taxmachine.pl

0114-KDIP3-1.4011.644.2026.2.MS2

Interpretacja indywidualna2026-08-20Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Otrzymanie wynagrodzenia z tytułu odpłatnej służebności gruntowej - zwolnienie z art. 21.1.120 lit. a).

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

16 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 16 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 18 sierpnia 2026 r. (data wpływu 18 sierpnia 2026 r.)

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowany, który wystąpił z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A. A.

(…)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B. B.

(…)

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Zainteresowani, A. A. oraz B. B., pozostają w związku małżeńskim. Małżonkowie pozostają w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zainteresowani są współwłaścicielami nieruchomości rolnej położonej w miejscowości (…), gmina (…), powiat (…), województwo (…), stanowiącej działkę ewidencyjną nr 1 o powierzchni 0,9800 ha. Dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Nieruchomość została nabyta przez Zainteresowanych do majątku objętego wspólnością ustawową majątkową małżeńską na podstawie umowy darowizny. Nieruchomość wchodzi w skład gospodarstwa rolnego Zainteresowanych. Zainteresowani nie wykorzystują tej nieruchomości do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zainteresowani ustanowili na rzecz spółki z sektora odnawialnych źródeł energii odpłatną służebność gruntową. Równocześnie strony zawarły umowę regulującą sposób wykonywania tej służebności. Ustanowienie służebności jest związane z planowaną inwestycją polegającą na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej. W ramach tej inwestycji nad nieruchomością Zainteresowanych mają być nadwieszane łopaty wirnika elektrowni wiatrowej znajdującej się na nieruchomości władnącej.

Służebność gruntowa została ustanowiona na czas oznaczony.

Zakres ustanowionej służebności obejmuje w szczególności:

  1. prawo nadwieszania i utrzymywania przez cały okres trwania służebności łopat wirnika elektrowni wiatrowej znajdującej się na nieruchomości władnącej nad nieruchomością obciążoną, zgodnie z przebiegiem i granicami określonymi na mapie stanowiącej podstawę ustanowienia służebności;
  2. prawo konserwacji, naprawy, modernizacji oraz eksploatacji łopat wirnika elektrowni wiatrowej nadwieszonych nad nieruchomością obciążoną;
  3. prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość obciążoną w zakresie niezbędnym do wykonywania uprawnień wynikających ze służebności;
  4. prawo wejścia i wjazdu na nieruchomość obciążoną, w tym samochodami osobowymi, ciężarowymi oraz innymi pojazdami, wraz z niezbędnym sprzętem, w celu wykonywania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, naprawą, modernizacją lub demontażem elektrowni wiatrowej albo jej elementów;
  5. prawo czasowego przebywania na nieruchomości obciążonej oraz utrzymywania na niej sprzętu niezbędnego do wykonywania czynności objętych służebnością, przez okres usprawiedliwiony charakterem tych czynności;
  6. prawo usunięcia drzew i krzewów, w tym lasu, rosnących w obszarze objętym służebnością, z zachowaniem obowiązujących przepisów;
  7. obowiązek powstrzymania się przez każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej od dokonywania nasadzeń drzew i krzewów oraz od wznoszenia zabudowy w obszarze objętym służebnością.

Zainteresowani zobowiązali się również do powstrzymywania od wszelkich zachowań, które mogłyby stanowić przeszkodę albo negatywnie wpływać na nadwieszanie i utrzymywanie nad nieruchomością obciążoną łopat wirnika elektrowni wiatrowej. Zobowiązali się także do współdziałania z każdoczesnym właścicielem nieruchomości władnącej lub inwestorem w zakresie niezbędnym do realizacji uprawnień wynikających z ustanowionej służebności.

Uprawnienia wynikające ze służebności mogą być wykonywane nie tylko przez spółkę z sektora odnawialnych źródeł energii, lecz także przez jej następców prawnych, podmioty, na rzecz których przeniesione zostaną prawa i obowiązki związane z inwestycją, oraz inne osoby działające na zlecenie albo za zgodą tych podmiotów, w tym pracowników, kontrahentów i wykonawców czynności związanych z budową, eksploatacją, modernizacją, serwisem, naprawą lub demontażem elektrowni wiatrowej.

Z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz korzystania z niej przez okres jej obowiązywania spółka z sektora odnawialnych źródeł energii zobowiązała się do zapłaty na rzecz Zainteresowanych wynagrodzenia rocznego określonego w umowie.

Wynagrodzenie to jest zróżnicowane w zależności od etapu realizacji inwestycji, w szczególności od okresu poprzedzającego uzyskanie przez spółkę wymaganych tytułów prawnych do nieruchomości, okresu poprzedzającego faktyczne rozpoczęcie budowy elektrowni wiatrowej oraz okresu po faktycznym rozpoczęciu budowy elektrowni wiatrowej.

Część wynagrodzenia należnego na podstawie umowy została już wypłacona. Kolejne świadczenia będą wypłacane w przyszłości, zgodnie z postanowieniami umowy oraz etapami realizacji inwestycji. Wynagrodzenie należne od etapu faktycznego rozpoczęcia budowy elektrowni wiatrowej będzie corocznie waloryzowane zgodnie z mechanizmem przewidzianym w umowie.

Ustalone wynagrodzenie obejmuje również należności za ewentualny wyrąb lasu oraz wycinkę pojedynczych drzew i krzewów w obszarze nadwieszania łopat wirnika elektrowni wiatrowej.

Na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych Zainteresowani przyjmują, że każdemu z nich przypada połowa przychodu wynikającego z opisanej umowy, zgodnie z art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji niniejszy wniosek dotyczy skutków podatkowych po stronie każdego z Zainteresowanych, tj. przypadającej na każdego z nich części wynagrodzenia wynikającego z umowy, obejmującej zarówno wynagrodzenie już otrzymane, jak i wynagrodzenie, które będzie otrzymywane w przyszłości. Wniosek obejmuje również odpowiednią część waloryzacji oraz odpowiednią część należności za ewentualny wyrąb lasu i wycinkę drzew lub krzewów.

Zainteresowani powzięli wątpliwość, czy przypadająca na każdego z nich część wynagrodzenia już otrzymanego oraz wynagrodzenia, które będzie otrzymywane w przyszłości z tytułu ustanowienia opisanej służebności gruntowej oraz korzystania z niej przez inwestora, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w części obejmującej należności za wyrąb lasu oraz wycinkę drzew i krzewów również na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) tej ustawy.

Uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Umowa ustanowienia służebności gruntowej została zawarta w związku z inwestycją realizowaną przez spółkę z sektora odnawialnych źródeł energii, polegającą na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej.

Spółka jest dzierżawcą nieruchomości, na której planowana jest realizacja elektrowni wiatrowej. Ustanowiona przez Zainteresowanych służebność gruntowa służy realizacji i późniejszej eksploatacji tej inwestycji, w szczególności umożliwia nadwieszanie łopat wirnika elektrowni wiatrowej nad nieruchomością Zainteresowanych oraz wykonywanie czynności związanych z eksploatacją, konserwacją, naprawą i modernizacją elektrowni wiatrowej.

Spółka jest podmiotem realizującym wskazaną inwestycję i w tym zakresie jest uprawniona do jej prowadzenia zgodnie z przepisami regulującymi realizację tego rodzaju inwestycji. W zakresie, w jakim realizacja poszczególnych etapów inwestycji wymaga uzyskania decyzji, pozwoleń lub innych rozstrzygnięć właściwych organów, czynności te będą wykonywane po ich uzyskaniu.

Zainteresowani wskazują jednocześnie, że ocena, czy powyższe okoliczności oznaczają spełnienie przesłanki prowadzenia inwestycji przez „podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów”, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi element oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.

Ustanowiona służebność nie została ustanowiona jako służebność przesyłu w rozumieniu art. 305¹ Kodeksu cywilnego.

Służebność została ustanowiona w trybie art. 285 Kodeksu cywilnego jako służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej.

Na nieruchomości obciążonej nie są posadowione urządzenia elektrowni wiatrowej.

Elektrownia wiatrowa będzie zlokalizowana na nieruchomości władnącej. Nad nieruchomością obciążoną mają natomiast być nadwieszane łopaty wirnika elektrowni wiatrowej.

Otrzymywane wynagrodzenie jest należne z tytułu ustanowienia i wykonywania służebności gruntowej na nieruchomości rolnej Zainteresowanych.

Zainteresowani otrzymali wypłaty wynagrodzenia należnego na podstawie umowy za ustanowienie służebności gruntowej w dniach 5 lutego 2025 r., 1 kwietnia 2025 r., 3 czerwca 2025 r., 27 marca 2026 r.

Z umowy wyraźnie wynika, że świadczenie należne Zainteresowanym z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz korzystania z niej zostało określone jako „wynagrodzenie”.

Zgodnie z § 4 umowy:

„Z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, o której mowa w § 3 i korzystania z niej przez cały okres istnienia, Spółka zapłaci właścicielowi Nieruchomości Obciążonej roczne wynagrodzenie”.

Wysokość wynagrodzenia jest zróżnicowana w zależności od etapu realizacji inwestycji.

Umowa przewiduje również, że kwota wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności gruntowej obejmuje należności za wyrąb lasu oraz wycinkę pojedynczych drzew i krzewów w obszarze nadwieszania łopat wirnika elektrowni wiatrowej.

W odniesieniu do świadczenia będącego przedmiotem wniosku umowa posługuje się określeniem „wynagrodzenie”.

Postanowienie dotyczące należności za ewentualny wyrąb lasu oraz wycinkę drzew i krzewów znajduje się w tej samej umowie, na podstawie której ustanowiono służebność gruntową.

W umowie nie wyodrębniono kwoty należnej wyłącznie z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz odrębnej kwoty należnej z tytułu ewentualnego wyrębu lasu lub wycinki drzew i krzewów.

Umowa przewiduje zasadniczo jedno roczne wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej oraz korzystanie z niej.

Wysokość świadczenia została określona przez strony umownie jako roczne wynagrodzenie należne z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz korzystania z niej. Wysokość wynagrodzenia jest zróżnicowana w zależności od etapu realizacji inwestycji.

Umowa nie przewiduje odrębnego sposobu kalkulacji części wynagrodzenia związanej z ewentualnym wyrębem lasu lub wycinką drzew i krzewów.

Podstawą stwierdzenia, że wynagrodzenie obejmuje również należności z tego tytułu, jest postanowienie § 4 umowy, zgodnie z którym:

„Kwota wynagrodzenia obejmuje także należności za wyrąb lasu i wycinkę pojedynczych drzew i krzewów w obszarze nadwieszania łopat wirnika elektrowni wiatrowej”.

Kwoty uwzględnione w rocznym wynagrodzeniu w związku z możliwością ewentualnego wyrębu lasu lub wycinki drzew i krzewów nie zostały w umowie określone jako odszkodowanie za szkody powstałe w drzewostanie.

Umowa przewiduje jedno roczne wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej oraz korzystanie z niej, które obejmuje również należności związane z ewentualnym wyrębem lasu lub wycinką drzew i krzewów.

Ewentualne odszkodowanie należne z tytułu konkretnej szkody faktycznie powstałej w związku z wykonywaniem służebności jest odrębnym świadczeniem i nie jest przedmiotem niniejszego wniosku.

Pytanie

Czy przypadająca na każdego z Zainteresowanych część wynagrodzenia, otrzymana oraz mająca zostać otrzymana w przyszłości, należna Zainteresowanym z tytułu ustanowienia odpłatnej służebności gruntowej oraz korzystania z niej przez spółkę z sektora odnawialnych źródeł energii, obejmującej w szczególności prawo nadwieszania, utrzymywania, eksploatacji, konserwacji, naprawy i modernizacji łopat wirnika elektrowni wiatrowej nad nieruchomością rolną, w tym odpowiednia część waloryzacji tego wynagrodzenia, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w części obejmującej należności za ewentualny wyrąb lasu oraz wycinkę drzew i krzewów także na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) tej ustawy?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)

W związku z uzupełnieniem opisu zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego Zainteresowani modyfikują stanowisko przedstawione we wniosku wyłącznie w zakresie zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Zainteresowanych, przypadająca na każdego z nich część wynagrodzenia, zarówno już otrzymana, jak i mająca zostać otrzymana w przyszłości, należnego Zainteresowanym z tytułu ustanowienia opisanej służebności gruntowej oraz korzystania z niej przez spółkę z sektora odnawialnych źródeł energii, korzysta w całości ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie Zainteresowani, po doprecyzowaniu charakteru świadczeń wynikających z umowy, nie podtrzymują stanowiska, zgodnie z którym część rocznego wynagrodzenia uwzględniająca należności za ewentualny wyrąb lasu oraz wycinkę pojedynczych drzew i krzewów stanowi odrębne odszkodowanie za szkody powstałe w drzewostanie, do którego znajduje zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Umowa przewiduje jedno roczne wynagrodzenie należne Zainteresowanym z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz korzystania z niej przez cały okres jej obowiązywania.

Wynagrodzenie to stanowi ekonomiczny ekwiwalent ograniczeń prawa własności nieruchomości wynikających z ustanowionej służebności. Ograniczenia te obejmują w szczególności obowiązek znoszenia nadwieszania nad nieruchomością łopat wirnika elektrowni wiatrowej, umożliwienia wykonywania uprawnień związanych z eksploatacją, konserwacją, naprawą i modernizacją elektrowni wiatrowej, a także powstrzymania się od określonych sposobów korzystania z nieruchomości.

Umowa stanowi jednocześnie, że kwota wynagrodzenia obejmuje także należności za wyrąb lasu oraz wycinkę pojedynczych drzew i krzewów w obszarze nadwieszania łopat wirnika elektrowni wiatrowej.

Postanowienie to nie ustanawia jednak odrębnego świadczenia należnego Zainteresowanym z tytułu szkód powstałych w drzewostanie. Umowa nie wyodrębnia osobnej kwoty przypadającej na ewentualny wyrąb lasu lub wycinkę drzew i krzewów ani nie określa odrębnego sposobu kalkulacji takiej kwoty. Należności te zostały uwzględnione przez strony w ramach jednego rocznego wynagrodzenia za ustanowienie i wykonywanie służebności gruntowej.

Nie ma zatem podstaw do dzielenia tego wynagrodzenia na część należną z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz część należną z innego tytułu. Okoliczność, że przy określeniu zakresu jednego wynagrodzenia strony uwzględniły również możliwość ewentualnego wyrębu lasu lub wycinki drzew i krzewów, nie zmienia tytułu prawnego świadczenia. Nadal pozostaje nim ustanowienie i wykonywanie służebności gruntowej.

W konsekwencji całe roczne wynagrodzenie będące przedmiotem wniosku powinno być oceniane na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bez potrzeby wyodrębniania jego poszczególnych elementów.

W ocenie Zainteresowanych spełnione są przesłanki zastosowania tego zwolnienia.

Po pierwsze, wynagrodzenie przysługuje Zainteresowanym jako współposiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

Po drugie, świadczenie jest należne na podstawie umowy z tytułu ustanowienia służebności gruntowej.

Po trzecie, ustanowienie służebności pozostaje bezpośrednio związane z realizacją inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej. Służebność umożliwia w szczególności nadwieszanie łopat wirnika elektrowni wiatrowej nad nieruchomością obciążoną oraz wykonywanie czynności związanych z eksploatacją, konserwacją, naprawą i modernizacją elektrowni.

Po czwarte, inwestycja pozostaje związana z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Elektrownia wiatrowa służy wytwarzaniu energii elektrycznej i pozostaje funkcjonalnie związana z urządzeniami elektrycznymi oraz infrastrukturą elektroenergetyczną.

Nie zmienia tej oceny okoliczność, że przedmiot ustanowionej służebności obejmuje przede wszystkim prawo nadwieszania łopat wirnika elektrowni wiatrowej nad nieruchomością obciążoną. Art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ogranicza zwolnienia do przypadków, w których urządzenia infrastruktury technicznej są posadowione bezpośrednio na nieruchomości obciążonej.

Nie ma również znaczenia dla zastosowania zwolnienia to, że świadczenie zostało określone w umowie jako „wynagrodzenie”. Świadczenie to jest należne w zamian za ustanowienie służebności gruntowej i rekompensuje Zainteresowanym ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości.

Zainteresowani wskazują natomiast, że art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowi odrębnej podstawy zwolnienia części rocznego wynagrodzenia będącego przedmiotem niniejszego wniosku. Z treści umowy nie wynika bowiem, aby jakakolwiek część tego wynagrodzenia stanowiła odrębne odszkodowanie za konkretną szkodę powstałą w drzewostanie.

Ewentualne odszkodowanie należne w przypadku powstania konkretnej szkody w związku z wykonywaniem służebności stanowi świadczenie odrębne od rocznego wynagrodzenia będącego przedmiotem wniosku i nie jest objęte niniejszym wnioskiem.

W konsekwencji Zainteresowani podtrzymują stanowisko, że przypadająca na każdego z nich część rocznego wynagrodzenia, zarówno już otrzymana, jak i mająca zostać otrzymana w przyszłości, korzysta w całości ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie natomiast, w jakim pierwotnie Zainteresowani wskazywali art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy jako dodatkową podstawę zwolnienia części tego wynagrodzenia, Zainteresowani modyfikują swoje stanowisko i wskazują, że przepis ten nie znajduje zastosowania do rocznego wynagrodzenia będącego przedmiotem wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie w pkt 9 wskazano inne źródła.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przypadająca na każdego z Państwa część wynagrodzenia, otrzymana oraz mająca zostać otrzymana w przyszłości stanowi co do zasady przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia uzyskiwane przez podatnika podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 analizowanej ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

W przedmiotowej sprawie, aby ocenić Państwa stanowisko koniecznym jest dokonanie analizy art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że:

Wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

a) ustanowienia służebności gruntowej,

b) rekultywacji gruntów,

c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

– w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815).

Z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że takie odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:

-     otrzymuje je posiadacz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego,

-     odszkodowanie zostaje wypłacone z tytułu ustanowienia służebności gruntowej,

-     podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów prowadzi na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego inwestycję związaną z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa jest w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

-     źródłem odszkodowania jest wyrok sądowy lub umowa (ugoda) zawarta między stronami.

Zatem ww. zwolnienie przysługuje tylko i wyłącznie posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, którego to pojęcia ustawa o podatku dochodowym nie definiuje. W celu wyjaśnienia tej kwestii odsyła jednak, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 4 ww. ustawy, do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344).

Stosownie do art. 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, że:

Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Należy więc podkreślić, że gospodarstwem rolnym w myśl ustawy o podatku rolnym są grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Grunty np. z uwagi na ich różne położenie nie muszą stanowić zorganizowanej całości. Takie rozumienie gospodarstwa rolnego powoduje m.in., że za gospodarstwo należy uznać grunty o powierzchni przekraczającej 1 ha, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna. Jedynym elementem łączącym grunty jest osoba właściciela tego gruntu.

Służebność gruntowa, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uregulowana została w art. 285 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z § 1 tego przepisu:

Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Służebność gruntowa jest ograniczonym prawem rzeczowym, polegającym na korzystaniu z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie. Nieruchomość może zostać obciążona na rzecz właściciela innej nieruchomości (tzw. nieruchomości władnącej) – bądź przez przyznanie mu prawa do korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej (np. przechodzenia lub przejazdu przez grunt, korzystania ze znajdującego się na nim źródła wody itd.), bądź przez ograniczenie właściciela nieruchomości obciążonej w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań (np. wznoszenia budynków lub sadzenia drzew ponad pewną wysokość) albo wykonywania określonych uprawnień względem nieruchomości władnącej. Służebność może powstać w wyniku różnych zdarzeń prawnych m.in. orzeczenia sądu, decyzji administracyjnej, na podstawie umowy. Umowa taka jest zawierana pomiędzy właścicielem nieruchomości obciążonej (jego oświadczenie musi być złożone w formie aktu notarialnego), a właścicielem nieruchomości władnącej. Służebność może być ustanowiona za wynagrodzeniem lub nieodpłatnie.

Natomiast zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 339):

Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Z analizy treści wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że jako współwłaściciele działki gruntu, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, zawarli Państwo umowę służebności gruntowej na rzecz Spółki z sektora odnawialnych źródeł energii odpłatną służebność gruntową. Równocześnie strony zawarły umowę regulującą sposób wykonywania tej służebności. Ustanowienie służebności jest związane z planowaną inwestycją polegającą na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej. Spółka jest podmiotem realizującym wskazaną inwestycję i w tym zakresie jest uprawniona do jej prowadzenia zgodnie z przepisami regulującymi realizację tego rodzaju inwestycji. W ramach tej inwestycji nad Państwa nieruchomością mają być nadwieszane łopaty wirnika elektrowni wiatrowej znajdującej się na nieruchomości władnącej. Umowa przewiduje zasadniczo jedno roczne wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej oraz korzystanie z niej. Wysokość świadczenia została określona przez strony umownie jako roczne wynagrodzenie należne z tytułu ustanowienia służebności gruntowej oraz korzystania z niej. Wysokość wynagrodzenia jest zróżnicowana w zależności od etapu realizacji inwestycji.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przypadająca na każdego z Państwa część wynagrodzenia, otrzymana oraz mająca zostać otrzymana w przyszłości z tytułu ustanowienia odpłatnej służebności gruntowej, obejmującej w szczególności prawo nadwieszania, utrzymywania, eksploatacji, konserwacji, naprawy i modernizacji łopat wirnika elektrowni wiatrowej nad nieruchomością rolną, korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy nie znajduje zastosowania do rocznego wynagrodzenia będącego przedmiotem wniosku.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym ;

-     zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność i nie będzie Państwa chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A. A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 146; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.