0114-KDIP3-2.4011.478.2026.4.MN 0111-KDIB2-3.4015.153.2026.6.JKU

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 maja 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni przez okres 16 lat (od 2010 r. do 2026 r.) pozostawała w nieformalnym związku (konkubinacie) z partnerem, z którym prowadziła wspólne gospodarstwo domowe w nieruchomości stanowiącej wyłączną własność partnera.

W trakcie trwania związku Wnioskodawczyni uzyskiwała dochody z pracy zarobkowej, które przeznaczała na wspólne życie, bieżące utrzymanie nieruchomości, zakupy wyposażenia oraz nakłady finansowe i osobiste (praca własna) na majątek partnera.

W związku z zakończeniem związku, strony zamierzają zawrzeć pisemną ugodę w przedmiocie rozliczenia tych nakładów.

Na mocy ugody partner zobowiąże się do wypłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 60.000,00 zł tytułem zwrotu poniesionych przez nią przez lata wydatków i nakładów na jego majątek. Kwota ta została ustalona przez strony polubownie i została uznana przez partnera za wkład Wnioskodawczyni w majątek partnera oraz oszczędności jakie partner poczynił w swoim majątku dzięki finansowemu wsparciu Wnioskodawczyni. Wypłata ta nie ma charakteru darowizny, lecz jest formą wyrównania uszczuplenia majątkowego Wnioskodawczyni.

Pytanie

Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię kwoty 60.000,00 zł tytułem zwrotu nakładów i rozliczenia konkubinatu na podstawie pisemnej ugody będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) lub podatkiem od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni, planowana wpłata kwoty 60.000,00 zł nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym (PIT) ani podatkiem od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści.

W orzecznictwie sądowym (np. wyrok SN z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt V CSK 198/16) przyjmuje się, że rozliczenia między byłymi konkubentami należy dokonywać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Otrzymana kwota stanowi jedynie zwrot kapitału, który Wnioskodawczyni zainwestowała w majątek partnera w ciągu 16 lat. Nie jest to realne wzbogacenie, a jedynie odzyskanie równowartości wcześniej poniesionych kosztów.

Skoro kwota ta nie jest darem (darowizną), lecz spłatą długu/rozliczeniem nakładów, nie spełnia definicji przychodu w rozumieniu ustawy o PIT ani przedmiotu opodatkowania w ustawie o podatku od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika, że:

Źródła przychodów

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów są „inne źródła”.

Definicja ta, dla potrzeb opodatkowania dochodów uzyskiwanych z innych źródeł została uzupełniona w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - o przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych kosztów.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15 oraz w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2076/15 stwierdził, że:

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:

1.  pozostawała Pani w nieformalnym związku (konkubinacie) z partnerem;

2.  ponosiła Pani wydatki związane z bieżącym utrzymaniem nieruchomości partnera, zakupem wyposażenia oraz ponosiła Pani nakłady finansowe i osobiste (praca własna) na majątek partnera;

3.  w związku z zakończeniem Pani związku z partnerem zamierza Pani zawrzeć pisemną ugodę dotyczącą rozliczenia poniesionych przez Panią nakładów.

Powzięła Pani wątpliwość, czy kwota zwrotu tytułem poniesionych przez Panią wydatków będzie stanowiła dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu.

Zwrot nakładów

Kwestia zwrotu ponoszonych nakładów została ujęta w przepisach ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 1071; dalej: Kodeks cywilny).

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego:

Z zacytowanego przepisu wynikają trzy podstawowe przesłanki powstania roszczenia o zwrot wzbogacenia, a mianowicie wymaga się, aby:

1) doszło do wzbogacenia majątku jednej osoby, uzyskanego kosztem majątku innej osoby,

2) wzbogacenie i zubożenie pozostawały ze sobą w związku w tym rozumieniu, że wzbogacenie jest wynikiem zubożenia, a zatem by miały wspólne źródło oraz

3) aby wzbogacenie nastąpiło bez podstawy prawnej.

Zgodnie z art. 410 § 1 i § 2 tego Kodeksu:

Jak wskazuje się powszechnie w doktrynie prawa cywilnego, roszczenie zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest na gruncie Kodeksu cywilnego powszechnie akceptowanym mechanizmem rozliczeń między konkubentami (por. J. Ciszewski. P. Nazaruk (red). „Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany”, 2022).

Jak wskazano przykładowo w Wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. akt V ACa 724/17:

Bezsporne jest to, że z uwagi na ponoszenie przez Panią nakładów na mieszkanie Pani partnera - Pani partner się wzbogacił.

Jednocześnie mając na względzie ugodę w sprawie poniesionych nakładów, dojdzie do skonkretyzowania się Pani wierzytelności względem Konkubenta. W treści ugody Pani partner zobowiązuje się do zwrotu na Pani rzecz kwoty 60.000,00 zł tytułem zwrotu poniesionych przez Panią wydatków i nakładów na jego osobisty majątek.

Tego rodzaju świadczenie nie skutkuje jakimkolwiek przysporzeniem majątkowym, gdyż ma charakter zwrotny.

Taka kwalifikacja zwrotu korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia znajduje również potwierdzenie na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych.

Jak wskazał przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15:

Zatem zwrot poniesionych nakładów jest formą rozliczenia pomiędzy dwiema stronami.

Pani skutki podatkowe z tytułu rozliczenia nakładów

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że kwota pieniężna, którą ma Pani otrzymać od byłego partnera na podstawie pisemnej ugody tytułem zwrotu nakładów poniesionych przez Panią na jego nieruchomość, nie stanowi dla Pani przysporzenia majątkowego. Tym samym nie spowoduje u Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w podatku dochodowym od osób fizycznych jest więc prawidłowe.

Przechodząc na grunt podatku od spadków i darowizn należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Wśród tych tytułów znajduje się darowizna, do której się Pani odwołuje we wniosku.

Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że przez okres 16 lat pozostawała Pani w nieformalnym związku z partnerem, z którym prowadziła Pani wspólne gospodarstwo domowe w nieruchomości stanowiącej jego wyłączną własność. W trakcie trwania związku uzyskiwała Pani dochody z pracy zarobkowej, które przeznaczała Pani na wspólne życie, bieżące utrzymanie nieruchomości, zakupy wyposażenia oraz nakłady finansowe i osobiste (praca własna) na majątek partnera. W związku z zakończeniem związku, strony zamierzają zawrzeć pisemną ugodę w przedmiocie rozliczenia tych nakładów. Na mocy ugody partner zobowiąże się do wypłaty na Pani rzecz kwoty 60.000,00 zł tytułem zwrotu poniesionych przez Panią przez lata wydatków i nakładów na jego majątek. Kwota ta została ustalona przez strony polubownie i została uznana przez partnera za Pani wkład w jego majątek oraz oszczędności jakie partner poczynił w swoim majątku dzięki Pani finansowemu wsparciu. Wypłata ta nie ma charakteru darowizny, lecz jest formą wyrównania Pani uszczuplenia majątkowego.

Pani zdaniem, otrzymanie środków nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Aby ocenić Pani stanowisko należy zbadać, czy nabycie środków pieniężnych od byłego partnera na podstawie porozumienia wpisuje się w któryś z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Opisane przez Panią nabycie środków pieniężnych jako świadczenie bezzwrotne należy przeanalizować pod kątem darowizny, do której odwołuje się Pani we wniosku. Jako że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna to czynność, której skutkiem darczyńca dokonuje przysporzenia majątkowego na rzecz obdarowanego, nie otrzymując za to ekwiwalentu gospodarczego dokonanej czynności. (J. Jezioro, w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, 2021, art. 888, Nb 1).

Podsumowując, darowizna nakłada na darczyńcę obowiązek spełnienia świadczenia polegającego na nieodpłatnym przysporzeniu obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Zawarcie darowizny wymaga, by w jej rezultacie (na skutek spełnienia świadczenia przez darczyńcę) majątek obdarowanego został powiększony. Zasadniczo chodzi tutaj o taką wartość przysporzenia, o jaką równocześnie zostaje uszczuplony majątek darczyńcy.

Skoro więc podstawą otrzymania przez Panią środków będzie ugoda o rozliczenie nakładów i otrzymane przez Panią środki w istocie będą stanowiły zwrot Pani wkładu materialnego i niematerialnego w Państwa nieformalny związek, to nie jest to świadczenie nieodpłatne, które mogłoby podlegać podatkowi od spadków i darowizn. W związku z powyższym, nie będzie ciążył na Pani obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, ponieważ nie otrzyma Pani środków pieniężnych od partnera żadnym z wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn tytułów nieodpłatnego nabycia.

Pani stanowisko w podatku od spadków i darowizn jest więc prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanego przez Panią wyroku sądu wskazuję, że zapadł on w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.