0114-KDIP3-2.4011.439.2026.2.MN

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 2 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 5 maja 2026 r. (wpływ 12 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Na wstępie Wnioskodawczyni wskazuje, że występowała już uprzednio z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej skutków podatkowych planowanego zawarcia ugody z Bankiem.

W następstwie tego wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał 8 stycznia 2026 r. interpretację indywidualną nr 0114-KDIP3-2.4011.950.2025.2.MN, odnoszącą się do skutków podatkowych zawarcia ugody pozasądowej z Bankiem, w szczególności w zakresie możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tej interpretacji.

Wnioskodawczyni podkreśla jednak, że niniejszy wniosek nie zmierza do podważenia ani kwestionowania prawidłowości powyższej interpretacji. Przeciwnie, potrzeba wystąpienia z nowym wnioskiem wynika z tego, że planowane zdarzenie przyszłe uległo istotnej zmianie. Zmianie uległ bowiem charakter projektowanej ugody z Bankiem, a tym samym zmianie uległy również okoliczności relewantne z punktu widzenia ich oceny na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie zakres niniejszego wniosku jest odmienny od zakresu wniosku poprzedniego, ponieważ dotyczy innych kwestii prawno-podatkowych niż te, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w interpretacji z 8 stycznia 2026 r. Z tych względów wcześniejsza interpretacja nie odnosi się do zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku, które wymaga odrębnej oceny przez Organ.

Wnioskodawczyni, Pani A.A., zawarła z (…) Bank S.A. z siedzibą w (…) (obecnie Bank (…) z siedzibą w (…), dalej również "Bank") 1 sierpnia 2006 r. Umowę Nr (…) o kredyt hipoteczny (dalej „Umowa”).

Kredyt ten, indeksowany w walucie obcej (CHF), został zaciągnięty celem finansowanie części budowy lokalu mieszkalnego przez dewelopera, położonego w (…) przy ul. (…) (w umowie kredytu dokonano oznaczenia deweloperskiego, jest to nieruchomość przy ul. (…) w której Wnioskodawca mieszka). Nieruchomość była wykorzystywana przez Wnioskodawcę w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, co więcej. Wnioskodawca dalej mieszka w kredytowanej nieruchomości. Cel ten nie miał żadnego związku z działalnością gospodarczą, czy zawodową Wnioskodawcy.

Wnioskodawczyni wskazuje, że bankiem, z którym zawarto umowę kredytu, był (…) Bank S.A. z siedzibą w (…) (KRS (…)). W dacie zawarcia umowy podmiot ten prowadził działalność na podstawie ustawy Prawo bankowe i podlegał państwowemu nadzorowi właściwego organu, tj. Komisji Nadzoru Bankowego (następnie Komisji Nadzoru Finansowego).

Z dniem 27 lutego 2010 r. (…) Bank S.A. został przejęty przez Bank (…) z siedzibą w (…) (KRS (…)). Bank (…) S.A. jest bankiem krajowym działającym na podstawie Prawa bankowego i pozostaje pod bieżącym nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego.

Wnioskodawczyni wskazuje, że kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na kredytowanej nieruchomości (lokalu mieszkalnym). Ustanowienie hipoteki stanowiło warunek uruchomienia środków z kredytu.

Wnioskodawczyni wskazuje, że cel kredytu został określony w § 1 ust. 2 Umowy kredytu i brzmi następująco:

„Kredyt przeznaczony jest na pokrycie części ceny BUDOWY samodzielnego lokalu mieszkalnego, zwanego dalej "Nieruchomością" opisanego szczegółowo w § 3 ust. 1 realizowanego przez Spółkę pod Firmą (…) z siedzibą w (…), zwaną dalej „Inwestorem”, który zawarł z Kredytobiorcą umowę zobowiązującą Inwestora do wybudowania tego budynku oraz do ustanowienia - po zakończeniu budowy - odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia prawa do lokalu na Kredytobiorcę, zwaną dalej „Umową o Budowę”.

Całość środków wypłaconych z kredytu (po potrąceniach opisanych poniżej) została przeznaczona na sfinansowanie wskazanego celu umownego. W konsekwencji kredyt miał charakter stricte inwestycji mieszkaniowej na cele osobiste i pozostawał funkcjonalnie związany z budową lokalu mieszkalnego.

Jednocześnie w Umowie (§ 1 ust. 1) zastrzeżono pokrycie z kredytu określonych kosztów okołokredytowych, tj.: (i) składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w kwocie 3.050,40 zł, (ii) opłaty sądowej za wpis hipoteki w kwocie 200,00 zł oraz (iii) składek z tytułu ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem w łącznej kwocie 2.033,60 zł. Kwoty te w większości zostały potrącone przez bank z wypłacanego kredytu i nie były faktycznie postawione do dyspozycji Wnioskodawczyni. Mają one charakter kosztów niezbędnych do zawarcia i obsługi Umowy kredytu, a nie samodzielnego „celu” finansowania.

Wnioskodawczyni podkreśla, że warunki dotyczące wskazanych opłat zostały jednostronnie narzucone przez bank i nie podlegały negocjacjom; zagadnienia te stanowią przedmiot postępowania przed sądem powszechnym, o którym mowa we wniosku.

W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w (…) z 23 października 2023 r. (…) Sąd wskazał, iż: „Jako rażąco naruszające równowagę kontraktową między stronami Sąd uznał następujące postanowienia: § 1 ust. 1, § 10 ust. 6 i § 17 ust. 2-4 umowy”, a ponadto zaakcentował brak negocjacji tych postanowień przez Wnioskodawczynię, co zostało wskazane jako jedna z przesłanek unieważnienia Umowy.

Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że celem kredytu było wyłącznie finansowanie części budowy lokalu mieszkalnego. Wymienione opłaty miały charakter uboczny (kosztowy), towarzyszący udzieleniu kredytu i same w sobie nie stanowiły celu finansowania.

Ponadto, Wnioskodawczyni wskazuje, że 20 sierpnia 2007 r. zawarto aneks do Umowy kredytu z 6 sierpnia 2007 r., na mocy którego podwyższono kwotę wypłacanego kredytu do 270.647,01 PLN. Cel przeznaczenia podwyższenia został w aneksie określony następująco: „Kwota, o którą Kredyt został podwyższony Aneksem z 6 sierpnia 2007 r. przeznaczona jest na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego, zwanego dalej "Nieruchomością" opisanego szczegółowo w § 3 ust. 1, zwanej dalej „Nieruchomością”, realizowanego przez (…) z siedzibą w (…), zwanej dalej „Inwestorem”, który zawarł z Kredytobiorcą umowę zobowiązującą Inwestora do wybudowania tego budynku oraz do ustanowienia - po zakończeniu budowy - odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia prawa do lokalu na Kredytobiorcę, zwaną dalej „Umową o Budowę”. Wnioskodawczyni wyjaśnia, że chodzi o tę samą nieruchomość, do której odwołuje się Umowa kredytu; podwyższona kwota służyła zatem wyłącznie finansowaniu tej samej inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt został wypłacony w 8 transzach wypłacanych od 22 sierpnia 2006 r. do 19 września 2007 r. w kwocie 265.212,98 PLN, wierzytelność została ustalona w momencie wypłaty każdej transzy przez Bank na wysokość w kwocie 115.760,40 CHF.

Wnioskodawczyni nie zaciągała innego kredytu na budowę lokalu mieszkalnego przy ul. (…) w (…) ani kredyt udzielony na podstawie Umowy nie służył finansowaniu żadnej innej nieruchomości.

W związku z zakwestionowaniem przez Wnioskodawczynię ważności Umowy, wniosła ona przeciwko Bankowi pozew do Sądu Okręgowego w (…). Nieprawomocnym wyrokiem z 23 października 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (…), Sąd Okręgowy w (…) ustalił nieważność Umowy oraz zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawczyni kwotę 84.943,24 PLN oraz 44.233,68 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od 23 października 2023 r. do dnia zapłaty. Od powyższego wyroku apelacje wniosły obie Strony. Niezależnie od powyższego Bank wystąpił przeciwko Wnioskodawczyni z odrębnym powództwem o zapłatę kwoty 265.212,99 PLN tytułem zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie Umowy.

W związku z prowadzonymi pomiędzy Stronami negocjacjami dotyczącymi wzajemnych rozliczeń, Wnioskodawczyni planuje zawrzeć z Bankiem ugodę (dalej jako „Ugoda”), której celem będzie pełne i definitywne uregulowanie wzajemnych roszczeń Stron związanych z zawarciem oraz wykonywaniem Umowy, a także zakończenie wszystkich toczących się pomiędzy Stronami postępowań sądowych.

Zawarcie Ugody jest planowane w 2026 r.

Projekt Ugody przewiduje, że Strony, w ramach wzajemnych ustępstw, dokonają rozliczenia roszczeń wynikających z zawarcia oraz wykonywania Umowy w ten sposób, że Bank dokona na rzecz Wnioskodawczyni zapłaty kwoty 153.010,34 PLN. Zgodnie z treścią projektu Ugody kwota ta została określona jako należna tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie.

Z dostępnych Wnioskodawczyni informacji wynika, że wskazana kwota została zasadniczo skalkulowana jako różnica pomiędzy, po pierwsze, wpłatami dokonanymi przez Wnioskodawczynię do dnia sporządzenia projektu Ugody, tj. kwotą 90.808,10 PLN oraz 63.967,31 CHF, powiększonymi o odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od 24 października 2023 r. do dnia zapłaty, traktowanymi jako wierzytelność przysługująca Wnioskodawczyni, a po drugie, kwotą wypłaconego kapitału w wysokości 265.212,99 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty, liczonymi od 26 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty.

Wnioskodawczyni wyraźnie zaznacza, że na podstawie posiadanych dokumentów oraz informacji, jakie była w stanie uzyskać od Banku, nie ma możliwości bardziej szczegółowego odtworzenia sposobu kalkulacji powyższej kwoty. W szczególności projekt Ugody nie zawiera dalej idących wyjaśnień co do przyjętego mechanizmu rozliczenia, ani nie precyzuje szczegółowych zasad przypisania poszczególnych składników do kwoty wskazanej jako należna Wnioskodawczyni. Z tej przyczyny opis zdarzenia przyszłego w tym zakresie opiera się na treści projektu Ugody oraz na wnioskach, jakie można z niej racjonalnie wyprowadzić.

Jednocześnie należy wskazać, że analizowana Ugoda ma co do zasady charakter zbliżony do porozumienia kompensacyjnego zawieranego pomiędzy bankiem a kredytobiorcą po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu zawierającej postanowienia abuzywne, tj. zmierza do całościowego rozliczenia wzajemnych świadczeń Stron oraz definitywnego zakończenia sporu powstałego na tle zawarcia i wykonywania Umowy.

Ponadto projekt Ugody przewiduje, że ewentualne dalsze spłaty dokonane przez Wnioskodawczynię, w części odpowiadającej spłacie rat kapitałowych oraz odsetkowych, w okresie pomiędzy dniem sporządzenia Ugody a datą jej ostatecznego rozliczenia, zostaną jej zwrócone przez Bank.

Przede wszystkim projekt Ugody przewiduje, że jej treść wyczerpuje wszystkie roszczenia Wnioskodawczyni oraz Banku związane z zawarciem i wykonywaniem Umowy, a uzgodnione pomiędzy Stronami rozliczenie ma prowadzić do całkowitego rozliczenia kredytu oraz definitywnego zakończenia wszelkich stosunków prawnych pomiędzy Stronami pozostających w związku z tym kredytem.

Zgodnie z projektem Ugody Wnioskodawczyni zrzeknie się wobec Banku pozostałych roszczeń pieniężnych wynikających z zawarcia lub wykonywania Umowy, w tym roszczeń przekraczających zakres rozliczenia uzgodnionego w Ugodzie.

Równocześnie Bank zrzeknie się wobec Wnioskodawczyni wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy albo związanych z jej zawarciem lub wykonywaniem, w tym roszczeń objętych odrębnym postępowaniem o zwrot kapitału.

W rezultacie, zgodnie z treścią projektu Ugody, wykonanie uzgodnionego rozliczenia ma prowadzić do całkowitego rozliczenia kredytu oraz do zakończenia jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Stronami w odniesieniu do tego kredytu.

Jednocześnie ani z treści projektu Ugody, ani z innych informacji posiadanych przez Wnioskodawczynię nie wynika jednoznacznie, aby Bank uznał nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w (…) z 23 października 2023 r. wydany w sprawie o sygn. akt (…).

W szczególności z treści projektu Ugody nie wynika, aby Bank akceptował stanowisko co do nieważności Umowy. Przeciwnie, treść projektowanej Ugody wskazuje, że intencją Banku nie jest potwierdzenie nieważności Umowy, lecz umowne zakończenie sporu oraz definitywne wygaszenie wzajemnych roszczeń Stron związanych z Umową.

Za istotną okoliczność Wnioskodawczyni uznaje również to, że w poprzednich wariantach ugodowych przedstawianych przez Bank, w tym także w wariancie będącym przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej na rzecz Wnioskodawczyni pod nr 0114-KDIP3-2.4011.950.2025.2.MN, przewidywano wyraźne zwolnienie Wnioskodawczyni z długu oraz umorzenie zadłużenia wynikającego z Umowy w wysokości 55.145,89 CHF, tj. w zakresie całego pozostałego do spłaty salda kredytu. Obecny projekt Ugody nie zawiera natomiast postanowienia przewidującego zwolnienie Wnioskodawczyni z długu ani postanowienia stanowiącego wprost o umorzeniu zadłużenia wynikającego z Umowy.

Mechanizm rozliczenia przyjęty w aktualnym projekcie Ugody polega bowiem wyłącznie na dokonaniu przez Bank określonej zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni, zwrocie ewentualnych dalszych spłat dokonanych przez nią do dnia rozliczenia Ugody oraz na wzajemnym zrzeczeniu się przez Strony dalej idących roszczeń związanych z Umową. Z perspektywy treści samej Ugody nie przewidziano zatem klasycznego mechanizmu umorzenia wierzytelności, który był obecny w poprzednich projektach ugodowych.

Ponadto pełnomocnik Wnioskodawczyni uzyskał od pełnomocnika reprezentującego Bank w toku negocjacji Ugody informację, że: „Koncepcja występująca w ugodzie została przygotowana przez Bank i zakłada spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku, a nie umorzenie salda kredytu”. Wnioskodawczyni nie dysponuje jednak dodatkowymi informacjami pozwalającymi na ustalenie znaczenia pojęcia „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku”, ponieważ dotyczy ono wewnętrznych procedur księgowych Banku, które nie zostały jej wyjaśnione ani udostępnione. W konsekwencji Wnioskodawczyni nie jest w stanie szerzej opisać tego mechanizmu ponad informacje wskazane powyżej.

Należy również wskazać, że Bank jednoznacznie wskazał, że nie planuje wystawić informacji PIT-11 w związku z zawarciem Ugody.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Dla zachowania przejrzystości wywodu Wnioskodawczyni pragnie przypomnieć, że we wniosku z 2 kwietnia 2026 r. sformułowano następujące pytania:

Pytanie nr 1:

Pytanie nr 2:

Aby w pełni wyjaśnić Organowi powody właśnie takiego sformułowania pytania pierwszego oraz rozwiać podniesione wątpliwości, niezbędne jest w pierwszej kolejności nakreślenie szerszego kontekstu faktycznego i prawnego sytuacji, w jakiej znajduje się Wnioskodawczyni jako kredytobiorca.

Wnioskodawczyni zawarła z (…) Bank S.A. (obecnie Bank (…)) umowę kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, które zostały szczegółowo opisane w pierwotnym wniosku. Choć potrzeby finansowe Wnioskodawczyni były ściśle określone w walucie polskiej, bank przedstawił ofertę kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego jako rozwiązanie rzekomo bardziej korzystne, jako konsument, Wnioskodawczyni zawarła umowę, która - jak się później okazało - zawierała szereg niedozwolonych (abuzywnych) klauzul przeliczeniowych. Mechanizmy te pozwalały bankowi na arbitralne i jednostronne kształtowanie wysokości zadłużenia poprzez samodzielne ustalanie kursów kupna i sprzedaży CHF.

Kilkanaście lat po zawarciu umowy, w obliczu ukształtowanej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wzrostu świadomości prawnej konsumentów, Wnioskodawczyni w 2022 roku wystąpiła na drogę sądową z pozwem o stwierdzenie nieważności umowy. Podstawą roszczenia była obecność klauzul abuzywnych, których nie można usunąć bez zmiany istoty umowy, gdyż definiują one główne świadczenia stron, w tym wysokość wypłaconego kapitału oraz późniejszego zobowiązania kredytobiorcy. Z powodu ogromnej skali podobnych sporów, postępowania te trwają przed sądami powszechnymi latami; w przypadku Wnioskodawczyni sprawa trafiła do sądu drugiej instancji w kwietniu 2024 roku i mimo upływu ponad dwóch lat, do dziś nie wyznaczono terminu rozprawy.

Sytuację dodatkowo komplikuje kondycja finansowa Banku (…), będącego następcą prawnym pierwotnego kredytodawcy, który zaprzestał aktywnej działalności operacyjnej i koncentruje się niemal wyłącznie na obsłudze portfela kredytów frankowych oraz prowadzeniu postępowań sądowych. Istnieje zatem realne i uzasadnione ryzyko, że bank ten może podzielić los upadłego (…) Bank S.A.. Przedstawiony kontekst ma kluczowe znaczenie dla oceny stanu faktycznego, gdyż na Wnioskodawczyni spoczywa silna presja zawarcia ugody. Wynika ona z obawy, że dalsze oczekiwanie na prawomocny wyrok, które może trwać jeszcze wiele lat, doprowadzi do sytuacji, w której realne odzyskanie nienależnie pobranych przez bank świadczeń stanie się niemożliwe z powodu jego niewypłacalności.

Należy przy tym podkreślić, że proces ugodowy ma charakter specyficzny, wszelka komunikacja odbywa się wyłącznie za pośrednictwem pełnomocników procesowych, którzy posiadają jedynie ograniczony wgląd w wewnętrzne procedury podatkowo-księgowe banku. W praktyce możliwości negocjacyjne Wnioskodawczyni w zakresie brzmienia poszczególnych zapisów ugody czy technicznego sposobu przeprowadzenia operacji przez bank są zerowe. Bank narzuca gotowe sformułowania i schematy rozliczeń, co przy braku wyczerpujących wyjaśnień ze strony jego reprezentantów, rodzi po stronie Wnioskodawczyni uzasadnione wątpliwości co do skutków podatkowych tak sformułowanej czynności prawnej.

Właśnie z tych powodów Wnioskodawczyni na stronie 6 pierwotnego wniosku zaznaczyła, że nie posiada dodatkowych informacji pozwalających na precyzyjne ustalenie znaczenia terminu „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych banku”.

Pojęcie to odnosi się do wewnętrznych procedur księgowych banku, które nie zostały Wnioskodawczyni ani wyjaśnione, ani udostępnione, co w konsekwencji uniemożliwia jej opisanie tego mechanizmu szerzej niż na podstawie przekazanych jej ogólnikowych informacji. Niemniej jednak, mając na uwadze specyfikę instytucji interpretacji indywidualnej, niezbędne jest przyjęcie pewnych założeń faktycznych, do których Organ będzie mógł się merytorycznie ustosunkować.

Na potrzeby niniejszego wniosku należy zatem założyć, że pod pojęciem „spisania zadłużenia z ksiąg rachunkowych” kryje się operacja rachunkowa banku polegająca na całkowitym odpisaniu straty i przeniesieniu danej ekspozycji kredytowej poza bilans. Jest to działanie podejmowane zazwyczaj w sytuacji, gdy po stronie instytucji finansowej nie ma już racjonalnych podstaw do oczekiwania odzyskania przepływów pieniężnych z danego składnika aktywów.

Innymi słowy, podpisując ugodę, bank w swojej ewidencji księgowej stwierdza, że dług formalnie nadal istnieje, co oznacza, że nie dochodzi do umorzenia długu w sensie cywilnoprawnym (sensu stricto), lecz jednocześnie uznaje, że nie ma realnej możliwości jego wyegzekwowania od dłużnika.

Wnioskodawczyni nie twierdzi, że zna szczegółowy sposób księgowego ujęcia tej operacji przez Bank. Na potrzeby niniejszego wniosku, jako element opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawczyni przyjmuje jednak, że określenie użyte przez Bank oznacza wewnętrzne rachunkowe potraktowanie wierzytelności jako nieściągalnej, bez użycia w treści Ugody pojęcia umorzenia wierzytelności albo zwolnienia z długu.

Dla Wnioskodawczyni jako kredytobiorcy istotny skutek nie wynika z samej operacji księgowej Banku, lecz z postanowień Ugody, zgodnie z którymi Bank nie będzie dochodził wobec niej dalszych roszczeń wynikających z Umowy,

Całą sytuację komplikuje fakt, że równolegle z taką operacją księgową, w treści samej Ugody bank zrzeka się wobec Wnioskodawczyni wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z umowy kredytu lub z nią związanych.

Wątpliwości Wnioskodawczyni oraz sama potrzeba wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji wynikają z istotnej niespójności w działaniach Banku. Polega ona na jednoczesnym uznaniu długu za niemożliwy do odzyskania (nieściągalny) w ewidencji księgowej oraz definitywnym zrzeczeniu się jego dochodzenia w sferze prawnej.

Sytuacja ta znacząco odbiega od poprzednich propozycji ugodowych, w tym wariantu będącego przedmiotem interpretacji nr 0114-KDIP3-2.4011.950.2025.2.MN, w którym Bank nie zakładał nieściągalności długu, lecz oferował wprost zwolnienie Wnioskodawczyni z długu (choć ostatecznie do zawarcia tamtej ugody nie doszło). Należy podkreślić, że w tysiącach innych spraw dotyczących kredytów frankowych standardem są ugody obejmujące dwie kluczowe operacje: zwrot nadpłaty ponad kapitał oraz zwolnienie kredytobiorcy z pozostałego długu.

W obecnym stanie faktycznym projekt Ugody nie wspomina o umorzeniu zadłużenia. Co więcej, sam Bank stoi na stanowisku, że do umorzenia długu nie dojdzie, co potwierdzają zarówno wyjaśnienia jego pełnomocnika, jak i brak zapisu o wystawieniu informacji PIT-11. W przypadku powstania przychodu z tytułu umorzenia, wystawienie takiej informacji byłoby obowiązkiem Banku wynikającym z art. 42a ustawy o PIT.

To właśnie ten brak standardowych mechanizmów umorzeniowych przy jednoczesnym zrzeczeniu się roszczeń rodzi po stronie Wnioskodawczyni ryzyko, że mimo zapewnień Banku, po jej stronie może powstać przychód podatkowy. Kluczowe pytanie nr 1 zmierza więc do ustalenia, czy uznanie długu za nieściągalny przy jednoczesnym oświadczeniu o definitywnym wygaśnięciu wzajemnych roszczeń i rezygnacji z ich dochodzenia, generuje u Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu ustawy o PIT.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni dostrzega, że Organ może dopatrywać się pewnego dysonansu między sformułowanymi pytaniami a jej własnym stanowiskiem. Należy jednak wyjaśnić, że wynika on bezpośrednio z niejednoznacznej postawy Banku.

Z jednej strony, gdyby przyjąć, że stanowisko Banku jest słuszne, oznaczałoby to, że dług wynikający z Umowy nie zostaje umorzony, a jedynie, w ramach wewnętrznych operacji księgowych, uznany za nieściągalny i przeniesiony poza bilans. Z czysto technicznego punktu widzenia taką operację można by w przyszłości odwrócić i przywrócić wierzytelności status ściągalności. W takim scenariuszu samo podpisanie Ugody nie generowałoby po stronie Wnioskodawczyni żadnej wymiernej korzyści majątkowej, którą można by uznać za przychód w PIT, skoro dług teoretycznie nadal by istniał i mógłby być egzekwowany.

Samo księgowe spisanie zadłużenia, rozumiane jako wewnętrzna operacja rachunkowa Banku, nie stanowi jeszcze czynności prawnej dokonywanej wobec Wnioskodawczyni. Skutek prawny po stronie Wnioskodawczyni wynika natomiast z Ugody, w której Bank zobowiązuje się nie dochodzić dalej roszczeń wynikających z Umowy, cofa powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia oraz doprowadza do definitywnego zakończenia stosunku prawnego związanego z kredytem.

Z drugiej strony, zawarcie Ugody nakłada na Bank cywilnoprawny obowiązek niedochodzenia długu, który jest nierozerwalnie związany z roszczeniami wynikającymi z Umowy. W projekcie Ugody Bank wprost oświadcza, że zrzeka się wobec Wnioskodawczyni wszelkich dalej idących roszczeń związanych z zawarciem lub wykonywaniem Umowy, w tym również tych objętych odrębnym powództwem o zwrot kapitału.

W konsekwencji mamy do czynienia z sytuacją, w której dług z tytułu kredytu hipotecznego jest przez Bank uznawany za nieściągalny, a jednocześnie Bank zrzeka się prawa do jego dochodzenia w przyszłości, mimo że formalnie nie dochodzi do jego umorzenia sensu stricto (zgodnie z twierdzeniami Banku).

Pytanie nr 1 zmierza zatem do rozstrzygnięcia, czy ta specyficzna kombinacja działań Banku, tj. uznanie długu za nieściągalny przy jednoczesnym prawnym zrzeczeniu się roszczeń, doprowadzi do powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na koniec Wnioskodawczyni pragnie wyraźnie podkreślić, że przedmiotem niniejszego wniosku nie są kwoty wypłacane jej przez Bank na mocy Ugody. Chociaż pozostają one w związku z wzajemnymi rozliczeniami stron, kwestia ta była już przedmiotem wcześniejszych wniosków o interpretację, w odpowiedzi na które Organ wydał już stosowne rozstrzygnięcie.

Odpowiadając wprost na pytanie Organu, Wnioskodawczyni wskazuje, że pytanie nr 1 nie dotyczy całościowego rozliczenia wzajemnych roszczeń Stron, w szczególności nie dotyczy kwoty wypłacanej Wnioskodawczyni przez Bank na podstawie Ugody. Pytanie nr 1 dotyczy wyłącznie tej części skutków Ugody, która po stronie Wnioskodawczyni polega na definitywnym braku dochodzenia przez Bank roszczeń wynikających z Umowy, w tym roszczenia o zwrot kapitału, przy jednoczesnym księgowym potraktowaniu tego zadłużenia przez Bank jako nieściągalnego.

Drugie z pytań sformułowanych w pierwotnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 2 kwietnia 2026 roku otrzymało następujące brzmienie:

Wnioskodawczyni wskazuje, że powyższe zagadnienie mogłoby zostać ujęte w ramach pytania pierwszego, jednak ze względu na jego warunkowy charakter oraz chęć uniknięcia jakichkolwiek niejasności w odczytaniu jej intencji przez Organ, zdecydowano się na jego wyodrębnienie.

Zasadniczym celem pytania nr 2 jest uzyskanie odpowiedzi na wątpliwość, czy w opisanym stanie faktycznym, tj. w sytuacji, gdy dług z tytułu Umowy kredytu hipotecznego jest przez Bank uznawany za nieściągalny przy jednoczesnym prawnym zrzeczeniu się jego dochodzenia, ewentualne uznanie przez Organ powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych pozwoli na jego kwalifikację jako przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności.

Wątpliwości Wnioskodawczyni koncentrują się na kwestii dopuszczalności zastosowania preferencji podatkowej w specyficznym stanie faktycznym. Jeżeli bowiem, wbrew stanowisku Banku, Organ uzna, że po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychód wynikający z faktu niedochodzenia przez Bank wierzytelności (którą wewnętrznie zakwalifikował jako nieściągalną), kluczowe staje się ustalenie, czy przychód ten może korzystać z zaniechania poboru podatku, o którym mowa w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Wnioskodawczyni pragnie wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem niniejszego wniosku nie jest ponowne badanie przesłanek czy ustalanie proporcji, w jakiej zaniechanie to mogłoby mieć zastosowanie. Kwestie te zostały już bowiem rozstrzygnięte w poprzednio wydanych na rzecz Wnioskodawczyni interpretacjach. Istotą obecnego zapytania jest wyłącznie kwalifikacja prawna samego charakteru przychodu. Wątpliwość sprowadza się do tego, czy przychód powstały w opisanym mechanizmie mieści się w zakresie przedmiotowym Rozporządzenia, skoro jego § 1 ust. 1 pkt 1 odwołuje się wprost do przychodu z tytułu „umorzenia wierzytelności”.

Zasadniczo zatem pytanie zmierza do wyjaśnienia, czy w ocenie Organu operacja polegająca na uznaniu długu za nieściągalny w księgach rachunkowych Banku, przy jednoczesnym definitywnym zrzeczeniu się dochodzenia tego roszczenia w przyszłości, jest na gruncie przepisów podatkowych tożsama w skutkach z umorzeniem wierzytelności.

Pytania

1.  Czy w związku z przewidzianym w Ugodzie definitywnym wygaśnięciem zobowiązania Wnioskodawczyni wobec Banku, polegającym, zgodnie z informacją przekazaną przez pełnomocnika Banku, na „spisaniu zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku”, po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przy czym pytanie to nie dotyczy kwoty wypłacanej przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni na podstawie Ugody?

2.  Czy w przypadku uznania przez Organ, że po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychód w związku z uznaniem przez Bank długu z tytułu Umowy za nieściągalny przy jednoczesnym zrzeknięciu się przez Bank dochodzenia tego roszczenia w przyszłości, przychód ten należy kwalifikować jako przychód z tytułu umorzenia wierzytelności, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe , a w konsekwencji - czy do przychodu tego znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku przewidziane w tym rozporządzeniu?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawczyni, przewidziane w Ugodzie definitywne wygaśnięcie jej zobowiązania wobec Banku nie będzie skutkowało powstaniem po jej stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Wnioskodawczyni, z treści samej Ugody nie wynika, aby przewidziany w niej mechanizm rozliczenia stanowił umorzenie wierzytelności albo zwolnienie z długu w rozumieniu prawa cywilnego. Przeciwnie, Ugoda posługuje się konstrukcją wzajemnego rozliczenia roszczeń Stron, zapłaty określonej kwoty przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni, zwrotu ewentualnych dalszych spłat dokonanych do dnia rozliczenia Ugody oraz wzajemnego zrzeczenia się dalej idących roszczeń związanych z Umową.

Wnioskodawczyni wskazuje przy tym, że w toku wyjaśniania skutków projektowanej Ugody pełnomocnik Banku przekazał pełnomocnikowi Wnioskodawczyni informację, zgodnie z którą koncepcja przyjęta przez Bank zakłada „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku”, a nie umorzenie salda kredytu. Informacja ta nie stanowi jednak elementu treści samej Ugody, lecz jedynie dodatkowe wyjaśnienie przedstawione przez pełnomocnika Banku co do mechanizmu, jaki według Banku ma zachodzić w związku z zawarciem Ugody.

Zdaniem Wnioskodawczyni, zarówno treść samej Ugody, jak również powyższe wyjaśnienie udzielone przez pełnomocnika Banku, przemawiają za przyjęciem, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do klasycznego umorzenia wierzytelności, lecz do umownego i całościowego zakończenia sporu oraz wzajemnego rozliczenia Stron. W konsekwencji samo wygaśnięcie zobowiązania Wnioskodawczyni wobec Banku, analizowane odrębnie od wypłaty środków pieniężnych na jej rzecz, nie powinno być traktowane jako zdarzenie powodujące powstanie przychodu podatkowego.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jednocześnie zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego:

Jednocześnie zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego:

Z powyższych przepisów wynika, że dla oceny skutków podatkowych zdarzenia opisanego we wniosku konieczne jest ustalenie, czy po stronie Wnioskodawczyni doszło do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego, w szczególności w postaci otrzymania pieniędzy, wartości pieniężnych albo nieodpłatnego świadczenia, a także czy mechanizm przewidziany w Ugodzie można utożsamiać ze zwolnieniem z długu, czy też stanowi on element wzajemnego, ugodowego rozliczenia roszczeń Stron.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga charakter planowanej Ugody. Jej celem jest pełne i definitywne uregulowanie wzajemnych roszczeń Stron związanych z zawarciem oraz wykonywaniem Umowy, a także zakończenie wszystkich toczących się pomiędzy Stronami postępowań sądowych. Projektowana Ugoda nie została więc skonstruowana jako jednostronna czynność Banku polegająca na nieodpłatnym przysporzeniu na rzecz Wnioskodawczyni, lecz jako porozumienie o charakterze kompleksowym, w ramach którego każda ze Stron czyni określone ustępstwa dla definitywnego zakończenia sporu. Taki charakter Ugody odpowiada konstrukcji przewidzianej w art. 917 Kodeksu cywilnego.

Co przy tym szczególnie istotne, w przeciwieństwie do poprzednich wariantów ugodowych przedstawianych przez Bank, obecny projekt Ugody nie zawiera postanowienia przewidującego wyraźne zwolnienie Wnioskodawczyni z długu ani postanowienia stanowiącego wprost o umorzeniu zadłużenia wynikającego z Umowy.

Z treści samej Ugody nie wynika zatem, aby Bank składał oświadczenie woli odpowiadające konstrukcji zwolnienia z długu, o której mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego. Okoliczność ta ma znaczenie zasadnicze, ponieważ dla uznania, że po stronie dłużnika dochodzi do przysporzenia majątkowego w postaci nieodpłatnego zwolnienia z obowiązku świadczenia, konieczne jest jednoznaczne ustalenie, iż wierzyciel zrezygnował z przysługującej mu wierzytelności właśnie w drodze zwolnienia z długu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie została w treści Ugody wprost przewidziana.

Przeciwnie, projekt Ugody posługuje się mechanizmem wzajemnego rozliczenia roszczeń Stron, zapłaty określonej kwoty przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni, zwrotu ewentualnych dalszych spłat dokonanych do dnia rozliczenia Ugody oraz wzajemnego zrzeczenia się dalej idących roszczeń związanych z Umową.

Oznacza to, że skutek w postaci definitywnego zakończenia relacji prawnej pomiędzy Stronami nie jest następstwem jednostronnego, darmowego przysporzenia ze strony Banku, lecz wynika z uzgodnionego, wzajemnego i ekwiwalentnego zakończenia sporu. Wnioskodawczyni nie uzyskuje więc świadczenia „pod tytułem darmym”, lecz godzi się na ostateczne zamknięcie sporu na warunkach określonych Ugodą, w tym na rezygnację z własnych dalej idących roszczeń wobec Banku.

W tym kontekście należy zaakcentować, że zgodnie z projektem Ugody wykonanie uzgodnionego rozliczenia ma prowadzić do całkowitego rozliczenia kredytu oraz definitywnego zakończenia stosunków prawnych pomiędzy Stronami. Tego rodzaju rozliczenie ma zatem charakter kompensacyjny i porządkujący, służy bowiem zamknięciu wzajemnych pretensji Stron powstałych na tle spornej Umowy kredytu, której nieważność została stwierdzona nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie.

W takim układzie nie sposób mówić o prostym, jednostronnym zwiększeniu aktywów albo zmniejszeniu pasywów Wnioskodawczyni bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego z jej strony. Przeciwnie, ewentualne wygaśnięcie zobowiązania stanowi element całościowego bilansu wzajemnych ustępstw i roszczeń.

Dodatkowo należy wskazać, że w toku wyjaśniania skutków projektowanej Ugody pełnomocnik Banku przekazał pełnomocnikowi Wnioskodawczyni informację, zgodnie z którą koncepcja przyjęta przez Bank zakłada „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku", a nie umorzenie salda kredytu. Informacja ta nie stanowi wprawdzie elementu samej Ugody, jednak ma istotne znaczenie dla ustalenia sposobu, w jaki sam Bank rozumie mechanizm mający wystąpić po zawarciu Ugody. Z przekazanych wyjaśnień wynika bowiem, że po stronie Banku chodzi o określony sposób ujęcia skutków Ugody w jego ewidencji i procedurach wewnętrznych, a nie o wyraźne dokonanie czynności prawnej polegającej na zwolnieniu Wnioskodawczyni z długu.

W ocenie Wnioskodawczyni okoliczność ta dodatkowo przemawia za przyjęciem, że mamy do czynienia z operacją o charakterze techniczno-księgowym, pozostającą po stronie Banku, a nie z odrębnym świadczeniem spełnianym na rzecz Wnioskodawczyni.

Wewnętrzne operacje rachunkowe Banku, w szczególności takie, których zakres i znaczenie nie zostały Wnioskodawczyni wyjaśnione oraz które nie zostały wprost opisane w treści Ugody, nie mogą same przez się stanowić podstawy do przypisania Wnioskodawczyni przychodu podatkowego. O powstaniu przychodu decyduje bowiem rzeczywiste zdarzenie prawne i jego treść normatywna, a nie sposób wewnętrznego zakwalifikowania określonej należności w księgach rachunkowych wierzyciela.

Dodatkowo za przyjęciem, że po stronie Wnioskodawczyni nie powstanie przychód podatkowy, przemawia również okoliczność, że Bank nie planuje wystawienia w związku z zawarciem Ugody imiennej informacji podatkowej dotyczącej przychodu z innych źródeł. Zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podmioty dokonujące wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.

Skoro zatem Bank sam nie zakłada wykonania tego obowiązku informacyjnego, to również z tej perspektywy zasadne jest przyjęcie, że w jego ocenie zawarcie Ugody nie skutkuje powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podatkowego. Odmienne stanowisko prowadziłoby bowiem do wniosku, że w razie uznania, iż po stronie Wnioskodawczyni jednak powstaje przychód z innych źródeł, Bank oświadczyłby o zaniechaniu wykonania ciążącego na nim obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.

W konsekwencji, skoro projektowana Ugoda nie przewiduje wprost umorzenia wierzytelności ani zwolnienia Wnioskodawczyni z długu, a definitywne zakończenie relacji prawnej pomiędzy Stronami następuje w ramach wzajemnych ustępstw i całościowego rozliczenia spornych roszczeń, to po stronie Wnioskodawczyni nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Należy również wyraźnie podkreślić, że przedmiotem pytania nr 1 nie jest kwota wypłacana przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni.

Ad. 2

W przypadku uznania przez Organ, że opisane w zdarzeniu przyszłym definitywne wygaśnięcie zobowiązania Wnioskodawczyni wobec Banku, choć w samej Ugodzie nie zostało określone jako umorzenie wierzytelności, skutkuje jednak powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podatkowego, zdaniem Wnioskodawczyni przychód ten należy kwalifikować jako przychód wynikający z umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

Zdaniem Wnioskodawczyni, dla kwalifikacji prawno-podatkowej decydujące znaczenie powinien mieć nie sam sposób nazwania danego mechanizmu przez Bank, lecz jego rzeczywisty skutek prawny i ekonomiczny. Jeżeli bowiem Organ uzna, że w następstwie Ugody dochodzi do definitywnego wygaśnięcia obowiązku spłaty zadłużenia wobec Banku oraz do trwałego zmniejszenia pasywów Wnioskodawczyni, to taki skutek należałoby traktować podatkowo jak umorzenie wierzytelności, niezależnie od tego, że Bank posługuje się określeniem „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych”. Komentarz do art. 11 ustawy o PIT podkreśla zresztą, że przysporzenie może polegać także na zmniejszeniu pasywów podatnika.

W konsekwencji, w przypadku uznania przez Organ, że po stronie Wnioskodawczyni powstaje przychód, należałoby przyjąć, że jest to przychód tego rodzaju, do którego co do zasady znajduje zastosowanie mechanizm zaniechania poboru podatku przewidziany w powołanym Rozporządzeniu, oczywiście w takim zakresie, w jakim odpowiada on wierzytelności objętej zakresem przedmiotowym tego aktu.

Jednocześnie Wnioskodawczyni podkreśla, że przedmiotem niniejszego wniosku nie jest ponowne ustalenie, czy w jej przypadku zostały spełnione wszystkie przesłanki zastosowania zaniechania poboru podatku przewidziane w Rozporządzeniu, ani określenie dokładnej części wierzytelności objętej tym mechanizmem. Przedmiotem niniejszego wniosku jest wyłącznie ustalenie, czy ewentualny przychód, jaki Organ mógłby rozpoznać po stronie Wnioskodawczyni w związku z opisanym mechanizmem definitywnego wygaśnięcia zobowiązania wobec Banku, stanowi przychód z tytułu umorzenia wierzytelności, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

W przypadku, gdyby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie podzielił stanowiska Wnioskodawczyni przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 1 i uznał, że opisane w zdarzeniu przyszłym definitywne wygaśnięcie zobowiązania wobec Banku powoduje po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychodu podatkowego, to przychód ten należałoby zakwalifikować jako przychód z tytułu umorzenia wierzytelności, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Rozporządzenie to obejmuje bowiem kwoty umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w tym kapitał, odsetki, prowizje oraz określone opłaty.

Punktem wyjścia jest to, że skoro Organ miałby rozpoznać przychód po stronie Wnioskodawczyni, to musiałby przyjąć, że w następstwie Ugody dochodzi do trwałego i definitywnego zmniejszenia jej pasywów, czyli do ekonomicznego uwolnienia od obowiązku spłaty określonego zadłużenia wobec Banku. Na gruncie ustawy o PIT przychód może bowiem powstać nie tylko przez otrzymanie pieniędzy, lecz także przez uzyskanie innego definitywnego przysporzenia majątkowego. Jeżeli zatem Organ uzna, że takie przysporzenie w ogóle występuje, to jego źródłem nie może być nic innego niż definitywne wygaśnięcie długu wobec Banku.

W takiej sytuacji o kwalifikacji prawno-podatkowej nie powinno rozstrzygać nazewnictwo przyjęte przez Bank, lecz rzeczywisty skutek ekonomiczny i prawny całej operacji. Okoliczność, że Bank lub jego pełnomocnik posługuje się sformułowaniem „spisanie zadłużenia z ksiąg rachunkowych Banku”, nie może sama w sobie prowadzić do wyłączenia stosowania § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, jeżeli skutek tej operacji miałby zostać przez Organ oceniony jako definitywne wygaśnięcie obowiązku zapłaty.

Gdyby bowiem uznać, że po stronie Wnioskodawczyni powstaje przychód z uwagi na trwałe zmniejszenie zobowiązań, to w sensie podatkowym mielibyśmy do czynienia właśnie z funkcjonalnym odpowiednikiem umorzenia wierzytelności. Sam fakt, że w prawie cywilnym klasyczne zwolnienie z długu zostało opisane w art. 508 k.c., nie oznacza jeszcze, że na gruncie podatkowym tylko użycie tej dokładnej konstrukcji i tej dokładnej nazwy pozwala mówić o umorzeniu w rozumieniu Rozporządzenia.

Za takim rozumieniem przemawia również wykładnia systemowa i celowościowa.

Art. 917 k.c. wskazuje, że ugoda polega na wzajemnych ustępstwach stron w celu zakończenia sporu lub uchylenia niepewności co do roszczeń.

Z kolei Rozporządzenie zostało wydane właśnie po to, aby neutralizować skutki podatkowe związane z definitywnym wygaśnięciem zadłużenia hipotecznego w sprawach tego rodzaju.

Gdyby więc Organ uznał, że po stronie Wnioskodawczyni powstaje przychód wskutek definitywnego wygaśnięcia długu, a jednocześnie odmówił zakwalifikowania tego skutku jako umorzenia wierzytelności tylko dlatego, że Bank używa innej terminologii wewnętrznej lub księgowej, prowadziłoby to do wyniku sprzecznego z celem Rozporządzenia. O zakresie ochrony podatkowej decydowałaby wówczas wyłącznie technika redakcyjna zastosowana przez Bank, a nie rzeczywista treść ekonomiczna zdarzenia.

Tym samym w razie uznania przez Organ, że po stronie Wnioskodawczyni w ogóle powstaje przychód, powinien on zostać uznany właśnie za przychód z tytułu umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Inaczej mówiąc, jeżeli Organ dostrzega przysporzenie, to przysporzenie to może wynikać wyłącznie z tego, że dług przestaje istnieć bez jego spłaty, a to odpowiada konstrukcyjnie kategorii „umorzonej wierzytelności” użytej w Rozporządzeniu.

Jednocześnie Wnioskodawczyni podkreśla, że przedmiotem niniejszego wniosku nie jest ponowne badanie wszystkich warunków zastosowania zaniechania poboru podatku przewidzianych w Rozporządzeniu ani ustalanie dokładnej części wierzytelności objętej tym mechanizmem. Przedmiotem pytania nr 2 jest wyłącznie ustalenie, czy ewentualny przychód rozpoznany przez Organ w związku z definitywnym wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku należy kwalifikować jako przychód z tytułu umorzenia wierzytelności, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Zdaniem Wnioskodawczyni odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca.

Mając na względzie powyższe, należy uznać stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że planuje Pani zawrzeć z bankiem ugodę, której celem będzie pełne i definitywne uregulowanie wzajemnych roszczeń. Wskazała Pani, że dojdzie do spisania zadłużenia z ksiąg rachunkowych banku, tj. odpisania straty i przeniesienia danej ekspozycji kredytowej poza bilans. Oznacza to, że dług będzie formalnie istniał – nie dojdzie do jego umorzenia, a jednocześnie bank uznaje, że nie ma możliwości wyegzekwowania długu. Zgodnie z planowaną ugodą, Bank zrzeka się wobec Pani wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z umowy kredytowej.

Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tych czynności.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.

Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Pani skutki podatkowe z tytułu ugody

Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy wynika, że Pani dług będzie formalnie istniał – nie dochodzi do jego umorzenia, a jednocześnie bank uznaje, że nie ma możliwości wyegzekwowania tego długu i proponuje Pani ugodę, na podstawie której nie będzie dochodził wobec Pani dalej idących roszczeń wynikających z umowy kredytowej.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami mogą być otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Powołując się na przepisy omawianej ustawy można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną.

Wygaśnięcie zobowiązań nie zostało bezpośrednio wymienione w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako skutkujące albo nieskutkujące powstaniem przychodu. Jednocześnie, zaistnienie tego zdarzenia prawnego nie wiąże się z uzyskaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego przez podatnika, z otrzymaniem przez niego realnych, określonych wartości w sensie ekonomicznym. Wobec powyższego, nie można stwierdzić, że zdarzenie to skutkuje dla niego powstaniem przychodu.

Jak wynika z opisu sprawy treść ugody wyczerpuje wszystkie roszczenia Pani oraz Banku związane z zawarciem i wykonywaniem Umowy, a uzgodnione pomiędzy Stronami rozliczenie ma prowadzić do całkowitego rozliczenia kredytu oraz definitywnego zakończenia wszelkich stosunków prawnych pomiędzy Stronami. Bank zrzeknie się wobec Pani wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy albo związanych z jej zawarciem lub wykonywaniem, w tym roszczeń objętych odrębnym postępowaniem o zwrot kapitału. Wykonanie uzgodnionego rozliczenia ma prowadzić do całkowitego rozliczenia kredytu oraz do zakończenia jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Stronami w odniesieniu do tego kredytu.

Ponadto jak Pani wskazała, mechanizm rozliczenia przyjęty w aktualnym projekcie Ugody polega bowiem wyłącznie na dokonaniu przez Bank określonej zapłaty na Pani rzecz, zwrocie ewentualnych dalszych spłat dokonanych przez nią do dnia rozliczenia Ugody oraz na wzajemnym zrzeczeniu się przez Strony dalej idących roszczeń związanych z Umową. Z perspektywy treści samej Ugody nie przewidziano zatem klasycznego mechanizmu umorzenia wierzytelności, który był obecny w poprzednich projektach ugodowych.

Skoro zatem faktycznie z ugody zawartej z Bankiem nie będzie wynikać, aby Bank umarzał Pani wierzytelności, to nie powstaje po Pani stronie przysporzenie majątkowe skutkujące po Pani stronie powstaniem przychodu do opodatkowania.

Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest więc prawidłowe.

Nie odniosłem się do pytania nr 2, ponieważ oczekiwała Pani odpowiedzi na to pytanie wyłącznie w sytuacji, gdyby z tytułu wygaśnięcia zobowiązania, o którym mowa w pytaniu 1 powstał przychód podatkowy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydając interpretację indywidualną, Organ przyjmuje za Wnioskodawcą ściśle określone zdarzenie przyszłe i ocenia przedstawione przez Wnioskodawcę własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego w odniesieniu do zadanych pytań.

W ramach procedury wydawania interpretacji indywidualnej Organ nie ma uprawnień do interpretacji stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego, jak również nie może go również domniemywać, uzupełniać czyli nie może domniemywać ani wywodzić faktów.

Przedmiotem niniejszej interpretacji są zatem wyłącznie skutki podatkowe z tytułu zawartej ugody.

Przedmiotem ustaleń w toku rozpatrywania wniosku nie może być analiza charakteru danego świadczenia, czy też zasadność jego naliczenia, kalkulacji, czy wypłaty. Zarówno charakter danego świadczenia, jak i zasadność jego naliczenia, kalkulacji, czy wypłaty powinien być elementem stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej lub jego uzupełnienia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.