0114-KDIP3-2.4011.361.2026.2.AC

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

18 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 1 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie pismem z 16 kwietnia 2026 r. (wpływ 16 kwietnia 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

A.B. 

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

B.B. 

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani (A.B.) osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, o nieograniczonym obowiązku podatkowym na terytorium Polski. Wraz z mężem B.B., zawarła Pani w dniu 4 grudnia 2008 r. z bankiem (…) umowę pożyczki hipotecznej w złotych polskich, indeksowanej do waluty obcej, franka szwajcarskiego (CHF) nr (…). Na podstawie tej umowy bank udzielił Państwu pożyczki w kwocie 62 992,00 zł, przy czym kwota zadłużenia była indeksowana do CHF, a wysokość zobowiązania oraz poszczególnych rat była ustalana z uwzględnieniem kursów walut stosowanych przez bank. Wypłata środków nastąpiła w złotych polskich, natomiast spłata pożyczki była realizowana w ratach kapitałowo-odsetkowych, których wysokość była powiązana z mechanizmem indeksacji oraz zmiennym oprocentowaniem opartym m.in. na wskaźniku referencyjnym oraz marży banku.

Wykonywali Państwo umowę, dokonując spłaty zobowiązania zgodnie z harmonogramem.

W toku wykonywania umowy powzięli Państwo wątpliwości co do zgodności jej postanowień z przepisami prawa, w szczególności w zakresie mechanizmu indeksacji do CHF, zasad ustalania kursów walut oraz zmiennego oprocentowania. W związku z tym rozważali Państwo dochodzenie wobec banku roszczeń, w tym roszczeń o stwierdzenie nieważności umowy, ewentualnie uznanie niektórych jej postanowień za bezskuteczne (abuzywne), a także o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku.

W celu polubownego zakończenia sporu strony zawarły w dniu 9 grudnia 2025 r. ugodę. Na dzień zawarcia ugody łączna kwota świadczeń spełnionych przez Państwo na rzecz banku wyniosła 140 618,53 zł. Strony zgodnie ustaliły, że wypłacona kwota, w wysokości 77 000,00 zł stanowi nadpłatę ponad kwotę udzielonego kapitału. Na podstawie ugody bank zobowiązał się do zapłaty na Państwa rzecz kwoty 77 000,00 zł, która została określona jako zwrot nadpłaty powstałej w związku z wykonywaniem umowy. Kwota ta została wypłacona w grudniu 2025 r. na Państwa rachunek bankowy.

Strony uzgodniły, że zawarta ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia związane z umową.

Jednocześnie w treści ugody wskazano, że w związku z dokonaniem zwrotu nadpłaty po Państwa stronie może powstać przychód podatkowy, a po stronie banku może powstać obowiązek sporządzenia informacji PIT-11. Z uwagi na ten zapis powzięli Państwo wątpliwość w zakresie konieczności opodatkowania otrzymanych pieniędzy.

Podkreślili Państwo, że otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot części środków uprzednio uiszczonych przez nich na rzecz banku w wykonaniu umowy pożyczki.

Pytanie

Czy od kwoty 77 000 zł zwrotu nadpłaty pożyczki hipotecznej należy odprowadzić podatek dochodowy od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, kwota otrzymana od banku na podstawie zawartej ugody nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wyraźnie wskazanych w przepisach szczególnych. Dochodem jest przy tym nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, co oznacza, że warunkiem powstania obowiązku podatkowego jest uprzednie wystąpienie przychodu.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne, jak również wartość świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń. W doktrynie oraz utrwalonej praktyce interpretacyjnej przyjmuje się jednak, że nie każde otrzymanie środków pieniężnych skutkuje powstaniem przychodu podatkowego. Za przychód mogą zostać uznane wyłącznie takie świadczenia, które mają charakter definitywny oraz prowadzą do realnego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika, rozumianego jako zwiększenie jego aktywów lub zmniejszenie pasywów.

Powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W szczególności w interpretacji z dnia 24 października 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.722.2025.2.AK, Dyrektor KIS wskazał, że zwrot rat kapitałowych z nieważnej umowy kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż jest jedynie zwrotem wcześniej wpłaconych środków i nie prowadzi do zwiększenia majątku podatnika.

Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji z dnia 29 października 2025 r., nr 0112- KDIL2-1.4011.748.2025.2.MB, w której Dyrektor KIS potwierdził, że zwrot środków pieniężnych przez bank w wyniku zawarcia ugody nie powoduje powstania przychodu i nie rodzi obowiązku podatkowego.

W analizowanej sprawie otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot części środków uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz banku w wykonaniu umowy pożyczki hipotecznej. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, kwota ta nie przekracza wartości świadczeń dokonanych przez Państwa na rzecz banku i została określona jako nadpłata powstała w toku wykonywania umowy. Tym samym jej wypłata nie skutkuje powstaniem jakiegokolwiek nowego przysporzenia majątkowego, lecz prowadzi jedynie do przywrócenia stanu majątkowego istniejącego przed spełnieniem świadczeń na rzecz banku.

Na gruncie prawa podatkowego nie ulega wątpliwości, że zwrot świadczenia nienależnego, jak również zwrot nadpłaty, pozostaje neutralny podatkowo. Jak wskazano w interpretacji z dnia 23 grudnia 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.810.2024.3.MB, zwrot nadpłaty kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego.

Podobnie w interpretacji z dnia 21 maja 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.344.2025.2.MB, Dyrektor KIS podkreślił, że kwota wypłacona przez bank w ramach ugody, stanowiąca zwrot uprzednio uiszczonych rat kredytu, opłat i prowizji, nie jest dochodem podatnika, lecz jedynie zwrotem jego własnych środków. Z kolei w interpretacji z dnia 27 maja 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.434.2025. 1.MB, Dyrektor KIS wskazał, że również kwoty otrzymane w wyniku ugody, o ile stanowią zwrot nadpłaty nie powodują powstania przychodu podatkowego.

Bez znaczenia dla oceny skutków podatkowych pozostaje przy tym fakt, że zwrot środków następuje w wykonaniu ugody. Ugoda stanowi jedynie formę zakończenia sporu i określenia zasad rozliczenia stron stosunku prawnego, natomiast nie kreuje sama w sobie nowego źródła przysporzenia. Decydujące znaczenie ma charakter ekonomiczny otrzymanego świadczenia, który w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje na jego restytucyjny charakter.

Nie ma również podstaw do zakwalifikowania otrzymanej kwoty jako przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ustawy o PIT. Choć katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, to warunkiem uznania danego świadczenia za przychód pozostaje wystąpienie realnego przysporzenia majątkowego. W sytuacji, gdy podatnik odzyskuje jedynie własne środki, przesłanka ta nie jest spełniona.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że kwota otrzymana przez Państwa od banku nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, nie podlega kwalifikacji do żadnego ze źródeł przychodów, a w konsekwencji jej otrzymanie nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z informacji przedstawionych przez Państwa wynika, że:

1.  4 grudnia 2008 r. zawarli Państwo umowę pożyczki hipotecznej w polskich złotych indeksowanej do franka szwajcarskiego;

2.  9 grudnia 2025 r. podpisali Państwo ugodę, na mocy której strony zgodnie ustaliły, że kwota 77 000 zł stanowi nadpłatę ponad kwotę udzielonego kapitału.

Powzięli Państwo wątpliwość, czy od kwoty 77 000 zł zwrotu nadpłaty pożyczki hipotecznej należy odprowadzić podatek dochodowy od osób fizycznych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja pożyczki została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 720 § 2 ww. Kodeksu:

Wypłata określonej kwoty pieniężnej

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie ugody bank wypłacił Państwu kwotę w wysokości 77 000 zł, zwrot części środków uprzednio uiszczonych przez nich na rzecz banku w wykonaniu umowy pożyczki.

Taka operacja nie spełnia więc celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie pożyczkobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętej pożyczki. Taka wypłata będzie więc dla pożyczkobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzymali Państwu od banku taki zwrot, to otrzymana przez Państwa kwota nie stanowi przychodu. Tym samym - nie ciąży na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu ani wykazania tej kwoty w zeznaniu rocznym.

W tym zakresie Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Powołane przez Państwa interpretacje zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Państwa sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania

Pani A.B. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.