część wypłacanej kwoty stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość, wpływa na możliwość zastosowania tego zwolnienia.

W ocenie Banku okoliczność, czy odsetki ustawowe za opóźnienie zostały wyodrębnione w treści Ugody, co do zasady nie powinna mieć znaczenia dla możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF. O charakterze danego świadczenia powinna bowiem decydować jego rzeczywista natura prawna, a nie wyłącznie sposób jego opisania przez strony w zawieranej Ugodzie.

Jednocześnie, mając na uwadze możliwość odmiennej oceny przedstawionego zagadnienia przez Organ, Bank powziął wątpliwość, czy jednoznaczne wskazanie w treści Ugody, że określona część wypłacanego Klientowi świadczenia stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość, mogłoby mieć znaczenie dla oceny możliwości zastosowania przedmiotowego zwolnienia.

Zdaniem Banku, jeżeli Organ uzna, że sposób określenia świadczenia w Ugodzie ma znaczenie dla oceny skutków podatkowych wypłaty, to wyraźne wyodrębnienie odsetek ustawowych za opóźnienie w treści Ugody przemawia za uznaniem, że świadczenie to korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF.

Takie ukształtowanie postanowień Ugody jednoznacznie identyfikowałoby charakter prawny części wypłacanego świadczenia oraz wskazywałoby, że stanowi ona odsetki ustawowe za opóźnienie albo ich równowartość. Wyodrębnienie tej kwoty w treści Ugody zwiększałoby przejrzystość rozliczeń pomiędzy stronami oraz eliminowałoby ewentualne wątpliwości co do charakteru prawnego wypłacanego świadczenia.

Ponadto wskazanie wprost w Ugodzie, że określona część świadczenia stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie, odzwierciedlałoby zakres wzajemnych ustępstw stron dokonywanych w ramach zawieranej Ugody. Klient otrzymywałby jednoznaczną informację o źródle tej części świadczenia, przyczynach jej wypłaty oraz podstawie jej ustalenia. Treść Ugody wskazywałaby zatem w sposób bezpośredni, że wypłacana kwota stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie należne w związku z roszczeniami dochodzonymi przez Klienta.

W konsekwencji, w przypadku uznania przez Organ, że dla zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b UPDOF znaczenie ma sposób określenia świadczenia w Ugodzie, Bank stoi na stanowisku, że jednoznaczne wskazanie w jej treści, iż określona część wypłacanego świadczenia stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie (opisane w stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego) lub ich równowartość, powinno skutkować objęciem tej części świadczenia zwolnieniem przewidzianym w powołanym przepisie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Obowiązki płatnika

Zasadą jest, że obowiązek prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania, obliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ciąży na podatnikach. Niemniej jednak, w odniesieniu do licznych sytuacji zasada ta została wyłączona przez ustawodawcę, poprzez nałożenie obowiązków płatnika na podmioty wypłacające podatnikowi (stawiające do dyspozycji podatnika) należności stanowiące jego dochody (przychody).

Zgodnie z art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Z uwagi na powyższe, na płatniku ciążą trzy podstawowe obowiązki podatkowe, tj.:

1) obliczenie,

2) pobranie,

3) wpłacenie

- podatku, zaliczki lub raty.

Na podmiotach dokonujących świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Mając na względzie dyspozycję powyższego artykułu należy zatem przyjąć, że osoba prawna nie jest zobowiązana do sporządzenia oraz przesłania podatnikowi i urzędowi skarbowemu informacji PIT-8C lub PIT-11 przy założeniu, że zostaną łącznie spełnione następujące warunki:

• płatnik dokonuje wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT,
• dokonywana płatność stanowi dochód (przychód) wymieniony w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c ustawy o PIT lub dochód, od którego, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przedstawili Państwo informacje, z których wynika, że:

1.  udzielają Państwo kredytów i pożyczek, w tym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych;

2.  w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi, jak również możliwością wytoczenia dalszych pozwów przez Klientów, proponują Państwo Klientom ugody, w których dokonują Państwo przekształcenia waluty umowy na polski złoty;

3.  na mocy ugód mogą Państwo dokonywać m.in. zwrotu wpłaconych przez Klienta kwot, wypłaty kwoty dodatkowej, jak również wypłaty odsetek.

Powzięli Państwo wątpliwość, czy odsetki te będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania, a co za tym idzie, czy po Państwa stronie powstaną obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Państwa obowiązki z tytułu wypłaty odsetek

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Aby ustalić, czy odsetki wypłacane przez Państwa podlegają zwolnieniu z opodatkowania, należy ustalić, czy świadczenia, od których te odsetki są naliczane, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 410 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Natomiast art. 405 ww. ustawy wskazuje, że:

Do świadczeń nienależnych stosuje się powyższe przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Przepisy te stanowią w szczególności o obowiązku nienależnie uzyskanego świadczenia jako bezpodstawnej korzyści majątkowej.

W wyroku z 7 grudnia 2023 r. (sygn. C-140/22) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy sądy muszą wyłączyć stosowanie nieuczciwych warunków umownych, aby nie miały one wiążącego wpływu na konsumenta, jeśli ten nie wyrazi na nie zgody (tak jak wcześniej stwierdzono w wyroku z 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria i Bankia, C-70/17 i C-179/17).

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepisy dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:

Podobnie, w wyroku Sądu Najwyższego z 21 marca 2024 r. (sygnatura akt: II CSKP 181/23) jednoznacznie wskazano, że:

Upraszczając stanowisko wyrażone w powyższych orzeczeniach: uznanie umowy kredytowej za nieważną nie wymaga składania przez konsumenta dodatkowych oświadczeń w ramach postępowania sądowego.

Skoro zatem dla stwierdzenia nieważności umowy kredytowej nie jest wymagane składanie dodatkowych, formalnych oświadczeń, to brak jest podstaw do wywodzenia, aby takie dodatkowe oświadczenia mogły wywierać wpływ na ustalenie daty, od której konsumentowi należne są odsetki.

Należy jednakże podkreślić, że czym innym jest stwierdzenie nieważności umowy kredytu, a czym innym zawarcie ugody powodującej zmianę kształtu stosunku cywilnoprawnego łączącego strony umowy kredytowej.

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Jak wynika z opisu sprawy, podjęli Państwo decyzję o wdrożeniu procesu ugodowego.

W ugodach dokonują Państwo przekształcenia waluty umowy na polski złoty i na mocy ugód mogą Państwo dokonywać m.in. zwrotu wpłaconych przez Klienta kwot, wypłaty kwoty dodatkowej. Z przedstawionych przez Państwa informacji wynika, że świadczenia wypłacane na rzecz klienta, nazwane odpowiednio „Zwrotem” i „Kwotą Dodatkową”, mają charakter od siebie odmienny.

Świadczenia nazywane „Zwrotem” są bowiem zwrotem środków pieniężnych, które zawsze mieszczą się w kwocie uprzednio spłaconej przez Klientów (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie (dalej: Przeliczenie) stały się Bankowi nienależne.

„Kwota Dodatkowa” zaś, w zakresie nieobejmującym odsetek za opóźnienie żądanych w pozwie przez Klienta, to świadczenie które także mieści się w kwocie środków pieniężnych uprzednio spłaconych przez Klientów (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), jednak nie obejmuje swym zakresem zwrotu kwoty, która po dokonaniu przeliczenia, o którym mowa w poprzednim akapicie, stała się Bankowi nienależna.

Z powyższego wynika zatem, że zarówno wysokość świadczenia nazwanego „Zwrotem”, jak i wysokość świadczenia nazwanego „Kwotą dodatkową” mieści się w kwocie, jaką Klient wpłacał tytułem spłaty kredytu.

A zatem, skoro - jak wskazali Państwo w opisie okoliczności faktycznych sprawy - „Zwroty” i „Kwoty dodatkowe” uzgadniane w Państwa ugodach z Klientami mieszczą się w kwotach uprzednio przez Nich wpłaconych – to nie stanowią dla Klientów przysporzenia majątkowego i tym samym nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego przez Państwa opisu wynika jednakże, że wypłacane przez Państwa odsetki będą odsetkami za opóźnienie w zapłacie (zwrocie) całej kwoty, jakiej Klient domaga się od Państwa w ramach toczącego się sporu sądowego.

Przechodząc zatem do kwestii odsetek wskazuję, że pod pojęciem odsetek rozumie się tradycyjnie wynagrodzenie za korzystanie przez pewien czas z cudzego kapitału lub też za opóźnienie w zapłacie wymagalnej już sumy pieniężnej (por. T. Dybowski, A. Pyrzyńska, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, 2013 r., s. 273).

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu:

Wskazuję, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z opisu sprawy wynika, że w postępowaniu sądowym kredytobiorcy dochodzą wobec Państwa zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty stanowiącej przedmiot sporu sądowego i takie odsetki będą przez Państwa wypłacane, tj. odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie (zwrocie) całej kwoty, jakiej Klient domaga się od Państwa w ramach toczącego się postępowania sądowego, a nie od kwot, które faktycznie Państwo Klientowi wypłacą.

Biorąc pod uwagę powyższe, skoro odsetki naliczają Państwo od całej kwoty, jakiej domaga się Klient w toku postępowania sądowego, a nie od neutralnie podatkowo zwrotu stanowiącego „zwrot” lub „kwotę dodatkową”, które faktycznie Państwo Klientowi zwracają, to nie można uznać że wypłacają Państwo odsetki od kwoty świadczenia nienależnego. Zatem ustalone w ugodzie „odsetki” nie są odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności. Nie są to odsetki ustawowe od kwoty stanowiącej faktyczną wypłatę. Wartość ta została przez strony ugody ustalona w oparciu o zawarte w pozwach żądania w zakresie odsetek ustawowych od całej kwoty roszczenia dochodzonego przez Klienta przed sądem.

W przypadku wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, które Klienci otrzymaliby w przypadku uznania pozwu przez sąd – ze zwolnienia skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez Bank kwoty „Zwrotu” i „Kwoty Dodatkowej”. Natomiast w pozostałej części, tj. liczonej od roszczenia, którego klient domaga się w pozwie, a którego Państwo faktycznie nie wypłacają, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.

Rozpatrując zatem całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 1, należało je uznać za nieprawidłowe, bowiem skoro wypłacane kwoty „Zwrotu” i „Kwoty Dodatkowej” są niższe niż roszczenia klienta dochodzone pozwem, to tym samym nie sposób uznać, że odsetki liczone od całego roszczenia klienta dochodzonego pozwem są odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności, skoro nie cała należność wynikająca z pozwu zostaje w efekcie faktycznie wypłacona.

Ponadto należy zauważyć, że - jak wynika z uzupełnienia - świadczenie, którego Klienci domagają się w ramach negocjacji warunków Ugody i które otrzymują na skutek zawarcia takiej Ugody stanowi element roszczenia dochodzonego przez nich przed sądem i jest przedmiotem ustępstwa, które Bank czyni względem Klienta.

W konsekwencji, z tytułu odsetek naliczonych i wypłaconych od roszczenia, którego klient domaga się w pozwie, a którego Państwo faktycznie nie wypłacają, będą Państwo zobowiązani do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Natomiast z tytułu odsetek naliczonych i wypłaconych od „Zwrotu” i „Kwoty dodatkowej”, nie będą na Państwu ciążyły obowiązki informacyjne, gdyż odsetki w tej części będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do Państwa stanowiska w zakresie pytania Nr 2 wskazuję, że z punktu widzenia konsekwencji podatkowych kluczowe znaczenie ma faktyczny charakter wypłacanych środków a nie jego nazwa, zatem bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozostaje wskazanie w ugodzie, że wypłacane świadczenie stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość, gdyż jak już wyżej wskazano, ze zwolnienia będą korzystać wyłącznie odsetki od naliczone i wypłacone od kwoty faktycznie zwróconej.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 2 również jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.