0114-KDIP3-2.4011.375.2026.2.MJ
Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem (zwrot kwoty, ulga odsetkowa, koszty zastępstwa procesowego).
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- nieprawidłowe – w zakresie rozliczenia ulgi odsetkowej;
- prawidłowe – w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 27 kwietnia 2026 r. (wpływ 29 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 14 maja 2026 r. (wpływ 19 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 31 października 2006 roku została zawarta przez Pana i Pana żonę umowa kredytu hipotecznego (nominowanego do CHR), udzielonego przez (…) Bank (...), (tj. podmiot, który podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów).
Kwota kredytu wynosiła 260.000,00 PLN. Był to kredyt mieszkaniowy przeznaczony na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych - budowa domu jednorodzinnego. Kredyt został wypłacony w transzach od listopada 2006 roku do grudnia 2007 roku. Ani Pan ani Pan żona nie zaciągaliście innego kredytu mieszkaniowego. Za spłatę kredytu solidarnie odpowiadali wszyscy kredytobiorcy, tj. Pan i Pan żona. W dalszym ciągu zamieszkujecie Państwo w tym domu.
W latach 2008 - 2024 korzystaliście z tzw. ulgi odsetkowej odliczając odsetki zapłacone od kredytu.
W styczniu 2022 roku złożyliście Państwo do Sądu Okręgowego (…) pozew o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Ostatecznie w 2025 roku zawarliście Państwo z bankiem Ugodę, dotyczącą rozliczenia kredytu.
Bank zwrócił Państwu kwotę - 94.196.71 PLN, która stanowi przedmiot zapytania, czy powoduje jakiekolwiek skutki podatkowe po Państwa stronie (brak PIT-11 z banku).
W ugodzie bank podzielił kwotę następująco:
- 76.996,71 PLN - bank nie wskazuje w treści ugody co to za kwota, Państwa zdaniem kwota zwrócona przez bank stanowi środki wynikające z nadpłaty kredytu, tj. wpłat dokonanych ponad wysokość zobowiązania kredytowego;
- 10.800,00 PLN - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie w I instancji w sprawie;
- 5.400,00 PLN - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym w sprawie;
- 1.000,00 PLN - tytułem zwrotu opłaty od pozwu w sprawie.
Koszty procesu nie zostały zwrócone przez Bank w całości. Kwota poniesionych kosztów przez Pana to 17.835,00 PLN.
Uzupełnienie stanu faktycznego
Odsetki z tytułu ulgi odsetkowej nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub zwrócone w jakiejkolwiek formie.
Odsetki z tytułu ulgi odsetkowej nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Z treści zawartej ugody wynika, że bank zobowiązał się zwrócić na rzecz kredytobiorcy kwotę 76.996,71 PLN. Postanowienia ugody nie wskazują co złożyło się na powyższą kwotę. Nie otrzymał Pan od banku dodatkowego rozliczenia ani szczegółów tej kwoty. Zamierza Pan wystąpić do banku o przedstawienie szczegółowej struktury tej kwoty.
Dokonując rocznych rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach ulgi odsetkowej odliczane były odsetki od kredytu w latach 2007-2024. Odsetki od kredytu odliczane w ramach ulgi odsetkowej wskazywane były w wyżej wymienionych latach w formularzu PIT-37 składanym w ramach wspólnego rozliczenia małżonków.
Przedmiotem Pana zapytania są również skutki podatkowe zwrotu przez bank poniesionych przez Pana uprzednio kosztów sądowych, związanych z dochodzeniem unieważnienia kredytu hipotecznego na drodze sądowej.
W kolejnym uzupełnieniu poinformował Pan, że otrzymał Pan odpowiedź z banku z informacją, że kwota zwrotu (76.996,71 PLN) wynika z sumy nadpłaconych rat ponad uruchomiony kapitał.
Pytania
1. Czy otrzymana od banku kwota zwrotu będzie dla Pana obojętna podatkowo tzn. nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Czy otrzymany zwrot zobowiązuje Pana do korekty odliczeń ulgi odsetkowej, dokonanych w latach 2008 - 2024?
3. Czy otrzymany zwrot powoduje jakiekolwiek skutki podatkowe po Pana stronie (brak PIT-11 z banku)?
4. Czy zwrot przez Bank w ramach ugody zawartej z bankiem poniesionych przez Pana uprzednio kosztów sądowych, związanych z dochodzeniem unieważnienia kredytu hipotecznego na drodze sądowej stanowi po Pana stronie przychód podlegający opodatkowaniu stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko
Ad. 1
Ugoda zawarta z bankiem przewidująca zwrot przez bank kwot w wysokości;
- 76.996,71 PLN;
- 10.800, 00 PLN - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie w I instancji w sprawie;
- 5.400,00 PLN - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym w sprawie;
- 1.000,00 PLN - tytułem zwrotu opłaty od pozwu w sprawie;
nie generuje po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie spełniają celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika. Po Pana stronie nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje Pan jedynie zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłaciłem. Taki zwrot będzie więc dla kredytobiorcy czyli dla Pana neutralny podatkowo. Po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Powyższe stanowisko ma uzasadnienie w szczególności w art. 11. ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ad. 2
Brak obowiązku korekty ulgi odsetkowej.
W Pana ocenie:
- wcześniej odliczone odsetki były prawidłowo zapłacone,
- ugoda nie określa, że zwrot obejmuje odsetki,
- zwrot po wielu latach nie zmienia faktu prawidłowego odliczenia ulgi,
- przepisy nie nakładają obowiązku korekty odliczeń na podstawie późniejszych rozliczeń banku, jeżeli odsetki były realnie zapłacone.
W konsekwencji Pana zdaniem nie ma obowiązku składania korekt PIT za poprzednie lata.
Ad. 3
Zwrot nadpłaconej kwoty kredytu - brak opodatkowania.
Ad. 4
Kwota zwrócona przez bank z tytułu poniesionych przez Pana uprzednio kosztów sądowych, związanych z dochodzeniem unieważnienia kredytu hipotecznego na drodze sądowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w szczególności dlatego że nie stanowi ona kwot o których mowa w art. 45 ust. 3a Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto kwota ta nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika. Po Pana stronie nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje Pan jedynie zwrot swoich własnych środków, które wcześniej Pan wpłacił. Taki zwrot będzie więc dla kredytobiorcy czyli dla Pana neutralny podatkowo. Po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Zawarł Pan z bankiem ugodę i powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowe z tytułu zawarcia tej ugody.
Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji.
Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku.
Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu.
Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy,
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też, gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu, w opisie sprawy wskazał Pan, że zwrot ten wynika z sumy nadpłaconych rat ponad uruchomiony kapitał.
W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc otrzymał Pan od banku zwrot środków, które są różnicą pomiędzy sumą wpłat dokonanych przez Pana, a wypłaconym Panu kapitałem kredytu, to otrzymanie tej kwoty nie stanowi po Pana stronie powstania przychodu.
Tym samym - nie ciąży na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
W tej kwestii (pytanie nr 1 oraz nr 3) Pana stanowisko jest prawidłowe.
Ulga odsetkowa
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.
Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:
Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:
1. budową budynku mieszkalnego albo
2. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.
Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.
Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.
Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:
Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.
Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.
Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:
Podatnikowi, któremu w latach 2002 – 2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.
Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa
Wskazał Pan, że w latach 2008 – 2024 korzystał Pan z ulgi odsetkowej.
Samo podpisanie ugody z bankiem nie ma wpływu na rozmiar zobowiązania podatkowego w momencie składania wcześniejszych zeznań podatkowych. Dopiero wzajemne rozliczenia między bankiem i kredytobiorcą mogą mieć wpływ na zastosowanie ulgi odsetkowej.
W przypadku zwrotu tych odsetek, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju, szczególnych sytuacji. Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.
Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.
Jeśli więc wynikiem ugody będzie m.in. zwrot odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba będzie ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu).
Bez znaczenia dla obowiązku wynikającego z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozostaje okoliczność, że bank w ugodzie nie dokonał wyodrębnienia w wypłaconej kwocie części odpowiadającej odsetkom.
Zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku.
W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej.
W przedstawionej przez Pana sprawie nie można pominąć faktu, że w ramach wypłaty kwoty 76.996,71 zł doszło do zwrotu świadczeń uprzednio spełnionych na rzecz banku, obejmujących również odsetki od kredytu.
Okoliczności związane z trudnością w ustaleniu dokładnej wysokości odsetek przypadających na kwoty uprzednio odliczone nie mają wpływu na obowiązki podatkowe wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w sytuacji, gdy bank zwrócił Panu odsetki, to powinien Pan w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym bank dokonał zwrotu odsetek, doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Zwróconą kwotę odsetek (tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej) powinien Pan wykazać, wraz z innymi przychodami opodatkowanymi skalą podatkową, w zeznaniu rocznym.
Tym samym nie jest Pan zobowiązany do korygowania zeznań podatkowych za lata, w których korzystał Pan z ulgi odsetkowej. Jest Pan natomiast zobowiązany w rozliczeniu podatkowym za rok, w którym bank dokonał zwrotu odsetek doliczyć do dochodu tę część zapłaconej przez Bank kwoty, która odpowiada odsetkom wcześniej odliczonym w ramach ulgi odsetkowej i która została Panu zwrócona.
W tym zakresie (pytanie nr 2) Pana stanowisko jest nieprawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. ustawy Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Skoro otrzymał Pan kwotę zwrotu w kwocie niższej niż koszty faktycznie przez Pana poniesione – wówczas zwrot taki nie stanowi po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji zwrot kosztów sądowych poniesionych przez Pana nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W tej kwestii (pytanie nr 4) Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia.
Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla drugiego kredytobiorcy, tj. Pana żony.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów