taxmachine.pl

0114-KDIP3-2.4011.459.2026.1.MN

Interpretacja indywidualna2026-06-15Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe wynikających z dwóch ugód - zwrot nadpłaty i wypłata kwoty dodatkowej oraz zwrot kosztów procesu.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

15 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A.

(…)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.B.

(…)

Opis stanu faktycznego

Na potrzeby niniejszego wniosku oraz wielość podmiotów oraz przedmiotów występujących w danej sprawie Wnioskodawca przyjął następujące ich oznaczenie:

a. A.A. dalej nazwany „Wnioskodawcą”;

b. B.B., dalej nazwana „Zainteresowaną”;

c. (…) Bank (…). z siedzibą w (…) przy ul. (…) spółka zarejestrowana w Rejestrze przedsiębiorców pod numerem KRS: (…), I Oddział w (…), dalej nazwana „Bank 1”;

d. (…) Bank (…) z siedzibą w (…), KRS: (…), dalej nazwany „Bank 2”;

e. Umowa kredytu NR (…) – kredyt mieszkaniowy (…) – zawarta 13 lipca 2006 roku, dalej nazwana „Umowa kredytu 1”, kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;

f. Umowa kredytu nr (…) – kredyt mieszkaniowy (…) - zawarta 3 stycznia 2007, dalej nazwana „Umowa Kredytu 2”, kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;

g. Nieruchomość lokalu mieszkalnego nr (…), o powierzchni użytkowej 113,90 m2, usytuowana na 3 kondygnacji budynku nr (…), położonego w (…) w dzielnicy (…) przy (…), do którego przynależy komórka lokatorka nr (…) o powierzchni 6,7 m2, dla którego Sąd Rejonowy dla (…) VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (…), wraz z wiązanym z nim udziałem wynoszącym 976/100000 w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, nazwana dalej „Nieruchomość 1”;

h. Nieruchomość, stanowiąca działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym (…), o obszarze 1,7682 ha, z obrębu (…), położona w (…), w dzielnicy (…), przy ulicy (…), oznaczona numerami porządkowymi (…) i (…), dla którego Sąd Rejonowy dla (…) VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (…) wraz z ustanowieniem odrębnej własności dla lokalu (…) o powierzchni użytkowej wynoszącej 97,54 m2 i przynależnym pomieszczeniem gospodarczym oznaczonym numerem (…), usytuowanym na II kondygnacji naziemnej budynku o powierzchni użytkowej 4,83 m2, udziałem wynoszącym 59456496/30394716000 części współwłasności części wspólnych budynku oraz w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na której usytuowany jest ten budynek, udział wynoszący 1/59 części stanowiących odrębną własność garażu wielostanowiskowego nr (…), usytuowanym na kondygnacji podziemnej budynku -1 przy ulicy (…) w (…), wraz ze związanym udziałem 1425832/30394716000 części we współwłasności części wspólnych budynku wraz z prawem użytkowania wieczystego działki gruntu na której usytuowany jest ten budynek, dalej nazwana „Nieruchomość 2”;

i. Ugoda pozasądowa do Umowy kredytu 2 zawarta 18 lutego 2025 roku między Wnioskodawcą i Zainteresowaną, a Bankiem 2, dalej nazwana „Ugoda 1”;

j. Ugoda pozasądowa do Umowy kredytu 1 zawarta w dniu 29 maja 2025 roku między Wnioskodawcą wraz z Zainteresowaną, a Bankiem 2, dalej nazwana „Ugoda 2”.

Stan faktyczny dotyczący Umowy kredytu 1

Wnioskodawca oraz Zainteresowana 13 lipca 2006 roku zawarli z Bankiem 1, którego następcą prawnym jest Bank 2 Umowę kredytu 1 na podstawie, której Bank 1 udzielił im kredytu przeznaczonego na własne cele mieszkaniowe w postaci finansowania przedpłat na poczet nabycia Nieruchomości 2, z zamkniętą spłatą w malejących ratach kapitałowych, udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 227.592,21 CHF (słownie CHF dwieście dwadzieścia siedem tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt dwa i 21/100). Kredyt został oprocentowany w zmiennej stopie procentowej, która w przypadku uruchamiania środków w dniu podpisania umowy wynosiła 2,42% p.a. w stosunku rocznym, stanowiącej sumę odpowiedniej stopy bazowej, powiększanej o marże banku wynoszącej w dniu udzielania kredytu 0,9% p.a. Kredyt został zabezpieczony:

a. hipoteką kaucyjną w wysokości 880.500 zł (słownie osiemset osiemdziesiąt tysięcy pięćset złotych),

b. cesją na rzecz Banku praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, potwierdzoną przez ubezpieczyciela,

c. wekslem własnym in blanco z klauzulą bez protestu wraz z deklaracją wekslową,

d. zabezpieczaniem przejściowym w postaci kaucji w USD w wysokości 218.200 USD (słownie dwieście osiemnaście tysięcy dwieście dolarów),

e. zabezpieczeniem dodatkowym w postaci ubezpieczenia na życie NNW w (…) B.B. na rzecz Banku,

f. przejściowym zabezpieczeniem w postaci cesji na rzecz Banku wierzytelności z umowy przedwstępnej z deweloperem.

Kredyt zgodnie z postanowieniami umowy miał zostać spłacony najpóźniej do dnia 12 kwietnia 2026 roku. Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną odpowiadali solidarnie za spłatę niniejszego kredytu.

Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną 1 października 2009 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr (…) nabyli własność zabudowanej Nieruchomości 2. Wnioskodawcy ustanowili hipotekę kaucyjną do kwoty najwyższej 880.500,00 zł na rzecz Banku 1, tytułem zabezpieczania spłaty kredytu i innych kosztów związanych z jego udziałem wykorzystaniem i spłatą, pod warunkiem założenia odrębnej księgi wieczystej dla przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Strony oświadczyły przy tym, że wydanie opisanego aktu lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym pomieszczeniem gospodarczym do współdzielenia, jak i również udziały w lokalu użytkowym do współposiadania i korzystania już nastąpiło.

Spłaty rat kredytowo-odsetkowych na podstawie Umowy kredytu 1 były dokonywane od 28 lipca 2006 roku do 16 lutego 2015 roku. Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną dokonywali spłat w walucie PLN od 28 lutego 2006 do 28 maja 2013 roku, a następnie w walucie CHF, z wyjątkiem spłaty przypadającej na 30 września 2013, która została dokonana w PLN.

Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną spłacili kredyt w całości, dokonując przedterminowej spłaty kredytu w wysokości 529.570,88 zł w dniu 16 lutego 2015 roku.

Odsetki od kredytu nie były odpisywane w ramach ulgi podatkowej.

Z dokumentów sądowych w sprawie z powództwa Wnioskodawcy i Zainteresowanej przeciwko Bankowi 2 oraz zawartej umowy kredytu wynika, że kwota kredytu w walucie szwajcarskiej wynosiła 227.592,21 CHF, co w przeliczeniu na walutę polską stanowiło kwotę 578.226,00 zł.

Według dokumentów Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej, na poczet spłat kredytu wpłacili oni kwotę 968.780,00 zł, która stanowiła również przedmiot sporu w sprawie o sygn. (…).

Z dokumentów Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej wynika więc, że nadpłata kredytu wyniosła 390.554,00 zł.

19 lutego 2016 r. w akcie notarialnym Rep. A Nr (…) Wnioskodawca i Zainteresowana dokonali zbycia własności Nieruchomości 2, dla której w chwili zbycia prowadzona była KW nr (…). Sprzedaż nieruchomości nastąpiła po upływie 5 lat od jej nabycia.

Nieruchomość 2 nie była wykorzystywana do wykonywania działalności gospodarczej ani przez Wnioskodawcę, ani przez Zainteresowaną.

Stan faktyczny dotyczący Umowy kredytu 2

W wyniku zmian okoliczności życiowych i potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i Zainteresowanej, powstałych na skutek choroby nowotworowej Zainteresowanej, Wnioskodawcy zawarli 3 stycznia 2007 r. Umowę kredytu 2 z Bankiem 1, na podstawie której bank udzielił im kredytu przeznaczonego na własne cele mieszkaniowe w postaci finansowania części kosztów nabycia Nieruchomości 1.

Udzielony Kredyt 2 z zamkniętą spłatą, w malejących ratach kapitałowych, denominowany był w złotych w kwocie stanowiącą równowartość 266.848,54 CHF (słownie CHF dwieście sześćdziesiąt szczęść tysięcy osiemset czterdzieści osiem 54/100). Kredyt został oprocentowany w zmiennej stopie procentowej która w przypadku uruchamiania środków w dniu podpisania umowy wynosiła 3,71% p.a. w stosunku rocznym, stanowiącej sumę odpowiedniej stopy bazowej, powiększanej o marżę banku wynoszącej w dniu udzielania kredytu 1,6% p.a, która została obniżona w okresie kredytowania o 0,8 p.p, z tytułu ustanowienia docelowego zabezpieczenia spłaty. Roczna stopa procentowa dla zadłużenia przeterminowanego na dzień podpisania umowy wynosiła 22% p.a, całkowity koszt udzielenia kredytu wynosił szacunkowo 3.122,52 zł – jako łączna kwota wszystkich kosztów, opłat i prowizji związanych z zawarciem umowy o kredyt.

Kredyt został zabezpieczony:

a. hipoteką kaucyjną w wysokości 904.500,000 zł (słownie: dziewięćset cztery tysiące pięćset złotych),

b. cesją na rzecz Banku praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, potwierdzoną przez ubezpieczyciela,

c. wekslem własnym in blanco z klauzulą bez protestu wraz z deklaracją wekslową,

d. przejściowym zabezpieczeniem w postaci ubezpieczenia kredytu na okres przejściowy do dnia 2 stycznia 2009 roku w (…).

Kredyt zgodnie z postanowieniami umowy miał zostać spłacony najpóźniej do dnia 2 stycznia 2022 roku. Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną solidarnie odpowiadali za spłatę niniejszego kredytu.

Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną 5 stycznia 2007 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr (…) nabyli własność odrębnej Nieruchomości 1.

Wnioskodawcy ustanowili hipotekę kaucyjną do kwoty najwyższej 904.500,00 zł na rzecz Banku, tytułem zabezpieczania spłaty kredytu i innych kosztów związanych z jego udziałem wykorzystaniem i spłatą, stanowiący równowartość 266.848,54 CHF. Strony oświadczyły przy tym, że wydanie opisanego lokalu mieszkalnego zostanie dokonane po otrzymaniu całej umówionej ceny, nie później jednak niż w terminie do 12 stycznia 2007 r.

Spłaty rat kredytowo-odsetkowych na podstawie Umowy kredytu 2 były przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowaną dokonywane od 28 stycznia 2007 roku do 28 października 2020 roku. Przez okres 28 stycznia 2007 roku do 30 września 2013 roku Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną dokonywali spłat w walucie PLN, jednak od 28 października 2013 roku raty kredytowo-odsetkowe były spłacane wyłącznie w walucie CHF.

31 grudnia 2021 roku Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną dokonali spłaty ostatniej raty w kwocie 1.487,33 CHF, która stanowiła równowartość kwoty 6.616,68 zł.

Odsetki od niniejszego kredytu nie były odpisywane w ramach ulgi odsetkowej.

Z dokumentów sądowych w sprawie z powództwa Wnioskodawcy i Zainteresowanej przeciwko Bankowi 2 oraz zawartej umowy kredytowej wynika, że kredyt w walucie szwajcarskiej opiewał na kwotę 266.848,54 CHF, co w przeliczeniu na walutę polską stanowiło kwotę 603.000,00 zł.

Według dokumentów Wnioskodawcy i Zainteresowanej, na poczet spłat kredytu wpłacili kwotę 1.034.468,38 zł, która stanowiła również przedmiot sporu w sprawie o sygn. (…).

Z dokumentów Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej wynika więc, że nadpłata kredytu wyniosła 431.468,38 zł.

Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną 15 stycznia 2026 roku na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (…) sprzedali Nieruchomość 1. Sprzedaż Nieruchomości 2 nastąpiła po upływie okresu 5 lat od jej nabycia.

Nieruchomość 1 nie była wykorzystywana do wykonywania działalności gospodarczej ani przez Wnioskodawcę, ani przez Zainteresowaną.

Stan faktyczny dotyczący zawartej Ugody 1 i Ugody 2

18 lutego 2025 roku Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną zawarli ugodę pozasądową z Bankiem 2 do Umowy kredytu 2 (dalej: Ugoda 1), w związku z zaistniałym sporem dotyczącym skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy kredytu 2, który zawisł w sprawie za sygn. (…) o zapłatę przed Sądem Okręgowym w (…) z powództwa Wnioskodawcy i Zainteresowanej przeciwko Bankowi 2.

Na podstawie niniejszej Ugody 1 Strony potwierdziły, iż Bank 1 wypłacił Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w Umowie, a Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną oświadczyli, że wykorzystali kwotę kredytu na realizację tego celu w postaci finansowania części kosztów nabycia nieruchomości, położonej w (…) przy al. (…) wraz z miejscami postojowymi, dla której urządzona była KW nr (…).

W ugodzie 1 potwierdzono, że 31 grudnia 2021 roku Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną dokonali zgodnie z harmonogramem spłaty swoich zobowiązań z tytułu Umowy kredytu 2, spłacając ostatnią ratę w kwocie 6.616,68 zł.

Na podstawie niniejszej Ugody 1 Bank 2 zwrócił Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej kwotę 85.464,81 zł stanowiącą zwrot z tytułu kapitału w kwocie 85.376,99 zł oraz odsetek w kwocie 87,82 zł, a także wypłacił kwotę dodatkową w wysokości 274.535,19 zł oraz zwrócił koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10.800,00 zł oraz połowę opłaty od pozwu w wysokości 500,00 zł.

Wskazane kwoty zostały przelane przez Bank 2 na rachunek bankowy należący do Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej dnia 21 lutego 2025 roku.

W konsekwencji, kwota w sumie 359.912,18 zł (85.376,99 zł + 274.535,19 zł) otrzymana przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną na skutek zawartej Ugody w całości mieści się w kwocie wpłaconej przez nich do Banku 2 podczas spłat kredytu w miesięcznych ratach.

Natomiast, kwota 10.800,00 zł stanowi zwrot poniesionych kosztów sądowych i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną kosztów obsługi prawnej.

Otrzymana kwota w wysokości 500,00 zł stanowi zwrot za opłatę pozwu sądowego i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną kosztów.

Bank 2 wystawił Wnioskodawcy oraz Zaineresowanej PIT-11 jedynie w związku ze zwróconymi odsetkami w wysokości 43,91 zł x 2, czyli 87,82 zł.

29 maja 2025 roku Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną zawarli ugodę pozasądową z Bankiem 2 do Umowy kredytu 1 (dalej: Ugoda 2), w związku z zaistniałym sporem dotyczącym skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy kredytu 1, który zawisł w sprawie za sygn. (…) o zapłatę przed Sądem Okręgowym w (…), z powództwa Wnioskodawcy i Zainteresowanej przeciwko Bankowi 2 oraz w sprawie za sygn. (…) o zwrot kapitału wypłaconego na podstawie spornej Umowy kredytu 2 z powództwa Banku przeciwko Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej.

W związku z zaistniałym sporem na podstawie niniejszej Ugody 2 Strony potwierdziły, że Bank 1 wypłacił Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w Umowie (cele mieszkaniowe), a Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną oświadczyli, że wykorzystali kwotę kredytu na realizację tego celu w postaci finansowania przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej (…) nieruchomości zlokalizowanej w (…) przy ulicy (…) lokal nr (…) oraz dwóch miejsc garażowych, dla której urządzona została księga wieczysta.

W Ugodzie 2 potwierdzono również, że 16 lutego 2015 roku Wnioskodawca i Zainteresowana dokonali przedterminowej spłaty kredytu w wysokości 529.570,88 zł.

Na podstawie Ugody 2 Bank 2 zwrócił Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej kwotę w wysokości 41.780,65 zł tytułem zwrotu wpłaconego kapitału, wypłacił kwotę dodatkową w wysokości 277.819,35 zł oraz uiścił koszty zastępstwa procesowego poniesionego przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowaną w wysokości 21.600,00 zł oraz połowę opłaty od pozwu w wysokości 500,00 zł.

Niniejsze kwoty zostały przelane przez Bank 2 na rachunek bankowy należący do Wnioskodawcy oraz Zainteresowanej w dniu 5 czerwca 2025 roku.

Łączna kwota 319.600,00 zł (41.780,65 zł + 277.819,35 zł), którą Wnioskodawca i Zainteresowana otrzymali na skutek zawartej Ugody w całości mieści się w kwocie wpłaconej przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną podczas spłat kredytu w miesięcznych ratach.

Natomiast kwota w wysokości 21.600,00 zł stanowi zwrot poniesionych kosztów sądowych i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną kosztów obsługi prawnej, a kwota w wysokości 500,00 zł stanowi zwrot za opłatę pozwu sądowego i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną kosztów.

Pytania

1.  Czy kwoty otrzymane z Banku 2 na podstawie pozasądowych Ugód 1 i 2 przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną, to jest:

a. w przypadku Ugody 1 – kwota 85.464,81 zł tytułem zwrotu kapitału i odsetek oraz kwota dodatkową 274.535,19 zł,

b. w przypadku Ugody 2 – kwota 41.780,65 zł tytułem zwrotu kapitału oraz kwota dodatkową 277.819,35 zł

- stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT?

2.  Czy kwoty otrzymane z Banku 2 przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej, poniesionych przez nich w związku z postępowaniami sądowymi przeciwko Bankowi 2, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

Wnioskodawca i Zainteresowana stoją na stanowisku, że zwróconych kwot, obejmujących:

a. w przypadku Ugody 1 – kwotę 85.464,81 zł tytułem zwrotu kapitału i odsetek oraz kwotę dodatkową 274.535,19 zł,

b. w przypadku Ugody 2 – kwotę 41.780,65 zł tytułem zwrotu kapitału oraz kwotę dodatkową 277.819,35 zł

- nie należy kwalifikować jako przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.

Świadczenia te są elementem rozliczenia nienależnie pobranych rat kredytów mieszkaniowych i służą jedynie restytucji stanu majątkowego Wnioskodawców, jaki istniałby, gdyby Bank 2 od początku prawidłowo wykonywał umowy kredytowe. Kwoty otrzymane z Banku 2 w ramach Ugody 1 i Ugody 2 mieszczą się w kwocie spłaconych rat, tak więc nie mogą być traktowane jako trwałe przysporzenie w majątku, nie spełniając w ten sposób definicji przychodu podlegającego opodatkowaniu.

W ocenie Wnioskodawców, w opisanym stanie faktycznym kwoty stanowiące zwrot kapitału i odsetek oraz kwoty dodatkowe wypłacone przez Bank 2 na ich rzecz nie będą stanowiły przychodu, bowiem stanowią zwrot uprzednio spełnionych świadczeń, które nie mają charakteru definitywnego przyrostu majątku, ale charakter zwrotny.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.

Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa), mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o PIT:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter - nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Przechodząc do kwestii ugody, to zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku.

Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody.

Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 38 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszym stanie faktycznym.

Ponadto, ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy i Zainteresowanej znajduje pełne potwierdzenie w ukształtowanej i jednolitej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, wydanej na gruncie analogicznych stanów faktycznych, dotyczących skutków podatkowych zwrotu nadpłaconych środków z tytułu spłaty kredytów hipotecznych na podstawie ugód zawieranych z bankami.

W interpretacji indywidualnej z 23 marca 2026 r. sygn. 0115-KDIT2.4011.751.2025.2.KC Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że kwota stanowiąca zwrot środków nienależnie pobranych przez Bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zwrot dokonany przez Bank pozostaje neutralny podatkowo.

Podobnie kwestia ta została zaprezentowana w interpretacji indywidualnej z 17 grudnia 2025 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.912.2025.2.MN, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odnosząc się szerzej do tej kwestii, stwierdził, że zwrot uprzednio wpłaconych środków pieniężnych nie spełnia celu przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata jest dla kredytobiorcy neutralna podatkowo, a otrzymana kwota w ogóle nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tożsame stanowisko zostało wyrażone w interpretacji indywidualnej z 5 marca 2026 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.87.2026.2.MKA, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że kwota wypłacona na podstawie ugody, stanowiąca zwrot środków wpłaconych do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek oraz innych opłat związanych z kredytem, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne bankowi, nie powoduje po stronie kredytobiorcy dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, ani przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, a ich uzyskanie nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W interpretacji indywidualnej z 26 stycznia 2026 r. sygn. 0113-KDIPT2- 2.4011.1172.2025.1.EC, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że wypłata kwoty stanowiącej zwrot nienależnie pobranych przez bank świadczeń nie spowoduje po stronie kredytobiorcy dodatkowego przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji pieniądze te nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Organ wprost wskazał, że kredytobiorca nie powinien wykazywać otrzymanej kwoty w rocznym zeznaniu podatkowym ani dokonywać zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Należy wskazać, że w podobnych stanach faktycznych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej konsekwentnie uznawał stanowisko tożsame z prezentowanym przez Wnioskodawcę za prawidłowe. Przykładowo można wskazać interpretacje indywidualne z 9 marca 2023 r. sygn. 0114-KDIP3-1.4011.4.2023.1.MS2, z 3 marca 2025 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1017.2024.2.BM oraz z 1 marca 2024 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.6.2024.1.JK.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych interpretacjach indywidualnych odnosił się do kwot dodatkowych, które w ugodach Kredytobiorców z Bankami były zwracane odrębnie od kwot tytułem zwrotu kapitału i odsetek.

W interpretacji indywidualnej z 18 lutego 2025 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.991.2024.1.MB, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że kwota dodatkowa, do której zapłacenia zobowiązał się Bank względem Wnioskodawcy i Zainteresowanej stanowi jedynie różnicę pomiędzy wypłaconą kwotą kredytu (kapitałem) a wysokością dokonanych wpłat. W związku z tym kwota dodatkowa nie spowoduje faktycznego przyrostu w majątku.

Przywołane interpretacje indywidualne, wydane w zbliżonych stanach faktycznych, tworzą spójną i jednolitą linię interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Konsekwentnie potwierdzają one, że zwrot nadpłaconych środków z tytułu spłaty kredytu hipotecznego (zarówno kapitału jak i odsetek) – niezależnie od tego, czy następuje w ramach ugody sądowej, czy pozasądowej – jest dla kredytobiorcy neutralny podatkowo i nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Stanowisko prezentowane przez Wnioskodawczynię jest zatem w pełni zgodne z ugruntowaną praktyką interpretacyjną organów podatkowych.

Ad. 2

Otrzymane w ramach Ugody 1 i Ugody 2 kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jak i opłat sądowych stanowią refundację wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną w związku z dochodzeniem roszczeń od Banku 2 i są niższe niż faktycznie poniesione. Koszty te nie były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ani w jakikolwiek sposób rozliczone podatkowo. W związku z powyższym zwrot prywatnych wydatków nie prowadzi do powstania przychodu.

Zgodnie z art. 98 § 1–4 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, koszty procesu obejmują m.in. opłata od pozwu, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz inne niezbędne wydatki poniesione przez stronę w celu dochodzenia swoich praw. Ich istotą jest kompensacja poniesionych kosztów, a nie przyznanie stronie dodatkowego świadczenia o charakterze dochodowym. Z przepisu wynika, że regulacja ta ma charakter zwrotny i nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego, co wiązałoby się z uznaniem poniesionych kosztów za przychód.

Na gruncie ustawy o PIT, zgodnie z art. 11 ust. 1, definitywne przysporzenie majątkowe, powodujące realny wzrost aktywów podatnika lub zmniejszenie jego zobowiązań. Jeżeli zatem określona kwota stanowi wyłącznie zwrot wcześniej poniesionego i udokumentowanego wydatku, nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym.

Stanowisko to zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 lutego 2026 r. sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1004.2025.2.DA, w której organ wskazał, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach ugody nie stanowi przychodu podatkowego, o ile kwota zwrotu nie przewyższa faktycznie poniesionych przez podatnika wydatków. W takiej sytuacji zwracane środki mają charakter restytucyjny (wyrównawczy), a nie dochodowy.

Podobne stanowisko zostało przedstawione przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 29 grudnia 2025 r. sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.934.2025.2.MK. Według tej interpretacji zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach ugody, którą zawarli Kredytobiorcy z bankiem, nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem zwracana przez bank kwota nie przewyższa poniesionych wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji, zwrot ten nie stanowi przysporzenia czy wzrostu majątku. Otrzymana kwota stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Potwierdzenie niniejszego stanowiska można wywieźć z wcześniej już wskazanej interpretacji indywidualnej z 23 marca 2026 r. sygn. 0115-KDIT2.4011.751.2025.2.KC.

Przywołane interpretacje indywidualne, wydane w zbliżonych stanach faktycznych potwierdzają, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowej są dla Wnioskodawcy i Zainteresowanej neutralne podatkowo i nie rodzą obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazali Państwo, że na podstawie podpisanych ugód doszło do zwrotu na Państwa rzecz części kapitału i odsetek, wypłaty kwoty dodatkowej i zwrotu kosztów procesu.

Wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty

Z opisu sprawy wynika, że w 2025 r. zawarli Państwo ugody do umów kredytowych, na mocy których otrzymali Państwo od banku zwrot kapitału i kwoty dodatkowe, przy czym łączna suma wypłaconych kwot mieściła się w kwotach wpłaconych przez Państwa do banku zarówno podczas trwania pierwszej, jak i drugiej umowy kredytowej;

W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem umowy kredytu - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Niezależnie od nazewnictwa wypłaty tej kwoty – skoro kredytobiorca otrzymuje zwrot kwot, które mieściły się w kwotach faktycznie przez niego płaconych, a zatem nie otrzymuje nic ponad swoje własne wpłaty, to taka wypłata jest dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro faktycznie bank wypłacił Państwu kwoty, które stanowiły zwrot środków nienależnie pobranych przez bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz wypłacone kwoty mieściły się w kwocie wpłaconej przez Państwa do banku podczas spłacania rat kredytu, to zarówno z tytułu zwrotu kapitału i odsetek, jak i z tytułu wypłaty kwot dodatkowych w zakresie obydwu ugód nie ciąży na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W tym zakresie Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Na podstawie art. 96 ww. ustawy:

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego:

Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.):

Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.

W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego i opłaty od wniesionego pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu ww. kosztów nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Mając na uwadze powyższe, skoro otrzymali Państwo zwrot kosztów zastępstwa procesowego i zwrot połowy opłaty od pozwów, który nie przekracza kosztów faktycznie przez Państwa poniesionych – to zwrot ten nie stanowi przychodu i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Państwa stanowisko w tym zakresie również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Nie odniosłem się do skutków podatkowych zwrotu odsetek, w stosunku do których Bank wystawił dla Państwa PIT-11, gdyż nie było to przedmiotem Państwa zapytania.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.