0114-KDIP3-1.4011.703.2026.1.LS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 29 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości w postaci lokalu mieszkalnego nr 1 (identyfikator lokalu: (…)) o łącznej powierzchni użytkowej 66,10 m2, położonego przy (…), dla którego Sąd Rejonowy (…), prowadzi księgę wieczystą Kw. nr (…). Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką udziału nieruchomości w części równej 11/17. Drugim współwłaścicielem nieruchomości w części 6/17 jest córka Wnioskodawczyni tj. A. A.

Wnioskodawczyni nabyła wyżej wymieniony udział w nieruchomości, wraz z drugą współwłaścicielką, na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 17 września 2025 r. przed notariusz (…), prowadzącą Kancelarię notarialną w (…) przy (…) - Repertorium A (…). W dziale (...) KW znajduje się zapis o hipotece umownej do sumy 308 800 zł 00 gr.

Wnioskodawczyni, z racji wieku oraz stanu zdrowotnego, planuje zawrzeć z drugą współwłaścicielką (córką tj. A. A.) umowę dożywocia, w ramach, której w zamian za przeniesienie przez Wnioskodawczynię całości posiadanego udziału w nieruchomości na A. A. to A. A. zobowiąże się zapewnić Wnioskodawczyni dożywotnie utrzymanie. Wnioskodawczyni zamierza zawrzeć umowę dożywocia przed upływem 5 letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości.

Pytanie

Czy zawarcie przez Wnioskodawczynię (w przeciągu 5 lat od nabycia własności) umowy dożywocia, na podstawie której Wnioskodawczyni przeniesie na córkę udział własności lokalu mieszkalnego w zamian za świadczenie dożywotniego utrzymania, spowoduje po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychodu albo dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1 i 3 oraz art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni zawarcie umowy dożywocia (art. 980 kc) niewątpliwie ma charakter odpłatny i wzajemny, stanowiąc tym samym formę odpłatnego zbycia nieruchomości i źródło przychodów (o ile nastąpi przed upływem 5 letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości). W rezultacie dochód z odpłatnego zbycia mógłby podlegać opodatkowaniu stawką 19 % (art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - dalej "ustawa PIT"). Jednakowo interpretacja o możliwości powstania obowiązku podatkowego, o którym mowa została zakwestionowana przez orzecznictwo. Tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, podjął 17 listopada 2014 r. uchwałę, sygn. akt II FPS 4/14, w myśl której w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy. Stanowisko to zostało poparte w dalszym orzecznictwie, tak np. wyrok NSA z 12 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1349/13, wyrok NSA z 6 maja 2015, sygn. akt II FSK 1222/13, wyrok NSA z 11 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 3811/14 oraz wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2194/12.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - "źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości".

Pomimo iż przeniesienie własności (części) nieruchomości w ramach umowy dożywocia może stanowić odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT to ze względu jednak na brak przesłanek umożliwiających określenie przychodu z tego źródła, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy, nie wystąpi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tego tytułu. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy PIT. Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. (...) Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.". Jednakowo ustalenie wartości ewentualnie należnego podatku, w rozumieniu zapisów art. 19 ust. 1 i 3 ustawy PIT nie jest możliwe w przypadku umowy dożywocia m.in. ze względu na fakt, że długość świadczenia należnego zbywcy (w omawianym przypadku Wnioskodawczyni) jest z góry nieokreślona, a zatem w omawianym przypadku niemożliwe do dookreślenia.

Stanowisko aprobujące w tym zakresie wskazano, także w piśmie dot. interpretacji indywidualnej wydanej przez Izbę Skarbową w Katowicach w dn. 15 marca 2016 r. sygn. IBPB-2-2/4511-85/16/AK, w którym stwierdzono, że przekazanie prawa własności zabudowanej nieruchomości w drodze umowy o dożywocie nie spowoduje powstania po stronie wnioskodawcy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowiska w przedmiocie opinii o niepowstawaniu, w omawianym stanie faktycznym, obowiązku podatkowego potwierdzają także liczne interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej tak np. z dnia 19 października 2017 r. sygn. 0111-KDIB2-1.4010.186.2017.1.BKD, 3 grudnia 2021 r. sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.617.2021.3.AKR, czy z 17 października 2017 r. sygn. 0112-KDIL3-2.4011.240.2017.2.MK.

W związku z powyższym biorąc pod uwagę jednoznacznie wypracowane w tym przedmiocie stanowisko, w ocenie Wnioskodawczym, w przypadku zbycia udziału w nieruchomości przez Wnioskodawczynię, na podstawie umowy dożywocia (w przeciągu 5 lat od nabycia własności) nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu albo dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1 i 3 oraz art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe. 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Przepis ten wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w tej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 omawianej ustawy:

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości (lub praw określonych w ww. lit. a-c) w myśl tego przepisu nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

-        odpłatne zbycie nieruchomości lub tych praw nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz

-        zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W opisie sprawy wskazała Pani, że jest współwłaścicielką udziału nieruchomości w części równej 11/17. Drugim współwłaścicielem nieruchomości w części 6/17 jest Pani córka tj. A. A. Nabyła Pani wyżej wymieniony udział w nieruchomości, wraz z drugą współwłaścicielką, na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 17 września 2025 r. Z racji wieku oraz stanu zdrowotnego, planuje Pani zawrzeć z drugą współwłaścicielką (córką tj. A. A.) umowę dożywocia, w ramach której w zamian za przeniesienie przez Panią całości posiadanego udziału w nieruchomości na A. A., to A. A. zobowiąże się zapewnić Pani dożywotnie utrzymanie. Zamierza Pani zawrzeć umowę dożywocia przed upływem 5 letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości.

Wątpliwości Pani sprowadzają się do rozstrzygnięcia, czy w związku z zawarciem umowy o dożywocie i przekazaniem udziału w lokalu mieszkalnym powstanie u Pani obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Celem wyjaśnienia Pani wątpliwości jest zatem ustalenie, czy przy zbyciu udziału w lokalu mieszkalnym na podstawie umowy o dożywocie zawartej przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, możliwe jest określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dożywocie jest instytucją prawną uregulowaną przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.). Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Cechą charakterystyczną umowy o dożywocie jest ekwiwalentność świadczeń stron tej umowy. W doktrynie uznaje się, iż jest to ekwiwalentność rozumiana w sensie subiektywnym, a nie obiektywnym, co oznacza, że świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych.

Podkreślenia wymaga, iż tego rodzaju umowy zaliczane są do odpłatnych czynności prawnych, które charakteryzują się tym, iż każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej).

Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie, polegająca na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał (zobowiąże) się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie – ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji - jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Zagadnienie przedstawione w Pani wniosku było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. sygn. akt II FPS 4/14. Z uchwały tej wynika, że pomimo, iż przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia stanowi jej odpłatne zbycie, to nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy tego rodzaju umowie nie można bowiem zastosować zasad określonych w przepisach art. 19 ust. 1 i 3 ustawy, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w przypadku dożywocia nie występuje.

Mając zatem na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące przepisy, jak również ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzam, że planowane przez Panią zbycie udziału w nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego nawet w sytuacji, gdy nastąpi przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Nie będzie bowiem możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.

Wobec powyższego Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła.

W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszącymi, w związku z tym, nie mają waloru wykładni powszechnie obowiązującej. Orzeczenia sądowe są dla organu nieocenionym źródłem wiedzy i materiałem poznawczym, bieżąco wykorzystywanym w toku załatwiania spraw. Z tego względu należy pamiętać, że orzeczenia mają charakter indywidualny, nie wiążą organów podatkowych i są formalnie wiążące dla organu podatkowego tylko w konkretnej sprawie. Orzeczenia nie mają mocy prawnej precedensów i charakteru wykładni powszechnie obowiązującej.

Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla Pani córki.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·       Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.