0114-KDIP3-2.4011.248.2026.3.BM
Umorzona kwota w wyniku podpisanej ugody z Bankiem do Umowy pożyczki, zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Wnioskodawcy przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- nieprawidłowe w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku w stosunku do kwoty umorzenia wynikającej z Ugody do Umowy pożyczki oraz
- prawidłowe w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 23 marca 2026 r. oraz pismem z 18 maja 2026 r. - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A.
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B.
Opis stanu faktycznego
W dniu 18 maja 1999 roku zawarli Państwo z (…) (dalej: „Bank 1”) umowę kredytu Nr (…) (dalej: Umowa kredytu 1”), na podstawie której Bank 1 udzielił Państwu kredytu na cele mieszkaniowe z odroczoną spłatą części należności z przeznaczeniem na sfinansowanie umowy zamiany, w kwocie 199.800,00 zł. Kredyt został oprocentowany według zmiennej stopy procentowej wynoszącej w dniu podpisania umowy 15,9% w stosunku rocznym. Kredyt został zabezpieczony hipoteką w wysokości 199.800,00 zł ze zmiennym oprocentowaniem na rzecz Banku 1, ustanowioną na nabytej przez Państwa nieruchomości w ramach umowy zamiany. Kredyt zgodnie z postanowieniami umowy miał zostać spłacony najpóźniej do dnia 18 maja 2019 r.
W dniu 21 maja 1999 roku na podstawie umowy zamiany, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A numer (…) (dalej: „Akt notarialny”) nabyli Państwo własność zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1 o obszarze 1100 m2, położonej we wsi (…), dla której Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (…), na której został wybudowany budynek mieszkalny w stanie surowym oraz wolnostojące garaże (dalej: „Państwa działka”). Nabyli Państwo tą własność w zamian za lokal mieszkalny nr 7 w budynku położonym przy ulicy (…) w (…), w gminie (…), w dzielnicy (…), dla którego Sąd Rejonowy (…) prowadził księgę wieczystą KW nr (…). Wartość nieruchomości zbytej przez Państwa wyniosła 140.000,00 zł, zaś wartość nieruchomości nabytej wyniosła 416.580,00 zł. Ze względu na zaistniałą różnicę wartości pomiędzy obiema nieruchomościami, w akcie notarialnym postanowili Państwo tytułem dopłaty do zaistniałej wartości wypłacić zbywcy kwotę stanowiącą w złotych polskich równowartość kwoty 70.376,60 dolarów amerykańskich, według średniego kursu dolara amerykańskiego obowiązującego w NBP w dniu płatności. W Akcie notarialnym ustanowili Państwo na nabytej nieruchomości hipotekę na rzecz Banku 1 celem zabezpieczenia kredytu udzielonego im przez Bank na warunkach wynikających z Umowy kredytu 1 z dnia 18 maja 1999 r. Państwa działka została im wydania w dniu podpisania Aktu notarialnego.
Zaznaczają Państwo, że koszty dodatkowe związane z nabyciem Państwa działki w tym:
a) wkład własny,
b) ubezpieczenia kredytu,
c) ustanowienie hipoteki,
d) oraz taksę notarialną,
pokryli z własnych środków. Kwota w wysokości 10.500,00 USD, oznaczona w § 4 pkt 2c Aktu notarialnego, również została pokryta przez Państwa z Państwa środków własnych.
Do wspomnianej umowy Kredytu 1 został zawarty aneks nr 2, który zmieniał nazwę na „Umowa kredytu mieszkaniowego (...) hipoteczny nr (…) spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie polskiej”. Zmianie uległo również oprocentowanie kredytu, które wyniosło 5,65% w stosunku rocznym, a także termin, do którego mieli Państwo spłacać zadłużenie z tytułu kredytu i odsetek w ratach annuitetowych, który został zmieniony na 1 maja 2024 roku. Na dzień zawarcia aneksu Państwa zadłużenie wyniosło 216.241,67 zł w tym: kredyt 198.226,09 zł, skapitalizowane odsetki 16.531,80 zł oraz odsetki bieżące 1.483,78 zł.
Po nabyciu własności działki nr 1 o obszarze 1100 m2, położonej we wsi (…), na Państwa wniosek, dnia 15 grudnia 2001 r. Wójt Gminy (…) zezwolił na użytkowanie budynku mieszkalnego z przeznaczeniem piwnicy budynku na cele usług poligraficznych, zrealizowanego na nabytej działce. Zezwolenie Wójta Gminy (…) opiewało również na nakaz wykonania tynków zewnętrznych na budynku w terminie do 30 października 2002 roku. Wójt Gminy (…) wyraził również zgodę na przeniesienie decyzji (…) z dnia 19.08.1996 r. zezwalającej na dokończenie budowy budynku mieszkalnego na działce nr 1 we wsi (…), wydanej poprzedniemu właścicielowi na Państwa rzecz pod warunkiem prowadzenia robót pod kierownictwem uprawnionej osoby, prowadzenia dziennika budowy i wykonania szczelnego zbiornika ścieków.
Od dnia wydania nabytej nieruchomości prowadzili Państwo na niej prace wykończeniowe względem wybudowanego budynku w stanie surowym znajdującego się na Państwa działce, a następnie zamieszkali Państwo w nim 19 lipca 1999 r. Prace wykończeniowe starali się Państwo finansować ze środków własnych jednak nie było ich wystarczająco. Podjęli Państwo więc próbę dalszego finansowania wykończenia budynku poprzez finansowanie wykończenia z kart kredytowych i kredytów krótkoterminowych, co zamiast Państwu pomóc, spowodowało wzrost już istniejącego Państwa zadłużenia. Wpadli Państwo w spiralę zadłużenia.
W celu zniwelowania istniejącego zadłużenia, dnia 26 października 2006 r. zawarli Państwo z (…) (dalej: Bank 2”) dwie umowy: umowę pożyczki hipotecznej Nr (…) (dalej: Umowa pożyczki”) oraz umowę kredytu mieszkalnego Nr (…) (dalej: „Umowa Kredytu 2”).
Umowa pożyczki została zawarta na kwotę 54.510,00 CHF i miała zostać przeznaczona na cel konsumpcyjny, którymi dokładniej była spłata kredytów krótkoterminowych i kart kredytowych, a tym samym ukrócenie spirali zadłużenia. Środki z pożyczki były przeznaczone na wykończenia budynku mieszkalnego w stanie surowym, położonej na Państwa działce. W umowie okres kredytowania został oznaczony od 26 października 2006 r. do 6 lipca 2025 r. Oprocentowanie pożyczki zmienne na dzień podpisania Umowy wyniosło 4,90%, zaś rzeczywista roczna stopa procentowa została oznaczona na 6,83%. Prawnym zabezpieczeniem spłaty pożyczki były:
a) hipoteka zwykła w kwocie 54.510,00 CHF zabezpieczająca kwotę kapitału pożyczki oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 16.353,00 CHF zabezpieczająca kwotę odsetek od pożyczki ustanowione na rzecz Banku na Państwa Nieruchomości będącej domem mieszkalnym położonym przy ulicy (…), gminie (…), dla której Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczysta nr (…) (dalej: „Państwa Nieruchomość”);
b) cesja praw z umowy ubezpieczenia od ognia i zdarzeń losowych Państwa Nieruchomości z sumą ubezpieczenia nie mniejszą niż suma kwoty ubezpieczenia Państwa Nieruchomości (tj. 837.900,00 zł);
c) weksel in blanco z deklaracją wekslową, wystawiony przez Państwa dostarczony do Banku przed uruchomieniem pożyczki, do czasu uprawomocnienia się wpisu hipotek lub całkowitej spłaty pożyczki;
d) ubezpieczenie spłaty pożyczki, obowiązuje do czasu uprawomocnienia się wpisu hipotek i dostarczania do Banku odpisu z księgi wieczystej potwierdzające uprawomocnienia się wpisu.
Państwa Nieruchomość znajduje się na Państwa działce. Pożyczka miała być spłacana w stałych ratach annuitetowych. Do Umowy Pożyczki został zawarty aneks nr 1 (dalej: „Aneks do umowy pożyczki”) z dnia 18 grudnia 2006 roku, na podstawie którego zmianie uległ okres kredytowania, termin spłaty rat pożyczki oraz wysokość ustanowionej hipoteki. Okres kredytowania został zmieniony na okres od 26 października 2006 roku do 18 lipca 2025 roku. Termin spłaty rat pożyczki został oznaczony na 18 dzień każdego miesiąca. Wysokość hipoteki zwykłej wzrosła do kwoty 91.295,00 CHF, a hipoteki kaucyjnej do 27.388,50 CHF.
Jak wynika z historii transakcji, spłaty pożyczki na podstawie Umowy pożyczki w latach 2018-2025 były dokonywane w walucie obcej CHF.
Umowa kredytu 2 została zawarta na kwotę 106.923,00 CHF. Kredyt miał zostać przeznaczony na spłatę innych kredytów nie związanych z działalnością gospodarczą lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wskazują Państwo, że kwotę kredytu w całości przeznaczyli na spłatę kredytu zawartego z Bankiem 1. Kwota kredytu miała zostać wypłacona w złotych wg kursu kupna CHF, zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu Uruchomienia Kredytu/Transzy Kredytu, tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w Bank 2. Prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu były:
a) hipoteka zwykła w kwocie 106.923,00 CHF zabezpieczająca kwotę kapitału pożyczki oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 32.076,90 CHF zabezpieczająca kwotę odsetek od kredytu ustanowione na rzecz Banku 2 na Państwa Nieruchomości, których dostarczenie dowodu złożenia i opłacenia wniosku o wpis hipotek powinno nastąpić przed uruchomieniem kredytu;
b) Cesja prawa z umowy ubezpieczenia od ognia i zdarzeń losowych Państwa Nieruchomości (w trakcie budowy i nieruchomości po zakończeniu budowy) z sumą ubezpieczenia nie mniejszą niż wysokość kwoty ubezpieczenia Państwa Nieruchomości (tj. 837.900,00 zł);
c) Weksel in blanco z deklaracją wekslową, wystawiany przez Państwa, dostarczony do Banku przed uruchomieniem kredytu, do czasu uprawomocnienia się wpisu hipotek lub całkowitej spłaty kredytu;
d) Ubezpieczenie spłaty kredytu obowiązujące do czasu uprawomocnienia się wpisu hipotek i dostarczenia do Banku 2 odpisu z księgi wieczystej potwierdzającego wpis hipotek.
Państwa Nieruchomość znajduje się na Państwa działce. Oprocentowanie kredytu zmienne na dzień podpisania Umowy Kredytu 2 zostało oznaczone na 3,10%, zaś rzeczywista roczna stopa procentowa na 4,34%. Do Umowy kredytu 2 został zawarty aneks nr 1 (dalej: „Aneks do umowy kredytu 2”), który zmieniał wysokość oprocentowania zmiennego, stawkę referencyjną oraz marżę Banku 2. W ten sposób oprocentowanie kredytu zmienne zostało zmienione z 3,10% na 5,28%. Jako stawkę referencyjną został oznaczony 3M-LIBOR, a marża Banku została oznaczona 2,40%. Oprocentowanie kredytu od dnia zawarcia aneksu opierało się na zmianach stóp procentowych w zależności od zmian stawek referencyjnych, zaś suma stopy procentowej dla Kredytu była ustalana na podstawie sumy stawki referencyjnej i marży Banku 2.
Jak wynika z historii transakcji, spłaty kredytu na podstawie Umowy kredytu 2 w latach 2018-2026 były dokonywane w walucie obcej CHF.
Dnia 6 października 2025 roku zawarli Państwo ugodę z Bankiem 2 do Umowy Pożyczki. Na podstawie niniejszej ugody Bank 2 wskazał, że udzielił Państwu pożyczki w kwocie 215.159,47 zł, co stanowiło 91.295,00 CHF. Waluta kredytu została zmieniona na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia ugody. Na dzień zawarcia ugody w księgach rachunkowych Banku 2 wysokość Państwa zadłużenia z tytułu umowy wynosiła 1.670,51 CHF co po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia ugody, dało kwotę 7.605,33 zł. Na podstawie niniejszej umowy Bank 2 zwrócił Państwu kwotę 271.000,00 zł oraz zwolnił Państwa z długu na kwotę 7.605,33 zł.
Dnia 14 stycznia 2026 roku została zawarta ugoda między Państwem, a Bankiem 2 co do Umowy kredytu 2. Bank 2 w ugodzie wskazał, że wypłacił Państwu kwotę 254.498,12 zł co stanowiło równowartość kwoty 106.923,00 CHF. Kwota Państwa zadłużenia na dzień zawarcia ugody wyniosła 1.682,40 CHF co po przeliczeniu zadłużenia na walutę polską po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody wyniosło 7.610,34 zł. Na podstawie niniejszej ugody Bank 2 zwrócił Państwu kwotę 250.000,00 zł oraz zwolnił Państwa z długu na kwotę 7.610,34 zł.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
W odniesieniu do kredytu nr 1:
Wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie tj. co do pełnej wysokości.
Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
W odniesieniu do kredytu nr 2:
Wprost z umowy kredytowej wynikało, że kredyt zostanie przeznaczony na spłatę innych kredytów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Ze względu jednak na szeroki zakres przeznaczenia wskazanego w umowie kredytu, Kredytobiorcy doprecyzowują we wniosku, że ów kredyt został w całości przeznaczony na spłatę kredytu zawartego z Bankiem 1 (PKO BP).
Wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie tj. do pełnej wysokości.
Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Skład kwoty umorzenia nie został wskazany w ugodzie. W umowie kredytu wskazano za to, że kwota kredytu wyniesie 106.923,00 CHF. Z tej kwoty została pobrana przez Bank prowizja przygotowawcza w wysokości 2.673,07 CHF oraz składka ubezpieczenia spłaty kredytu 898,15 CHF. Były to kwoty konieczne do zawarcia umowy kredytu.
Umorzenie kredytu będzie dotyczyło wszystkich kredytobiorców (tj. Państwa) i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku w całości po stronie każdego kredytobiorcy odpowiadającego solidarnie za dług.
W odniesieniu do umowy pożyczki
Wszyscy pożyczkobiorcy odpowiadali za spłatę pożyczki solidarnie tj. do pełnej wysokości.
Pożyczka została udzielona przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Skład kwoty umorzenia pożyczki nie został wskazany w ugodzie. W umowie pożyczki wskazano za to, że kwota pożyczki wyniesie 54.510,00 CHF. Z tej kwoty miała zostać pobrana przez Bank prowizja przygotowawcza w wysokości 1.362,74 CHF oraz składka ubezpieczenia spłaty kredytu 457,88 CHF. Były to opłatny niezbędne do zawarcia umowy pożyczki.
Umowa pożyczki określa cel jej zaciągnięcia jako nieoznaczony cel konsumpcyjny. Wyjaśniają Państwo, że pod tym pojęciem kryją się dwa ściśle powiązane ze sobą cele.
Po pierwsze, pożyczka została przeznaczona na spłatę kredytów krótkoterminowych oraz kart kredytowych, zaciągniętych uprzednio w bankach Bank a), Bank b) oraz Bank c). Karty kredytowe - zarówno Pana, jak i Pana małżonki - były użytkowane przez okres około 15 lat, natomiast kredyty krótkoterminowe były zaciągane równolegle w dwóch lub trzech bankach jednocześnie, a po ich spłacie zastępowane kolejnymi zobowiązaniami. Wszystkie wskazane kredyty i karty kredytowe były wykorzystywane na potrzeby związane z dokończeniem prac wykończeniowych budynku mieszkalnego wzniesionego w stanie surowym na Państwa Nieruchomości.
Po drugie, część pożyczki została bezpośrednio przeznaczona na sfinansowanie dalszych prac wykończeniowych tego samego budynku mieszkalnego.
Wskazują Państwo jednocześnie, że z uwagi na upływ czasu - opisane kredyty i karty kredytowe wygasły bowiem od około 10 do 20 lat temu - nie dysponują Państwo już egzemplarzami umów ich zawarcia.
Oba wskazane cele mieszczą się w pojęciu „nieoznaczonego celu konsumpcyjnego", którym posłużono się w umowie pożyczki.
Umorzenie tej pożyczki będzie dotyczyło wszystkich pożyczkobiorców (tj. Państwa) i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku w całości po stronie każdego pożyczkobiorcy odpowiadającego solidarnie za dług.
Nie korzystaliście Państwo w przeszłości z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu mieszkaniowego lub innej pożyczki mieszkaniowej oprócz tych wskazanych we wniosku.
Dodatkowo wyjaśnili Państwo:
ü w odniesieniu do kart kredytowych
Nie dysponują Państwo już egzemplarzami umów dotyczących kart kredytowych, zostały one zawarte kilkanaście - kilkadziesiąt lat temu i nie były przechowywane przez tak długi okres.
Z Państwa pamięci wynika, że karty kredytowe były oferowane jako standardowe produkty konsumenckie powiązane z rachunkami osobistymi, bez wskazania w umowach szczegółowo oznaczonego celu ich wykorzystania. W praktyce służyły one finansowaniu ogólnych, prywatnych potrzeb konsumpcyjnych gospodarstwa domowego, takich jak bieżące wydatki na utrzymanie oraz wydatki związane z wykończeniem i wyposażeniem budynku mieszkalnego, w którym zaspokajają Państwo własne potrzeby mieszkaniowe. Karty te nie były wykorzystywane w związku z jakąkolwiek działalnością gospodarczą lub inwestycyjną.
Środki pochodzące z limitów na wspomnianych kartach kredytowych były przeznaczane na finansowanie prywatnych celów konsumpcyjnych związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstwa domowego. W szczególności obejmowały one zakupy materiałów, usług oraz elementów wyposażenia wykorzystywanych przy wykończeniu i urządzeniu budynku mieszkalnego, w którym zaspokajają Państwo własne potrzeby mieszkaniowe, jak również inne bieżące wydatki domowe. Wszystkie wskazane wydatki miały charakter osobisty i nie pozostawały w związku z żadną działalnością zarobkową ani gospodarczą. Z uwagi na znaczny upływ czasu nie są Państwo w stanie obecnie odtworzyć szczegółowego rozkładu poszczególnych kategorii wydatków.
Karty kredytowe nie były zabezpieczone hipotecznie na żadnej nieruchomości.
ü w odniesieniu do kredytów krótkoterminowych
Nie dysponują Państwo już egzemplarzami umów dotyczących kredytów krótkoterminowych - zobowiązania te zostały zaciągnięte kilkanaście - kilkadziesiąt lat temu i po ich spłacie dokumenty nie były przechowywane.
Z Państwa pamięci wynika, że były to typowe kredyty konsumenckie o przeznaczeniu niecelowym, udzielane na bieżące potrzeby gospodarstwa domowego. Oznaczało to możliwość swobodnego rozdysponowania środków na prywatne potrzeby bez wskazywania w treści umów szczegółowego celu mieszkaniowego ani obowiązku każdorazowego dokumentowania wydatków przed bankiem. Kredyty te były zaciągane w okresie poprzedzającym zawarcie w 2006 r. pożyczki i kredytu zabezpieczonych hipotecznie.
Środki z kredytów krótkoterminowych były faktycznie przeznaczane przede wszystkim na spłatę wcześniejszych zobowiązań konsumpcyjnych oraz na bieżące wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Część tych środków została wykorzystana na zakup materiałów budowlanych, wykończeniowych oraz elementów wyposażenia niezbędnych do wykończenia i urządzenia Państwa budynku mieszkalnego. Wszystkie wskazane wydatki miały charakter osobisty i nie pozostawały w związku z żadną działalnością zarobkową ani gospodarczą.
Potwierdzają Państwo, że byli Państwo jedynymi kredytobiorcami wszystkich kredytów konsumenckich, wobec czego odpowiadają Państwo za spłaty kredytów solidarnie, tj. do pełnej wysokości.
Kredyty krótkoterminowe zostały udzielone przez banki będące instytucjami zaufania publicznego, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Banki te są i były uprawnione do prowadzenia działalności kredytowej na podstawie ustawy - Prawo bankowe oraz innych przepisów regulujących zasady funkcjonowania sektora bankowego.
Kredyty krótkoterminowe nie były zabezpieczone hipotecznie na żadnej nieruchomości.
Pytania
1) Czy kwota umorzona przez Bank 2 w ramach ugody dotyczącej Umowy kredytu 2, który został zaciągnięty w celu spłaty wcześniejszego kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe oraz z odroczoną spłatą części należności z przeznaczeniem na sfinansowanie umowy zamiany, na podstawie której doszło do nabycia własności Państwa działki, będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 w sprawie zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?
2) Czy w związku z zawarciem Ugody do Umowy Pożyczki, pomiędzy Bankiem 2 a Państwem, kwota podlegająca umorzeniu stanowić będzie przychód, ale będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów ze względu na jej cel związany ze spłatą kredytów krótkoterminowych i kart kredytowych, których środki przeznaczone były na wykończenie Państwa Nieruchomości?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
Uważają Państwo, że kwota umorzona przez Bank 2 na podstawie ugody do Umowy kredytu 2 będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 w sprawie zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Ad. 2
Uważają Państwo, że kwota umorzona przez Bank 2 na podstawie ugody do Umowy pożyczki będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 w sprawie zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Uzasadnienie Państwa stanowiska do wszystkich pytań
W Państwa ocenie, w opisanym stanie faktycznym umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, zdefiniowanego we wniosku jako Kredyt 2 zaciągniętego na cele mieszkaniowe będzie co do zasady stanowiło przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przy czym do tego przychodu zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, a w konsekwencji - od umorzonej wierzytelności nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 9 ust. 1a tej ustawy, jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest - z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29- 30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f - suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, a jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty.
Instytucja kredytu została uregulowana w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu. Zgodnie z art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. W konsekwencji, umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu powoduje wygaśnięcie zobowiązania kredytobiorcy wobec banku w zakresie objętym zwolnieniem z długu.
Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych umorzona kwota wierzytelności z tytułu kredytu skutkuje powstaniem przychodu po stronie kredytobiorcy. W przypadku kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe przychód ten jest kwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie do dochodów (przychodów) związanych z umorzeniem kredytu mieszkaniowego zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. 2025 poz. 1672). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.
Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki - w tym odsetki skapitalizowane - i prowizje oraz opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. § 1 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
Zgodnie z § 1 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego, albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego - w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, przy czym nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z § 1 ust. 6 tego rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Zgodnie natomiast z § 1 ust. 7 rozporządzenia, w przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b.
W § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, jest zabezpieczony w postaci hipoteki (lub odpowiednich praw wskazanych w przepisie) oraz został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z § 4 rozporządzenia zaniechanie, o którym mowa w § 1, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za wydatki poniesione na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione w szczególności na:
1. nabycie:
a) budynku mieszkalnego,
b) części budynku mieszkalnego,
c) udziału w takim budynku,
d) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
e) udziału w takim lokalu;
2. nabycie:
a) gruntu lub udziału w gruncie,
b) prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem lub lokalem, o których mowa w pkt 1;
3. nabycie:
a) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
b) prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;
4. nabycie:
a) gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie,
b) prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego;
5. nabycie:
a) innego gruntu lub udziału w gruncie,
c) prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie,
jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego;
6. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego lub własnego lokalu mieszkalnego;
7. rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne:
a) własnego budynku niemieszkalnego,
b) własnego lokalu niemieszkalnego,
c) własnego pomieszczenia niemieszkalnego;
8. przy czym wszystkie wyżej wymienione budynki, lokale, pomieszczenia i grunty muszą być położone:
a) w państwie członkowskim Unii Europejskiej,
b) w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
c) w Konfederacji Szwajcarskiej.
Z treści rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. wynika, że dochody, od których zaniechano poboru podatku na jego podstawie, nie podlegają wykazaniu w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego. Zaniechanie poboru podatku znajduje zatem zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (lub - w razie więcej niż jednego kredytu - wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej) oraz osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w wyniku zawartych z Bankiem 2 ugód doszło do umorzenia wierzytelności z tytułu Umowy Pożyczki oraz Umowy Kredytu 2 - odpowiednio w kwocie 7.605,33 zł oraz 7.610,34 zł - a także do zwrotu na Państwa rzecz kwot 271.000,00 zł oraz 250.000,00 zł. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle art. 20 ust. 1 tej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności m.in. inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 ustawy. Tym samym, umorzone kwoty wierzytelności z tytułu Umowy Pożyczki oraz Umowy Kredytu 2 stanowią dla Państwa przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie zwrot kwot 271.000,00 zł oraz 250.000,00 zł stanowi zwrot uprzednio spełnionych świadczeń, który - jako mający charakter zwrotny, a nie definitywny przyrost majątku - nie powoduje powstania przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy.
Do umorzonych wierzytelności zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz spełnione są pozostałe warunki określone w tym przepisie. W § 1 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że kwoty wierzytelności objęte zaniechaniem obejmują kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki - w tym odsetki skapitalizowane - i prowizje oraz opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych. Zgodnie z § 1 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
Stosownie do § 1 ust. 5 rozporządzenia, przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego - w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, przy czym nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z § 1 ust. 6 rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. Natomiast § 1 ust. 7 rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia.
Wskazują Państwo, że pożyczka udzielona przez Bank 2, choć w treści umowy została określona jako pożyczka konsumpcyjna, w całości została przeznaczona na spłatę zobowiązań zaciągniętych na wykończenie budynku mieszkalnego stanowiącego Państwa własność, w którym zaspokajane są Państwa potrzeby mieszkaniowe oraz zakończenie prac remontowych. Wydatki na wykończenie budynku mieszkalnego należy kwalifikować jako wydatki na budowę, rozbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem stanowią one wydatki na własne cele mieszkaniowe. W konsekwencji, pożyczka ta - podobnie jak kredyt mieszkaniowy oraz kredyt refinansowy - spełnia warunek przeznaczenia na wydatki wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, co oznacza, że umorzone wierzytelności z tytułu tej pożyczki i kredytu podlegają zaniechaniu poboru podatku na podstawie § 1 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
Jednocześnie wskazują Państwo, że część budynku mieszkalnego (piwnica) jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej poligraficznej. Okoliczność ta może mieć znaczenie przy ocenie zakresu realizacji własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W Państwa ocenie fakt wykorzystania piwnicy na potrzeby działalności gospodarczej nie zmienia jednak mieszkaniowego charakteru zasadniczej części inwestycji (budynku mieszkalnego przeznaczonego na zaspokojenie Państwa potrzeb mieszkaniowych), a tym samym nie wyłącza co do zasady możliwości uznania wydatków finansowanych Kredytem 2 i Pożyczką za wydatki na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w aktualnej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 listopada 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.812.2025.2.MB, wskazano, że dla zastosowania zaniechania poboru podatku kluczowy jest cel zaciągnięcia i wydatkowania kredytu, tj. realizacja własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, w szczególności budowa lub nabycie budynku mieszkalnego, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.
Podobnie w interpretacji z 31 października 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.760.2025.2.ACZ, Dyrektor KIS wyraźnie wskazał, że wykorzystywanie nieruchomości objętej kredytem mieszkaniowym częściowo na potrzeby działalności gospodarczej (np. prowadzenie gabinetu lekarskiego) nie wyłącza możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od przychodu powstałego w związku z umorzeniem kredytu. Rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku nie przewiduje bowiem takiego ograniczenia.
Z przywołanych interpretacji wynika, że decydujące znaczenie ma pierwotny mieszkaniowy cel kredytu oraz faktyczne przeznaczenie środków, natomiast późniejsze częściowe wykorzystanie nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej nie pozbawia podatnika prawa do zastosowania zaniechania poboru podatku.
Stoją Państwo na stanowisku, że w sprawie spełnione są przesłanki do objęcia zaniechaniem poboru podatku całości umorzonej kwoty, jako związanej z realizacją jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu § 1 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
W odniesieniu do kredytu refinansowego i konsolidacyjnego wskazać należy, że organy podatkowe konsekwentnie przyjmują, iż umorzenie kredytu refinansowego zaciągniętego na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego co do zasady stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, jednak - przy spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. - przychód ten jest objęty zaniechaniem poboru podatku. Takie stanowisko zajął m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2026 r., sygn. 0112-KDWL.4011.144.2025.2.WS, w której potwierdzono, że umorzenie kredytu refinansowego zaciągniętego w celu spłaty kredytu mieszkaniowego na budowę domu korzysta z zaniechania, jeżeli pierwotny kredyt spełnia kryteria kredytu mieszkaniowego z § 3 rozporządzenia (udzielenie przed 15 stycznia 2015 r., zabezpieczenie hipoteczne, przeznaczenie na wydatki z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, jedna inwestycja mieszkaniowa). Podobnie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 6 października 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.4.2024.3.MN, wskazując, że zaniechanie poboru podatku obejmuje umorzenie kredytu refinansowego zastępującego kredyt mieszkaniowy przeznaczony na cele z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, przy czym ochroną objęte są kwoty kapitału, odsetek i prowizji, natomiast nie obejmuje ono kosztów usług dodatkowych, takich jak ubezpieczenia czy opłaty związane z brakiem wymaganego wkładu własnego.
Na gruncie rozróżnienia między kredytem przeznaczonym na cele mieszkaniowe a kredytem „na refinansowanie kosztów” (np. wkładu własnego) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1040.2023.3.AC, wyjaśnił, że zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do umorzenia kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego, o ile służyły one finansowaniu wydatków wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, natomiast nie dotyczy części kredytu przeznaczonej na refinansowanie środków własnych (wkładu własnego) poniesionych na zakup nieruchomości - w tej części umorzenie podlega opodatkowaniu. To samo podejście zostało rozwinięte w interpretacji z dnia 27 września 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.617.2024.3.MN, w której organ wskazał, że umorzenie kredytu refinansowego w części finansującej nabycie i remont lokalu mieszkalnego korzysta z zaniechania poboru podatku, natomiast umorzenie w części dotyczącej ubezpieczenia niskiego wkładu własnego i podwyższonej marży nie jest objęte tym zaniechaniem i podlega opodatkowaniu PIT.
W odniesieniu do pożyczek hipotecznych (w tym denominowanych lub indeksowanych do CHF) organy podatkowe przyjmują, że jeżeli pożyczka spełnia kryteria kredytu mieszkaniowego z § 3 rozporządzenia, to umorzenie wierzytelności z takiej pożyczki również korzysta z zaniechania poboru podatku.
W szczególności w interpretacji z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.784.2025.2.MKA, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że zaniechanie poboru podatku obejmuje umorzenie pożyczki hipotecznej w CHF przeznaczonej na cele mieszkaniowe, jeżeli została ona udzielona przed 15 stycznia 2015 r., jest zabezpieczona hipoteką i finansuje wydatki z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, a umorzenie następuje w okresie obowiązywania rozporządzenia. Analogiczne stanowisko zajęto w interpretacji z dnia 18 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.723.2025.1.AK, w której wskazano, że zaniechanie obejmuje umorzenie pożyczki hipotecznej waloryzowanej kursem CHF, o ile pożyczka ta służyła finansowaniu celów mieszkaniowych i umorzenie nastąpiło między 1 stycznia 2025 r., a 31 grudnia 2026 r.
Wreszcie, w kontekście pożyczki hipotecznej zakończonej ugodą, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.229.2025.1.MB, wyraźnie rozróżnił skutki podatkowe umorzenia pożyczki od skutków zwrotu rat: uznał, że umorzenie pożyczki hipotecznej przeznaczonej na cele mieszkaniowe korzysta z zaniechania poboru podatku, natomiast zwrot nienależnie pobranych rat (kapitału i odsetek) jest wyłącznie zwrotem uprzednio spełnionych świadczeń i jako taki nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
Co do kwalifikacji wydatków na wykończenie domu, w interpretacji z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.641.2023, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że wydatki na wykończenie i remont lokalu mieszkalnego finansowane kredytem należy traktować jako wydatki na budowę, przebudowę lub remont własnego budynku (lokalu) mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT, a więc jako wydatki na własne cele mieszkaniowe, do których odwołuje się rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.
Na tle powyższych rozstrzygnięć można wskazać, że ukształtowała się jednolita linia interpretacyjna, zgodnie z którą umorzenie kredytów i pożyczek mieszkaniowych (w tym kredytów refinansowych, konsolidacyjnych i pożyczek hipotecznych w CHF) co do zasady generuje przychód z innych źródeł, jednak przy spełnieniu przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. przychód ten jest objęty zaniechaniem poboru podatku, przy czym zaniechanie obejmuje wyłącznie tę część umorzenia, która odpowiada finansowaniu wydatków mieszkaniowych, natomiast umorzenie części kredytu przeznaczonej na inne cele (wkład własny, koszty ubezpieczeń, inne usługi dodatkowe) podlega opodatkowaniu.
W świetle powyższych regulacji umorzone na mocy ugód kwoty wierzytelności z tytułu Umowy Pożyczki i Umowy Kredytu 2 - jako dotyczące kredytu mieszkaniowego udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipotecznie i przeznaczonego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, związane z Państwa jedną inwestycją mieszkaniową - podlegają zaniechaniu poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 rozporządzenia. W konsekwencji, mimo że - zgodnie z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - stanowią one przychód z innych źródeł, to na podstawie rozporządzenia nie podlegają opodatkowaniu i nie podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazali Państwo, że na podstawie zawartych ugód z Bankiem 2 do umowy kredytu 2 i do umowy pożyczki bank umorzył Państwu zadłużenia. Powzięli Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe w wyniku tych umorzeń.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.
Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzone Państwu kwoty wierzytelności z tytułu zaciągniętego 26 października 2006 r. kredytu (Umowa Kredytu 2) oraz pożyczki hipotecznej (Umowa pożyczki) należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. kredyt był zaciągnięty/pożyczka była zaciągnięta na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2. kredyt był udzielony/pożyczka była udzielona przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3. kredyt był zabezpieczony/pożyczka była zabezpieczona hipotecznie;
4. kredytobiorca/pożyczkobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.
Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności z Bankiem 2 w odniesieniu do umowy kredytu 2
Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu/pożyczki na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W literze c) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, natomiast w literze d) wskazano budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.
Z informacji przedstawionych przez Pana wynika, że:
1) Kredyt 1 zaciągnięty w Banku 1 w 1996 r. został zaciągnięty na nabycie w wyniku zamiany własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1 położonej we wsi (…), na której został wybudowany budynek mieszkalny w stanie surowym oraz wolnostojące garaże;
2) Kredyt 2 zaciągnięty w Banku 2 w 2006 r. został w całości przeznaczony na spłatę kredytu zawartego z Bankiem 1;
Zaniechanie poboru podatku, określone w omawianym Rozporządzeniu, obejmuje umorzone wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego i pożyczki hipotecznej (udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r.) w przypadku gdy:
- kredyt mieszkaniowy/pożyczka hipoteczna zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
- osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej.
Zatem rozporządzenie to nie ogranicza liczby kredytów/pożyczek, z tytułu których dochodzi do umorzenia, a ogranicza liczbę inwestycji sfinansowanych kredytem (kredytami)/pożyczki (pożyczkami) - do jednej. Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn. Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy/pożyczka hipoteczna zostały zaciągnięte również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Wskazali Państwo także, że Kredyt 2 został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i zabezpieczony hipotecznie na jednej Nieruchomości (tj. na budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr 1 we wsi (…). W przeszłości nie korzystaliście Państwo z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową.
Z przywołanego wcześniej § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że kredyt mieszkaniowy winien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.
Z treści wniosku wynika, że kredyt hipoteczny zaciągnięty w 2006 r. (Kredyt 2) został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. związanej z jedną nieruchomością (budynkiem mieszkalnym). Odpowiednio umowa kredytu 2 została w całości przeznaczona na spłatę kredytu zawartego z Bankiem 1 (przeznaczonego na nabycie w wyniku umowy zamiany zabudowanej nieruchomości tj. działki 1 na której został wybudowany budynek mieszkalny w stanie surowym oraz wolnostojące garaże).
W związku z tym, że kredyt zaciągnięty w 2006 r. (Kredyt 2) dotyczy jednej inwestycji mieszkaniowej (jednej Nieruchomości) oraz fakt, że nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż wskazanej w opisie sprawy inwestycji mieszkaniowej, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, znajdzie zastosowanie do przychodu związanego z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (Kredytu 2) udzielonego na cele mieszkaniowe, wynikającego z podpisanej w 2026 r. ugody.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, że wartości umorzonych części kredytu hipotecznego (Kredyt 2) na podstawie zawartej ugody z Bankiem 2, stanowi dla Państwa przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do którego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Tym samym nie jesteście Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu. Nie ciąży na Państwu również obowiązek wykazania kwot objętych zaniechaniem w zeznaniu podatkowym
Jednocześnie wskazuję, że rozporządzenie nie zawiera zapisu, zgodnie z którym wykorzystywanie nieruchomości objętej kredytem mieszkaniowym częściowo na potrzeby działalności gospodarczej (przeznaczenie piwnicy budynku mieszkalnego na cele usług poligraficznych) nie wyłącza możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od przychodu powstałego w związku z umorzeniem kredytu. Rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku nie przewiduje bowiem takiego ograniczenia. Decydujące znaczenie ma pierwotny mieszkaniowy cel kredytu oraz faktyczne przeznaczenie środków.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności z Bankiem 2 w odniesieniu do umowy pożyczki hipotecznej.
Zaniechanie to nie będzie jednak miało zastosowania do kwoty umorzonego długu, w zakresie którego kwota uzyskana w ramach umowy pożyczki zaciągniętej w 2006 r., została udzielona na cel konsumpcyjny, którymi dokładniej była spłata kredytów krótkoterminowych i kart kredytowych.
W przywołanym wcześniej rozporządzeniu w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w § 3 pkt 3 wskazano, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia zaznaczono, że przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.
Przepis § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, stanowi, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Wyżej wymienione Rozporządzenie ma zastosowanie również do pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Zauważyć bowiem należy, że zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego albo konsolidacyjnego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z opisu sprawy wynika, że pożyczka została udzielona na cel konsumpcyjny, którymi była spłata kredytów krótkoterminowych i kart kredytowych, gdzie środki z kart kredytowych zostały przeznaczone na finansowanie ogólnych, prywatnych potrzeb konsumpcyjnych gospodarstwa domowego, takie jak bieżące wydatki na utrzymanie oraz wydatki związane z wykończeniem i wyposażeniem budynku mieszkalnego, w którym Państwo zaspokajają własne potrzeby mieszkaniowe.
Natomiast środki z kredytów krótkoterminowych zostały udzielane na bieżące potrzeby gospodarstwa domowego. Kredyty te były zaciągane w okresie poprzedzającym zawarcie w 2006 r. umowy pożyczki i kredytu zabezpieczonego hipotecznie. Środki z kredytów krótkoterminowych były faktycznie przeznaczane przede wszystkim na spłatę wcześniejszych zobowiązań konsumpcyjnych oraz na bieżące wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Część tych środków została wykorzystana na zakup materiałów budowlanych, wykończeniowych oraz elementów wyposażenia niezbędnych do wykończenia i urządzenia Państwa budynku mieszkalnego.
Zatem, zobowiązania wobec banku, które nie zostały zabezpieczone hipoteką nie spełniają warunku określonego w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów uprawniającego do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności.
W stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem pożyczki zaciągniętej na spłatę kredytów krótkoterminowych, które nie zostały zabezpieczone hipotecznie oraz na spłatę kart kredytowych, nie znajdzie zastosowania ww. zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Zatem zaniechanie poboru podatku nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności z tytułu umowy pożyczki, gdyż kwota pożyczki została zaciągnięta na cel konsumpcyjny, którymi dokładniej była spłata kredytów krótkoterminowych i kart kredytowych. Zatem umorzona kwota w wyniku podpisanej ugody z Bankiem 2 do Umowy pożyczki, zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Państwa stanowisko do pytania nr 2 uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzegają Państwo, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Państwa stan faktyczny. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów